Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw historii


Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Uczucie samotności charakteryzuje się w literaturze jako przykre i niepożądane, jako coś co uniemożliwia osiągnięcie szczęścia lub wręcz czyni człowieka nieszczęśliwym. Brak głębokich związków międzyludzkich prowadzi do poczucia wyobcowania i niespełnienia. W utworach literackich zwykle ukazywano osoby samotne jako te poszukujące sensu egzystencji, niezadowolone z codziennego życia, dążące do wielu celów. Jednym z rodzajów samotności ukazanej w literaturze jest samotność człowieka w obliczu historii. Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna i poddać się mu lub wręcz przeciwnie, mimo świadomości swej niemocy, może próbować przeciwstawić się rzeczywistości, zamanifestować swą niezgodę. Samotność tych drugich często wynikała z braku zrozumienia otoczenia dla podejmowanych inicjatyw. Z jednej strony samotnicy to osoby wzbudzające współczucie, z drugiej to często wybitne, ponadprzeciętne jednostki, świadome celu, jaki chcą osiągnąć.

Najlepszym przykładem z romantycznej literatury opisującej samotność wybitnej jednostki jest postać Konrada z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Romantyzm, z którego pochodzi dramat, to epoka nieszczęśliwej miłości oraz narodowowyzwoleńczej walki. Samotność to typowa cecha bohatera romantycznego. Polska w owych czasach była pod zaborami, a jej mieszkańcy za wszelką cenę pragnęli wyzwolić swój kraj. Także Konrad chciał walczyć, dokonała się w nim metamorfoza – z nieszczęśliwego kochanka przeistoczył się w patriotę, wyzbył się egoizmu i pragnął poświęcić altruistycznej walce. Bohater uważał się za przywódcę narodu polskiego, chciał go poprowadzić do walki. Przyjmując postawę prometejską, Konrad pragnie bezinteresownie poświęcać się dla ludzi, aby ich uszczęśliwić. Władysław Łysiak zauważył: „Samotność jest ceną wielkości i nie ma od tego ucieczki.” Tak też było w przypadku głównego bohatera, Konrad, przekonany o swojej wyjątkowości, decyduje się na samotną walkę o przyszłe losy ojczyzny. Wierzy, że tylko on może poprowadzić naród polski do zwycięstwa i że został do tego wybrany.

Bohater uważający się za idealnego poetę-wieszcza w „Wielkiej Improwizacji” daje upust swojemu natchnieniu i wygłasza monolog. Jego wypowiedź przepełniona jest pychą, bohater odczuwa wyższość nad innymi ludźmi. W przypływie natchnienia wygłasza swoje poglądy na temat Boga i miłości. W początkowych fragmentach bohater wychwala samotność, jego zdaniem tylko człowiek wyobcowany może wsłuchać się w swoje myśli i dobrze je zrozumieć. Tylko poprzez samotne działanie można osiągnąć wielki cel. Konrad mówi także, że człowiek jest samotny przez całe życie, towarzyszy mu jedynie cień. W dalszej części bohater zrównuje się z Bogiem, a potem wywyższa ponad niego. Czuje przypływ mocy i energii, jest przekonany o własnej nieśmiertelności. „Śpiewam samemu sobie.” –Przytoczony cytat świadczy o samotności bohatera, który tworzy jedynie dla siebie, a jedynym odbiorcą może być Bóg.

Bohater buntuje się przeciw światu niedoskonale urządzonemu przez Boga oraz sytuacji w jakiej znalazł się jako Polak w określonych historycznych realiach. Konrad rzuca wyzwanie Bogu w imieniu milionów cierpiących ludzi. Chce stworzyć nowy ład, który ma służyć umęczonemu narodowi polskiemu. Konrad nie osiągnął jednak zamierzonego celu, pycha, samotne działanie nie były dobrą drogą. Ostatecznie w sporze z Bogiem o losy ukochanego narodu poniósł klęskę.

Kordian, tytułowa postać dramatu Juliusza Słowackiego to w pierwszej części utworu samotny młodzieniec, niezrozumiany nawet przez ukochaną przez siebie kobietę – Laurę. Poczucie osamotnienia, braku akceptacji popchnęło Kordiana do próby samobójczej. Zdesperowany i zawiedziony samotnie ruszył w świat, by znaleźć w końcu cel i swoje miejsce na ziemi. Podróż po Europie otwiera bohaterowi oczy, zaczyna rozumieć, że dotąd żył w ułudzie, marzeniach, zupełnie nierealnym świecie. Z rozkapryszonego, młodego człowieka przeistacza się w dorosłego mężczyznę, który wie czego chce. Nabiera pewnej świadomości i potrafi określić wartości, którymi chce się kierować. Bez namysłu przyłącza się do spisujących Polaków przeciwko władzy carskiej. Postanawia on zabić cara. Niestety, nie uzyskuje on poparcia wśród innych, więc decyduje się podjąć tę próbę samotnie, wbrew woli innych spiskowców. Słabością Kordiana jest jego wyobraźnia, która nie pozwala mu działać. Ma świadomość, że czyn, którego chce dokonać, jest haniebny, niezgodny z etosem rycerskim i polską tradycją narodową. Tragizm bohatera polega na rozdźwięku między pragnieniem dokonania czynu a własnymi słabościami, z których początkowo nie zdaje sobie sprawy, bo kieruje się sercem, własną szlachetnością, pragnieniem wyzwolenia Polaków spod jarzma tyrana.

Nikt nie wspiera młodego podchorążego w chęci zamachu na cara. Znów sam, choć w imieniu narodu, ofiarował się za zbiorowość i przegrał. Nękany przez Strach i Imaginację mdleje przed komnatą „szatańskiego” cara. Zabrakło tu widzów, którzy dodaliby Kordianowi otuchy. W samotności nie można działać, a już na pewno wybierać wartości swojego postępowania, stojąc na granicy moralnego i historycznego zakazu oraz patriotycznego obowiązku. Trudno ocenić, czy samotne postępowanie Kordiana jest właściwe. Z jednej strony wykazuję się męstwem, a z drugiej – nie potrafi działać w zespole. Wydaje się, że opętany myślą o realizacji własnej idei podlega owej determinacji i nie potrafi racjonalnie określić swoich możliwości. W ten sposób Kordian staje się tragicznym osamotnionym indywidualistą.

Bohater, który najlepsze lata swego życia ma już za sobą to Józef Skawiński z noweli pozytywistycznej Henryka Sienkiewicza „Latarnik”, postać tajemnicza, zarazem bardzo interesująca. Jego niezłomność może do dziś imponować. Liczne wędrówki po świecie czyniły tę właśnie cechę jego charakteru najważniejszą. Dotychczasowe życie Skawińskiego było dosyć burzliwe. Jako młody chłopak brał udział w powstaniu listopadowym. Był patriotą, dla którego ojczyzna zawsze stanowiła świętość. Represje popowstaniowe zmusiły Józefa do opuszczenia miejsca, które kochał całym sercem. Na obczyźnie pracował w różnych zawodach. Jednak czy to pech, czy też fatum powodowało, że wszelkie przedsięwzięcia, które podejmował, kończyły się katastrofą. Susza, fałszywy wspólnik, pożar - to tylko niektóre niepowodzenia w życiu bohatera. Tułał się więc po obczyźnie, szukając portu, w którym mógłby się zakotwiczyć i uspokoić stargane serce. W noweli poznajemy go, kiedy zaczyna pracę jako latarnik w Aspinwall. Skawiński po burzliwym życiu pragnął na starość odpoczynku, a taki odpoczynek gwarantowała praca latarnika. Pustelniczy tryb życia także odpowiadał mu w zupełności. Po latach wędrówki po obcych krajach tęsknił za spokojem i bezpieczeństwem. Wiele w życiu doświadczył, a doznane niepowodzenia dały mu siłę do cierpliwego znoszenia przeciwieństw losu.

Wydawało mu się ze w Aspinwall nastąpiło spełnienie marzeń. Sienkiewicz, ilustrując każdy dzień nowego życia Skawińskiego w latarni, przedstawia ewolucję stanów emocjonalnych bohatera. Na początku w sercu starca zagościła euforia, jednak z dnia na dzień zaczął popadać w stan przypominający letarg. Zaważył na tym nieodwracalny los emigranta. Zamknął się w sobie, stał się odludkiem, przestało go interesować realne życie. Powoli letarg przeradzał się w uczucie mistycyzmu i dziwnego niebytu. Skawiński zaczął psychicznie szykować się na śmierć. Zrozumiał, że to już koniec jego nadziei na zobaczenie kraju. Przestał myśleć, odczuwać, stał się bierny. I właśnie pewnego dnia przewoźnik dostarczający pożywienie na wyspę przywiózł ze sobą paczkę. Kiedy Skawiński ją otworzył, ujrzał tytuł: „Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz. Z niezwykłym szacunkiem przewracał kolejne karty utworu. Jego serce się przebudziło, zaczęło bić mocniej, a pamięć odtworzyła to wszystko, o czym przez lata pragnął zapomnieć. Czytając, niejako czuł, widział, dotykał kraju swojej młodości. Wtopił się w przeszłość i zapomniał zapalić latarnię. W tym czasie statek rozbił się na mieliźnie, a latarnika wyrzucono z posady. Jednak Skawiński urodził się na nowo. Powróciła dawna energia i chęć bycia aktywnym. Wróciła pamięć o ojczyźnie, która była motorem jego życia. Skawiński opuszcza latarnię i wyrusza dalej, na tułaczkę po świecie, a w samotnym pielgrzymowaniu towarzyszy mu „Pan Tadeusz”. Skawiński nie walczy czynnie ze swoim losem, nie identyfikuje się jak romantyczni bohaterowie z całym narodem, jednak historia i patriotyczna walka sprawia, że na starość zostaje sam. Samotność sprawia, że traci chęć do życia i szykuje się na śmierć. Jednak, gdy zaczyna mu towarzyszyć epopeja Mickiewicza, znów wyrusza w samotną tułaczkę.

„Mała Apokalipsa” Tadeusza Konwickiego stanowi ostrą krytykę rzeczywistości polskiej lat siedemdziesiątych naszego wieku, kiedy państwo było w stanie całkowitego rozkładu. Panował w nim terror, zakłamanie, zniewolenie i chaos. Polityka była jednym wielkim kłamstwem, czyli przedstawiony został „obraz świata zgnojonego, zniszczonego [...] wszystko jest nieważne, skłamane, zniszczone – rzeki, lasy, pogoda, kalendarz, godność ludzka”. Władza ukazana w powieści opierała się na działalności milicjantów i funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Wszystko było kontrolowane, a społeczeństwo manipulowane. W całym kraju szerzyła się propaganda, która tworzyła obraz wspaniałego państwa. Hymnem narodowym była przejęta od Związku Radzieckiego Międzynarodówka, kolory flagi zostały zmienione, pozostał na niej jedynie malutki biały pasek. Człowiek tak na prawdę był marionetką, która nie miała nic do powiedzenia, bo o wszystkim decydowała władza. Ubezwłasnowolnienie panowało do tego stopnia, że ludzie nie wiedzieli jaki jest dzień i pora roku, ponieważ kalendarz należał do Urzędu Bezpieczeństwa. Akcja utworu umiejscowiona została w Warszawie, w 40 rocznicę powstania PRL-u, a czas akcji obejmuje około 12 godzin. Jest on zamazany, nieokreślony, co doskonale przedstawia chaos i rozpad tamtej rzeczywistości. Krytyczna ocena świata połączona jest z sylwetką głównego bohatera - pisarza, który wędruje ulicami miasta w poszukiwaniu racji. Odwiedzili go Rysio i Hubert z żądaniem, aby dokonał aktu samospalenia na znak protestu przeciwko totalitarnemu państwu, w którym nie sposób było normalnie funkcjonować. Przeciwstawiał się światu, rezygnował z pokus, ambicji, zaszczytów, aby ocalić godność i honor. Zanim bohater dokonał samospalenia, odbył wędrówkę po Warszawie. Obserwował, analizuje swoje życie, stosunki z ludźmi. Jest to jego mała Apokalipsa, zapowiedz końca, a „małej” bo osobistej zagłady, prywatnej. Kolejnymi etapami wędrówki były zło i grzech. Bohater próbował znaleźć sens swojej egzystencji. W końcu dokonał świadomego wyboru. Nie umarł dla opozycji, ani dla tego ginącego świata. Robił to, aby odnaleźć sens życia w śmierci, zwracał się w ostatecznym momencie do Boga i ludzi. Decyzja bohatera była próbą walki z obojętnością i zwątpieniem. Towarzyszyła jej nadzieja, że ta śmierć nie będzie daremna i że przyniesie jakąś zmianę. Postać głównego bohatera jest idealnym odbiciem całego społeczeństwa peerelowskiej Polski. Społeczeństwa trwającego w beznadziei dnia codziennego. Próbującego walczyć o prawdę i wolność poprzez heroiczne i desperackie akty walki. Jednak poprzez postawę pisarza powieść niosła nadzieję na ocalenie elementarnych wartości takich jak dobro, wolność czy sprawiedliwość.

Głównymi cnotami i przymiotami ludzkimi są według Herberta: męstwo, wierność i bezwzględna niezgoda na relatywizm moralny.

Zbigniew Herbert postacią „Pana Cogito”, którą to przywołał w tomiku o tym samym tytule, zwykł „posługiwać się” do końca swojej twórczości. Imię jej pochodzi od słynnej maksymy Rene’a Descartes, tj. Kartezjusza, brzmiącej: „Cogito ergo sum” (myślę, więc jestem). Pan Cogito jest więc człowiekiem rozumu – intelektualistą nowego wieku. Jest analitykiem, dla którego rozum właśnie stanowi najdoskonalsze narzędzie poznania. Jest i filozofem – filozofem małych spraw zwyczajnych dnia powszedniego, jak i filozofem metafizyki. Jest przy tym wszystkim zwykłym człowiekiem, borykającym się z problemami codzienności – z perspektywy większości ludzi – najmniej obcymi. Mówi się, iż Pan Cogito nie tyle przejął wiele cech Zbigniewa Herberta, co wręcz stanowi jego alter ego. Manifest męstwa, godności i wierności odnajdziemy w utworze „Przesłanie Pana Cogito” n\. Niezaprzeczalnie stanowi przykład on moralitetu. Podmiot liryczny nakazuje nam dążenie do obranego celu mimo wszystko. Nie tyle istotny jest sam cel, co droga ku niemu obrana. Mimo iż staniemy się przedmiotem szyderstw i upokorzeń, a za swój upór doznamy jedynie cierpienia – nic nie powinno, nic nie może! – stać się przyczyną zboczenia z raz obranej ścieżki cnoty i prawdy, gdyż relatywizm w sferze moralności jest niedopuszczalny. Pozornie jedyną wymierną nagrodę takiej niezłomnej postawi stanowić ma wstąpienie w poczet wielkich tego świata: Gilgamesza, Hektora, Rolanda. Obrana droga w obliczu historii, szczególnie bliskich Herbertowi czasów PRL-u posiada jeszcze jedną cenę, jaka trzeba zapłacić za zachowanie godności – to samotność. Człowiek postępujący według zasad Pana Cogito ma iść na przekór innym, nie zważając na ich ocenę. Jest to wysoka cena, ale warto ją ponieść w imię wierności sobie.

W prezentacji przedstawiono bohaterów mierzących się z historią reprezentujących różne okresy literackie. Każdy z nich jest na swój sposób samotny. Jedni porywają się na czyny nieprzeciętne, identyfikując się ze swoją społecznością, inni z pokorą przyjmują los i wszystko to, co ze sobą niesie. Dla niektórych samotność to świadomy wybór, wiedzą, że inaczej nie osiągną celu, jedynie w pojedynkę są w stanie przeciwstawić się otaczającej rzeczywistości, zamanifestować swoją niezgodę. Inni to ofiary historii, która często rzuca ich w obce strony, każe tułać się po nieznanych lądach, wywołuje tęsknotę za bliskimi. Mimo prób przezwyciężenia wyroków dziejów, można się przekonać, że jednostka zbyt mało znaczy, szczególnie jeśli jest samotna i w starciu historia człowiek, zawsze wygrywa ta pierwsza.

strona:    1    2    3    4    5  





Wielkie wydarzenia historyczne w oczach bohaterów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Bohater literacki jako świadek i aktywny uczestnik wielkich wydarzeń historycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała. Rozbudowana argumentacja, dobry styl wypowiedzi. Na uwagę zasługuje ciekawy wstęp i zakończenie pracy.

Wielkie karty historii utrwalone w różnych formach zapisu literackiego. Zaprezentuj na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy są świadkami i często aktywnymi uczestnikami wydarzeń historycznych, a literatura jest swoistą kroniką tych wydarzeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja rozbudowana. Na uwagę zasługuje bogata argumentacja i ciekawe cytaty.

Historia najnowsza w literaturze, sztuce i filmie. Na podstawie wybranych przykładów zaprezentuj wizje historii w twórczości współczesnych artystów

Ocena:
20/20
Teza: Wydarzenia historyczne dostarczają wielu tematów dla literatury i filmu. Współcześni twórcy starają się podsumować i rozliczyć ten trudny okres w dziejach narodu, każdy z innej strony i każdy w innej formie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała. Temat przemyślany i umiejętnie poprowadzony. Na uwagę zasługuje nieszablonowy dobór literatury podmiotu.

Historia w literaturze polskiej. Zaprezentuj, odwołując się do wybranych tekstów

Ocena:
20/20
Teza: Historia bywa zarówno pretekstem napisania utworu jak i tematem w epice XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i przemyślana. Dojrzałe wnioski i sposób prowadzenia tematu. Poprawna bibliografia i plan.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Literackie i malarskie portrety postaci historycznych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Niezależnie od roli danej postaci historycznej fakt sportretowania jej w literaturze czy malarstwie świadczy o jej barwności i nietuzinkowości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, bogata w przykłady.

Interpretacje wydarzeń historycznych w dziełach literackich i w malarstwie. Przedstaw, odwołując się do wybranych dzieł twórców polskich

Ocena:
20/20
Teza: Historia często stawała się natchnieniem do tworzenia wybitnych utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ilustruje, jaką rolę odgrywało odwołanie do historii w literaturze i malarstwie.

Odwołując się do wybranych lektur, przedstaw różne sposoby ukazywania bohaterstwa w literaturze. Uwzględnij kontekst historycznoliteracki

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze polskiej wiele jest postaci zasługujących na miano bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje polskich bohaterów w różnych okresach historycznych.

Postacie historyczne w poezji polskich romantyków. Odwołując się do tekstów kultury, porównaj literackie kreacje z ich historycznymi pierwowzorami

Ocena:
20/20
Teza: Najbardziej znane utwory liryczne polskich poetów portretują niezwykłe postaci historyczne z przeszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa praca, oparta na właściwych lirykach polskich wieszczów narodowych.

Sposób kreowania postaci historycznych w literaturze polskiej i obcej. Omów na wybranych przez siebie przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni autorzy, zafascynowani historycznymi postaciami, pragnęli utrwalić ich wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała, oparta na ciekawych, nietuzinkowych przykładach. Poprawna bibliografia i plan ramowy.

Artystyczne interpretacje historii w literaturze i malarstwie w okresie rozbiorów

Ocena:
20/20
Teza: Uczenie narodu polskiego o jego historii XIX wieku musiało odbywać się w szczególny sposób i wymagało wielkiego kunsztu artystycznego.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja oryginalna, widać samodzielne myślenie. Poprawny plan i bibliografia.

Odwołując się do utworów literackich z wybranych epok, uzasadnij, że są one zwierciadłem czasu w którym powstały

Ocena:
20/20
Teza: Udokumentowane tło historyczne, polityczne i społeczne odgrywa istotną rolę w wielu utworach i mówi wiele o minionych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo analizuje wybrane utwory. Teza, jak i wnioski współgrają ze sobą.

Historia jako temat i jako pretekst w polskiej kulturze. Na wybranych przykładach przedstaw związki literatury z malarstwem historycznym

Ocena:
19/20
Teza: Historia odegrała istotną rolę w twórczości XIX wiecznych pisarzy i malarzy. Ich dzieła są świadectwem dawnych czasów dla nas - współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Historia ukazana jest jako temat wspólny dla literatury i malarstwa XIX wieku. Bogata argumentacja potwierdza postawioną tezę

Wielkie wydarzenia historyczne i ich odbicie w literaturze. Ukaż na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Obecność historii w różnorodnych gatunkach literatury polskiej od czasów najdawniejszych po współczesne.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Klasyczne podejście, oczywista argumentacja. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia. Polecam jednak głębiej wniknąć w postawiony problem.

Losy jednostki zdeterminowane wydarzeniami historycznymi. Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Osoby zdeterminowane wydarzeniami historycznymi to przede wszystkim ofiary II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Interesujący dobór argumentów, ciekawe wnioski.

Jednostka wobec historii. Na dowolnie wybranych przykładach prześledź, w jaki sposób losy państwa i społeczeństwa wpływają na wybory życiowe bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Polacy i ich postawy wobec wydarzeń historycznych - jako motyw obecny w literaturze polskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobry dobór literatury potwierdza postawioną tezę. Ciekawa, przekrojowa praca. Bogata bibliografia.

Motyw bohaterstwa w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni wieków bohaterstwo prezentowano w różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie na różnorodnych przykładach ilustruje tezę. Poprawny styl wypowiedzi. Szczegółowy plan prezentacji.

Historia w literaturze i malarstwie polskim pod zaborami. Porównaj jej artystyczne interpretacje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści polscy w czasach zaborów w różnorodny sposób przedstawiali historię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana poprawnym językiem. W pełni realizuje temat.

Literatura świadectwem upamiętnienia wydarzeń historycznych. Ukaż na wybranych przykładach różne sposoby utrwalania ważnych wydarzeń dziejowych

Ocena:
19/20
Teza: W zależności od funkcji, jaką pełni wydarzenie historyczne w utworze, sposób jego ukazywania zmienia się.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odwołuje się nie tylko do materiałów stricte literackich, ale także historycznych i popularnonaukowych ukazując całe spectrum istnienia historii w piśmiennictwie.

Wielkie karty naszej historii utrwalone w różnych formach zapisu artystycznego. Zaprezentuj na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Historia jako nauczycielka życia – jeden z dominujących elementów w kształtowaniu postaw Polaków, spajający naród i kreujący naszą tożsamość.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Ciekawy dobór pozycji bibliograficznych. Warto dopracować płynność w przechodzeniu pomiędzy kolejnymi argumentami.

Literackie i filmowe wizje PRL-u. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych tekstów.

Ocena:
18/20
Teza: Literatura i film w różny sposób ukazują społeczeństwo w czasach PRL-u.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Momentami konstrukcja wydaje się nie do konca spójna. Dobry plan i bibliografia.

Historia w literaturze. Na wybranych przykładach zaprezentuj wpływ wydarzeń historycznych na losy bohaterów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Wydarzenia historyczne determinują losy bohaterów literackich, wpływają na ich życie, kształtują charakter.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autorowi udało się oddać siłę oddziaływania wydarzeń historycznych na losy jednostki. Warto dopracować wstęp i zakończenie.