Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw bohatera tragicznego


Dramat człowieka uwikłanego w XX wiek

Wiek XX pełen był istotnych wydarzeń, które znacząco wpłynęły na życie każdego człowieka. Przede wszystkim dwie wojny światowe zmieniły sposób myślenia o człowieku, spowodowały, że pojawiły się pytania o to jacy naprawdę jesteśmy. Przyspieszające procesy cywilizacyjne, odwrócenie człowieka od religii i wiary spowodowały jego zagubienie w otaczającej rzeczywistości. Upadek wartości i cnót również przyczynił się do tego, iż dobro i zło trudniej było rozpoznawalne. Te wydarzenia i procesy znacząco wpływały na licznych twórców, którzy niepokój i lęk o kondycję człowieka przelewali na papier. Bohaterowie ich opowieści, uwikłani w procesy historyczne i cywilizacyjne próbowali mierzyć się z nowymi wyzwaniami. Ich wybory i postawy nie zawsze były łatwe i jednoznaczne, często stawały się dramatem. W swej prezentacji ukażę najważniejsze, według mnie, opisane w literaturze dylematy człowieka XX wieku.

Tytułowy „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego to świat odwróconego dekalogu, świat, w którym nie ma miejsca na uczucia i ludzkie odruchy. W takim świecie znalazł się autor po aresztowaniu przez NKWD. Podstawą do zatrzymania były wysokie buty z cholewami i nazwisko kojarzące się z nazwiskiem niemieckiego oficera. Na tej podstawie uznano go za szpiega na usługach wrogiego Związkowi Sowieckiemu wywiadu. To miejsce najlepiej oddaje motto, którym opatrzył początek utworu autor, pochodzący z „Wspomnień z domu umarłych” Fiodora Dostojewskiego: „Tu otwierał się inny, odrębny świat, do niczego niepodobny; tu panowały inne odrębne prawa, inne obyczaje, inne nawyki i odruchy; tu trwał martwy za życia dom, a w nim życie jak nigdzie i ludzie niezwykli. Ten oto zapomniany zakątek zamierzam tutaj opisać”.

Łagier to miejsce, w którym człowiek paradoksalnie jest martwy za życia. Pozbawiony jedzenia, podstawowych środków higieny, ściśnięty na małej pryczy w sali pełnej podejrzanych ludzi, codziennie wywlekany do pracy na mrozie nie może być oceniany pod kontem etycznym tymi samymi kryteriami, co człowiek żyjący w świecie wolnym. Współwięźniowie poprosili Grudzińskiego: „Mów całą prawdę, jacyśmy byli, mów, do czego nas doprowadzono”. Pisarz postanowił więc jako były więzień obozów przedstawić całą prawdę o funkcjonowaniu łagrów, o degradacji jednostki. „Człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach. Uważam za upiorny nonsens naszych czasów próby sądzenia go według uczynków, jakich dopuścił się w warunkach nieludzkich”. Jednocześnie polemizuje z interpretacją człowieczeństwa przedstawioną przez Borowskiego w jego opowiadaniach, Herling udowadnia, że totalitaryzm nie musi doprowadzać do upadku zasad moralnych. Autor stara się zrozumieć motywy postępowania więźniów. Nikogo nie potępia. W „innym świecie” mamy wiele przykładów ludzi, którzy nie ulegli złagrowaniu. Sama postać autora jest tego idealnym przykładem, ponieważ mimo warunków w jakich się znalazł, nie stracił swojej moralności. Jak każdy więzień musiał troszczyć się tylko o siebie, jednak nigdy nie odmówił pomocy kolegom: podtrzymywał chorego na „kurzą ślepotę” tragarza, Fina Rusto Karinena - „zabójcę Stalina”, dzielił się pożywieniem, wysłuchiwał, rozmawiał, podtrzymywał na duchu słabszych psychicznie, nie wydał tajemnicy Kostylewa. Kostylew to człowiek, który wykazał się wielkim heroizmem. Swoją postawę okupił ogromnym cierpieniem, zdecydował się bowiem opalać rękę w ogniu by nie pracować dla oprawców. Odrodził się również dzięki literaturze. Po wyroku skazującym go na Kołymę, czyli praktycznie na śmierć, oblał się wrzątkiem i zmarł w męczarniach. Tak wielkim kosztem ocalił własne człowieczeństwo. Bunt przeciwko systemowi podjęła też Natalia Lwowna, która była gotowa narażać się dla innych w imię humanitarnej pomocy głodującym, a nawet targnąć się na własne życie, by dalej nie pozwalać się upokarzać. Niektórzy do decyzji o obronie swojej moralności dojrzewali stopniowo. Tak było np. z trzema siostrami zakonnymi, które na początku podporządkowały się rygorom łagru, ale później odmówiły pójścia do pracy „dla szatana”. Ich postawa budziła szacunek więźniów. Przykładów takich zachowań jest więcej.

W każdym segmencie narracji utworu bardzo wyraźnie istnieje refleksja autora nad kondycją człowieka, nad jego etyką, człowieczeństwem, postawą, wartościami, którymi się kieruje, granicami jego zachowań, logiką jego myśli, zdolnością do oceny własnych i cudzych uczynków, słowem, nad moralnością. „Inny świat” można więc niewątpliwie czytać jako rodzaj traktatu moralnego, jako rodzaj pisarskiej refleksji nad losem i postawami ludzi w nieludzkich warunkach. I nad konsekwencjami, jakie istnienie obozów koncentracyjnych miało dla wiedzy o człowieku jako istocie moralnej.

W wierszu „Ocalony” Tadeusza Różewicza ukazane jest natomiast dramat moralny człowieka, który przeżył „prowadzony na rzeź”. Jego ocalenie ma jedynie wymiar fizyczny. Wojenny kataklizm, doprowadził do klęski cały świat wartości, uznawanych przez wieki za niepowtarzalne i ponadczasowe. Teraz pojęcia i nazwy straciły swój sens, granice między dobrem i złem uległy zatarciu. „Jednako waży cnota i występek”. W świecie pozbawionym praw moralnych podmiot liryczny czuje się zagubiony i niezdolny do życia, stracił poczucie własnej wartości. Poszukuje teraz trwałych zasad oraz autorytetu, który przywróciłby światu i ludziom właściwy porządek moralny. Świat potrzebuje ponownego stworzenia. „Szukam nauczyciela i mistrza (…)Niech oddzieli światło od ciemności” - mówi autor. Nie wystarczy przeżyć wojnę, nie wystarczy odbudować budynki trzeba odbudować świat wartości moralnych. Wier ten jest świadectwem, że tragedia wojenna nie zakończyła się wraz z zaprzestaniem działań militarnych. Trwała nadal odciskając silne piętno na ludzi, którzy przeżyli „czas pogardy” i musieli ze swoimi wspomnieniami żyć.

Inne dylematy człowieka XX wieku ukazał w „Tangu” Sławomir Mrożek. Pisarz w swym utworze ukazuje karykaturalny model rodziny. Inteligencka, artystyczna, wielopokoleniowa familia zostaje ukazana w krzywym zwierciadle satyry i groteski. Mieszczański salon Stomilów staje się areną starcia Artura z przedstawicielem starszego pokolenia. Możemy zauważyć przewrotny komizm i groteskowość sytuacji: obrońcą tradycji i moralnego ładu jest człowiek młody; natomiast babcia Eugenia, wujek, a przede wszystkim Stomilowie - w sposób błazeńsko groteskowy demonstrują swobodę obyczajową, antymieszczańską „postępowość" przy kompletnym zaniku woli i stagnacji. Relacje rodzinne w „Tangu” ocenia i komentuje przede wszystkim Artur, który samotnie - jak szalony bohater romantyczny – podejmuje próbę ocalenia wartości lekceważonych i miażdżonych przez nowoczesnych rodziców. W domu panują pewne, przez wszystkich (oprócz Artura) przestrzegane „zasady”: tolerancja, swoboda, odstępstwo od tradycyjnie pojmowanych norm współżycia w rodzinie, itp. W myśl tych ideałów Stomil – ojciec Artura – nie zwraca uwagi na wiarołomstwo swojej żony, Eleonora – jego matka – wyzbywa się jakichkolwiek hamulców natury moralnej, a Babcia zachowuje się i wyraża jak młoda, zbuntowana pannica. Nikt z wymienionych osób nie wypełnia zadań wynikających z układu relacji rodzinnych. Małżonkowie traktują się nawzajem jak znajomi, Babcia nie stoi na straży tradycyjnych wartości i nie stara się uzdrowić relacji między Stomilem i Eleonorą, zaś matka Artura wręcz jawnie protestuje przeciwko próbom odnowienia dawnych konwencji. Wydaje się, że tylko postawa Artura zakłóca wzajemną akceptację i poszanowanie wolności tak kultywowanej w tym domu. Bohater oskarża rodziców o niszczenie tradycji i porządku: „Tu już nie ma w ogóle żadnej tradycji ani żadnego systemu, są tylko fragmenty, proch! Bezwładne przedmioty. Wyście wszystko zniszczyli i niszczycie ciągle, aż zapomnieliście sami, od czego się właściwie zaczęło”.

Mimo sukcesu, jakim jest osiągnięcie owej wymarzonej wolności, nie ma tu osób szczęśliwych. Bezgraniczna swoboda odebrała im zdolność przeżywania – nie potrafią kochać ani cierpieć, nie stać ich na żadne emocje. Kontrrewolucyjne dążenia Artura do przywrócenia właściwych proporcji pomiędzy wolnością a ładem sytuują go na pozycji przeciwnika ideowego. Jest synem i wnukiem, który nie ma żadnego oparcia w rodzinie i – na dodatek – reprezentuje „groźne” poglądy. Artura razi przede wszystkim niechlujność ojca, ciągle poszukującego artysty, nowoczesne podejście do małżeństwa jego matki, kobiety „wyzwolonej”, związanej z nieokrzesanym prostakiem Edkiem. Korzysta ze swobody, na którą pozwala jej Stomil. Eleonora nie liczy się z opinią dorosłego już syna, a nawet oburza się, że nie ucieleśnia on jej marzeń. Nie jest uosobieniem kobiety – żony czy matki – w tradycyjnym sensie. Nie jest też przykładem troskliwości wobec własnej matki. Nie jest zdolna do prawdziwej miłości, ani żalu po stracie dziecka. Nie potrafi, ani nie próbuje przeciwstawić się zabójcy Artura. Szlachetny indywidualista nie zdołał pokonać chaosu i moralnej destrukcji. Wiadomość o zdradzie narzeczonej z Edkiem pozbawiła Artura sił, a reszty dokonał silny cios Edka. Pozytywny bohater został zabity, a cyniczna reakcja Eleonory zdumiewa i przeraża: „Może to i lepiej dla niego. Byłby został wujobójcą”. Mrożek demaskuje współczesny, powojenny model rodziny. Krytykuje go głównie z powodu braku wartości, jakie powinna nieść rodzina. Nad pogrążonym w chaosie światem wuj Eugeniusz i Edek tańczą tango. W tym tańcu prowadzi Edek. Finałowe tango zamykające dramat Mrożka symbolizuje upadek moralny awangardowej do granic absurdu inteligenckiej rodziny.„Tango” uważa się także za utwór krytykujący absurd polskiego komunizmu, z którym nie potrafiła uporać się inteligencja.

„Mała Apokalipsa” Tadeusza Konwickiego stanowi ostrą krytykę rzeczywistości polskiej lat siedemdziesiątych naszego wieku, kiedy państwo było w stanie całkowitego rozkładu. Panował w nim terror, zakłamanie, zniewolenie i chaos. Polityka była jednym wielkim kłamstwem, czyli przedstawiony został „obraz świata zgnojonego, zniszczonego [...] wszystko jest nieważne, skłamane, zniszczone – rzeki, lasy, pogoda, kalendarz, godność ludzka”. Władza ukazana w powieści opierała się na działalności milicjantów i funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Wszystko było kontrolowane, a społeczeństwo manipulowane. W całym kraju szerzyła się propaganda, która tworzyła obraz wspaniałego państwa. Hymnem narodowym była przejęta od Związku Radzieckiego Międzynarodówka, kolory flagi zostały zmienione, pozostał na niej jedynie malutki biały pasek. Człowiek tak na prawdę był marionetką, która nie miała nic do powiedzenia, bo o wszystkim decydowała władza. Ubezwłasnowolnienie panowało do tego stopnia, że ludzie nie wiedzieli jaki jest dzień i pora roku, ponieważ kalendarz należał do Urzędu Bezpieczeństwa. Akcja utworu umiejscowiona została w Warszawie, w 40 rocznicę powstania PRL-u, a czas akcji obejmuje około 12 godzin. Jest on zamazany, nieokreślony, co doskonale przedstawia chaos i rozpad tamtej rzeczywistości. Krytyczna ocena świata połączona jest z sylwetką głównego bohatera - pisarza, który wędruje ulicami miasta w poszukiwaniu racji. Odwiedzili go Rysio i Hubert z żądaniem, aby dokonał aktu samospalenia na znak protestu przeciwko totalitarnemu państwu, w którym nie sposób było normalnie funkcjonować. Przeciwstawiał się światu, rezygnował z pokus, ambicji, zaszczytów, aby ocalić godność i honor. Zanim bohater dokonał samospalenia, odbył wędrówkę po Warszawie. Obserwował, analizuje swoje życie, stosunki z ludźmi. Jest to jego mała Apokalipsa, zapowiedz końca, a „małej” bo osobistej zagłady, prywatnej. Kolejnymi etapami wędrówki były zło i grzech. Bohater próbował znaleźć sens swojej egzystencji. W końcu dokonał świadomego wyboru. Nie umarł dla opozycji, ani dla tego ginącego świata. Robił to, aby odnaleźć sens życia w śmierci, zwracał się w ostatecznym momencie do Boga i ludzi. Decyzja bohatera była próbą walki z obojętnością i zwątpieniem. Towarzyszyła jej nadzieja, że ta śmierć nie będzie daremna i że przyniesie jakąś zmianę. Postać głównego bohatera jest idealnym odbiciem całego społeczeństwa peerelowskiej Polski. Społeczeństwa trwającego w beznadziei dnia codziennego. Próbującego walczyć o prawdę i wolność poprzez heroiczne i desperackie akty walki. Jednak poprzez postawę pisarza powieść niosła nadzieję na ocalenie elementarnych wartości takich jak dobro, wolność czy sprawiedliwość.

„Przesłanie Pana Cogito” to jeden z najważniejszych poetyckich manifestów Zbigniewa Herberta. Głównym przesłaniem utworu jest zawezwanie odbiorcy do heroizmu mimo wszystko, heroizmu bezinteresownego, nieoczekującego nagrody za swoje czyny ani tu, ani w zaświatach. Aby w pełni zrozumieć utwór, trzeba wyjaśnić kim jest „Pan Cogito” - jego imię wywodzi się od powiedzenia Kartezjusza „cogito ergo sum”, oznacza więc człowieka myślącego. Podmiot liryczny opowiada się więc za siłą rozumu, jest wyrazicielem prawd ludzkich, ocenia rzeczywistość i zastanawia się nad sensem ludzkiego istnienia, problemami moralnymi i etycznymi. „Przesłanie Pana Cogito” to ostatni utwór ze zbioru „Pan Cogito” i stanowi jego podsumowanie. Podmiot liryczny daje kolejne przykazania jak właściwie człowiek powinien postępować we współczesnym świecie, proponuje postawy godne szlachetnego człowieka, przeciwstawione okrutnej i podłej rzeczywistości, w której panoszą się szpicle, kaci i tchórze. W porównaniu do wzorca człowieka jaki kreuje Herbert są oni jego przeciwieństwem, antywzorcem. Tworzą system, który tłumi indywidualizm, wykorzystuje zasady terroru i zastraszania by odebrać jednostce godność i wolność. Z kolei wzorem człowieka powinien być ten, kto poszukuje wartości takich jak odwaga, godność, wierność wyznawanym zasadom. Ten, kto nie zachowuje biernej postawy wobec krzywd słabszych i uciśnionych, kto „idzie wyprostowany wśród tych co na kolanach”. Zadaniem człowieka jest służenie prawom uniwersalnym, bez oglądania się na innych. Przeciw przemocy i złu podmiot liryczny radzi odnaleźć w sobie Gniew i Pogardę, by buntować się przeciw niegodziwości. W imię obrony zasad moralnych trzeba być gotowym do oddania życia. Tak postępujących ludzi nie czeka jednak nagroda. Z góry jako samotnicy skazani są na klęskę. To, co może dać im odwagę, to świadomość opierania się na odwiecznych wzorach bohaterstwa, takich jak Gilgamesz, Hektor czy Roland. Ostatni wers: „Bądź wierny. Idź!”, nakazuje człowiekowi, by kierował się humanistycznymi wartościami i krzewił wśród ludzi prawdy trwałe i niezniszczalne.

Mimo iż wiek XX pełen był tragicznych wydarzeń, upadku wartości i obyczajów liczne utwory pokazują, że literaci próbowali opisać przyczyny tej sytuacji i znaleźć na nią receptę. Pokazywali, że najważniejszy jest człowiek i jego walka o zachowanie moralności. Tragiczni bohaterowie nie zawsze wygrywają, jednak ich postawa, próba przeciwstawienia się otaczającej rzeczywistości, poszukiwania „ocalenia” godna jest zastanowienia. Przedstawione utwory dają wskazówki, jak żyć i nie ulec znieczulicy, anarchii, jak być wytrwałym i heroicznym we własnej drodze. Ukazani bohaterowie podjęli próbę stawienia czoła wyzwaniom historii i cywilizacji i już za to zasługują na szacunek i pamięć.

strona:    1    2    3    4  





Różne sposoby kreowania bohatera tragicznego w dramacie. Omów, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura często ukazuje bohaterów ponoszących klęskę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w poprawny sposób realizuje temat.

Motywy samobójstwa bohatera w literaturze romantycznej i późniejszej. Porównaj realizację tego motywu w wybranych utworach.

Ocena:
20/20
Teza: Motyw samobójstwa był często wykorzystywany w literaturze - szczególnie przez pisarzy romantyzmu, ale również epok po nim następujących.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przekrojowo ukazuje problem samobójstwa, ukazując różne jego powody i aspekty. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Bohater tragiczny w literaturze różnych epok. Zaprezentuj sylwetki wybranych postaci i zanalizuj źródła ich tragizmu.

Ocena:
20/20
Teza: Bohater tragiczny świadomie lub nieświadomie ściąga na siebie zagładę, doprowadza do zguby i niezależnie od siły charakteru i niezwykłości czynu staje się jednocześnie ofiarą i winowajcą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, odwołuje się do wybranych dramatów z róznych epok. Prawidłowa kompozycja i plan.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Dramat człowieka uwikłanego w XX wiek

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejsze opisane w literaturze dylematy człowieka XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przekrojowa. Ciekawe przemyślenia i wnioski.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów na podstawie wybranych dzieł literackich i filmów

Ocena:
20/20
Teza: Postacie, na które historia wywarła silny wpływ, wymuszając przyjęcie określonych postaw czy podjęcie działania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat.

Serce i rozum jako dwie drogi postępowania człowieka. Jakich wyborów dokonywali znani bohaterowie literaccy. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Niemożliwość pogodzenie serca i rozumu przy podejmowaniu decyzji przez przywołanych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat, pokazuje różnych bohaterów wybierających odmienne drogi. Poprawna bibliografia i plan.

Dlaczego przegrali? Przedstaw i zanalizuj przyczyny porażki wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy, których możemy nazwać przegranymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, przemyślana i na temat.

Bohater tragiczny w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej. Przedstaw i porównaj.

Ocena:
20/20
Teza: Tragizm bohaterów literackich jako nierozwiązywalny konflikt pomiędzy wartościami i koniecznościami określającymi życie bohaterów, którzy zostali pozbawieni dokonania jakiegokolwiek pomyślnego dla siebie rozwiązania.

Ocena opisowa nauczyciela: W pełni poprawna, oparta na powszechnie znanych lekturach prezentacja.

Portret psychologiczny bohatera literackiego. Omów kreacje literackie bohaterów na przykładzie Makbeta, Giaura, Zbrodni i kary

Ocena:
20/20
Teza: Psychologizm w literaturze przejawia się skłonnością do umiejscowienia w utworach literackich postaci z punktu widzenia czynników psychologicznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poszczególne charakterystyki zostały uszczegółowione i przedstawione w czytelny sposób.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Przedstaw i oceń drogi życiowe Stanisława Wokulskiego, Tomasza Judyma i Zenona Ziembiewicza oraz wskaż przyczyny klęski każdego z nich

Ocena:
20/20
Teza: W życiu bohaterów literackich niezwykle trudno osiągnąć spełnienie i, mimo dobrych chęci, często kończy się ono klęską.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja zgodna z tezą. Poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Przyczyny i skutki błędów życiowych bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: „Ludzką rzeczą jest błądzić, głupców – trwać w błędzie”

Ocena opisowa nauczyciela: Rozbudowana prezentacja szczegółowo analizująca błędy poszczególnych bohaterów i ich konsekwencje.

Maska, gest, poza. Bohater literacki, który próbuje ukryć swoją osobowość. Omów na dowolnych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Postać w literaturze nakłada maskę, by ukryć swą tożsamość lub swoje prawdziwe „ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i zwięzła prezentacja w pełni realizująca temat.

Omów koncepcję bohatera tragicznego na przykładzie utworów jednego autora

Ocena:
19/20
Teza: Bohater szekspirowski, to postać, której wybory nie zawsze zdeterminowane są przez fatum, jednak każdy wybór prowadzi do klęski

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała. Ciekawy dobór argumentów, dobre wnioski, bogata bibliografia.

Kreacje negatywnych bohaterów w literaturze i sztuce. Ukaż sposób i cel kreowania takich postaci w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Postaci zbrodniarzy, szaleńców czy zdrajców zawsze intrygowały twórców, dlatego niemal w każdym dziele literackim i filmowym znajdziemy czarny charakter.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, zawiera różnorodne opisy czarnych charakterów. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Bohater tragiczny w literaturze różnych epok. Opisz źródło ich tragizmu na wybranych przykładach i zaprezentuj wybrane sylwetki postaci

Ocena:
19/20
Teza: Istota tragizmu zmienia się wraz ze światopoglądem epoki. Postępowanie bohaterów również.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, szczegółowo opisuje sylwetki poszczególnych bohaterów tragicznych na przestrzeni epok. Właściwy plan pracy.

Bohater tragiczny w literaturze: antycznej, romantycznej, współczesnej. Porównaj sposoby ich kreacji

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż świat wciąż się zmienia podstawowe przyczyny tragedii bohaterów literackich są wciąż aktualne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca choć zwięzła, jednak w klarowny i przystępny sposób realizuje temat.

Scharakteryzuj wybrane kreacje bohatera tragicznego, analizując wybrane utwory

Ocena:
18/20
Teza: Różne oblicza tragizmu na wybranych przykładach z literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, zawiera liczne odwołania do literatury. Poprawna bibliografia i ramowy plan wypowiedzi. Można dopracować wnioski.

Zaprezentuj różne ujęcia bohatera tragicznego na przestrzeni epok

Ocena:
18/20
Teza: Wybory życiowe dokonane przez bohaterów tragicznych są zawsze brzemienne w skutkach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Autorka dogłębnie analizuje sylwetki trzech bohaterów literackich z antyku, romantyzmu i współczesności. Można poprawić styl wypowiedzi.

Tragedia jest tam, gdzie jest wybór - przedstaw swoje przemyślenia dotyczące wyborów bohaterów literackich i ich konsekwencji

Ocena:
18/20
Teza: Tragiczny wybór bohatera nie zawsze zależy wyłącznie od niego, czasem jest zdeterminowany przez los.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana z konsekwencją, poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Bohater tragiczny w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Tragizm jest związany z losem ludzkim i objawia się w sytuacjach egzystencjalnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Autor nie dotarł do istoty tragizmu postaci. Mała objętość treściowa.