Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw rodziny


Różne ujęcia motywu rodziny w literaturze. Omów je, odwołując się do wybranych tekstów literackich

W literaturze spotykamy bardzo różnorodne kreacje rodzin i relacji pomiędzy poszczególnymi ich członkami. Zależą one w dużym stopniu od modelu rodziny (matriarchalna, patriarchalna, pozbawiona ojca lub matki itp.), a przede wszystkim od odebranego wychowania. Kontakty najbliższych – rodziców i dzieci to pole wielu dyskusji, starć i spięć, świadczących nie tylko o wyznawanych przez nich wartościach, ale i świadomości całego społeczeństwa. Na tym tle autorzy przywiązywali niezwykłą wagę do znaczenia rodziny. Z jednej strony ukazywali pozytywne wartości wzajemnego życia i wychowania młodzieży, wzajemny szacunek, wsparcie i zrozumienie, z drugiej nie uciekali od pokazywania rodzin dysfunkcyjnych, a nawet patologicznych. W swojej prezentacji ukażę kilka sposobów funkcjonowania motywu rodziny w różnych epokach literackich, Podobnie jak w rzeczywistości dostarczają one bogatych wzorców, a także zmuszają do zastanowienia się nad własnym ideałem rodzinnego szczęścia.

Na początku przedstawię szczęśliwy model małżeństwa ukazany w pozytywistycznej noweli Bolesława Prusa pt. „Kamizelka”. Po przeczytaniu utworu odnosi się wrażenie, że jest to wzruszająca opowieść o bezwarunkowym uczuciu ludzi cichych, skromnych i ubogich, o małżeństwie doskonałym, o miłości tak wielkiej, która doprowadza do tego, że dwoje bliskich sobie ludzi potrafi za wszelką cenę oszczędzić sobie wzajemnego cierpienia, dopuszczając się nawet kłamstwa. Sytuację przedstawioną w utworze obserwujemy oczami sąsiada bohaterów – narratora. W bardzo skrótowej formie streszcza wydarzenia rozgrywające się na przestrzeni od kwietnia do listopada. Mąż i żona są bardzo szczęśliwi. Niestety, w lipcu ich spokojne życie zostało zakłócone przez chorobę pana, która z początkowego niegroźnego przeziębienia przerodziła się w długotrwałe niedomaganie. Małżonkowie starają się jednak zachować wiarę i pogodę ducha, mimo że choroba się przedłuża. Pewnego dnia jednak chorego zafrapował fakt, że jego kamizelka stała się bardzo luźna, co oznaczało, że dużo schudł. Od tej chwili bacznie śledził jak luźna staje się kamizelka. Raz nawet wydawało mu się, że stała się nieco ciaśniejsza. Gdy poinformował o tym żonę, ta łagodnie starała się sprowadzić go na ziemię, tłumacząc, że nie mógł przytyć tak nagle. Pan zaczął traktować kamizelkę jak miernik swojego stanu zdrowia. I gdy zdawało mu się rzeczywiście, że przytył, przyznał się żonie do „manipulowania” długością paska kamizelki, by nie niepokoić jej swoim nadmiernym chudnięciem. Pani nie odpowiedziała nic. Cały wieczór spędzili w swoich objęciach, a chory wykazywał niezwykłe wzruszenie i wiarę w możliwość wyzdrowienia, bo „kamizelka nigdy nie skłamie”.

„Pan - co dzień posuwał sprzączkę, ażeby uspokoić żonę, a pani co dzień - skracała pasek, aby mężowi dodać otuchy…” - pozwolę sobie to „drobne oszustwo” przedstawić w innym świetle. Oczywiście nie przeczę, że nasi bohaterowie bardzo się kochali. Z chorobą próbowali sobie radzić w ten sposób, że jej nie nazywali, nie rozmawiali o niej. A przecież małżeństwo na tym nie polega. Już małe dzieci wiedzą, że tata i mama pomagają sobie nawzajem i każdy kłopot próbują wspólnie rozwiązać, dlatego uważam, że ten związek literacki jest dobrym przykładem na to, że każdy żyje samotnie. Można to wywnioskować nawet nie z ich czynów, ale z ich rozmów. Sztuczne bagatelizowanie sytuacji dobrze również charakteryzuje narrator. Zwróćmy uwagę na ilość określeń nazywających stan męża: „zaziębił się, krwotok, stracił przytomność, kaszel, katar oskrzeli, zapalenie płuc, spotniałe ręce, drażliwy, osłabienie, chudnięcie, stany nerwowe, gorączki.” Ani razu nie pojawia się nazwa choroby, która przecież musi być bardzo poważna. Małżonkowie nie są względem siebie szczerzy. To może brzmi paradoksalnie, ale tak bardzo się kochają, że muszą siebie wzajemnie oszukiwać. Ludzie ci dążyli do tego samego celu, czyli oddalenia śmiertelnej choroby, oszczędzenia bólu i dodania wiary drugiej osobie, działają w pojedynkę. Ostatnie zdanie przełamuje smutną wizję, zapowiada odwrócenie losu, bo „któż jednak powie, że za tymi chmurami nie ma słońca?...”

Z kolei „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej to dramat ukazujący życie mieszczańskiej, galicyjskiej rodziny, w której dominuje i rządzi żona i matka – Aniela Dulska. Pomimo swojego skąpstwa, obłudy, hipokryzji i wielu innych negatywnych cech ma o sobie jak najlepsze mniemanie. Wielokrotnie utwierdza bowiem samą siebie i swoich najbliższych o własnej wyjątkowej pozycji w rodzinie: „z torbami poszlibyśmy, żeby nie ja…”. Pieniądze są źródłem władzy Dulskiej nad mężem i dziećmi. Nawet bowiem w przypadku najbliższej rodziny nie ma mowy o jakichkolwiek więzach uczuciowych. Tytułowa bohaterka nie zna potrzeb dzieci i nie interesują jej one. Wszystko musi tylko dobrze wyglądać z zewnątrz: dziewczynki powinny umieć grać na pianinie, zachowywać się skromnie, „bo cnota to skarb dziewczęcia”. Natomiast syn – Zbyszko - powinien się „wyszumieć” i lepiej jeśli to robi „w czterech ścianach własnego domu”. Matka przymyka oczy na romans ze służącą, rzekomo w imię dobra syna.

Mąż Anieli – Felicjan – wydaje się być zaprzeczeniem wszystkich jej cech. Jest cichy, spokojny, zamknięty w sobie, nieśmiały. Biernie podporządkowuje się żonie, z otoczeniem porozumiewa się za pomocą gestów. Wbrew pozorom jest takim samym hipokrytą i oportunistą jak pozostali członkowie rodziny. Konformizm, wygodnictwo, a może i zwykłe tchórzostwo każą mu się pogodzić z podrzędną, nieco może ośmieszającą, pozycją w domu. Nie jest to jednak pozycja niewygodna – zapewnia Felicjanowi „święty spokój”, pewność co do zaspokojenia wszelkich potrzeb życiowych, bezpieczeństwo i…doskonałą izolację od wszelkich problemów. Dulski - zdominowany i psychicznie stłamszony przez swoją małżonkę – nie potrafi przyjąć na siebie odpowiedzialności za rodzinę. Jego bunt przybrał objawy chorobowe. Felicjan nie rozmawia także z dziećmi, nie interesuje się synem, córkami, a co gorsza dzieci wcale nie próbują nawiązać kontaktu z ojcem.

Dzieci Dulskich: Mela, Hesia i Zbyszko to ofiary wychowania w mieszczańskim, kołtuńskim otoczeniu. Obie córki Dulskiej, pomimo odmiennych charakterów, są całkowicie zdominowane przez matkę i podporządkowane jej. Zwłaszcza Mela – naiwna, ciepła, dobra, gotowa rozdawać miłość i łaknąca miłości – boi się matki i nie chce się jej narazić. Hesia natomiast, która jest ordynarna, prostacka i pewna siebie, ma do Dulskiej stosunek krytyczny, często ją przedrzeźnia. Ponieważ matka z nią nie rozmawia, dziewczyna wypytuje kucharkę o erotyczne przygody z czasów młodości. Dulscy są przykładem rodziny matriarchalnej. Ich bytowanie jest pozbawione radości, a im samym brak wartości, którymi mogliby się kierować. W domu panuje nieprzyjemna atmosfera, ciągle wybuchają spory, konflikty, stale słychać wrzaski, brak tam rodzinnego ciepła. Nie ma w tym domu serdecznych rozmów, cichych zwierzeń, przyjaznych gestów. Dulscy to rodzina zdegenerowana, nie łączą ich żadne uczucia. Żyją razem, ale właściwie wygląda na to, że każdy prowadzi oddzielne życie.

W „Granicy” Zofii Nałkowskiej widoczne są wpływy założeń deterministów. Według nich człowiek i jego życie są zdeterminowane przez czynniki środowiskowe, historię, rodzinę, wychowanie, a jednostka ma realnie minimalny wpływ na swoje życie. Determinanty te wpływają również na widzenie moralności. Moralność człowieka jest w dużej mierze kształtowana przez środowisko, w którym przebywa. Bohater „Granicy” - Zenon Ziembiewicz był jedynym synem zubożałego szlachcica - Waleriana i Joanny z Niemierów. W dzieciństwie Zenon szanował swoich rodziców. Z czasem zaczął jednak zauważać, że tak naprawdę w rodzinnym domu pracowała tylko matka, ojciec w zasadzie nic nie robił poza uczestnictwem w ulubionych polowaniach oraz uwodzeniem na oczach żony kolejnych służących. Walerian Ziembiewicz to przedstawiciel starego pokolenia, z pietyzmem odnoszący się do posiadanego herbu szlacheckiego. Jest niewykształcony, stara się żyć „po pańsku”, choć w rzeczywistości pracuje dla Tczewskich. Zenon dostrzega skostnienie życia w Boleborzy, nieumiejętność zarządzania majątkiem przez ojca i jego ślepe przywiązanie do tradycji szlacheckiej. Z roku na rok coraz bardziej nienawidzi boleborzańskiego stylu życia. Gdy mieszkał z rodzicami miał mały, ograniczony świat, a gdy wyjeżdża uczyć się poszerza swoje horyzonty, autorytetem stają się dla niego nauczyciele, którzy przekazują mu wiedzę. Życie rodziców Zenona w całości opierało się na zakłamaniu. Sytuacja ta wzbudzała w bohaterze prawdziwą niechęć i obrzydzenie. Drażniła go nadmierna tolerancja matki, romanse ojca a przede wszystkim zacofanie i niewiedza całej rodziny. Dlatego marzył on i jednocześnie wierzył, w to, że nigdy nie powtórzy schematu z Boleborzy.

Niestety brak właściwego wychowania sprawia, że Zenon nie potrafi dostrzec swych nieprawidłowych czynów. Choć bardzo wstydził się rozwiązłego życia swojego ojca, jego licznych kochanek, dziewczyn z folwarku, które nocami zakradały się do gabinetu starego Ziembiewicza, to powielił ten schemat i sam uwiódł Justynę, a potem nie potrafił zakończyć romansu, choć był już zaręczony z Elżbietą. Potępiając swego ojca, sam nieświadomie zaczyna go naśladować. Dziwiła go uległość matki wobec zdrad ojca, lecz przecież swoje małżeństwo z Elżbietą także sprowadził do poziomu nieustannej wyrozumiałości ze strony żony, jej wsparcia i pomagania mu w rozwiązywaniu problemów z Justyną. To ona musiała wszystko załatwiać, to na jej barkach spoczywały rozmowy z przyszłymi pracodawcami Bogutówny. Nie chciał popełniać błędów swojego ojca, jednak zabrakło mu silnej woli. Zenon podświadomie czyni dokładnie odwrotnie to co zamierza, czyli idealnie wpasowuje się w boleborzański schemat. Historia Zenona Ziembiewicza w znakomity i wyjątkowy sposób ukazuje nam jak wielką rolę pełni w życiu okres dzieciństwa. Mimo iż bohater „Granicy” nie był złym człowiekiem, zakłamanie i obłuda jaka wypełniała jego rodzinny dom, stała się jego cząstką. Natomiast brak należytego wychowania, którego nie zapewnili mu rodzice spowodował, że nie potrafił on poradzić sobie w dorosłym życiu. Miał wytyczony cel, jednak nie uformowany charakter i bardzo słaba psychika spowodowały, że nie zdołał on kroczyć obraną drogą.

W „Tangu” Sławomira Mrożka odnajdujemy portret rodziny ze świetnie wyeksponowanym konfliktem pokoleń. Pisarz w swym utworze ukazuje karykaturalny model rodziny. Inteligencka, artystyczna, wielopokoleniowa familia zostaje ukazana w dramacie w krzywym zwierciadle satyry i groteski. Mieszczański salon Stomilów staje się areną starcia Artura z przedstawicielem starszego pokolenia. Możemy zauważyć przewrotny komizm i groteskowość sytuacji: obrońcą tradycji i moralnego ładu jest człowiek młody; natomiast babcia Eugenia, wujek, a przede wszystkim Stomilowie - w sposób błazeńsko groteskowy demonstrują swobodę obyczajową, antymieszczańską "postępowość" przy kompletnym zaniku woli i stagnacji. Relacje rodzinne w „Tangu” ocenia i komentuje przede wszystkim Artur, który samotnie - jak szalony bohater romantyczny – podejmuje próbę ocalenia wartości lekceważonych i miażdżonych przez nowoczesnych rodziców. W domu panują pewne, przez wszystkich (oprócz Artura) przestrzegane „zasady”: tolerancja, swoboda, odstępstwo od tradycyjnie pojmowanych norm współżycia w rodzinie, itp. W myśl tych ideałów Stomil – ojciec Artura – nie zwraca uwagi na wiarołomstwo swojej żony, Eleonora – jego matka – wyzbywa się jakichkolwiek hamulców natury moralnej, a Babcia zachowuje się i wyraża jak młoda, zbuntowana pannica. Nikt z wymienionych osób nie wypełnia zadań wynikających z układu relacji rodzinnych. Małżonkowie traktują się nawzajem jak znajomi, Babcia nie stoi na straży tradycyjnych wartości i nie stara się uzdrowić relacji między Stomilem i Eleonorą, zaś matka Artura wręcz jawnie protestuje przeciwko próbom odnowienia dawnych konwencji. Wydaje się, że tylko postawa Artura zakłóca wzajemną akceptację i poszanowanie wolności tak kultywowanej w tym domu. Bohater oskarża rodziców o niszczenie tradycji i porządku: „Tu już nie ma w ogóle żadnej tradycji ani żadnego systemu, są tylko fragmenty, proch! Bezwładne przedmioty. Wyście wszystko zniszczyli i niszczycie ciągle, aż zapomnieliście sami, od czego się właściwie zaczęło”.

Mimo sukcesu, jakim jest osiągnięcie owej wymarzonej wolności, nie ma tu osób szczęśliwych. Bezgraniczna swoboda odebrała im zdolność przeżywania – nie potrafią kochać ani cierpieć, nie stać ich na żadne emocje. Kontrrewolucyjne dążenia Artura do przywrócenia właściwych proporcji pomiędzy wolnością a ładem sytuują go na pozycji przeciwnika ideowego. Jest synem i wnukiem, który nie ma żadnego oparcia w rodzinie i – na dodatek – reprezentuje „groźne” poglądy. Artura razi przede wszystkim niechlujność ojca, ciągle poszukującego artysty, nowoczesne podejście do małżeństwa jego matki, kobiety „wyzwolonej”, związanej z nieokrzesanym prostakiem Edkiem. Korzysta ze swobody, na którą pozwala jej Stomil. Eleonora nie liczy się z opinią dorosłego już syna, a nawet oburza się, że nie ucieleśnia on jej marzeń. Nie jest uosobieniem kobiety – żony czy matki – w tradycyjnym sensie. Nie jest też przykładem troskliwości wobec własnej matki. Nie jest zdolna do prawdziwej miłości, ani żalu po stracie dziecka. Nie potrafi, ani nie próbuje przeciwstawić się zabójcy Artura. Szlachetny indywidualista nie zdołał pokonać chaosu i moralnej destrukcji. Wiadomość o zdradzie narzeczonej z Edkiem pozbawiła Artura sił, a reszty dokonał silny cios Edka. Pozytywny bohater został zabity, a cyniczna reakcja Eleonory zdumiewa i przeraża: „Może to i lepiej dla niego. Byłby został wujobójcą”. Mrożek demaskuje współczesny, powojenny model rodziny. Krytykuje go głównie z powodu braku wartości, jakie powinna nieść rodzina. Nad pogrążonym w chaosie światem wuj Eugeniusz i Edek tańczą tango. W tym tańcu prowadzi Edek. Finałowe tango zamykające dramat Mrożka symbolizuje upadek moralny awangardowej do granic absurdu inteligenckiej rodziny.

Rola rodziny w życiu każdego człowieka jest nie do przecenienia. To właśnie podczas pierwszych lat nabywamy odruchów, kształtuje się nasz światopogląd, system wartości i wyznawanych zasad moralnych, który często towarzyszy nam do końca życia. Autorzy podkreślają, szczególnie na przykładach negatywnych, jak bardzo trzeba zwracać uwagę na to, by nie wypaczyć młodego człowieka, by już na początku nie podciąć mu skrzydeł. Warunkiem szczęśliwego życia są pozytywne relacje w rodzinnym domu, zarówno w momencie dorastania dzieci, jak i na co dzień, przez całe życie. Jeśli w domu panują miłość i szacunek, a darzą się nim rodzice i wszyscy członkowie rodziny, można być spokojnym o samopoczucie i powodzenie wszystkich jej członków. Ukazane przykłady pokazują, że nie tak prosto stworzyć pozytywne relacje w rodzinnym gronie, wymaga to zaufania, wzajemnego szacunku, a przede wszystkim miłości. Utwory przestrzegają także przed błędami, jakie można popełnić wpływając na kształt swojej rodziny. Trzeba mieć nadzieję, że dzięki lekturze utworów odwołujących się do motywu rodziny, pokazanych mankamentów będzie mniej.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Scharakteryzuj różne ujęcia motywu rodziny w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze spotykamy bardzo różnorodne modele rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta. Napisana poprawnym językiem. Właściwa kolejność argumentów i wnioski.

Przedstaw, scharakteryzuj i oceń różne portrety małżeństw ukazane w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Istnieje duża różnorodność konstruowania portretów małżeństw i ich roli w utworach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, zawiera bogatą bibliografię, dzięki czemu ukazana zostaje różnorodność związków małżeńskich. Autorka odwołuje się do kilku epok. Sprawny literacki język.

Obrazy małżeństw i rodzin w literaturze. Omów różnorodne ujęcia motywu na podstawie wybranych tekstów literackich trzech epok.

Ocena:
20/20
Teza: Podobieństwa i różnice w ujęciu motywu małżeństwa i rodziny w trzech epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje relacje rodzinne i wzory małżeństw w trzech epokach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Rodzice i dzieci. Przedstaw relacje między rodzicami i dziećmi na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Głównym tematem literackim i filmowym jest sztuka dobrego wychowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, ciekawe przykłady literackie i filmowe. Bogata argumentacja i konsekwentna konstrukcja treści.

Rodzina i jej społeczne funkcje. Zaprezentuj temat, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Obok rodzin szczęśliwych, w których poszczególni członkowie szanują się i darzą miłością spotykamy rodziny pozbawione tych wartości, które nie spełniają swoich funkcji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, przemyślana i godna polecenia. Płynny język wypowiedzi, poprawna kompozycja.

Rodzina dawniej i dziś. Porównaj modele rodzin, odwołując się do dzieł literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Czy dawna i współczesna rodzina wygląda tak samo?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia, bogaty plan pracy.

Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach przedstaw związki uczuciowe i konflikty postaw

Ocena:
20/20
Teza: Relacje rodzinne powinny opierać się na wzajemnej miłości, trosce, szacunku i wyrozumiałości, jednak, jak pokazują wybrane przeze mnie teksty, często braknie w domach tych wartości, rodzą się konflikty, a życie rodzinne staje się piekłem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna, napisana płynnym stylem, oparta na bogatych przykładach.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Motyw nieszczęśliwej rodziny w literaturze. Omów przyczyny i skutki nieszczęścia

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż podstawowy model rodziny przetrwał wieki, to jednak w różnych epokach występowały odmienne problemy, które dzieliły poszczególnych członków rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, ukazująca różne wizerunki nieszczęśliwych rodzin. Poprawna bibliografia i styl wypowiedzi.

Ewolucja modelu życia rodzinnego w odwołaniu do wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe funkcje rodziny nie uległy przez lata zmianom, które utrwalała na swoich kartach literatura.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, ukazując jak zmieniało się przez wieki postrzeganie rodziny. Poprawny plan i bibliografia.

Wizerunki ojców w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Opiekuńcza oraz wychowawcza funkcja ojca, przedmiotem zainteresowania polskiej i światowej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca rzetelnie przygotowana, odwołująca się do wielu różnych wizerunków ojca. Przemyślane zakończenie.

Motyw rodziny w literaturze polskiej i światowej. Analizując wybrane teksty, porównaj różne ujęcia motywu rodziny

Ocena:
20/20
Teza: Jak pokazują przykłady literackie, więcej jest obrazów rodzin z problemami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przedstawiona teza dogłębnie udowodniona.

Dom i rodzina jako motyw literacki. Omów różne sposoby jego ujęcia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy literatury, świadomi, jak wielką rolę w egzystencji każdego odgrywa dom i rodzina, często sięgali po związane z nimi motywy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Jakie znaczenie ma dom i rodzina w życiu człowieka? Zaprezentuj funkcjonowanie tego motywu, odnosząc się do utworów różnych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy, analizując mechanizmy tworzące rodzinny dom, szeroko opisywali jego znaczenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, na temat, zawiera właściwą analizę poprawnie dobranych dzieł.

Literatura XX wieku o domu i rodzinie - serio i prześmiesznie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno śmieszne, jak i poważne obrazy rodzinnego domu wiele mówią o świadomości i wartościach wyznawanych przez ich mieszkańców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady, w pełni zrealizowany temat.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Różne ujęcia motywu rodziny w literaturze. Omów je, odwołując się do wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie kreacje rodzin dostarczają czytelnikom bogatych wzorców.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo przejrzysta i przekrojowa praca.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Archetyp uczuć rodzicielskich w literaturze różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Archetyp uczuć rodzicielskich silnie zmieniał się od antyku po czasy współczesne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób pokazuje jak zmieniał się archetyp uczuć rodzicielskich od przykładów wyidealizowanych po współczesne utwory skupiające się na zerwaniu więzów w rodzinie.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Życie rodzinne w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie życia rodzinnego w „Nocach i dniach” Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat, trafna analiza problemu. Oryginalna teza i wnioski.

Porównanie ujęcia motywu domu rodzinnego w serialu telewizyjnym, filmie i literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Dzieła literackie i filmowe dokumentują najważniejsze procesy i zmieniające się relacje jakie zachodzą w przestrzeni rodzinnego domu.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca oparta na bogatym materiale. Przemyślana i konsekwentna kompozycja.

Różne sposoby kreowania obrazu rodziny i ich funkcje w utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie typowe, choć odmienne modele rodzin i ich rola w poszczególnych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja zgrabnie napisana, ukazuje różnorodność funkcji jakie pełni motyw rodziny.

Tęsknota za szczęściem rodzinnym – odwieczny motyw literacki. Omów motyw na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze ukazane zostały pozytywne rodziny, w których panowało szczęście, jak i takie, w których bohaterowie mogli jedynie za szczęściem rodzinnym tęsknić.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady z różnych epok. Poprawna kompozycja i ramowy plan pracy.

Obraz rodziny w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura dostarcza nam różnorodne modele rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Temat potraktowany przekrojowo. Autor skupia się na wybranych modelach rodziny, prezentując ich wady i zalety.

Motyw rodziny w literaturze. Omów różne modele relacji rodzinnych na wybranych przykładach z literatury krajowej i światowej

Ocena:
19/20
Teza: Relacje rodzinne nie są łatwe do zbudowania, więc w literaturze nie ma wiele przykładów wyidealizowanych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. Poprawny język i styl wypowiedzi. Do dopracowania wnioski.

Motyw nieudanych małżeństw w literaturze. Rozwiń problem na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni kolejnych epok literackich małżeństwo było realizowane zgodnie z panującym światopoglądem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Bogata bibliografia.

Wpływ domu rodzinnego na kształtowanie osobowości człowieka. Omów na wybranych przykładach literackich i własnych doświadczeniach

Ocena:
19/20
Teza: Występująca w domu rodzinnym miłość jest warunkiem przekazania młodym ludziom określonego systemu wartości oraz tradycji kształtujących osobowość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, w pełni zrealizowany temat i uargumentowana teza.

Obraz domu rodzinnego w literaturze. Przedstaw, opierając się na wybranych przykładach z rożnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Relacje pomiędzy członkami domostw są często wykorzystywane do przedstawienia mentalności przedstawicieli danej epoki, a także ich sposobu postrzegania świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje na właściwie dobranych przykładach jak różnie może zostać wykorzystany motyw rodzinnego domu. Poprawny język, dobrze uargumentowana teza.

Konflikty rodzinne w wybranych dramatach. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Dramat poprzez swoją szczególną formę i dialogowość stanowi od wieków niewyczerpany sposób na ukazanie rodzinnych konfliktów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, logiczny wstęp i zakończenie. Poprawny styl wypowiedzi.

Omów rolę domu rodzinnego w życiu bohaterów wybranych dzieł literackich

Ocena:
19/20
Teza: We wszystkich odwołujących się do motywu rodzinnego domu utworach podkreślana jest waga stosunków panujących w rodzinie i mich wpływu na samopoczucie jej członków.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Model polskiej rodziny w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Choć model polskiej rodziny zmieniał się w zależności od epoki historycznej zazwyczaj dominowała w nim tradycja i wzajemny szacunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na polskiej literaturze. Pokazuje jak w zależności od czasów historycznych rodzina postrzegana była przez wybranych autorów.

Czy dom i rodzina mogą stać się przewodnią ideą w życiu człowieka? Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Czy rzeczywiście dla każdego dom i rodzina to najważniejsze elementy w życiu?

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna, przemyślana prezentacja.

Zaprezentuj relacje między ojcami i synami na wybranych przykładach z literatury

Ocena:
18/20
Teza: Zdrowe relacje między rodzicami a dziećmi są możliwe niezależnie od czasu, w jakim przyszło żyć bohaterom literackim.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Ciekawe podejście, dobrze dobrane argumenty. Na uwagę zasługuje poprawna bibliografia.

Piekło rodzinnego życia. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Literatura często odnosi się do motywu nieszczęśliwych i tragicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne powody dla których rodzinny dom przypomina piekło. Poprawnie dobrane argumenty. Dobrze zbudowany konspekt pracy.

Rodzina jako miejsce ludzkich dramatów. Omów temat, wykorzystując współczesne utwory literackie i filmowe

Ocena:
18/20
Teza: Współcześnie dominują obrazy patologicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i spójna.

Portrety rodziców i dzieci w utworach literackich różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Wzajemne stosunki między rodzicami i ich potomkami, cechują się na tyle rozbudowaną gamą tworzących je odczuć i emocji, że stały się częstym tematem utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, logicznie uargumentowana teza.

Porównanie różnych wizerunków życia rodzinnego w literaturze i sztuce

Ocena:
17/20
Teza: Dobre relacje rodzinne są trudne do zbudowania, jednak są podstawą szczęścia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Pomysł dobry, wykonanie nieco słabsze. Poprawna bibliografia i plan pracy.