Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motywy biblijne


Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Temat niniejszej prezentacji stanowią inspiracje biblijne we współczesnej literaturze i sztuce. Jest to właściwie temat niewyczerpany, wszak „Biblia” jest rezerwuarem tak wielu motywów, wątków, historii i zachowań. Władysław Kopaliński powiedział nawet kiedyś, że „Biblia jest jeszcze ciągle najintensywniej cytowanym, choć może najmniej czytanym z bestsellerów świata”. Nie sposób odmówić mu prawdziwości. Okazuje się bowiem, że większość ludzi zna historie pochodzące z „Biblii”, ale nigdy jej nie przeczytało, ponieważ te znane fragmenty najczęściej zapamiętane są ze słyszenia lub z innych dzieł literatury czy sztuki. Bardzo często znamy zatem bardziej nawiązania biblijne niż ich pierwowzór. A przecież rola i znaczenie „Biblii” w świecie literatury i sztuki jest nie do przecenienia.
„Pismo św.” interesowało twórców od czasów najdawniejszych, co nie dziwi, ponieważ zawiera liczne archetypy, wzory postaw i zachowań, które się nie dezaktualizują mimo upływu czasu. Dla chrześcijan „Biblia” przedstawia przede wszystkim wartość religijną, jest zbiorem pism sakralnych, autorytetem i dziełem natchnionym przez Ducha św. Ale oprócz tej ważnej roli, „Biblia” jest także utworem literackim, i to bardzo bogatym treściowo – przedstawia liczne wydarzenia, przypowieści, postaci i ich wzajemne relacje, mieści w sobie wiele gatunków literackich oraz środków poetyckich. Ten niezaprzeczalny bestseller, obok kultury starożytnej Grecji i Rzymu, stanowi podstawę kultury europejskiej. I niekoniecznie trzeba być osobą wierzącą, by się „Biblią” interesować lub zachwycać, bywa przecież i tak, że dzieła zupełnie świeckie czerpią z motywów biblijnych, sięgają po dekalog jako podstawę kodeksu moralnego całego humanistycznego świata. Bez znajomości symboli, postaci i historii biblijnych trudno w pełni zrozumieć literaturę i sztukę, która od wieków zanurzona była w tej tematyce. Wystarczy przywołać kilka haseł, takich jak Apokalipsa, Sodoma i Gomora czy miska soczewicy, by każdy świadomy uczestnik kultury śródziemnomorskiej od razu skojarzył źródło tych pojęć. Podobnie jest z Męką Pańską – jest to temat niezwykle ważny dla chrześcijan, w sensie religijnym i duchowym, ale stanowi też inspirację w literaturze, sztuce czy filmie, jako temat niezwykle nośny, wzruszający i refleksyjny. To właśnie ten motyw zostanie omówiony w niniejszej prezentacji.
Kult Męki Pańskiej był żywy już w średniowieczu, jednak w XVI i XVII wieku osiąga swoje apogeum, jest faktem religijnym, który dominował w ówczesnej uczuciowości Chrześcijan. Wcześniej podstawowe znaczenie stanowiła tajemnica zbawienia, nie zaś realia Męki, które dopiero z czasem zaistniały jako obiekt osobnej czci. Sama Męka i cierpienie Chrystusa, obok przejawów kultu religijnego, również zaczęły stanowić nośny temat dzieł literackich i malarskich i obraz Chrystusa jako władcy Wszechświata (tzw. Pantokratora) ustąpił powoli wizerunkowi Chrystusa-człowieka – cierpiącego, umęczonego a także martwego. Przybliżywszy nieco popularność inspiracji, jakie daje „Biblia” warto zaznaczyć, że artyści, korzystając z biblijnych motywów mają wolność wyboru w zakresie środków wyrazu. Ten sam symbol czy motyw może być przedstawiony w różny sposób, wywołuje u odbiorców różne reakcje, a zatem daje inne efekty. I ta teza będzie w toku rozważań udowodniona.


Pierwszym dziełem, takim najbardziej chyba rozreklamowanym, jest „dziecko” X Muzy, czyli film pt. „Pasja” w reżyserii Mela Gibsona. Wokół tej biblijnej inspiracji zrodziło się wiele dyskusji, z jednej strony oskarżano reżysera o epatowanie cierpieniem, zbyt dosłowne potraktowanie tematu, które nie zostawia miejsca na refleksję, własną interpretację czy zadumę. Z drugiej strony podnosiły się głosy aprobaty, że Gibson pokazał prawdę, bez upiększania, skoro Męka Pańska była umęczeniem człowieka, to naturalnym wydaje się pokazać to w realny sposób. Sporu nie rozstrzygnięto, ponieważ każdy odbiorca sztuki ma prawo do własnego osądu, a każdy artysta ma prawo do wolnego wyboru środków wyrazu. Gibson w istocie potraktował Pasję z realistycznym, wręcz naturalistycznym zacięciem. Film przedstawia ostatnie dwanaście godzin życia Chrystusa - od pojmania w ogrodach Getsemani, poprzez osądzenie, biczowanie, Drogę Krzyżową aż do ukrzyżowania – nawiązuje zatem bezpośrednio do męki, jaka była udziałem Jezusa w planie zbawienia ludzkości. Mel Gibson i Benedict Fitzgerald, pisząc scenariusz opierali się na tekstach czterech Ewangelii, jest to więc inspiracja w jakiś sposób dosłowna, zaczerpnięta u źródła, rzecznik Watykanu Joaquin Navarro Valls oświadczył nawet na łamach „Il Messagero”, że „ »Pasja « jest filmową transkrypcją Ewangelii”. Jednak by nadać obrazowi realizmu, autorzy dzieła posiłkowali się także badaniami historyków dotyczącymi stosowanych tortur sprzed 2000 tysięcy lat, oraz szczegółowymi analizami Całunu Turyńskiego, na którym zachowało się odbicie umęczonego ciała Chrystusa. Dodatkowo Gibson sięgnął także do wizji mistyczki z XIX wieku Anny Katrzyny Emmerich, która w swych pismach zawarła opis Męki Pańskiej ubogacający Pismo św. Wizje mistyczki ociekają krwią, Ewangelie nie traktują Męki Pańskiej tak dosłownie. W średniowieczu, owszem, epatowano torturami i grozą śmierci, ale dzisiejsze chrześcijaństwo i współczesne biblijne nawiązania wycofują się z tego, „bo to nie jest przesłanie, które wynika z tajemnicy męki Chrystusa”, jak mówi ks. Adam Boniecki. Gibson starał się być blisko prawdy historycznej i dotrzeć swym obrazem do jak największej ilości osób, choć nie jest przecież w tej kwestii pionierem, dość wspomnieć filmy o męczeństwie Chrystusa takie jak musical Jesus Christ Superstar Andrew Lloyd Webbera czy obraz Martina Scorcese Ostatnie kuszenie Chrystusa z 1988 r. Coś jednak sprawia, że „Pasja” Gibsona jest niezwykle poruszającym obrazem czerpiącym inspiracje z Pisma św., a przez wielu traktowana jest jako dokładna ilustracja Męki Pańskiej. Przede wszystkim film ten jest najbliższy oryginału i najdosłowniej oddaje przesłanie zawarte w Ewangelii, iż Męka Pańska była aktem strasznego cierpienia, ale aktem koniecznym dla odkupienia oraz aktem dobrowolnym. W tym momencie oskarżenia o epatowanie okrucieństwem i przemocą wydają się być niesłuszne – jest w tym filmie tyle samo przemocy, co w Ewangeliach, Gorzkich żalach czy innych dziełach sztuki inspirowanym tematem Pasji. Jak już wspomniano, „Pasja” nastawiona była na realizm, w jego ramach znajdują się także dialogi wypowiadane w filmach w trzech językach biblijnych: Żydzi mówią po hebrajsku, Rzymianie po łacinie część – z Jezusem na czele – po aramejsku. Gibson świadomie odszedł od umowności sztuki, w której przywykliśmy słyszeć w większości filmów język angielski, chodziło tutaj niejako o językowe odgrodzenie odbiorcy (niewiele osób mogłoby zrozumieć dialogi w oryginale), by porazić go autentyzmem i prawdą faktów już mu przecież znanych. Również obsadzenie w głównych rolach aktorów mało znanych miało służyć ukazywaniu treści religijnych, które mogłyby dotrzeć do wszystkich ludzi, bez względu na osobiste sympatie czy antypatie aktorskie. I tak Jezusa zagrał James Caviezel, Szatana - Rosalinda Celentano, Matkę Chrystusa - Maia Morgenstern a Marię Magdalenę – Monica Belucci, chyba najbardziej znana z wyżej wymienionych. Niezwykle ważnym i pomocnym w oddaniu treści biblijnej jest w filmie właśnie gra aktorska i w przypadku kobiet, które mówią w dziele bardzo mało, cały ból, miłość, niedowierzanie i udręka zostały odmalowane dzięki brawurowej grze ciałem i mimiką odtwórczyń ról Marii i Marii Magdaleny. O tym, że film „Pasja” nie jest dokładnym i wiernym przełożeniem Biblii, a jedynie jest nią inspirowany świadczy kilka faktów, po pierwsze sięganie właśnie także do innych źródeł (Pismo św. jest oszczędne w słowach, nie znajdziemy tak wszystkich dokładnych opisów), po drugie znajdujemy w dziele kilka drobnych błędów, np. scena, w której tłum zbiera się na placu najwyższego kapłana nie byłaby w rzeczywistości możliwa, ponieważ zaszczyt przebywania w tym miejscu mieli tylko kapłani i najbardziej zacni obywatele. Ponadto niektóre postaci są dodane jak np. postać Żyda, który starał się bronić Jezusa przed niesłusznymi oskarżeniami albo uwidoczniona postać Szatana, który w czasie drogi krzyżowej kroczy obok Jezusa, zupełnie jak jego Matka. Szatan dodatkowo został wyposażony w cechy kobiece, choć mówi męskim głosem, ma długie, brudne pazury i odziany jest w czarną szatę z kapturem, ma przenikliwe, zimne spojrzenie i zdecydowanie taka kreacja budzi grozę i nieprzyjemne odczucia. Mamy zatem obok realizmu także umowność scen i postaci, wbrew zarzutowi, iż w dziele Gibsona jest tylko realizm. Tego wszystkiego w oryginalnym tekście biblijnym nie znajdziemy, ale też nie polemizujemy z reżyserem, że tak być nie mogło. Traktujemy jego wizję jako fakt. I o to też Gibsonowi chodziło, jak sam powiedział w jednym z telewizyjnych wywiadów: „Chciałem, żeby ten film był szokujący, żeby pokazywał przemoc w sposób ekstremalny. Chciałem popchnąć widzów na krawędź, aby zobaczyli ogrom poświęcenia Jezusa, żeby zobaczyli, że ktoś może doświadczyć tego wszystkiego i mimo to powrócić z miłością i przebaczeniem”. W istocie jest „Pasja” najbardziej drastycznym filmowym obrazem Męki Pańskiej; faktycznie jest inspirowana oryginalnymi tekstami „Biblii” (choć nie tylko), ale jeśli odbiera się ją w kategoriach nie tylko sztuki, ale i religii – taki był zamysł reżysera i inaczej tego filmu odbierać nie sposób – to nie jest ona tylko zlepkiem scen bicia, bólu, przemocy i sadyzmu. Owszem, takie sceny ogląda się bardzo trudno, gdyż w odróżnieniu od filmów sensacyjnych, które także zawierają takie obrazy w dużym natężeniu, w „Pasji” przemoc nie jest rozrywką, ma głębszy sens. Dlatego filmu Gibsona nie można rozpatrywać w oderwaniu od jego religijnego wymiaru. Pasja powstała z pobudek religijnych i jest dziełem czysto sakralnym.


Drugą inspiracją biblijną, może mniej znaną szerszej publiczności, jest obraz Salvadora Dali pt. „Ukrzyżowanie”. Krzyż jest bodaj najbardziej znanym funkcjonującym w całej europejskiej kulturze symbolem i znakiem Męki Pańskiej, zbawienia i Zmartwychwstania. Dali, zainspirowany końcową sceną Pasji – ukrzyżowaniem – nadał jej surrealistyczne rysy. Trzeba tutaj również dodać, iż „Biblia” nie była jedynym źródłem inspiracji Dalego, głównym asumptem do stworzenia obrazu (funkcjonującego pod dwoma tytułami: Ukrzyżowanie lub Chrystus św. Jana od Krzyża) wystawionego w Art. Gallery w Glasgow był szkic św. Jana od Krzyża. Ów szkic odnosił się wprost do sceny ukrzyżowania Chrystusa i wynikał z głębokiego mistycznego przeżycia autora, Dali natomiast bardziej poszedł w kierunku samej sztuki, kolorystyki, kosmosu i geometrii. Tak o genezie tego obrazu pisał Salvador Dali: „Wszystko zaczęło się w 1950 od kosmicznego snu, w czasie którego zobaczyłem obraz w kolorze. W moim śnie przedstawiał jądro atomu. Później jądro otrzymało metafizyczne znaczenie: widzę w tym jedność wszechświata – Chrystusa! Po drugie dzięki ojcu Brunowi, karmelicie, zobaczyłem postać Chrystusa narysowaną przez św. Jana od Krzyża; wymyśliłem geometryczną konstrukcję zawierającą trójkąt i koło, estetyczne podsumowanie wszystkich moich wcześniejszych doświadczeń i umieściłem mojego Chrystusa w środku trójkąta”. Obrazie inspirowanym motywem ukrzyżowania szczególne znaczenie nadaje perspektywa i kolorystyka oraz światło. Patrząc na obraz, właśnie barwy zmuszają widza, by spoglądał z góry ku dołowi, od ciemności do jasności, zaczynając od postaci Chrystusa wiszącego na krzyżu. Zauważmy, że krzyż nie dotyka ziemi, zdaje się zawieszony na niebie, jest zwieńczeniem, jakby ukoronowaniem ziemi, która majaczy poniżej krzyża w postaci jeziora, łódki, brzegu. Podstawa krzyża znajduje się w strefie światła, i jest tym jaśniejsza im bliżej nieba się znajduje. Krajobraz na dole obrazu przedstawia zamkniętą zatokę i zacumowaną łódź, które to elementy także przywodzą na myśl biblijne skojarzenia z historiami dotyczącymi połowu ryb, scenami rozgrywającymi się nad jeziorem Genezaret (cud chodzenia po wodzie), z życiem zwykłych ludzi, ich pracą. Łączy to niejako boskość z osobą człowieka; boski plan zbawienia z codziennością ludzi. „Biblia” każe nam spojrzeć na ukrzyżowanie z dołu, człowiek stoi zazwyczaj pod krzyżem, z tej kreacji artystycznej patrzymy na Chrystusa tak, jak patrzy na niego Bóg – z góry, z perspektywy nieba. Nie widzimy twarzy Jezusa, ponieważ on patrzy na nas – na ludzi na ziemi. Mamy więc taki paradoks tej perspektywy. Dominującymi barwami na płótnie są: nieprzenikniona czerń, żółć, błękit, lazur i kremowy. Światło jasnych kolorów na obrazie wyłania się z ciemności, jego promienie nie wychodzą z góry, ale biegną poziomo (horyzontalnie) Z „Biblii” wiemy, iż w momencie ukrzyżowania było prawie po zachodzi słońca, co zgodnie z żydowskim rozumowaniem oznaczało zbliżający się nowy dzień, barwy jasne, żółte sugerują więc sferę niebiańską, zwycięstwo dnia nad nocą, życia nad śmiercią. Dlatego też nie widać na ciele ukrzyżowanego śladów krwi, których można się po takiej śmierci spodziewać, ponieważ mamy tu do czynienia z uświęconym aktem pełnego oddania się. Ważnym motywem organizującym obraz jest oś symetrii – ramiona i dolna część belki krzyża zdają się wyznaczać figurę trójkąta (w korelacji z przedstawieniami Boga jako Trójcy św.). Przesłania z płótna Dalego nie sposób odczytać, jeśli nie odniesiemy się do wyraźnych inspiracji biblijnych.


Twórcy literatury również często sięgają po inspiracje biblijne, czego najlepszym przykładem jest twórczość ks. Jana Twardowskiego, który do biblijnego motywu Męki Pańskiej sięgnął w swoim wierszu pt. „Dlatego”. Utwór poety jest bardzo odmienną od omówionych wcześniej interpretacją śmierci i zmartwychwstania Jezusa – nie epatuje cierpieniem, chociaż je zaznacza, tyle że ks. Jan robi to w subtelny, a zarazem przejmujący sposób. Pisze o Chrystusie, że „skurczył na krzyżu jak czapla szyję”, zbliża wizerunek Boga do człowieka poprzez epitet „niepodobny”, mówi: „umarłeś jak Bóg niepodobny do Boga”, wraca to uwagę na ludzki wymiar i ludzką cząstkę w sobie Syna bożego. Twardowski także przywołuje takie codzienne i zdawałoby się przyziemne przedmioty, jak „lekarstwa”, „ręcznik mokry na głowie” – są to atrybuty chorych, które w cierpieniu przynoszą im ulgę, w wierszu podkreślono, że Jezusowi nikt takiej ulgi nie przyniósł. Cały wiersz jest zbudowany na zasadzie niedopowiedzeń, poeta mówi: „Nie dlatego że wstałeś z grobu / Nie dlatego że wstąpiłeś do nieba”. Nie wiemy do końca o jakie „dlatego” chodzi. Dalsze słowa rzucają na tę niepewność trochę światła, czytamy bowiem: „ale dlatego że Ci podstawiono nogę
że dostałeś w twarz
że Cię rozebrano do naga”.
Jednak nadal nie wiemy, co „dlatego”, ale każdy czytelnik właściwie odpowiada sobie sam. O to właśnie chodzi, Jan Twardowski przywołał motyw męki i śmierci, którą nam przybliżył poprzez współczesne i wydawałoby się „niepoważne” określenia typu „podstawiono ci nogę”, i zostawił czytelnikowi miejsce na refleksję, własną interpretację, sięgnięcie do źródła. Wiersz nie jest tak dosłowny, jak obraz Dalego lub film Gibsona, wiele tu znaków zapytania, wiele miejsca na refleksję. Poza tym w wierszu dostrzegamy liczne sformułowania bliskie człowiekowi, język utworu jest prosty, choć dotyczy poważnego i wielkiego tematu. Jednak mimo tej prostoty języka odczytujemy bez problemu powagę sytuacji, cierpienie i ból, tak nierozerwalnie związane z Męką Pańską – Bóg ma przecież „oczy większe od wojny / jak polegli w rowie”, ale zaraz potem czytamy, że „brudny od łez podnoszę Ciebie
stale we mszy
jak baranka wytarganego za uszy”. Baranek jest symbolem Syna Bożego, który jako niewinny został uśmiercony za grzechy ludzkości, a że został określony przez poetę jako baranek „wytargany za uszy” przybliża nam poeta w ten sposób wielkość Boga, sprowadza ją na ziemię, by każdy człowiek mógł przeżyć misterium Męki Pańskiej – jedni być może przeżyją je pod wpływem naturalistycznej inspiracji biblijnej Gibsona, inni poprzez surrealistyczny obraz Dalego, kolejni poprzez prostą rozmowę poety z Bogiem, a jeszcze inni poprzez dalsze inspiracje biblijne w sztuce, na których omówienie nie ma tutaj miejsca.



Podsumowując niniejsze rozważania, trzeba podkreślić fakt, iż „Biblia” jest niewyczerpanym źródłem inspiracji dla twórców wszystkich dziedzin sztuki a autorzy dzieł, sięgając po motywy biblijne, mają prawo wybierać takie środki wyrazu, które pozwolą im najpełniej oddziaływać na odbiorcę. Zaskakują czasem stylem, sposobem obrazowania wybranych tematów, czasem dodają własne interpretacje i rekwizyty. A wszystko w myśl zasady przypisanej artystom – licentia poetica. Ich dzieła osiągają różny efekt – budzą dyskusje, wzbudzają podziw, niechęć, skłaniają do refleksji. Ważne jest też uświadomienie sobie, że inspiracje biblijne w sztuce zawsze wiążą się z wiarą, przeżyciami religijnymi i ich pełne odczytanie wymaga sięgnięcia do źródła, jakim jest Święta Księga. W końcu przecież tam znajduje się zalążek każdej artystycznej kreacji z motywem biblijnym w tle.
Dziękuję.

strona:    1    2    3    4    5  





Wątki i motywy biblijne w literaturze i sztuce różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Biblia jest nieprzebranym źródłem inspiracji dla literatów i malarzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo szeroko i wnikliwie analizuje temat. Zawiera zarówno wątki zaczerpnięte z literatury, jak i malarstwa. Przejrzysta kompozycja i poprawny język

Koniec i początek - biblijne i literackie wizje stworzenia i zagłady świata. Omów problem analizując wybrane teksty

Ocena:
20/20
Teza: Ludzkość od wieków interesowała się początkiem i końcem świata, który jest tajemnicą, budzi przerażenie i pokorę, a jego literackie i biblijne wizje znacznie się od siebie różnią.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na wielu płaszczyznach realizuje temat. Poprawnie dobrana, bogata literatura, trafne wnioski.

Kultura antyczna źródłem inspiracji literatury i sztuki różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Wpływ starożytności na późniejszych twórców jest nieprzerwany.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, kompozycja czytelna, ciekawe rozważania i wnioski.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Porównaj różne obrazy Boga, odwołując się do analizy wybranych przykładów z literatury i innych dziedzin sztuki.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzkie wyobrażenia na temat Boga i ich odbicie w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i dojrzała. W pełni zasługuje na maksymalną liczbę punktów.

Motyw pokory w Biblii i w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Starotestamentowe źródła motywu pokory i jego późniejsze literackie realizacja.

Ocena opisowa nauczyciela: Przejrzysta prezentacja. się zarówno do Biblii, jak i późniejszych literackich przykładów wykorzystania motywu pokory.

Motywy ewangeliczne w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Obiektywnym sprawdzianem siły oddziaływania Pisma Świętego może być oddziaływanie Księgi na literaturę i sztukę ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje ciekawe lektury. Udowadnia, że XX wiek korzystał z nauk biblijnych. Poprawny język i logiczna, spójna całość.

Stylizacja biblijna. Omów jej cechy i znaczenie, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodne środki językowe kształtujące język Biblii są często wykorzystywane przez pisarzy, którzy za ich pomocą dokonują stylizacji biblijnej swoich utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo bogata bibliografia. Praca w pełni realizuje temat.

Motyw Hioba w literaturze współczesnej. Przedstaw, odwołując się do wybranych otworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Biblijna historia Hioba od zawsze inspirowała artystów i pisarzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca podaje różnorodne odniesienia do motywu Hioba. Poprawny język i styl wypowiedzi, a także konspekt.

Prometeusz i szatan. Motyw buntu w literaturze różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Motyw buntu był często wykorzystywany przez pisarzy różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna. Szczegółowo omawia poszczególne utwory. Bogata bibliografia.

Biblia jako fundament kultury europejskiej

Ocena:
19/20
Teza: Biblia stanowi ponadczasowe fundamenty kultury europejskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ukazuje funkcjonowanie wybranych wątków w kulturze europejskiej.

Biblia jako źródło inspiracji artystów epoki renesansu. Przedstaw zagadnienia na przykładach literackich i plastycznych

Ocena:
19/20
Teza: Najbardziej ciekawe nawiązania do Świętej Księgi w renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja odwołuje się zarówno do sztuki, jak i literatury. Trafne spostrzeżenia, dobra kompozycja.

Postacie mitologiczne i biblijne jako symbole wartości uniwersalnych. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Postacie mitologiczne i biblijne reprezentują najbardziej uniwersalne wartości, czytelne także w dzisiejszych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna prezentacja.

Motyw stworzenia świata w literaturze i sztuce. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Kosmogoniczne wyobrażenie służyło ludziom jako wyjaśnienie pochodzenia świata i człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opiera się głównie na starożytnych wyobrażeniach kosmogonicznych.

Motyw Hioba w literaturze i sztuce różnych epok. Omów, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Biblijna historia Hioba od zawsze inspirowała artystów i pisarzy. Wynikało to z tematyki tego motywu, którym jest niezawinione cierpienie i próba odpowiedzi na odwiecznie nurtujące ludzi pytanie „O sens i powody ludzkich cierpień?”

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opiera się na wielu źródłach. Logicznie przedstawione argumenty.

Motywy ze Starego Testamentu w literaturze staropolskiej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Księga Hioba jako inspiracja ideowa i estetyczna arcydzieł literatury staropolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie zbudowana. Właściwa bibliografia. Ciekawe wnioski.

Wizerunek kobiety w Biblii. Scharakteryzuj i porównaj różne bohaterki historii z Nowego i Starego Testamentu

Ocena:
18/20
Teza: W Biblii możemy odnaleźć zarówno pozytywne jak i negatywne wizerunki kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Zawiera zaskakujące wnioski. Oryginalne podejscie do tematu.

Ponadczasowość motywów biblijnych. Przedstaw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Biblia jest nieprzebranym źródłem inspiracji dla artystów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady. Dobrze skonstruowany konspekt pracy.

Biblia inspiracją dla literatury i sztuki. Potwierdź zdanie na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Biblia to uniwersalna księga, ponieważ mówi o sprawach ciągle aktualnych i ważnych dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca typowa, nie zawiera oryginalnych treści. Poprawny konspekt pracy. Usterki językowe.

Ponadczasowość motywów mitologicznych i biblijnych. Odwołaj się do stwierdzenia, przytaczając wybrane przykłady

Ocena:
16/20
Teza: Mitologia i Biblia stanowią ponadczasowe fundamenty kultury europejskiej i światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, choć skrótowa. Opisuje czym jest Biblia i Mitologia, a następnie określa rolę tych dzieł.