Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Dzieci to bohaterowie, którzy na stałe do literatury weszli stosunkowo późno. O ile wszyscy dobrze znają postać małej Urszulki Kochanowskiej z renesansu, to właściwe zainteresowanie najmłodszymi nastąpiło dopiero w epoce pozytywizmu i na stałe w niej pozostało. Dziecko to bardzo wdzięczny temat, ponieważ charakteryzuje je niewinność, beztroska, pozostawanie w świecie marzeń. Niestety, jak mylne jest to stwierdzenie pokazuje nam literatura, kreśląc pozostające na długo w pamięci portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych. Literaci opisujący takie postacie nie czynili tego bez celu. Pragnęli zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości. W swej prezentacji zajmę się najbardziej przemawiającymi do czytelnika literackimi kreacjami skrzywdzonych dzieci, a także zwrócę uwagę na rolę, jaką ci mali bohaterowie mieli odegrać.

Epoką, w której dziecko, dzięki swojej niewinności, traktowane było jako pośrednik między światem rzeczywistym a realnym był romantyzm. Aby dokładnie zrozumieć kreacje młodego człowieka, skupię się na celach typowych dla epoki: poczuciu samotności, rozpaczy, oczarowaniu śmiercią, zarażeniu „chorobą wieku”, natchnieniem, a także smutkiem i cierpieniem. Bohaterem, w którego kreacji wszystkie te składniki odgrywały istotną rolę był Orcio z dramatu „Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego. Chłopiec to przeciwieństwo typowego dziecka. Jest nieszczęśliwy, smutny, nie bawi się jak przystało na małego chłopca. Przyczyn tego zjawiska należałoby szukać w jego niemowlęctwie. W dniu chrztu, kiedy matka została porzucona przez Męża, przeklina niemowlę. Mówi, by było poetą, gdyż tylko wtedy zostanie pokochane przez ojca. Tym samym skazuje go na wieczne cierpienie i niespełnienie. Dziecko przez całe swoje krótkie życie tworzy poezję. Z czasem ślepnie, a swoimi błękitnymi oczyma widzi poprzez myśli i słowa, a nie obrazy. Świadczą o tym chociażby te słowa:
„Orcio: Pełno postaci mi się wije między źrenicą a powieką – widzę twarze widziane, znajome miejsca – karty książek czytanych.
Mąż: To widzisz jeszcze?
Orcio: Tak, oczyma duszy, lecz tamte pogasły”.

Orcio łączy w sobie cechy anielskie i szatańskie. Jest niewinny z wyglądu, ale przewiduje śmierć własną i ojca. Po wypełnieniu misji odchodzi do nieba. Poprzez porównanie go do zwyczajnych dzieci widać w nim niezwykłość, a nawet boskość dziecka romantycznego. Polega ona na tym, że przeznaczeniem tej istoty jest nieszczęście, że jest ono wyróżnione cierpieniem, jest uduchowione i poetyckie, niestworzone do życia na tym świecie, ale po to, aby umrzeć.

W pozytywizmie chętnie eksploatowano literacko motyw dziecka. Malców przedstawiano głównie jako istoty skrzywdzone, biedne, chore, zwykle sieroty, bez szansy na lepszy los. Autorzy wydobywali te pierwiastki psychiki dziecięcej, które dowodzą jego wysokiej wartości etycznej i heroizmu, pracowitości, uporu i uzdolnień. W losach bezbronnych dzieci najostrzej odzwierciedlało się zło współczesności. Dziecięca ufność i uczucie ponoszą porażkę w zetknięciu z bezwzględnością świata dorosłych, a pragnienia nie mogą się zrealizować, prowadząc często do śmierci małych bohaterów. Taki los spotkał główną postać noweli Henryka Sienkiewicza „Janko Muzykant” - opowiadającej o utalentowanym, ale biednym chłopcu, który nie miał możliwości zdobycia wykształcenia i zawodu. Narażony na ciągłe upokorzenia i cierpienie, walczył z przeciwnościami świata. Jego matka była biedną komornicą i sama musiała pracować na utrzymanie domu, dlatego też malec był bardzo zaniedbany: „chudy był zawsze i opalony, z brzuchem wydętym, a zapadłymi policzkami”. Ich trudna sytuacja finansowa sprawiła, że ludzie ci nie mieli czasem co jeść i czym napalić w piecu: „W zimie siadywał za piecem i popłakiwał cicho z zimna, a czasem z głodu, gdy matula nie miała co włożyć ani do pieca ani do garnka”. Janek nie odczuwał miłości matczynej: „Kobieta, może tam go i kochała po swojemu, ale biła dość często i zwykle nazywała odmieńcem”. Matka Janka, chociaż przebywała z chłopcem codziennie, nie zauważyła, że jej syn został obdarzony przez los talentem muzycznym i posiada ogromne zdolności, które mogły mu pomóc w życiu osiągnąć pozycję i zdobyć pieniądze. Niestety jednak stały się one przyczyną jego śmierci. Chłopca przyłapano na próbie dotknięcia skrzypiec we dworze, osądzono przez wójta i ukarano: „Niech go tam weźmie stójka, niech mu da rózgą, żeby na drugi raz nie kradł”. Na skutek pobicia malec zmarł.

W noweli tej Sienkiewicz wyraził swoją głęboką sympatię dla dziecka oraz współczucie dla słabszych, upośledzonych społecznie i ubogich ludzi. Główna funkcją wykorzystania motywu dziecka było zwrócenie uwagi na aktualny w II połowie XIX wieku problem zaniedbywania dzieci. Pisarz bardzo realistycznie przedstawił w swym utworze bezbronne, osamotnione w swym nieszczęściu dziecko. Los Janka w dzisiejszym świecie, ceniącym sobie indywidualność i talent, byłby zapewne skrajnie inny.

Podobny problem utalentowanego dziecka pojawia się w noweli Bolesława Prusa „Antek”. Tu również wybitnie uzdolnione dziecko nie może odnaleźć się w roli wiejskiego parobka. Później zajął się pasaniem świń, ale nie bardzo mu to wychodziło, gdyż zaciekawił go wiatrak, który wyłaniał się zza horyzontu. „Od tej pory - od wschodu do zachodu słońca - strugał on patyki i układał je na krzyż. Potem wystrugał sobie kolumnę; próbował, obciosywał, ustawiał, aż nareszcie wybudował mały wiatraczek, który na wietrze obracał mu się tak jak tamten za Wisłą. Cóż to była za radość! Teraz brakowało Antkowi tylko żony, żeby mógł ją bić, i już byłby z niego prawdziwy młynarz!” Jego talent rzeźbiarski nie jest w cenie u prostych ludzi. Antek staje się szybko odmieńcem poprzez swoje wyjątkowe zdolności: zbyt szybko uczy się tego, co innym sprawia trudność, zbyt trudno przychodzi mu wykonywanie poleceń, które gwarantują pełny brzuch na wsi. Mały artysta musi ponieść za to karę i przy pierwszej nadarzającej się okazji opuścić wioskę. Jako Inny zostaje wykluczony ze społeczności.

Tym, co łączy obie nowele Sienkiewicza i Prusa jest nie tylko krzywda wiejskiego dziecka, tak często z chęcią opisywana przez pozytywistów, ale również ponadczasowy motyw Innego, Obcego. Antek i Janek to artyści, dzieci o wybitnych zdolnościach, dzieci „które wiedzą więcej”. To właśnie zdaje się być przyczyną ich nieszczęść. Niechęć dorosłych do wnikania w świat dziecka, odrzucenie tego świata jako czegoś irracjonalnego, niezrozumiałego dla dorosłego człowieka, jako czegoś wręcz groźnego w swym absurdzie pojawia się w literaturze bardzo często. Wszak artyści często przedstawiani są jako „duże dzieci”, a literatura jako dziedzina sztuki również tym „dużym dzieciom” wiele zawdzięcza.

Leopold Staff w wierszu „Kieszeń” przedstawia obraz dziecka wielkomiejskiej nędzy, ogromnych kamienic. Bieda powoduje kłótnie, opryskliwość w stosunkach międzyludzkich. Dziecko z dzielnicy nędzy nie zna ogrodów i baśniowych widoków. Przesiaduje w wilgotnej sieni, bawi się skrawkami sznurka, resztkami kolorowych kredek. To dziecko ma jednak swoje marzenia i wyobraźnię, dzięki której szara rzeczywistość zamienia się w piękno. W wierszu Staffa tkwi przekonanie, że świat można zmieniać i uczynić go lepszym. Zrobią to ci, którzy potrafią zamieniać marzenia w czyny. To właśnie dziecko namaluje pejzaż, który zachwyci, to dziecko kiedyś skomponuje utwór muzyczny, ono dokona kiedyś wynalazku i być może stanie się kimś ważnym i szczęśliwym. Poeta sugeruje, że z braku i nędzy może w wyobraźni dziecięcej powstać nowy świat, który w przyszłości zaowocuje artystycznymi talentami.

II wojna światowa nie oszczędziła najmłodszych. W wielu utworach z tamtego okresu odnajdujemy dziecięcych bohaterów ukazanych jako niewinne i nieświadome ofiary hitlerowskich zbrodni. Jednym z takich utworów jest wiersz Władysława Broniewskiego, pt. „Ballady i romanse”. Poeta opisuje w nim tragiczne losy małej żydówki. Osierocona, przerażona dziewczynka, jak w obłędzie biega po gruzach, pod którymi najprawdopodobniej zginęła jej matka. Przypadkowi ludzie próbują pomóc trzynastolatce, ofiarowując jedzenie, grosik, „cosik”, bo przecież została sama i nie ważne, że była Żydówką. Ale winę za jej semickie pochodzenie dostrzegli przejeżdżający SS-mani i natychmiast wymierzyli karę – zabijając dziecko. Poeta śmierć Ryfki porównał z odrealnioną wizją śmierci Jezusa „(…) przejeżdżał bolejący Pan Jezus <> go wiedli na męki” ukazuje całe okrucieństwo wojny i hitlerowskich najeźdźców, bo „za koronę cierniową umrzeć powinni”. Postać niewinnej dziewczynki, skontrastowana z bezwzględnymi hitlerowcami, dobitnie pokazuje jak straszna i przerażająca może być wojna.

Brutalny los dziecka żydowskiego dyskryminowanego przez inne dzieci i dorosłych opisał Jerzy Kosiński w „Malowanym ptaku”. Bohaterem jest sześcioletni żydowski chłopiec. W pierwszych tygodniach II wojny światowej rodzice wysłali go do odległej wioski, aby tam „znalazł bezpieczne schronienie”. Nie dało się jednak niczego zaplanować w panującym chaosie wojny. Rodzice stracili kontakt z mężczyzną, który wywiózł ich syna, a kobieta, która wzięła go do siebie umarła. Od tego momentu dziecko było skazane samo na siebie, wędrowało z miejsca na miejsce, doznając wciąż nowych rozczarowań i upokorzeń. Chłopiec na wsi spędził cztery lata. Uważano go za przybłędę, Cygana lub Żyda, a udzielanie mu schronienia narażało innych na najsroższe kary ze strony Niemców. Na swojej drodze spotykał bardzo różnych ludzi – starą i zgarbioną Martę, która przypominała mu „całkowicie przegniłą zielonoszarą purchawkę”, znachorkę Mądrą Olgę, która cieszyła się szacunkiem i która wykupiła go, uświadamiając później, że jest we władaniu złego ducha, młynarza Zazdrośnika, który ciągle podejrzewał żonę o zdradę i bił ją, Lecha – hodowcę ptaków, Głupią Ludmiłę, którą zabiły zazdrosne o mężów kobiety, czy cieślę, który bał się, że chłopiec swoimi czarnymi włosami ściągnie na jego zagrodę pioruny. To Olga powiedziała mu, jak przetrwać bez ludzkiej pomocy, Lech zapoznał go z ptakami, a cieśla w czasie burzy obciążał go pętami i uprzężą i wywoził z dala od swojej chaty. Poznał zabobony, zobaczył brutalne i okrutne realia ówczesnego świata, z którym musiał się zetknąć.

Pomimo wszystko chłopcu udawało się przeżyć kolejny dzień, znajdywał miejsca do spania i coś do zjedzenia. To zaspakajanie minimum potrzeb nie wystarczyło, aby jego psychika nie została zmieniona. Ciągłe bicie, rzucanie kamieniami, krowim łajnem, spleśniałymi kartoflami, kłucie ostrym szpikulcem, kopanie, bicie, szczucie psami, czy katowanie na zawsze zmieniły jego osobowość i doprowadziły do moralnego wypaczenia. Był świadkiem jak młynarz wydłubywał łyżeczką oczy parobkowi, ponieważ podejrzewał go o romans z żoną, Ewka uczyła go współżycia seksualnego, a kiedy został skopany i wycieńczonego wrzucono go do klatki na króliki sam poddał się kazirodczym i zoofilnym praktykom. Początkowo szukał ukojenia i ucieczki w modlitwie, wierzył, że Bóg mu pomoże, ale z czasem doświadczania kolejnych okrucieństw, np. wrzucenie w odchody ludzkie za upuszczenie mszału, zaczął wątpić, czy Bóg w ogóle istnieje, aż w końcu chłopiec doszedł do wniosku, że tak naprawdę, jest sam na świecie i nie może liczyć na nikogo. Bohater miał również chwile, w których chciał się przyłączyć do tych, którzy robili źle. Gdy Ewka zdradzała go z kozłem, chciał „przyłączyć się do tych, którym pomaga Szatan”. Zdarzyło się również, że sam z bezsensownych przyczyn, albo w samoobronie zabił. W końcu chłopiec trafił do powojennego sierocińca, gdzie nie potrafił żyć bez okrucieństwa, brutalności, podpalania się, czy zabójstw. Główny bohater po powrocie do rodziców zauważył, że pasuje mu czas wojny, chaosu, rozpadu moralnego, po czym wymknął się nocą do ludzi ciemności. Cała książka jest wielkim zapisem mroków wojny widzianym oczyma dziecka, które musiało dostosować się do panujących realiów, aby przetrwać. Po wojnie okazało się, że takich malowanych ptaków w postaci dzieci było dużo więcej, dzieci, które przesiąknięte zostały złem, wyniszczone moralnie, które nie potrafiły odnaleźć się w późniejszym świecie.

W prezentacji przedstawiono obrazy dziecka na przestrzeni różnych epok. Jego kreacja w dużej mierze ściśle uzależniona była od światopoglądu danych czasów oraz sytuacji społeczno-ekonomicznej. Pozytywizm przedstawiał dziecko nieszczęśliwe i skrzywdzone, narażone na niesprawiedliwość i cierpienie, aby wzbudzić współczucie odbiorcy, zachęcić do pomocy i angażowania się w działalność społeczną. Romantyzm kładł nacisk na cierpienie dziecka, na jego dramatyczną egzystencję poprzez pryzmat przeznaczenia do wyższych celów, poprzez naznaczenie piętnem poety. To powodowało cierpienie i brak zrozumienia. Literatura, która ukazywała lata wojny i przerażającą rzeczywistość również nie zapominała o dziecięcych bohaterach, którzy napiętnowani byli okrucieństwem i nie mogli być szczęśliwi w czasach terroru, dramatów i mordów, ale także po ich zakończeniu. Z pewnością wszyscy twórcy, bez względu na epokę, udowodnili, że dziecko może być doskonałym i niezwykle wymownym bohaterem, istotą skrzywdzoną, niewinnie cierpiącą, nadprzyrodzonym medium, czy wyrazicielem problemów świata dorosłych.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.