Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw Polski i Polaków


Przedstaw różne portrety Polek na wybranych przykładach literackich. Zanalizuj wybrane utwory

W literaturze tworzonej zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn nie brakuje osobliwych portretów kobiet. Kreacje kobiet-Polek odnajdziemy w wielu epokach polskiej literatury. Ich portrety zależne są od czasów, w jakich autorzy usytuowali akcję swych dzieł. Czasem pisarze i poeci utrwalali obraz tradycyjnej Polki, reprezentantki określonego środowiska, innym razem pisali o wyróżniających się jednostkach, których postawę warto było utrwalić na przyszłość. W literaturze odnajdziemy zarówno kobiety okryte chwałą, jak i postaci na wskroś negatywne. Z bogactwa wizerunek Polek w prezentacji zostaną ukazane moim zdaniem najbardziej charakterystyczne. W swej prezentacji nacisk położę na to jak w kilku wybranych epokach ukazywane były kobiece postacie oraz odpowiem na pytanie czy wizerunki są do siebie zbliżone czy też diametralnie się różnią. Z pewnością zaprezentuję zupełnie różne typy, bo nie ma dwóch jednakowych kobiet, zarówno w rzeczywistości jak i w literaturze.

W romantyzmie możemy odnaleźć różnorodne portrety Polek. Ich kreacje, mimo dominującego sposobu przedstawiania pań jako muz, nawiązują do sytuacji narodu polskiego. W powieści poetyckiej Adama Mickiewicza - „Grażyna” tytułową bohaterką jest odważna, dzielna, gotowa do heroicznych czynów, żona litewskiego księcia Litawora. Pomimo tego, że dawno osiągnęła wiek dojrzały, nie utraciła nic z wdzięków młodości i nadal przyćmiewała inne kobiety swoją urodą. Mickiewicz tak opisuje jej postać:
„...A chociaż wiekiem od młodej jutrzenki
Pod lat niewieścich schodziła południe,
Oboje dziewki i matrony wdzięki
Na jednym licu zespoliła cudnie,...”
Jednak nie to, jak wyglądała Grażyna ma tu decydujące znaczenie. Ta kobieta nie była tylko ozdobą książęcego dworu przy boku męża. Księżna miała duży wpływ na rządy Litawora, decydowała o wielu istotnych sprawach i wydawać by się mogło, że to ona włada księstwem. W trudnych sytuacjach potrafiła wykazać się takimi cechami charakteru, które zwykle przypisuje się mężczyznom. Kiedy okazało się, że Litawor ma zamiar sprzymierzyć się z Krzyżakami przeciw Witoldowi przeciwstawiła się jego woli, przywdziała zbroję męża i wyruszyła do walki z Krzyżakami. Nie uczyniła tego jednak po to, by się zbuntować, ale by nie dopuścić do bratobójczej walki. Postawa jej budzi prawdziwy podziw, ponieważ pod względem siły nie mogła się równać z wyszkolonymi w sztuce wojennej mężczyznami. Brakowało jej jakiegokolwiek doświadczenia wojskowego, nie potrafiła dowodzić swoimi wojskami i na pewno liczyła się z tym, że zginie w walce. Mimo to do końca kierowała się swoimi przekonaniami, do końca wierzyła, że postępuje słusznie. Mickiewicz przedstawił Grażynę jako kobietę czynu, odważną, gotową poświęcić swoje życie w słusznej sprawie. Obok niej na uwagę zasługuje także postać Emilii Plater, której bohaterski los opisał także wieszcz narodowy w wierszu „Śmierć pułkownika”. Zaprezentowane utwory pokazują, że w obliczu zagrożenia narodowego także kobiety mogą stanąć do walki.

Inna rolę Polek w okresie zaborów nakreślił Mickiewicz w wierszu „Do Matki Polki”. Kreuje on postać polskiej rodzicielki wychowującej syna do walki z wrogiem, z zaborcą. Matka jest świadoma tego, że może stracić swoje dziecko. Utwór ten został napisany krótko przed wybuchem powstania listopadowego i pokazuje tragedię narodową Polaków. Rozpoczyna go apostrofa do tytułowej matki Polki, w której podmiot liryczny mówi, po czym można rozpoznać młodego patriotę. Ostrzega, że mądrość, zainteresowanie polską historią i tradycją oraz narodowa duma, która z tego czerpie swój początek, są niebezpieczne i źle wróżą przyszłości młodego Polaka. Podmiot przewiduje, że zapatrzony w dawne dzieje narodu syn będzie przyczyną cierpienia matki. Czujący narodową tragedię patriota będzie starał się dążyć do wolności swojej ojczyzny. Będzie próbował walczyć o sprawę, która już dawno została przegrana. Podmiot wzywa matki przyszłych męczenników za sprawę ojczyzny do uświadamiania swoich dzieci o ich losie. Matka musi spełniać bardzo ważna i trudną rolę - ma przyuczać młodego Polaka do jego przyszłej niewoli i klęski. Powinna przyzwyczajać swojego syna do „widoku powroza”, „kajdan” czy „katowskiego obucha”, bowiem taki musi być efekt walki z potężnym i okrutnym wrogiem. Biedna matka jest z góry skazana na rozpacz po utracie dziecka. Będzie cierpieć razem ze swoim synem, walcząc z niepewnością, bólem i trwogą. Kształtuje to nową sylwetkę kobiety polskiego romantyzmu, która ma odegrać smutną, ale niezwykle ważną rolę w dążeniu do niepodległości kraju. Prawdziwa matka Polka powinna stać na straży polskich obyczajów, narodowej historii i religii, wpajać swoim dzieciom szlachetność i honor Polaka.

Szablonową polską pozytywistką i emancypantką, kobietą odważną i pewną swojego życiowego celu był Stasia Bozowska, bohaterka utworu Stefana Żeromskiego „Siłaczka”. Tytułowa siłaczka, to młoda kobieta, która poświęciła własne życie w imię szczytnych, pozytywistycznych ideałów zakładających m.in. pracę u podstaw i pracę organiczną. Stasia była dobrze wykształconą kobietą altruistką, nauczycielką, która walczyła z ciemnotą na zabitej deskami wsi. Aby podnieść świadomość społeczną ludzi oraz ich poziom edukacji napisała nawet książkę „Fizyka dla ludu” i rozpowszechniała ją wśród biedoty. Dzieliła się swoją wiedzą i umiejętnościami, aby przygotować wiejski, biedny i ciemny lud do równoprawnego uczestnictwa w życiu kraju. Była wytrwała, konsekwentna, bezkompromisowa oraz pełna wyrzeczeń i samozaparcia. Zrezygnowała z życia osobistego oraz porzuciła marzenia o studiach po to, aby realizować założenia programowe epoki. Na jej drodze pojawiło się mnóstwo przeszkód, które Stasia zdołała sama pokonać. Poddała się dopiero chorobie, przez którą nie osiągnęła upragnionego celu. Z biedy i wycieńczenia umarła w tragicznych warunkach na tyfus. Pomoc przybyła za późno. Bohaterka „Siłaczki” to typ kobiety upartej, pewnej siebie, konsekwentnej i odpowiedzialnej za innych. To także typ Polki-patriotki, która wyrzeka się osobistego szczęścia w imię pracy na rzecz poprawy losu swych współrodaków. Nie była łzawą kochanką, czy muzą artystów, tylko pewną swojego życiowego celu, odważną kobietą pozytywizmu.

„Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej to dramat ukazujący życie mieszczańskiej, galicyjskiej rodziny, w której dominuje i rządzi żona i matka – Aniela Dulska. Na przykładzie jej portretu możemy przyjrzeć się życiu niektórych Polek w czasach dwudziestolecia międzywojennego. Główna bohaterka rozpoczyna dzień od budzenia całego domu i zapędzania wszystkich do wykonywania codziennych zajęć. Wydziela mężowi cygara i codziennie po dwadzieścia centów na kawiarnię. Przeziębionej, chorowitej Meli matka poleca rozgrzewający okład z plastra używanego już wcześniej przez ojca i każe jej się myć w zimnej wodzie. Przy kupowaniu biletów tramwajowych dla córek próbuje oszukać konduktora na kilka groszy. Dulska pomimo swojego skąpstwa, obłudy, hipokryzji i wielu innych negatywnych cech ma o sobie jak najlepsze mniemanie. Wielokrotnie utwierdza bowiem samą siebie i swoich najbliższych o własnej wyjątkowej pozycji w rodzinie: „z torbami poszlibyśmy, żeby nie ja…”. Pieniądze są źródłem władzy Dulskiej nad mężem i dziećmi. Nawet w przypadku najbliższej rodziny nie ma mowy o jakichkolwiek więzach uczuciowych. Tytułowa bohaterka nie zna potrzeb dzieci i nie interesuje się nimi. Wszystko musi tylko dobrze wyglądać z zewnątrz: dziewczynki powinny umieć grać na pianinie, zachowywać się skromnie, „bo cnota to skarb dziewczęcia”. Natomiast syn – Zbyszko - powinien się „wyszumieć” i lepiej jeśli to robi „w czterech ścianach własnego domu”. Matka przymyka oczy na romans ze służącą, rzekomo w imię dobra syna.

Jest ona bohaterką niewątpliwie negatywną. W utworze została przedstawiona jako przysadzista pani w średnim wieku, która zupełnie o siebie nie dba i którą interesuje jedynie wizerunek jaki ma w oczach innych. Dulska - wszystko co robi, robi na pokaz. Gabriela Zapolska kreowała swoją bohaterkę zgodnie z założeniami naturalizmu – kierunku, który ma na celu ujawnienie najbardziej wstydliwych i intymnych momentów, zachowań czy reakcji. Przedstawiciele naturalizmu kierują się obiektywizmem oraz przesadną dokładnością wobec rzeczywistości. Dulska jest doskonałym przykładem drobnomieszczańskiej obłudy i podwójnej moralności, która cechowała także polskie społeczeństwo. Czytelników śmieszy prostactwo głównej bohaterki, potyczki językowe oraz używanie niewłaściwych słów. Jest ona kobietą skąpą i chciwą. Stara się na wszystkim oszczędzać, podwyższa czynsz lokatorom, a przy tym żałuje pieniędzy na kulturę, oświatę i porządne ubrania. Jest prymitywna i niewykształcona, potępia wszystko, co nowe lub nieznane. Ma ograniczone horyzonty, nie ceni wiedzy i nauki, nie posiada żadnych wartości czy ideałów. Jest małostkowa i bezmyślna. Aniela Dulska z jednej strony wygłasza pokazowe maksymy moralne, którymi raczy córki i obcych, z drugiej przymyka oczy na ohydne sceny rozgrywające się pod jej dachem. Kobieta kieruje się w życiu zasadą: „na to mamy cztery ściany i sufit, aby brudy swoje prać w domu i aby nikt o nich nie wiedział. Rozwłóczyć je po świecie to ani moralne, ani uczciwe.” Nietrudno zauważyć, że portret Anieli Dulskiej został przerysowany, niektóre cechy celowo wyolbrzymione, by stałą się ona dogodnym obiektem do krytyki i odkrycia jej prawdziwego oblicza. Na szczęście nie wszystkie Polki w ówczesnym czasie przypominały tytułową Dulską.

W utworach współczesnych także odnajdziemy wizerunki polskich kobiet. Agnieszka Osiecka w swych utworach przekonuje, że na uwagę zasługuje kobieta prosta i codzienna, ta z szarych bloków. Osoba taka musi mieć głowę i serce do całego otaczającego ją świata i czynności, które nie zawsze są wdzięczne i zajmujące. Autorka nazywa ją „polską Madonną”. Mówi, iż potrafi ona radzić sobie nocą wśród złych snów. Obraz ,,kapłanki gazowej kuchni” pokazany jest w sposób niezwykły. Przeciętna Polka, która musi borykać się z problemami codzienności spełnia w domu wszystkie role społeczne. „Panna z dzieckiem” musi opłacić rachunki, wysłać dziecko do przedszkola... Te z pozoru błahe sprawy w naszej rzeczywistości są wysiłkiem godnym uznania. To ona, „matka silna jak wodospad i czysta jak źródło”, samotna na polu walki, którym jest życie, porównana jest do Madonny. Zasługuje na większą pochwałę, niż kwiatek na dzień kobiet. Rola jaką spełnia powinna wzbudzić podziw. Kobieta współczesna tworzy dom i jego otoczenie. Nie jest tylko ramką, która ozdabia obraz, jest płótnem. Wiele polskich kobiet dba nie tylko o ciepło domowego ogniska, ale pracuje zawodowo i realizuje się zarówno w życiu społecznym jak i rodzinnym. Dźwiga olbrzymie brzemię, z którego uwalnia się dopiero podczas snu. Sen daje ukojenie zmartwionym powiekom. Zmienia szarą matkę w kobietę silną i pełną nadziei na kolejny dzień.

Manuela Gretkowska w „Polce”, jak to określiła sama autorka: „prawdziwawym pamiętniku”, przedstawia dziewięciomiesięczny wycinek swojego życia – okres, kiedy dojrzewała w niej „wiewiórka, tajemnica bytu, mała Polka”, a więc długo oczekiwana córeczka. Autorkę do końca zdumiewa stan, w jakim się znalazła. Istotkę dorastającą w jej brzuchu otacza troską, „karmi” zdrową żywnością, „poi” zieloną herbatą, „pielęgnuje” za pomocą aromatycznych kremów. „Na każdej stronie <> jest zapisane moje zdumienie” – przyznaje pisarka w jednym z wywiadów. Niezwykle istotny jest fakt, że Gretkowska pozostaje konsekwentnie feministką. Stąd też, będąc w ciąży, znalazła się w centrum społecznego zainteresowania, bo jak to: skandalistka, „babochłop”, nienawidząca mężczyzn, walcząca o świat znany z „Seksmisji” Machulskiego ma dziecko? W zbiorowej świadomości feministka funkcjonuje bowiem jako żandarm, zakazujący „prawdziwym kobietom” używania kosmetyków, depilowania nóg czy zakładania tzw. szpilek. Gretkowska dobitnie odrzuca nieuargumentowane niczym zarzuty: „A w ogóle dlaczego mówi pani takim tonem, jakbym była pierwszym facetem, który zaszedł w ciążę?”

Nie rezygnuje ze swoich feministycznych ideałów, nie „wyrosła” z nich. Otwarcie wyraża obawy dotyczące zdrowia dziecka, nie wyklucza aborcji w przypadku, gdyby Pola okazała się nieuleczalnie chora. Wyznania Gretkowskiej są miejscami prowokacyjne, niezwykle odważne, dla niektórych wręcz niesmaczne. Ukazuje swoją kobiecość ze wszelkimi, nawet bardzo intymnymi szczegółami. Sam Bereś przyznał: „Kiedy czytałem <>, czułem się zażenowany jej fizjologizmem”. Na to stwierdzenie autorka również ma przygotowaną ciętą ripostę: „A dziecko przynosi się mężczyźnie na tacy, umyte i urodzone kichnięciem przez ucho?” Pokazuje, że feministka potrafi nie tylko kochać mężczyznę, czy wręcz czuć z nim idealny „związek dusz”, ale również być dobrą matką, nie zatracając wyznawanych przez siebie idei. Wizerunek Polki jaki odnajdujemy w utworze odnosi się do wyzwolonej, w pełni świadomej swoich ról i miejsca w życiu osoby. To współczesna kreacja, z którą identyfikuje się wiele czytelniczek.

Na przykładzie przywołanych utworów widać, że nie ma jednego wizerunku Polki, nie ma cech, które wyróżniałyby ją spośród innych kobiet. Polka to z pewnością osoba, dla której macierzyństwo to jedna z ważniejszych rzeczy w życiu. Jak pokazują utwory potrafi być też odważna i w sytuacji zagrożenia, stanąć obok mężczyzny w walce o rzeczy nadrzędne. Potrafi także poświęcić najukochańsze co może mieć – własne dziecko – dla dobra narodu. Z drugiej strony obok kobiet idealnych literatura kreśli negatywne portrety zamieszkujących Polskę Pań. Potrafią być obłudne, zazdrosne, nikczemne i fałszywe. Takie przedstawienie różnorodności świadczy o tym, że autorzy są świadomi mnogości kobiecych postaci, potrafią docenić ich zalety, ale także wydobyć najgorsze cechy. Dzięki temu wciąż możemy się cieszyć bogactwem literackich fabuł.

strona:    1    2    3    4    5  





Polska i Polacy we współczesnych utworach muzycznych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Przełom lat `80 i `90 to okres burzliwych zmian w dziejach Polski, które zauważali i odzwierciedlali w swoich tekstach muzycy.

Ocena opisowa nauczyciela: Doskonała znajomość realiów Rzeczypospolitej w latach 80. i 90. XX w. Osobista, zaangażowana praca napisana sprawnym językiem, uwzględnia analizę teoretycznoliteracką tekstów wymienionych muzyków.

Motyw patriotyzmu w literaturze polskiej. Przedstaw na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Powinnością pisarzy powinno być reagowanie na błędy społeczeństwa oraz propozycje naprawy tych błędów.

Ocena opisowa nauczyciela: Szacunek dla Autora za dojrzałość i trafność sądów, dogłębne zrozumienie tematu, wywód argumentacyjny, piękny język.

Pisarze polscy o własnym narodzie. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Na wydarzenia polityczne i sytuację panującą w społeczeństwie polskim natychmiast reagowali pisarze.

Ocena opisowa nauczyciela: Świadomy wybór i rzetelne omówienia trudnych i ważnych dla Polaków tekstów polskiego romantyzmu (z wykorzystaniem cytatów). Dobra znajomość tła historycznego, logika wywodów, bogaty, poprawny język sprawiają, że pracę czyta się z zainteres

Antysemityzm i Holokaust w polskiej literaturze. Omów zagadnienia na podstawie wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Przykłady antysemityzmu i holokaustu przedstawione w literaturze polskiej są obiektywnym obrazem cierpienia oraz oceną martyrologii Żydów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Temat zanalizowany na przykładzie kilku poprawnie dobranych lektur z kanonu. Przejrzysty styl wypowiedzi.

Polskie wady narodowe w literaturze różnych epok literackich. Omów sposoby ich przedstawiania na wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Poprzez przedstawianie narodowych przywar twórcy polscy nie pragnęli obrazić swych rodaków, ale podkreślić błędy jakie popełniają by uniknąć ich na przyszłość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje jak przez wieki twórcy literatury przedstawiali narodowe przywary. Bogata bibliografia, poprawny plan.

Polskie stereotypy narodowe. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów z róznych epok

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce najbardziej wyrazisty obraz przedstawiają Niemcy i Rosjanie, a także związani przez wiele wieków z naszym krajem Żydzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogato ilustruje temat. Ciekawe argumenty, poprawna kompozycja.

Żartem, serio, ironicznie. Różne sposoby mówienia o wadach Polaków. Rozważ na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Obok utrzymanych w poważnym tonie utworów rozliczeniowych autorzy przedstawiając wady Polaków często posługiwali się satyrą i żartem, by jednocześnie bawić i uczyć czytelników.

Ocena opisowa nauczyciela: Napisana świetnym językiem, dojrzała praca. Bogata literatura podmiotu i przedmiotu.

Obraz arystokracji polskiej w literaturze XIX wieku. Omów na kilku wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze polskiej przeważa negatywny obraz arystokracji, jej mentalności i podejmowanych przez nią działań.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i konkretna. Pokazuje w jednoznaczny sposób stosunek twórców XIX wieku do arystokracji.

Wizerunek Polaków w utworach dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Jedne z ciekawszych portretów Polaków powstały w oświeceniu oraz dwudziestoleciu międzywojennym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja rzetelnie napisana. Poprawny plan wypowiedzi i bibliografia.

Rozważania o Polsce i Polakach w literaturze różnych epok. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Opinie o Polsce i Polakach zmieniały się, wraz ze zmieniającą się pozycją historyczną Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, wątek poprowadzony konsekwentnie, dobrze ujęte wnioski.

Odwołując się do wybranych utworów, przedstaw wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju

Ocena:
20/20
Teza: Niezmienne przez wieki wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju – patriotyzm, miłość do ojczyzny i poczucie odpowiedzialności za los narodu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, można zauważyć własne refleksje autora.

Przedstaw i oceń stosunek jednostki do społeczeństwa w ujęciu pisarzy epoki romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski

Ocena:
20/20
Teza: Różne odcienie stosunku jednostki do społeczeństwa na przestrzeni epok – od utożsamienia z ogółem i współdziałanie po poczucie zagrożenia i zagubienia w społeczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. poprawna bibliografia i ramowy plan.

Motywy patriotyczne w piosenkach hip-hopowych. Omów patriotyczne oblicze polskiego hip-hopu na wybranych przykładach piosenek

Ocena:
20/20
Teza: Piosenki hip-hopowe poruszają tak ważne tematy, jak miłość do kraju. Odnajdujemy w nich liczne motywy patriotyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i ciekawa. Świadczy o dobrej znajomości poruszanej problematyki.

Inteligencja i stawiane przed nią zadania. Analizując wybrane utwory XIX i XX wieku, przedstaw, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Nietuzinkowa praca, która w przemyślany i konsekwentny sposób realizuje temat.

Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle

Ocena:
20/20
Teza: Rola krzywego zwierciadła literatury w ukazywaniu mieszkańców kraju nad Wisłą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, bogata w przykłady z różnych epok. Na pochwałę zasługuje spójna kompozycja.

Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański i Stefan Żeromski o swoim narodzie. Omów temat na podstawie wybranych dzieł tych twórców

Ocena:
20/20
Teza: Ocena narodu polskiego w oczach wybitnych polskich twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Dawne polskie zwyczaje utrwalone w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Dawne polskie zwyczaje stanowią bogaty i ciekawy temat często wykorzystywany w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa, wielowątkowa praca ukazująca bogactwo motywów związanych z dawnymi tradycjami i obrzędami w polskiej literaturze.

Na podstawie utworów Juliana Tuwima przedstaw stanowisko poety wobec wydarzeń politycznych i społecznych w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce

Ocena:
20/20
Teza: Krytycyzm Juliana Tuwima wobec rzeczywistości wynikał z wrażliwości i inteligencji poety, a nie z poglądów politycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna, wymagająca samodzielnego myślenia praca. Postawiona teza została w pełni dowiedziona.

Tolerancja i nietolerancja - postawy Polaków wobec mniejszości narodowych. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie literackich przejawów tolerancji oraz nietolerancji Polaków wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa prezentacja pokazująca jaką rolę pełnią w literaturze stereotypy narodowe.

Odwołując się do utworów literackich z wybranych epok, uzasadnij, że są one zwierciadłem czasu w którym powstały

Ocena:
20/20
Teza: Udokumentowane tło historyczne, polityczne i społeczne odgrywa istotną rolę w wielu utworach i mówi wiele o minionych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo analizuje wybrane utwory. Teza, jak i wnioski współgrają ze sobą.

Omów dramat narodu polskiego w świetle Dziadów i Wesela

Ocena:
20/20
Teza: Rola literatury w dokumentowaniu cierpień narodu polskiego podczas zaborów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w rozbudowany sposób przedstawia sytuację Polaków pod zaborami. Poprawna bibliografia i plan.

Jednostka wobec historii. Na dowolnie wybranych przykładach prześledź, w jaki sposób losy państwa i społeczeństwa wpływają na wybory życiowe bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Polacy i ich postawy wobec wydarzeń historycznych - jako motyw obecny w literaturze polskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobry dobór literatury potwierdza postawioną tezę. Ciekawa, przekrojowa praca. Bogata bibliografia.

Portrety Polaków w utworach satyrycznych i karykaturze literackiej. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Polacy bardzo często stanowią temat utworów satyrycznych. Twórcy ukazują głównie wady i przywary narodowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła, dobrze zaplanowana praca, wiernie według planu zrealizowana. Wnioski wypływają ze zgromadzonego materiału, są uniwersalne.

Przedstaw ocenę narodu polskiego na podstawie wybranej literatury dwóch wybranych epok

Ocena:
19/20
Teza: Ocena społeczeństwa polskiego - częstym motywem dzieł literackich, szczególnie w romantyzmie i Młodej Polsce.

Ocena opisowa nauczyciela: Dzięki wykorzystaniu bogatej literatury przedmiotu głęboka analiza tematu. Szczegółowe odniesienie się do dwóch lektur. W zakończeniu może warto uwzględnić tło historyczne.

Postawy Polaków w najważniejszych momentach dziejowych. Przedstaw i porównaj typy postaw na wybranych przykładach literackich z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze odnaleźć możemy wyraźne ślady kształtowania się świadomości narodowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze osadzone w historii, ciekawe, samodzielne rozważania na temat Polaków, którym czasami nie sposób zaprzeczyć.

Obraz dążeń i marzeń Polaków o wolności. Przedstaw, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Jak pisarze i poeci rozumieli patriotyzm i jakie drogi odzyskania niepodległości utrwalili w swych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Skupia się na epoce romantyzmu i Młodej Polsce. poprawna bibliografia.

Wizerunek Polaków w utworach epickich dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Pozytywizm i dwudziestolecie międzywojenne to epoki, w których pisarze wiele uwagi poświęcili polskiemu społeczeństwu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, skupia się przede wszystkim na charakterystyce Polaków jako społeczeństwa.

Polacy a mniejszości narodowe i ich wzajemny stosunek w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura, opisująca wszelkie problemy społeczne, nie była obojętna wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, wykorzystująca trzy lektury z kanonu podstawowego. Przemyślane rozpoczęcie, właściwe wnioski.

Przedstaw różne portrety Polek na wybranych przykładach literackich. Zanalizuj wybrane utwory

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje kobiet-Polek odnajdziemy w wielu epokach polskiej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje ciekawe wizerunki kobiet.

Siedem polskich grzechów głównych. Przedstaw refleksje na temat polskich wad narodowych, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Główne wady narodowe Polaków na tle historycznym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna. Prezentuje szeroki katalog polskich wad narodowych.

Polska i Polacy podczas II wojny światowej. Zaprezentuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnie faszyzmu i stalinizmu na Polakach są w dalszym ciągu otwartą raną, co znalazło odzwierciedlenie w twórczości pisarzy i poetów okresu powojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, głęboka analiza problemu, rozsądnie dobrany zestaw argumentów. Można poprawić styl wypowiedzi

Motyw ojczyzny w literaturze polskiej. Przestaw temat, analizując jego funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Ojczyzna stanowi ważny element systemu wartości każdego z nas.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa literatura przedmiotu i przejrzysta koncepcja pracy ukazuje sposoby mówienia o ojczyźnie i choć nie wyczerpuje tematu, zmusza do refleksji. Pracę dobrze się czyta, podążając za myślą Autora.

Obraz Polski i Polaków w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego

Ocena:
18/20
Teza: Napisana w krótkim czasie po odzyskaniu niepodległości przez Polskę powieść Żeromskiego w doskonały sposób charakteryzuje ówczesne społeczeństwo polskie.

Ocena opisowa nauczyciela: Rzetelna analiza stanu społeczeństwa polskiego na początku niepodległości państwa.

Jak utwory muzyczne XX wieku wykorzystują motyw Polski i Polaków. Omów problem, odwołując się do świadomie wybranych nagrań

Ocena:
18/20
Teza: Tematyka ukazywana przez artystów w swych utworach w odniesieniu do motywu Polski i Polaków zmieniała się na przestrzeni lat.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetny, trochę nie do końca wykorzystany pomysł sięgnięcia po sztukę współczesną - niedawne, czasem aktualne utwory muzyczne. Dobre podsumowanie.

Literackie i filmowe wizje PRL-u. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych tekstów.

Ocena:
18/20
Teza: Literatura i film w różny sposób ukazują społeczeństwo w czasach PRL-u.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Momentami konstrukcja wydaje się nie do konca spójna. Dobry plan i bibliografia.

Literacki obraz narodu polskiego podczas okupacji hitlerowskiej

Ocena:
17/20
Teza: Wojna stała się doświadczeniem zaprzeczającym wszelkim kategoriom humanizmu. Wśród Polaków i polskich Żydów znaleźli się tacy, którzy zachowali moralność, jak i ci paktujący z okupantem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, standardowa. W prosty sposób opisuje zachowania Polaków i ich losy podczas wojny. Poprawny język.

Wizerunek Polski i Polaków. Omów temat na przykładzie wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
16/20
Teza: W ukazywaniu obrazu Polaków twórcom dzieł literackich i filmowych przyświecał dydaktyzm.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogaty zestaw tekstów gwarantowałby realizację tematu, gdyby czasem nie ginął on z oczu autora.