Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw rycerza


Jak literatura różnych epok przedstawia postać rycerza, wojownika, żołnierza? Analizując wybrane utwory, omów wzory heroicznych postaw oraz funkcję, jaką pełnią w tekście

Ocena punktowa: 20/20
Liczba stron: 5
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
brak



Określenie problemu:

W twórczości często odwoływano się do heroicznych czynów i przykładów niezwykłego męstwa.

Motyw rycerza, wojownika, żołnierza w literaturze odnosi się najczęściej do, powstałego już w czasach antycznych, archetypu walczącej osoby, kierującej się szlachetnymi zasadami i potrafiącej w imię wyznawanych przez siebie wartości poświęcić wszystko – nawet życie. Literatura realizuje motyw walczących niezwykle różnorodnie, zaś heroiczne postawy poszczególnych bohaterów miały spełniać odmienne funkcje, o czym opowiem w swojej prezentacji. Na początku trzeba zaznaczyć, iż jest to temat niezwykle popularny – wszak ludzkość od zarania dziejów jest dość niespokojna, stale wywoływała i nadal wywołuje wojny, co z kolei motywuje twórców do opisywania wojennej rzeczywistości i walczących w niej wojowników, rycerzy oraz żołnierzy. Twórcom przyświeca zwykle nadrzędny cel, jakim jest dbałość o dobro własnego kraju. Najsilniej utrwalona jest postać heroicznego wojownika, kierującego się „rycerskimi zasadami”, niezależnie od epoki, w której jest opisywana. Etos rycerski jest to zespół wartości, pewien zbiór norm, które ustalały się przez wieki i wyznaczały wzorzec osobowy idealnego wojownika oraz kształtowały wzory zachowań przyjętych w społeczności rycerskiej. W skład etosu rycerskiego wchodziły m.in. takie wartości, jak dobre urodzenie, odwaga, siła fizyczna, wierność Bogu, królowi i danemu słowu, honor, etyka walki czy szlachetna postawa wobec kobiet. Te cechy, nie zawsze możliwe były do pogodzenia, co jednak nie odbierało heroizmu poświęcającym się bohaterom.


Od starożytności możemy dostrzec powolny proces kształtowania się norm zachowań i cech wojowników w literaturze. Starożytny żołnierz znacznie różnił się od średniowiecznego. Sława stała dla niego na pierwszym miejscu. Wojownikami często byli herosi, półbogowie którzy wykorzystywali swoją ponad przeciętną siłę do walki ze słabszymi. Byli dumni, pyszni, zapatrzeni w siebie. Ich wzorce zachowań nie były spisane ani unormowane. Jak się dowiadujemy z literatury posiadali swoje „pięty achillesowe” przez które tracili życie, honor, dumę.



Z postacią heroicznego wojownika spotykamy się w „Iliadzie” Homera, w której starozytny autor ukazał postać Achillesa. Ta postać nadała kształt i charakter ówczesnemu modelowi rycerza. Achilles był herosem, półbogiem, szlachetnie urodzonym, wyróżniającym się wzorową postawą,uroda, siła, dowaga, etyką walki, wdziękiem, honorem,dumą, sławą, przyjaźnią ale też współczuciem. „Gniew Achillesa” najlepiej odzwierciadlał jego postawę. Pogrążony w żałobie Achilles postanowił pomścić śmierć swojego przyjaciela Patroklesa. Stanął do walki z Hektorem, który był skazany na pewną klęskę. Początkowo uciekł, okrążając trzykrotnie mury Troi dopiero po interwencji Ateny stanął do walki. Po śmiertelnym ciosie zmarł, prosząc Achillesa jeszcze przed śmiercią o godne postąpienie ze swoim ciałem. Ten jednak odmówił przekuł jego pięty, przywiązał ciało do rydwanu i odjechał. Rodzice zmarłego byli zrozpaczeni, Achilles jednak ulitował się i oddał ojcu ciało syna. Uważam, że Achilles był wojownikiem odzwierciedlającym większość cech herosa. Jego odwaga i zdecydowanie powiązane były z okrucieństwem i brakiem litości. Z jednej strony był wspaniałym młodzieńcem - pięknym i wrażliwym, a z drugiej nieumiejącym przebaczyć okrutnym wojownikiem. Starożytność stworzyła wiele mitów i archetypów, do których odwołujemy się po dziś dzień. Dokumentowano wówczas na wpół mityczne wojny, utrwalano bohaterskich walczących, by pamięć o ich czynach przetrwała przez wieki. Jak możemy się przekonać, czytając między innymi współcześnie Iliadę, w pełni im się to udało.

strona:    1    2    3    4    5  





Etos rycerski w ujeciu klasycznym i groteskowym. Przedstaw zagadnienie na podstawie utworów różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Motyw rycerski jest nadal żywy w literaturze, nieco zmieniony, dopasowany do realiów autora, czasem poważny, czasem prześmiewczy czy groteskowy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana. Temat szeroko ukazany. Poprawnie dobrana literatura.

Ideały rycerskie w krzywym zwierciadle satyry. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Obok klasycznego ujęcia ideałów rycerskich możemy jednak odnaleźć inne, prześmiewcze kreacje prawych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje prześmiewcze odwołania do etosu rycerskiego w różnych epokach. Poprawny plan pracy i bibliografia.

Od Rolanda do Bonda. Przedstaw ewolucję etosu rycerza w wybranych tekstach literackich i w filmie

Ocena:
20/20
Teza: Jakie wizerunki rycerzy pojawiały się pomiędzy średniowieczem a XXI wiekiem?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca rozbudowana, zawiera wiele interesujących przykładów. Pomysłowa i w pełni kompletna.

Rycerz wobec śmierci i miłości. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Stosunek wybranych bohaterów do spraw najważniejszych – miłości i śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ma przejrzystą kompozycję, Ciekawe i barwne postacie, których przywołanie uzasadnia wybór tematu.

Jak literatura różnych epok przedstawia postać rycerza, wojownika, żołnierza? Analizując wybrane utwory, omów wzory heroicznych postaw oraz funkcję, jaką pełnią w tekście

Ocena:
20/20
Teza: W twórczości często odwoływano się do heroicznych czynów i przykładów niezwykłego męstwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sposób kompletny realizuje temat. Konsekwentna logika wywodu.

Heros, wojownik, rycerz, żołnierz... Omów sposoby kreacji bohatera. Wykorzystaj wybrany materiał literacki

Ocena:
20/20
Teza: Ciągłość kreacji walczącego i poświęcającego się bohatera w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na przemyślanej i spójnej koncepcji. W pełni realizuje temat.

Mitologiczny heros, bohater Biblii i średniowieczny rycerz. Zaprezentuj sposoby kreacji i porównaj postawy odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Mitologia, Biblia i średniowieczne pieśni o czynach jako źródło szlachetnych wzorców osobowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, poprawnie skomponowana i przejrzysta.

Kreacje postaci rycerzy w literaturze i sztuce. Omów, analizując wybrane przez siebie dzieła różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Obecność toposu rycerza w większości kultur i na przestrzeni różnych epok i w różnych dziedzinach sztuki.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i przemyślana praca. Dobrze dobrane lektury.

Dawne i współczesne pojedynki. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
19/20
Teza: Pojedynki rozgrywane na przestrzeni wieków miały wiele podobieństw jak i różnic.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw pojedynku przedstawiony kompleksowo. Poprawny język i kompozycja wypowiedzi.

Średniowieczne wzorce osobowe. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: W średniowieczu celem wszystkich działań i myśli człowieka powinien być Bóg.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca prezentuje najpopularniejsze wzorce - rycerza i świętego. Poprawny plan i bibliografia.

Ewolucja etosu rycerskiego. Przedstaw, odwołując się do wybranych dzieł literackich

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze motyw rycerza występował bardzo często. Początkowo ukazywano rycerza bez skazy,jednak w epokach późniejszych autorzy aprobowali odejście od postanowień kodeksu dla realizacji określonego celu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w standardowy sposób realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Etos rycerski i jego kontynuacja w literaturze epok późniejszych. Omów na celowo wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura prezentuje różne wizerunki i sposoby kreacji rycerzy. Ich portrety uwarunkowane są realiami epoki oraz funkcją, jaką przypisują im autorzy utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat w pełni. Ukazuje na przykładach ewolucję etosu rycerskiego.

Różne ujęcia rycerza w literaturze. Przedstaw, dobierając literaturę z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Rycerz to postać przewijająca się przez wszystkie epoki, zmieniająca swój wizerunek i wyznawane wartości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. W zwięzły sposób prezentuje temat opierając się na właściwie dobranych lekturach.