Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw przemijania


Motyw mogiły w literaturze i sztuce

Ocena punktowa: 20/20
Liczba stron: 5
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
Grafiki



Określenie problemu:

Motyw mogiły wykozystywany był najczęściej do snucia refleksji o przemijaniu, kruchości ludzkiej egzystencji, a także żądzącym ludzkim życiem przeznaczeniu.

Mogiła to miejsce spoczynku doczesnego ciała ludzkiego po śmierci. W dawnych czasach grobowce posiadali jedynie najznamienitsi – władcy, arystokraci, duchowni, zaś pospólstwo spoczywało w nieoznaczonych kwaterach. Obrządki pogrzebowe zmieniły się w XIX wieku, kiedy na wyznaczonych miejscach – cmentarzach – zaczęto stawiać pomniki każdemu ze zmarłych, by pamięć o danej osobie przetrwała jak najdłużej. Miejsce pogrzebania ludzkich zwłok zawsze związane było ze śmiercią, a więc momentem nie do końca pojętym, związanym z losem każdej żyjącej jednostki. Nad grobami pochylamy się w dzień zaduszny, wspominając swoich bliskich zmarłych, oddając im hołd i świadcząc o swojej nieustającej pamięci. Jednak symbolikę mogiły rozpatrywać należy w szerszym kontekście. W sztuce mogiła stanowi najczęściej symbol przemijania, śmierci człowieka i rozważań nad życiem pozagrobowym. Najczęścijej służyła snuciu refleksji dotyczących ludzkiej egzystencji i jej ulotności. Czasem mogiła symbolizowała miłość silniejszą niż śmierć, innym razem skłaniała do refleksji nad losem własnego narodu lub opowiadała tragiczną historię zawieruch historycznych.


Swoje refleksje na temat wykorzystania motywu mogiły rozpocznę od jednego z obrazów, który karze pamiętać o nieuchronności śmierci. „Et in Arcadia ego” –„I ja żyłem w Akradii” - to tytuł malowidła Nicolasa Poussina, najwybitniejszego przedstawiciela nurtu klasycznego we francuskim malarstwie XVII wieku. Tytułowy napis pojawia się na obrazie malarza. Wyryty jest na pomniku nagrobnym, któremu przyglądają się ze wzruszeniem trzej młodzi pasterze i kobieta. Tło obrazu stanowią drzewa i wzgórza widoczne w oddali. Kolorystyka zróżnicowana: z jednej strony dość ciemna: zieleń drzew, czarne elementy szat nawiązuje do powagi sytuacji, rozświetlona jednak przez jasne części garderoby przedstawionych postaci. Żyjący w Arkadii ze zdziwieniem i niedowierzaniem dostrzegają w swojej idealnej krainie oznaki śmierci, symbolizowane przez mogiłę. Pasterze starają się odczytać inskrypcję, która uświadamia im przemijanie, o którym zapewne nigdy nie myśleli, żyjąc w raju. Znaczenie napisu do dziś nie zostało jednoznacznie ustalone, można go bowiem tłumaczyć na dwa sposoby: „I ja żyłem w Arkadii”, który odnosiłby się do zmarłej osoby, albo „Ja (śmierć) jestem nawet w Arkadii”, co oznaczałoby, iż nawet w Arkadii nie można uciec od śmierci. Niektórzy ze śmiercią utożsamiają także kobiecą postać, która ma właśnie wypowiadać słowa o swojej nieuchronności. Wątpliwości nie budzi fakt, że malarz rysując arkadyjską, nawiązującą do antyku scenę, wykorzystał motyw mogiły, by świadczyć o tym, że śmierć jest wszędzie i spotka każdego. Nie omija nawet szczęśliwych krain, jaką z pewnością jest mityczna Arkadia.

strona:    1    2    3    4    5  





Artystyczne interpretacje motywu vanitas vanitatum w literaturze i sztukach plastycznych. Analizując wybrane dzieła, omów sposoby funkcjonowania motywu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok możemy odnaleźć żywe odwołania do biblijnego motywu vanitas. Temat ten stał się szczególnie bliski wszystkim twórcom, którzy zastanawiają się nad sensem ludzkiego istnienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wzorowa. Dojrzały język wypowiedzi, dogłębna analiza problemu. Brawo! 20 punktów.

Motyw vanitas w Biblii i literaturze późniejszych epok

Ocena:
20/20
Teza: Źródła motywu vanitas możemy odnaleźć w Biblii. Temat ten jest uniwersalny i towarzyszy wszystkim literackim rozważaniom o tajemnicy śmierci

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Bogaty język wypowiedzi, poprawny dobór literatury, ciekawe wnioski.

Geneza i funkcja motywu marności w utworach średniowiecznych i barokowych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Motyw marności funkcjonuje w tekstach kultury od starożytności po współczesność, w niektórych epokach bywał jednak bardziej popularny niż w innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Dobrze dobrane przykłady, poprawna bibliografia.

Motyw przemijania w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Przemijanie to przede wszystkim ulotność i niestałość egzystencji, a także kruchość oraz marność.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat przedstawiony w konsekwentny sposób. Pokazuje różne odniesienia do przemijania. Bogata bibliografia.

Symbolika grobów i mogił w literaturze. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Miejsce pochówku może symbolizować miłość silniejszą niż śmierć, tragiczną historię bohaterów lub tajemnicę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompleksowo realizuje temat. Kolejne utwory prezentują różnorodną symbolikę. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Motyw mogiły w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Motyw mogiły wykozystywany był najczęściej do snucia refleksji o przemijaniu, kruchości ludzkiej egzystencji, a także żądzącym ludzkim życiem przeznaczeniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana i bogata w nietuzinkowe przykłady.

Motyw mogiły w literaturze. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze motyw mogiły wykorzystywany jest różnorodnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco traktuje temat. Podaje wiele konkretnych przykładów. Na uwagę zasługuje logiczny wywód.