Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw rodziny


Archetyp uczuć rodzicielskich w literaturze różnych epok

Archetyp to słowo pochodzenia greckiego oznaczające pierwowzór. Odnosi się ono do ustalonych, wspólnych całym zbiorowościom wzorców i wyobrażeń, które same w sobie są niezmienne, lecz uzyskują konkretyzację w kulturze i literaturze różnych epok w postaci symboli i obrazów archetypowych. Przykładem archetypu może być na przykład archetyp uczuć rodzicielskich. Pierwowzory rodzin i relacji pomiędzy ich członkami odnaleźć możemy już w starożytności. W późniejszych wiekach były one wielokrotnie przywoływane i przetwarzane w zależności od idei prezentowanych przez dana epokę lub wyobraźni twórców. W swej prezentacji ukażę, jak silnie zmieniał się archetyp uczuć rodzicielskich od antyku po czasy współczesne.

Motywy i wzorce archetypowe związane z uczuciami rodzicielskimi zostały po raz pierwszy zapisane w mitach. Archetyp matczynej miłości odnaleźć możemy w micie o Demeter i Korze. Demeter była czczoną przez wszystkich ludzi matką plonów, ptaków, ryb i całej żyjącej przyrody. Z wody i powietrza dawała życie wszystkich roślinom i stworzeniom. Miała córkę – Persefonę, nazywaną Korą. Pewnego razu Demeter zostawiła swą córkę pod opieka nimf przykazując, by zbierając kwiaty na łące wystrzegała się narcyzów. Niepokorna córka uległa jednak urokowi tego niezwykłego kwiatu i zerwała piękną roślinę. Niestety był to podstęp zastawiony przez Hadesa – władcę podziemnego świata zmarłych. Pojawił się naglę na swoim rydwanie i porwał dziewczynę do mitycznego Tartaru. Demeter długo szukała swej córki, niestety bezskutecznie. W swym cierpieniu ukryła się przed wzrokiem ludzi i bogów, a wówczas ziemia przestała wydawać plony, zapanowały susze, a ziemie nawiedzały klęski przyrody. Zrozpaczoną matkę ukrytą pod postacią staruszki odnalazł Zeus i nakazał Hadesowi zwrócić córkę. Jednak w pełni się to nie udało, bo Kora przyrzekła wracać co roku na sześć miesięcy do podziemi. Od tamtej pory gdy Kora jest z matką świeci słońce, a przyroda rozkwita, zaś gdy wraca do Hadesa, wszystko usycha, kurczy się, nastają chłodne dni. Opowieść ta oprócz wytłumaczenia starożytnym następstw pór roku pokazuje olbrzymią matczyną miłość i przeżycia rodzicielki po stracie dziecka.

W renesansie do archetypu uczuć rodzicielskich nawiązuje w swojej twórczości Jan Kochanowski. Pragnę przywołać oczywiście cykl trenów, które powstały po śmierci ukochanej córeczki Jana z Czarnolasu – Urszulki. Podmiot liryczny „Trenów” to postać tragiczna, bolejąca po stracie swego najukochańszego dziecka, pogrążona w bólu i tęsknocie, przeżywająca rozczarowanie, a nawet chwilowe zwątpienie w Boga. To właśnie postać ojca wysuwa się na pierwszy plan w utworach: portretowanie Urszulki jest pretekstem do analizowania przeżyć i przemyśleń poety. „Treny” są więc poetyckim zapisem doświadczenia bólu, płaczu, cierpienia i śmierci. W „Trenie IV” podmiot liryczny występuje przede wszystkim w roli cierpiącego ojca. Przedstawione w utworze jego przeżycia i refleksje nie wykraczają poza problematykę czysto ludzką. Zbolały ojciec powiada, że śmierć Urszulki w każdym wieku byłaby dla niego ciosem, ale teraz jego rozpacz jest o wiele większa, bo córeczka była jeszcze malutka i został pozbawiony wielu radości związanych z jej dorastaniem. Podmiot zakłada istnienie pewnego prawa, które zostało pogwałcone. Ojciec nie powinien oglądać swojego dziecka w trumnie, nie taka jest kolej rzeczy. Nieszczęśliwy ojciec skarży się:
„Widziałem, kiedyś trzęsła owoc niedordzały,
A rodzicom nieszczęsnym serca się krajały.”
W dalszej części utworu podmiot mówi o swoim stanie emocjonalnym:
„Nigdyć by ona była bez wielkiej żałości
Mojej umrzeć nie mogła, nigdy bez ciężkości
I serdecznego bolu, w którymkolwiek lecie
Mnie by smutnego była odbiegła na świecie;
Alem ja już z jej śmierci nigdy żałościwszy,
Nigdy smutniejszy nie mógł być ani tęskliwszy.”
Pełen żalu i goryczy ojciec stwierdza, że sam wolałby się oddać w ręce śmierci, niż stracić własne dziecko. Śmierć najukochańszej osoby doprowadza do załamania humanistycznej filozofii poety. Jan Kochanowski i Urszula reprezentują postawę, która bardzo często pojawia się obecnie. Ojciec jest gotowy zrobić wszystko dla ukochanego dziecka. Dziewczynka występuje jako bohater tragiczny - obdarzona licznymi talentami, zmarła przedwcześnie, przysparzając bólu ojcu. „Treny”, poemat epicedialny, czyli żale pośmiertne, są według mnie arcydziełem literatury. Przejmująco nakreślają nam obraz zmarłego dziecka oraz wyrażają ogromny żal ojca i są wyrazem jego najszczerszych uczuć rodzicielskich.

Z kolei powieść Balzaka „Ojciec Goriot” to studium źle zrozumianej miłości ojcowskiej. Tytułowy Jan Joachim Goriot, kiedy po siedmiu latach małżeństwa traci ukochaną żonę, wszystkie swoje uczucia skupia na dwóch córeczkach, Anastazji i Delfinie. Właśnie wtedy zaczyna się tragedia ojca, który nie zdaje sobie sprawy z błędów wychowawczych, jakie stale popełnia. Dorastające panienki nie wiedzą, że trzeba się dzielić z innymi, szanować uczucia drugiego człowieka. Traktują ojca jak automat do spełniania materialnych marzeń. Goriot ubóstwia je i wielbi, umacnia ich dumę i ambicje, rozpieszcza zbytkiem. Stara się o to, by odpowiednio wyszły za mąż. Córki zaczynają wstydzić się ojca, który jest żywym symbolem ich niskiego pochodzenia, a zięciowie nie chcą go u siebie przyjmować. Goriot wprowadza się do pensjonatu pani Vauquer, gdzie zajmuje pokoje o różnym standardzie, aż do najbardziej nędznego. Oszczędzone pieniądze oddaje córkom, których potrzeby stale rosną. Jedyną radością tego biedaka jest patrzenie na córki, choć te wielkie „damy” odwiedzają go tylko wtedy, gdy chcą od niego wydostać pieniądze. Do ich mieszkań ojciec Goriot wchodzi ukradkiem - kuchennymi schodami. Ale i te odwiedziny zdarzają się zbyt rzadko. Stęskniony ojciec czatuje więc na ulicy, by chociaż przez chwilę zobaczyć Anastazję lub Delfinę wyjeżdżającą na spacer w eleganckim powozie. Ukrywa przy tym prawdę o oschłości córek. Sam siebie oszukuje: „Jestem szczęśliwym ojcem”. Jego sposób przeżywania miłości ojcowskiej, bezgraniczna ofiarność na rzecz córek, które nim gardzą, odpychają go i wykorzystują, to dowody jego dziwnego zaślepienia, uczuciowej patologii. Nie tylko znosi złe traktowanie własnych dzieci, którym oddał wszystko, co miał, ale wręcz cieszy się, gdy przybywają z kolejnymi żądaniami, gotów nawet ograbić bank, gdyby to było konieczne. Bez trudu można zauważyć, że Goriot traci poczucie godności, rezygnuje z zaspokajania podstawowych potrzeb. Jego jedyną pasją jest uszczęśliwianie córek w stylu, który wydaje mu się właściwy.

Córki niegodziwie wykorzystują miłość ojcowską Goriota i przed tym zrujnowanym, schorowanym człowiekiem grają komedię, by go ograbić do reszty. Przyczyniają się też bezpośrednio do jego apopleksji i zgonu. W końcowej partii powieści konający Goriot daremnie oczekuje przyjścia córek. Balzak przedstawił zatem model rodziny nieszczęśliwej z powodu braku uczuć łączących ojca i córki.

„Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej to dramat ukazujący życie mieszczańskiej, galicyjskiej rodziny, w której dominuje i rządzi żona i matka – Aniela Dulska. Jej uczucia rodzicielskie pozostawiają jednak wiele do życzenia. Główna bohaterka rozpoczyna dzień od budzenia całego domu i zapędzania wszystkich do wykonywania codziennych zajęć. Przeziębionej, chorowitej Meli matka poleca rozgrzewający okład z plastra używanego już wcześniej przez ojca i każe jej się myć w zimnej wodzie. Przy kupowaniu biletów tramwajowych dla córek próbuje oszukać konduktora na kilka groszy. Dulska pomimo swojego skąpstwa, obłudy, hipokryzji i wielu innych negatywnych cech ma o sobie jak najlepsze mniemanie. Wielokrotnie utwierdza bowiem samą siebie i swoich najbliższych o własnej wyjątkowej pozycji w rodzinie: „z torbami poszlibyśmy, żeby nie ja…”. Pieniądze są źródłem władzy Dulskiej nad mężem i dziećmi. Nawet w przypadku najbliższej rodziny nie ma mowy o jakichkolwiek więzach uczuciowych. Tytułowa bohaterka nie zna potrzeb dzieci i nie interesuje się nimi. Wszystko musi tylko dobrze wyglądać z zewnątrz: dziewczynki powinny umieć grać na pianinie, zachowywać się skromnie, „bo cnota to skarb dziewczęcia”. Natomiast syn – Zbyszko - powinien się „wyszumieć” i lepiej jeśli to robi „w czterech ścianach własnego domu”. Matka przymyka oczy na romans ze służącą, rzekomo w imię dobra syna.

Mąż Anieli – Felicjan – wydaje się być zaprzeczeniem wszystkich jej cech. Jest cichy, spokojny, zamknięty w sobie, nieśmiały. Biernie podporządkowuje się żonie, z otoczeniem porozumiewa się za pomocą gestów. W kwestiach moralnych Dulski niczym nie różni się od swojej żony. Gdy dowiaduje się o wstrętnej intrydze uknutej przez „mamcię” dla zatrzymania Zbyszka w domu i o tragicznych skutkach synowskiego romansu – nie zdobywa się na żaden gest czy komentarz, nie mówiąc o jakiejkolwiek próbie ingerencji. Jest egoistą. Jego okrzyk: „A niech was wszyscy diabli!!!” ostatecznie dowodzi braku zainteresowania dla problemów dzieci. Dulski - zdominowany i psychicznie stłamszony przez swoją małżonkę – nie potrafi przyjąć na siebie odpowiedzialności za rodzinę. Felicjan nie rozmawia także z dziećmi, nie interesuje się synem, córkami, a co gorsza dzieci wcale nie próbują nawiązać kontaktu z ojcem.

Dzieci Dulskich: Mela, Hesia i Zbyszko to ofiary wychowania w mieszczańskim, kołtuńskim otoczeniu. Obie córki Dulskiej, pomimo odmiennych charakterów, są całkowicie zdominowane przez matkę i podporządkowane jej. Zwłaszcza Mela – naiwna, ciepła, dobra, gotowa rozdawać miłość i łaknąca miłości – boi się matki i nie chce się jej narazić. Hesia natomiast, która jest ordynarna, prostacka i pewna siebie, ma do Dulskiej stosunek krytyczny, często ją przedrzeźnia. Ponieważ matka z nią nie rozmawia, dziewczyna wypytuje kucharkę o erotyczne przygody z czasów młodości. Próbuje też podpytać brata o jego nocne wypady. Hesia jest bardzo podobna do matki, najprawdopodobniej kiedy dorośnie, będzie taka sama. Zbyszko z kolei ma pretensje do losu, że uczynił go Dulskim. Według Zbyszka jest to piętno, determinujące całe dalsze życie człowieka. Rozumie, że mówienie matki o moralności to tylko teoretyczny płaszczyk. Krytycznie ocenia też postępowanie Dulskiej z mężem i sposób wychowania córek. Jednakże odebrane wychowanie, jak i osobowość matki, są tak silne, że w momencie przełomowym – problem uznania dziecka Hanki – zdaje się na swoją ciotkę i Dulską, które pokierują jego postępowaniem. Dulska doskonale zdawała sobie sprawę z tego, co wart był jej syn. Bierze sprawę w swoje ręce i wbrew przysłowiu to „kura okazuje się być mądrzejsza od jajka”: „A czego to ma mnie uczyć i kto? Ja sama, dzięki Bogu, wiem, co i jak się należy. (…) no! będzie znów można zacząć żyć po bożemu…”. W rodzinie Dulskich brak jakichkolwiek uczuć rodzicielskich. Można tu zobaczyć jak zmienia się archetyp. Miłość rodziców do dzieci zastępuje konformizm, kołtuneria i pozory. Członkowie rodziny żyją razem, ale właściwie wygląda na to, że każdy prowadzi oddzielne życie.

Współczesność skupia się głównie na nieszczęśliwych rodzinach. Problem przemocy w rodzinie porusza ostatni z omawianych przeze mnie utworów literackich. Książka Wojciecha Kuczoka pokazuje dorastanie młodego człowieka od najmłodszych lat do chwili ukształtowania psychiki. Mały K. – bezimienny bohater „Gnoju” jest jedynakiem, więc wszystkie wychowawcze możliwości i starania rodziców zwrócone są właśnie ku niemu. Chłopiec podlega systematycznej tresurze przez ojca. Każdy jego ruch cechuje ostrożność – nigdy nie jest pewien, co może być oznaką „niegrzeczności” i tym samym zasługiwać na karę wymierzaną znienawidzonym pejczem. Życie małego K. znamionuje cierpienie i strach, wszczepiony w domu tak dobrze, że nie opuszcza go również poza nim – szkoła, droga do niej, sanatorium – wszystkie miejsca, w których się znajduje, okazują się kryć jakieś niebezpieczeństwo. Ciągłe bezpodstawne kłótnie rodziców wzmagają w chłopcu pragnienie, aby własny dom unicestwić. Marzeniem dziecka jest nadejście wojny, która pochłonie tylko jedną ofiarę – jego ojca - Starego K. Pod wpływem nieustannie odczuwanego leku i niepewności psychika dorastającego dziecka zostaje zniszczona. Książkę kończy wyznanie bohatera, który stał się dorosłym człowiekiem, wolnym od ucisku, ale cień tego domu wciąż kładzie się na jego życiu i ciągnie wytrwale, gdziekolwiek ten nie będzie przed tym cieniem uciekał. Jego rodzice nie zdali testu z rodzicielstwa, nie potrafili okazać pozytywnych uczuć, dać choć odrobiny ciepła. Największy dramat tej powieści tkwi właśnie w tym, że mamy wręcz pewność, że syn pójdzie w ślady ojca, że tego genetycznego obciążenia nie da się pozbyć raz na zawsze.

Nawiązanie do archetypu uczuć rodzicielskich można odnaleźć we wszystkich epokach literackich. Może właśnie, dlatego, że rodzina stanowiła i stanowi podstawową komórkę, na której opiera się całe społeczeństwo. Dom zawsze powinien być przystanią, a różnice w przedstawieniu go w poszczególnych utworach wynikają z różnych założeń autorów, którzy chcieli przekazać różne prawdy na temat domu rodzinnego. Z przedstawionych przykładów wynika, że dawniej twórcy idealizowali stosunki pomiędzy rodzicami a dziećmi. Im bliżej do czasów współczesnych, tym więcej mamy przykładów nieudanych rodzinnych relacji. Dowodzi to, że archetyp uczuć rodzicielskich uległ przez wieki przekształceniu i, choć wciąż ważnym tematem pozostaje więź łącząca rodzica i dziecko, postrzegany jest z innej perspektywy. Współczesne utwory, nawiązując do dawnych motywów dużo głębiej traktują ich problematykę. W odniesieniu do rodziny, w obecnej twórczości powstaje o wiele więcej utworów skupiających się na nieraz trudnych psychicznych i emocjonalnych relacjach rodzicielskich.

strona:    1    2    3    4    5  





Scharakteryzuj różne ujęcia motywu rodziny w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze spotykamy bardzo różnorodne modele rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta. Napisana poprawnym językiem. Właściwa kolejność argumentów i wnioski.

Przedstaw, scharakteryzuj i oceń różne portrety małżeństw ukazane w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Istnieje duża różnorodność konstruowania portretów małżeństw i ich roli w utworach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, zawiera bogatą bibliografię, dzięki czemu ukazana zostaje różnorodność związków małżeńskich. Autorka odwołuje się do kilku epok. Sprawny literacki język.

Obrazy małżeństw i rodzin w literaturze. Omów różnorodne ujęcia motywu na podstawie wybranych tekstów literackich trzech epok.

Ocena:
20/20
Teza: Podobieństwa i różnice w ujęciu motywu małżeństwa i rodziny w trzech epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje relacje rodzinne i wzory małżeństw w trzech epokach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Rodzice i dzieci. Przedstaw relacje między rodzicami i dziećmi na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Głównym tematem literackim i filmowym jest sztuka dobrego wychowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, ciekawe przykłady literackie i filmowe. Bogata argumentacja i konsekwentna konstrukcja treści.

Rodzina i jej społeczne funkcje. Zaprezentuj temat, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Obok rodzin szczęśliwych, w których poszczególni członkowie szanują się i darzą miłością spotykamy rodziny pozbawione tych wartości, które nie spełniają swoich funkcji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, przemyślana i godna polecenia. Płynny język wypowiedzi, poprawna kompozycja.

Rodzina dawniej i dziś. Porównaj modele rodzin, odwołując się do dzieł literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Czy dawna i współczesna rodzina wygląda tak samo?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia, bogaty plan pracy.

Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach przedstaw związki uczuciowe i konflikty postaw

Ocena:
20/20
Teza: Relacje rodzinne powinny opierać się na wzajemnej miłości, trosce, szacunku i wyrozumiałości, jednak, jak pokazują wybrane przeze mnie teksty, często braknie w domach tych wartości, rodzą się konflikty, a życie rodzinne staje się piekłem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna, napisana płynnym stylem, oparta na bogatych przykładach.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Motyw nieszczęśliwej rodziny w literaturze. Omów przyczyny i skutki nieszczęścia

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż podstawowy model rodziny przetrwał wieki, to jednak w różnych epokach występowały odmienne problemy, które dzieliły poszczególnych członków rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, ukazująca różne wizerunki nieszczęśliwych rodzin. Poprawna bibliografia i styl wypowiedzi.

Ewolucja modelu życia rodzinnego w odwołaniu do wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe funkcje rodziny nie uległy przez lata zmianom, które utrwalała na swoich kartach literatura.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, ukazując jak zmieniało się przez wieki postrzeganie rodziny. Poprawny plan i bibliografia.

Wizerunki ojców w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Opiekuńcza oraz wychowawcza funkcja ojca, przedmiotem zainteresowania polskiej i światowej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca rzetelnie przygotowana, odwołująca się do wielu różnych wizerunków ojca. Przemyślane zakończenie.

Motyw rodziny w literaturze polskiej i światowej. Analizując wybrane teksty, porównaj różne ujęcia motywu rodziny

Ocena:
20/20
Teza: Jak pokazują przykłady literackie, więcej jest obrazów rodzin z problemami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przedstawiona teza dogłębnie udowodniona.

Dom i rodzina jako motyw literacki. Omów różne sposoby jego ujęcia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy literatury, świadomi, jak wielką rolę w egzystencji każdego odgrywa dom i rodzina, często sięgali po związane z nimi motywy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Jakie znaczenie ma dom i rodzina w życiu człowieka? Zaprezentuj funkcjonowanie tego motywu, odnosząc się do utworów różnych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy, analizując mechanizmy tworzące rodzinny dom, szeroko opisywali jego znaczenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, na temat, zawiera właściwą analizę poprawnie dobranych dzieł.

Literatura XX wieku o domu i rodzinie - serio i prześmiesznie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno śmieszne, jak i poważne obrazy rodzinnego domu wiele mówią o świadomości i wartościach wyznawanych przez ich mieszkańców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady, w pełni zrealizowany temat.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Różne ujęcia motywu rodziny w literaturze. Omów je, odwołując się do wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie kreacje rodzin dostarczają czytelnikom bogatych wzorców.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo przejrzysta i przekrojowa praca.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Archetyp uczuć rodzicielskich w literaturze różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Archetyp uczuć rodzicielskich silnie zmieniał się od antyku po czasy współczesne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób pokazuje jak zmieniał się archetyp uczuć rodzicielskich od przykładów wyidealizowanych po współczesne utwory skupiające się na zerwaniu więzów w rodzinie.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Życie rodzinne w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie życia rodzinnego w „Nocach i dniach” Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat, trafna analiza problemu. Oryginalna teza i wnioski.

Porównanie ujęcia motywu domu rodzinnego w serialu telewizyjnym, filmie i literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Dzieła literackie i filmowe dokumentują najważniejsze procesy i zmieniające się relacje jakie zachodzą w przestrzeni rodzinnego domu.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca oparta na bogatym materiale. Przemyślana i konsekwentna kompozycja.

Różne sposoby kreowania obrazu rodziny i ich funkcje w utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie typowe, choć odmienne modele rodzin i ich rola w poszczególnych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja zgrabnie napisana, ukazuje różnorodność funkcji jakie pełni motyw rodziny.

Tęsknota za szczęściem rodzinnym – odwieczny motyw literacki. Omów motyw na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze ukazane zostały pozytywne rodziny, w których panowało szczęście, jak i takie, w których bohaterowie mogli jedynie za szczęściem rodzinnym tęsknić.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady z różnych epok. Poprawna kompozycja i ramowy plan pracy.

Obraz rodziny w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura dostarcza nam różnorodne modele rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Temat potraktowany przekrojowo. Autor skupia się na wybranych modelach rodziny, prezentując ich wady i zalety.

Motyw rodziny w literaturze. Omów różne modele relacji rodzinnych na wybranych przykładach z literatury krajowej i światowej

Ocena:
19/20
Teza: Relacje rodzinne nie są łatwe do zbudowania, więc w literaturze nie ma wiele przykładów wyidealizowanych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. Poprawny język i styl wypowiedzi. Do dopracowania wnioski.

Motyw nieudanych małżeństw w literaturze. Rozwiń problem na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni kolejnych epok literackich małżeństwo było realizowane zgodnie z panującym światopoglądem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Bogata bibliografia.

Wpływ domu rodzinnego na kształtowanie osobowości człowieka. Omów na wybranych przykładach literackich i własnych doświadczeniach

Ocena:
19/20
Teza: Występująca w domu rodzinnym miłość jest warunkiem przekazania młodym ludziom określonego systemu wartości oraz tradycji kształtujących osobowość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, w pełni zrealizowany temat i uargumentowana teza.

Obraz domu rodzinnego w literaturze. Przedstaw, opierając się na wybranych przykładach z rożnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Relacje pomiędzy członkami domostw są często wykorzystywane do przedstawienia mentalności przedstawicieli danej epoki, a także ich sposobu postrzegania świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje na właściwie dobranych przykładach jak różnie może zostać wykorzystany motyw rodzinnego domu. Poprawny język, dobrze uargumentowana teza.

Konflikty rodzinne w wybranych dramatach. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Dramat poprzez swoją szczególną formę i dialogowość stanowi od wieków niewyczerpany sposób na ukazanie rodzinnych konfliktów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, logiczny wstęp i zakończenie. Poprawny styl wypowiedzi.

Omów rolę domu rodzinnego w życiu bohaterów wybranych dzieł literackich

Ocena:
19/20
Teza: We wszystkich odwołujących się do motywu rodzinnego domu utworach podkreślana jest waga stosunków panujących w rodzinie i mich wpływu na samopoczucie jej członków.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Model polskiej rodziny w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Choć model polskiej rodziny zmieniał się w zależności od epoki historycznej zazwyczaj dominowała w nim tradycja i wzajemny szacunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na polskiej literaturze. Pokazuje jak w zależności od czasów historycznych rodzina postrzegana była przez wybranych autorów.

Czy dom i rodzina mogą stać się przewodnią ideą w życiu człowieka? Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Czy rzeczywiście dla każdego dom i rodzina to najważniejsze elementy w życiu?

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna, przemyślana prezentacja.

Zaprezentuj relacje między ojcami i synami na wybranych przykładach z literatury

Ocena:
18/20
Teza: Zdrowe relacje między rodzicami a dziećmi są możliwe niezależnie od czasu, w jakim przyszło żyć bohaterom literackim.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Ciekawe podejście, dobrze dobrane argumenty. Na uwagę zasługuje poprawna bibliografia.

Piekło rodzinnego życia. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Literatura często odnosi się do motywu nieszczęśliwych i tragicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne powody dla których rodzinny dom przypomina piekło. Poprawnie dobrane argumenty. Dobrze zbudowany konspekt pracy.

Rodzina jako miejsce ludzkich dramatów. Omów temat, wykorzystując współczesne utwory literackie i filmowe

Ocena:
18/20
Teza: Współcześnie dominują obrazy patologicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i spójna.

Portrety rodziców i dzieci w utworach literackich różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Wzajemne stosunki między rodzicami i ich potomkami, cechują się na tyle rozbudowaną gamą tworzących je odczuć i emocji, że stały się częstym tematem utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, logicznie uargumentowana teza.

Porównanie różnych wizerunków życia rodzinnego w literaturze i sztuce

Ocena:
17/20
Teza: Dobre relacje rodzinne są trudne do zbudowania, jednak są podstawą szczęścia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Pomysł dobry, wykonanie nieco słabsze. Poprawna bibliografia i plan pracy.