Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Tematem mojej prezentacji jest „ Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady”.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych inspirował artystów nie tylko w literaturze, ale także w sztuce oraz muzyce. Jest to temat bez wątpienia bardzo często podejmowany w tych dziedzinach. Należy zadać sobie pytanie dlaczego? Uważam, że odpowiedź jest dość prosta. Człowiek od zawsze interesował się tym co nieznane. Śmierć jest wielka zagadką!. Niektórych przeraża, a dla niektórych jest to po prostu kolej rzeczy. Każdy z nas jej kiedyś doświadczy. Jest to temat, obok którego nie można przejść obojętnie i dlatego też staje się ona tematem rozważań nie tylko pisarzy, malarzy, muzyków, ale także prostych ludzi.
Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce. W swojej pracy chciałabym pokazać różnorodność tego motywu.

Literatura średniowiecza pełna jest motywów śmierci. Temat ten miał uświadamiać nieuchronność śmierci, budzić lęk, a zarazem miał skłaniać ludzi do życia cnotliwego i przygotowania się do zbawienia. Dlatego też pierwszym utworem jaki omówię w swojej pracy jest dialog pt. „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” – jeden z najciekawszych polskich wierszy literatury średniowiecznej oraz najdłuższy, bo liczący aż 498 wersów.
Utwór zaczyna się apostrofa do Boga, aby pomógł autorowi napisać dzieło. Poeta wzywa także czytelników do skupienia w celu lepszego zrozumienia treści. Następnie przechodzi do właściwego utworu, gdzie przedstawia Polikarpa – uczonego, wielkiego mędrca, który prosi Boga o możliwość spotkania i rozmowy ze Śmiercią. Po długich modlitwach prośba zostaje spełniona – w kościele spotyka Śmierć. Przedstawiono ją jako nagi, przepasany chustą, rozkładający się trup kobiety. Jest chuda, pożółkła, łysa, nie ma nosa ani warg. W ręce obok kosy trzyma żelazne naczynie ze wszystkimi chorobami świata.
Widząc to uporczywe straszydło przerażony Mistrz pada na ziemię, lecz Śmierć uspokaja go, że nie po niego przyszła. Jednak gdy mija pierwsze wrażenie, Mistrz wdaje się w rozmowę ze Śmiercią i dowiaduje się, że jest ona karą dla świata za grzech pierworodny. Stała się więc katem dla umierających. Śmierć dotyka wszystkich. Jedyna osobą, która wyrwała się spod jej mocy jest zmartwychwstały Chrystus. Śmierć ma szczególną władzę nad ludźmi złymi. Najbardziej bezlitosna jest dla zbrodniarzy, złych mnichów, oszustów. W czasie Sądu Ostatecznego będzie uniemożliwiać duszom ukrycie się przed gniewem Boga i poprowadzi grzeszników do piekła, gdzie będą zmuszeni cierpieć straszne kary. Natomiast dobrzy ludzie nie powinni się jej bać, ponieważ Śmierć stanie się dla nich wrotami do niebiańskiego szczęścia.
Śmierć udziela ważnej nauki. Jest zatem nauczycielem. Wobec śmierci wszyscy są równi, nikogo ona nie faworyzuje, nie uwzględnia żadnych ziemskich zasług. Każdy człowiek się narodził i musi umrzeć. Wiedząc, że kiedyś nadejdzie jego kres, każdy powinien żyć jak najlepiej, aby uniknąć kary i potępienia za grzechy.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych przejawia się również w średniowiecznej sztuce plastycznej. Tematyce tej wiele miejsca w swojej działalności malarskiej poświęcił Hieronim Bosch. Jego dzieło „Sąd Ostateczny” sugestywnie oddaje obawy średniowiecznych ludzi przed czasem ostatecznym i śmiercią. Tryptyk został namalowany ok. 1504r. i znajduje się obecnie w Galerii Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu.
Przechodząc do analizy obrazu: Na pierwszym planie tryptyku widzimy stworzenie Ewy, trochę dalej kuszenie pierwszej ludzkiej pary, w środku anioła wypędzającego ją z ogrodu. Wypędzenie Adama i Ewy z raju odpowiada na niebie upadek zbuntowanych aniołów, które przy zetknięciu z ziemią zmieniają się w diabły. Lewa tablica tryptyku przedstawia jak grzech, konieczny warunek Sądu Ostatecznego, wkracza do świata. Włączenie grzechu pierworodnego do przedstawienia Sądu Ostatecznego oraz dwie dalsze tablice wiedeńskiego tryptyku znacznie obiegają od tradycyjnej ikonografii. W podobnych przedstawieniach najczęściej główna rolę odgrywało Niebo. W obrazie Boscha – Sąd Boży - ukazany jest w górnym brzegu środkowej tablicy, jest mały i nieznaczący, niewielka jest również liczba dusz zbawionych. Większą część istnień pochłania rozgrywająca się wśród ponurego krajobrazu ostateczna katastrofa. Ta przerażająca panorama przedstawia ziemię w ostatnich śmiertelnych drgawkach. Unicestwienie dokonuje nie woda, lecz, jak mówi się w pewnej pieśni kościelnej z XIII w. ogień, w którym świat zniknie w rozżarzonym popiele. Szeroka dolina rozciągająca się w środkowej tablicy przedstawia ziemi. Trudno ją odróżnić od namalowanego na prawym skrzydle piekła, z którego wynurza się chmara diabłów. W niesłychanie sugestywny sposób artysta przedstawił średniowieczne wyobrażenie piekła – jako miejsca, w którym prawa natury uporządkowane przez Boga zmieniły się chaos. Bosch w swoim dziele przedstawia męki piekielne jako fizyczne tortury: blade, nagie ciała potępionych są ćwiartowane, kąsane przez węże, palone w rozżarzonych piecach i rozpinane na diabolicznych narzędziach tortur. Bosch wzbogacił faunę piekielną o przerażające, dziwaczne mieszaniny ludzkiej i zwierzęcej anatomii, czasami zrośnięte z przedmiotami.
Wiedeński tryptyk ukazuje sąd nad wszystkimi ludźmi, wydarzenie, które ma sta się zakończeniem całej ludzkiej historii. Wizja śmierci, czasów ostatecznych, Sądu Ostatecznego Boscha znacznie odbiega od tradycyjnej wizji epoki średniowiecza. Z obrazu Boscha przemawia wiara w sąd szczegółowy, którego każdy powinien dokona po własnej śmierci. Zależnie od wyniku tego sądu dusza zostaje przeniesiona do miejsca potępienia lub do miejsca wiecznej szczęśliwości. Ukazany w ten sposób temat sprawia, że tryptyk z jednej strony nas zachwyca a z drugiej przeraża.

Podobny a zarazem odmienny obraz sądu ostatecznego, czasów ostatecznych, a także motyw śmierci pokazuje nam jeden z najwspanialszych twórców sztuki epoki renesansu – Michał Anioł. On również zrywa ze ścisłym porządkiem kompozycji. Jego dzieło „Sąd Ostateczny” został namalowany w latach 1536 – 1541. Fresk ten ma 13, 7 m wysokości
i ok. 13,2 m szerokości. Obecnie znajduje się w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie.
Centralna cześć dzieła zajmują postaci: otoczony w świetlistej powłoce Jezus Chrystus – jako sędzia karzący za grzechy, oraz Matka Boża – jako symbol Miłosierdzia. Chrystus podnosi rękę w geście tak gwałtownym, że budzi strach i przerażenie. Wokół nich zgromadzeni są święci, nad którymi unoszą się anioły dźwigający narzędzia męki Pańskiej.
Poniżej centralnej sceny możemy zaobserwować grupę aniołów. Swoimi trąbami budzą znajdujących się po stronie lewej umarłych, którzy pomagając sobie nawzajem wznoszą się coraz wyżej. Jest to scena zmartwychwstania i wniebowstąpienia sprawiedliwych. W prawej, dolnej części dzieła ukazana jest droga do piekła. Potępieni przewożeni są na łodzi Charona. Na drugim planie znajdują się tłumy ludzi. Możemy wywnioskować, że są to ludzie zbawieni, oni również otaczają Jezusa i Jego Matkę.
Większość obrazu namalowana jest ciepłymi barwami, dominują tu kolor: niebieski, czerwony, biały, żółty, natomiast w dolnej cześć obrazu przewyższają odcienie szarości. Warto zwrócić uwagę na dynamikę ukazania postaci – wszystkie znajdują się w pozycjach sugerujących ruch. Ciała znajdujące się na fresku nie są piękne, młode ani proporcjonalne, natomiast cechuje je siła wieku dojrzałego.
Artysta zrywa wieloma elementami tradycji: nie ma tu bramy do Królestwa Niebieskiego, brak jest jakiejkolwiek architektury, a krajobraz zredukowano do minimum.
„Sąd Ostateczny” Michała Anioła daje nam wyobrażenie tego, co nas czeka. W tych dwóch słowach – autor zawarł zarówno lęk przed śmiercią i gniewem Boga, ale także nadzieję na życie wieczne w raju.

Młoda Polska również dostarcza nam dzieł zawierających motyw śmierci i czasów ostatecznych. Jednym z utworów podejmujących ten temat jest „ Dies irae” autorstwa Jana Kasprowicza. „Dies irae”, czyli „Dzień gniewu” uważa się za najważniejszy i najdoskonalszy hymn tego poety. Tematem hymnu jest koniec świata i Sąd Ostateczny, czyli właściwie dzień gniewu Pańskiego. Utwór przesycony jest symbolika biblijną, a szczególnie apokaliptyczną, co ma podkreślić grozę czasów ostatecznych.
Wiersz zaczyna się aluzją do trąb powietrznych zapowiadających nadejście czasów ostatecznych oraz sądu ostatecznego. W odróżnieniu od biblijnego przekazu - Sędzią
w utworze nie jest Jezus, lecz sam Bóg. Stwórca przedstawiony jest jako postać budząca strach i przerażenie ludzkości. Podmiot liryczny występuje tu w imieniu wszystkich ludzi, usiłuje dociec, czy to człowiek może być odpowiedzialny za zło, które zostało stworzone, jak wszystko przez Boga. W wierszu pojawia się pytanie o winę człowieka, o odpowiedzialność za grzechy, które są nieodłącznym elementem egzystencji człowieka. Pojawia się również postać Ewy – symbol pierwszej kobiety. Ona jako pierwsza dopuściła się grzechu i to przez nią świat musi teraz cierpieć i być sądzonym. Podmiot liryczny modli się do Boga, by spojrzał na ludzi z wyrozumiałością i litością. Prosi Go o miłosierdzie. Człowiek jest osobą niedoskonałą, słabą w obliczu Boga, a także nie jest istotą wieczną.
Obrazy końca świata, czasów ostatecznych zawarte w hymnie są charakterystyczne dla katastrofizmu, zjawiska wynikającego z przekonania o kryzysie wszelkich wartości, o nadchodzącym zmierzchu cywilizacji. Wszechogarniający kryzys dotyczył również wartości moralnych, religijnych, etycznych, wyrażał się między innymi podważaniem wiary w Boga jako stwórcy świata i buntem przeciw temu Bogu w imię ludzkości.
Na koniec chciałabym przeanalizować utwór Tadeusza Woźniaka pt. „Zegarmistrz światła” nagrany wspólnie z Alibabkami. Piosenka ta była również wykonywana m.in. przez Kult, Closterkeller.
Utwór uznawany jest za nieformalny hymn pokolenia lat sześćdziesiątych. Tematyką piosenki jest egzystencja człowieka oraz śmierć, która czeka każdego z nas. Utwór mówi nam o tym, że czas szybko przemija. Życie jest tylko jedno. Życie jest szansą, więc trzeba z niego korzystać w pełni oraz tak, by być szczęśliwym i dawać szczęście innym. Nie wolno niczego odkładać na później, powinniśmy dawać z siebie 100 %, bo gdy przyjdzie na nas czas to nie powinniśmy niczego żałować, żadnych chwil, dni, czy też decyzji, które podjęliśmy w życiu. Należy pamiętać, że kiedyś odejdziemy z tego świata oraz o tym, by być gotowym na śmierć, która przyjdzie i zabierze nas w miejsce, które jest wielka tajemnicą.
Utwór przemawia do każdego człowieka w inny sposób, bo przecież jesteśmy różni, ale jedno jest pewne – piosenka wywołuje refleksje nad sensem życia i śmierci.

Podsumowując: Nie tylko literatura, ale także i sztuka oraz muzyka dostarcza nam wiele dzieł o tematyce śmierci i czasów ostatecznych. Wszystkie te dziedziny są przecież odzwierciedleniem egzystencji człowieka, a także jego wewnętrznych uczuć, przekonań czy też rozważań. Jednym z nich jest właśnie śmierć i czasy ostateczne. Na przestrzeni wieków motyw ten ukazywany był inaczej, zmieniał się on wraz z nadchodzącymi pokoleniami. Mimo to zawsze nas zaskakiwał, czasami przerażał, ale tak wyobrażali sobie śmierć i nadejście czasów ostatecznych nasi przodkowie. Są tylko dwie rzeczy, które się nie zmieniły we wszystkich przekonaniach, a dokładniej to to, że każdy z nas odejdzie z tego świata oraz to, że śmierć jest wielka niezbadaną tajemnicą. Nikt z nas nie wie, co nas czeka po śmierci. Czy po niej jest inne, lepsze bądź gorsze życie, czy też śmierć będzie wiecznym snem, a może po śmierci nie ma nic, a my znikniemy w nicości.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.