Akceptujemy karty:

akceptowalne karty

Payu:

płatności
szybki kontakt
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw wojny


II wojna światowa w literaturze i sztuce

Ocena punktowa: 19/20
Liczba stron: 6
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
Prezentacja multimedialna



Określenie problemu:

Wielość ujęć wojennego tematu, które wzajemnie się uzupełniają, świadczy o ponadczasowej randze tego problemu.

Różne sposoby mówienia o II wojnie światowej rozumiem jako wielość odniesień artystów do najtragiczniejszego w dziejach ludzkości doświadczenia w różnych tekstach kultury. Jednocześnie wielość idzie tutaj w parze z różnorodnością środków wyrazu właściwym różnym dziedzinom sztuki. Warto jeszcze dodać, że doświadczenie zbiorowe jest sumą doświadczeń osobistych. Oczywiście w swojej prezentacji odwołam się tylko do wybranych przykładów, jak sądzę reprezentatywnych, dla różnych sposobów mówienia o II wojnie światowej.



Bezpośrednim adresatem wiersza Czesława Miłosza „Przedmowa”, pochodzącego z tomu „Ocalenie”, jest poeta z pokolenia Kolumbów. Być może jest nim Krzysztof Kamil Baczyński. Podmiot liryczny w tym wierszu przemawia z pozycji człowieka, który przeżył wojnę, a jej tragizm złożył się na przeżycie, które nie osłabiło go, lecz wzmocniło. Miłosz zrozumiał bowiem, że po czasie apokalipsy dokonanej należy pisać nie w imię świata, jaki jest, ale jaki być powinien. Autor tego wiersza uznał, że odnalazł właściwą istotę i sens poezji. W „Przedmowie” podmiot liryczny deklaruje, że nie ma już w nim czarodziejstwa słów, zastąpiła je prostota mowy. Podkreśla również, że w rozmowie z umarłym najlepszym językiem jest milczenie. Poeta z pokolenia Kolumbów przedstawiony jest jako ten, który natchnienie czerpał z nienawiści i w ten sposób ustanawiał własne piękno liryczne. Ślepą siłę pojmował jako doskonały kształt. W ten sposób powstawała poezja napiętnowana śmiercią. W „Przedmowie” pada również pytanie: „Czym jest poezja, która nie ocala narodów ani ludzi?”. Jest to pytanie o tyle ważne, że określa nowy stosunek Miłosza do etyki i estetyki. Według autora „Przedmowy” najważniejsza jest etyka, a estetyka jest jej pochodną. Jeśli poezja nie ma mocy ocalającej, to zatraca swój podstawowy sens, ponieważ, w opinii Miłosza, nie służy dobru świata i ludzi.


Podobnie, jak w „Przedmowie” Miłosza, w wierszu Tadeusza Różewicza „Zostawcie nas” podmiot liryczny przemawia jako człowiek, który przeżył wojnę, z tą jednak różnicą, że doświadczenie, jakie z niej wyniósł, uważa za nieprzekazywalne. Druga różnica polega na tym, że przemawia nie tylko w imieniu własnym, ale również swojego pokolenia. Wprowadza także drugi podmiot liryczny, którym jest kobieta. Można uznać, że połączyło ich wspólne ekstremalne przeżycie. To właśnie oni kierują tytułowy apel do tych, którzy urodzili się już po wojnie i nie są w stanie zrozumieć tamtych okrutnych czasów

strona:    1    2    3    4    5    6