Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motywy religijne


Postawa franciszkańska w literaturze. Wskaż jej obecność w literaturze różnych epok

„Franciszku jakżeś Ty odgadł,
że Bóg w nieskończoność rozciągnięty,
mieszka cichutko pod korzeniem dębu,
dziś już spod prawa wyjęty.
Albo kto Ci powiedział, kiedyś ty po górach chodził,
że Ty i kwiaty, że was Bóg urodził?
Patrzę, bo tak Ci ładnie w tym worku, tylko zastanawiam się dlaczego
Bóg od ośmiu długich wieków, nie dał Ci butów i worka lepszego?”
(tekst piosenki religijnej)

Drugie tysiąclecie chrześcijaństwa można nazywać tysiącleciem franciszkańskim, ponieważ duch św. Franciszka z Asyżu przez ponad osiem wieków ubogacał, ożywiał i fascynował wielu ludzi. Franciszek pociągnął za sobą rzeszę, która zapragnęła żyć Ewangelią, przekazywać ją światu, czy po prostu naśladować pokornego Świętego z jego miłością do Boga, ludzi i przyrody. Święty Franciszek, a więc Franciszek Bernardone, urodził się w umbryjskim mieście - Asyżu. Data jego narodzin nie jest dokładnie znana - źródła podają, iż miało to miejsce w 1181 lub 1182 roku. Jego ojciec, Piotr Bernardone był kupcem, dlatego Franciszek prowadził bardzo dostatnie i beztroskie życie. W bitwie pod Ponte San Giovanni został wzięty do niewoli, a następnie uprowadzony do Perugii i uwięziony. Gdy go zwolniono i wrócił do Asyżu nagle zachorował. Był to przełomowy moment w jego życiu, skutkiem czego postanowił wziąć udział w wyprawie krzyżowej Wówczas przyśnił mu się dziwny sen. Kiedy zatrzymał się w Spoleto, Pan spytał go we śnie: „Franciszku, komu chcesz służyć - Panu czy słudze?”. Od tego czasu wszystko się zmieniło. Franciszek opuścił rodzinny dom i rozpoczął życie według Ewangelii, pełne ascezy, wyrzeczeń i modlitwy. Tego samego roku, modląc się w kościele św. Damiana, usłyszał głos Chrystusa mówiącego: „Franciszku, idź i odnów mój dom, bo popada w ruinę.”. Potem kolejno odnowił kościół św. Damiana, a następnie kościółek Matki Bożej Anielskiej w Porcjunkuli, cały czas żyjąc w pokorze i ubóstwie. Wędrując po Włoszech głosił kazania i gromadził swoich naśladowców. Współtowarzyszy ciągle przybywało, więc Franciszek ułożył na podstawie Ewangelii krótką regułę, którą niebawem zatwierdził papież Innocenty III. Bracia wędrując głosili nauki Chrystusowe i troszczyli się o najuboższych i skrzywdzonych przez los. Sami żyli wyłącznie z ofiarowanej im jałmużny, nie gromadzili nic z dóbr doczesnych, nawet jedzenia. W 1212 r. habit z rąk św. Franciszka otrzymała późniejsza św. Klara Favarone di Offreduzzo – założycielka Zakonu Ubogich Pań (tzw. klarysek), których reguła była najbardziej surowa (chodziły boso, sypiały na ziemi i przestrzegały ciągłego postu). Rok później Franciszek założył pustelnię na górze La Verna. W 1221 r. udał się do Egiptu, a potem zwiedził Syrię i miejsca święte w Palestynie. Zawiadomiony o problemach w zakonie, wrócił do Włoch. Potem opracował zasady życia chrześcijańskiego dla świeckich, tworząc tym samym III zakon (tzw. tercjarzy). Na święto Bożego Narodzenia jako pierwszy w historii kościoła przygotował Pasterkę i żłóbek w Greccio (1223 r.). Przed Wielkanocą odbywał czterdziestodniowy post, na wzór Chrystusa, na górze La Vernie, który to zaowocował mistyczną wizją i naznaczeniem stygmatami. Zmarł 3 października 1226 r., a pochowano go w kościele św. Jerzego w Asyżu.

Święty Franciszek obdarzony był wyjątkową wrażliwością i bogatą wyobraźnią, o czym możemy się przekonać czytając piękne modlitwy lub pieśni jego autorstwa. Cechował go również przenikliwy umysł. Podchodził z prostotą i szczerością do osób i wydarzeń. Praktykował dobrowolne ubóstwo, naśladował Chrystusa, okazywał szczególną miłość trędowatym, dążył do wewnętrznej doskonałości. Kochał życie i naturę, pod wpływem wiary odkrywał obecność Boga w całym stworzeniu. Właściwie trudno mówić o filozofii franciszkańskiej, gdyż jej założyciel - święty Franciszek, nie był ani filozofem, ani wyznawcą swojej doktryny - po prostu żył Ewangelią. Dlatego mowa jest raczej o postawie franciszkańskiej. Natomiast nurt franciszkański to prąd, np. w literaturze i sztuce. W wybranych utworach czy dziełach możemy obserwować wpływ postaci Świętego na twórcę. Tym różni się postawa franciszkańska od nurtu, iż ta pierwsza jest naśladownictwem Franciszka, nurt zaś to wpływ Świętego na twórczość autora poprzez np. widzenie świata takim, jakim widział go Święty lub, po prostu - przedstawieniem postaci Świętego. W swej prezentacji pragnę ukazać w jaki sposób idee Świętego Franciszka odcisnęły piętno na literaturze.

Franciszek kreuje radosny i pogodny wizerunek Boga. Przedstawia Go jako kreatora, wielkiego Stwórcę świata, przyrody i wszelkiego stworzenia. Boga charakteryzuje aktywność i chęć działania w kontakcie z ludźmi. Św. Franciszek był wielkim głosicielem idei afirmacji życia, nie uciekał od ludzi, a wręcz przeciwnie – pragnął do nich dotrzeć i przekazać jak najwięcej prawdy o Bogu. Ciesząc się z życia chwalił Boga w Jego stworzeniu. Franciszek do samej śmierci skrupulatnie przestrzegał reguł, w szczególności tych tyczących się ubóstwa i pokory. Z powagą przyjmował słowa z Ewangelii św. Mateusza: „Nie bierzcie na drogę torby ani dwóch sukien, ani sandałów, ani laski. Wart jest bowiem robotnik swej strawy…”. Idea miłości braterskiej stała się dla naśladowców biedaczyny asyskiej sensem istnienia. Franciszek nazywał wszystkie stworzenia, nawet zwierzęta i ciała niebieskie swoimi braćmi i siostrami w „Pieśni stworzenia”. Nawoływał swych uczniów do służby drugiemu człowiekowi i chciał by ludzie żyli według Boskiej harmonii miłości. Św. Franciszek został również dostrzeżony przez Jana Pawła II – papieża, który to powiedział o nim, że „…słusznie zalicza się miedzy tych świętych i słynnych mężów, którzy odnosili się do przyrody jako cudownego daru udzielonego przez Boga rodzajowi ludzkiemu.” i ustanowił go „niebieskim patronem ekologów”. Również św. Bonawentura jest tym, który wskazuje na słuszność idei św. Franciszka.

„Kwiatki świętego Franciszka” to zbiór opowieści o św. Franciszku, o jego życiu i nauce, przekazanych przez anonimowego autora – prawdopodobnie przez jednego z jego uczniów. Świętemu obca jest asceza, umartwianie ciała, zwraca się on do świata z miłością i radością. Główny bohater opowiadań stanowi na pewno wzór godny naśladowania, a co ważniejsze wzór ponadczasowy, bliski nawet człowiekowi współczesnemu. Dla św. Franciszka miłość jest podstawą do wiary. Jest to miłość do każdej istoty żywej jako dziecka Bożego i dlatego wyklucza udręczenie, umartwienie cielesne. Jest to też miłość do chorych i cierpiących, miłość pełna poświęceń, którą widać w opowieści o Franciszku i trędowatym. Miłość rozdawana otaczającemu światu jest w tym ujęciu miłością do Boga – jego stwórcy. Radość wynika z faktu istnienia, z piękna świata, z miłości, postu, z trudu pracy i zwykłych obowiązków. Innym ideałem św. Franciszka jest ubóstwo. Święty chce być ubogim, aby być wolnym. W utworze często jest zwany Świętym Biedaczyną, gdyż nie chciał mieć nic – lecz nie dla pokuty, nie dla umartwień, ale dla jedności z ubogimi, dla pokonania chciwości, dla idei, że człowiek jest wolny i szczęśliwy, tylko wtedy, gdy posiada tyle, ile jest mu niezbędne do życia. Ktoś, kto ma wiele – martwi się o swój majątek, jest jego niewolnikiem. „Zostaw wszystko i pójdź za mną” mówił Chrystus i te właśnie ideę propagował św. Franciszek.

Gdy Bóg zapowiedział zbawienie duszy Świętego Franciszka stworzył on „Pieśń słoneczną”. Utwór ten, zwany inaczej „Pochwałą stworzeń”, został napisany rok przed śmiercią. Pieśń ta stała się natchnieniem dla Jana Kasprowicza - przedstawiciela epoki Młodej Polski. W utworze „Hymn Świętego Franciszka z Asyżu” dostrzec można wiele analogii do rzeczywistego hymnu Franciszka. Przede wszystkim oba te utwory zawierają pochwałę Najwyższego oraz pochwałę stworzeń: słońca, księżyca, gwiazd, wody, wreszcie - śmierci. Hymn ten napisany jest w ostatnim etapie twórczości Kasprowicza, kiedy to poeta wyzbywa się buntu wobec Boga na rzecz uwielbienia życia i świata. Przedstawiony utwór należy do liryki bezpośredniej - wyznania o tematyce religijnej. Podmiotem lirycznym jest tu św. Franciszek. Na samym początku następuje pochwała Boga, który zsyła cierpienie. Franciszek był stygmatykiem, tak więc ból stanowił jego codzienność. Mimo to w wierszu cieszy się on z takiego stanu rzeczy, ponieważ dzięki temu staje się podobny do samego Chrystusa, jak On niesie swój krzyż. Nawołuje do całego stworzenia, by chwalili razem z nim Najwyższego, wylicza muszkę, świerszcza, kwiat rumianku. Nazywa je swymi braćmi i siostrami. Jest to Franciszek umierający, który widzi już Serafinów. Widzi wojny i nienawiść między ludźmi, jest kuszony, jak każdy normalny człowiek. Widzi także sąd ostateczny i Szatana, który strąca nieczyste dusze do piekła. I tylko Jezus z krzyżem na ramionach, „Zasię Bóg -Człowiek (... )Cierpienia wzywa głosem, aby ukochać Miłość”. Aby ukochać Miłość. „Miłość nie jest kochana, radość jest zapomniana” - mawiał wielokrotnie św. Franciszek. Żeby zacząć prawdziwie kochać, trzeba najpierw pokochać Miłość. W ostatnich zwrotach Franciszek błogosławi siostrę Śmierć, dzięki której człowiek staje się uczestnikiem wiecznego życia. Jest pełen radości, gdyż wie, że już za moment ujrzy Boga twarzą w twarz. Śmierć ma oblicze Klary - ukochanej przyjaciółki Franciszka - zatem jest piękna. Główne przesłanie dzieła zawiera powtarzający się refren, który mówi, że mimo, iż na ziemi jest wiele zła, Miłość może odroczyć dzień sądu.

Twórczość Leopolda Staffa dzielić możemy na trzy etapy, ponieważ jest to przedstawiciel aż trzech epok. W pierwszym z etapów poeta zaznacza rolę pracy nad sobą, dążenia do doskonałości. Następnie Staff oddaje się dekadentyzmowi. Ostatni z etapów to czas odrzucenia nastroju końca wieku. W utworach z tego okresu dominuje klasycyzm i franciszkanizm, a także, naśladowany przez skamandrytów, zachwyt nad „zwykłym” życiem. Przykładem będzie utwór „Życie bez zdarzeń”. Motyw franciszkański u Staffa nie jest raczej związany z jego religijnością i wiarą, a z afirmacją i akceptacją istnienia, radością i miłością do stworzeń. Wiersz „Życie bez zdarzeń” opowiada o prostym, zwyczajnym życiu, w którym nie dzieje się nic szczególnego, a jednak każda chwila jest wyjątkowa i niezapomniana - ulotny cień czy blask słońca. Jest to liryka bezpośrednia, refleksyjno-filozoficzna. Podmiot nie przejmuje się problemami, nie szuka ich - skupia się na swych uczuciach, spokojnie i sumiennie pracuje, delektuje się naturą. Odczuwa się ulotność życia, wyraźnie zarysowany w utworze impresjonizm. Czasem podmiot czuje żal z powodu samotności, jednak godzi się z nią. Jest wdzięczny, ponieważ, choć nie zaznał w życiu wielkich rozkoszy, nie doznał również strasznych nieszczęść. Wie, że jego paradoksalnie zwyczajne życie tak naprawdę jest życiem niezwykłym. Człowiek, który nie potrafi odrzucić rzeczy materialnych i zaakceptować życia, nie ujrzy, jak piękne i niesamowite jest ono w rzeczywistości.

We współczesnej twórczości również możemy spotkać wiele przykładów fascynacji osobą Franciszka i jego podejściem do świata. Paradoksalnie u poety przeklętego - Edwarda Stachury - dostrzec można wpływy franciszkańskie, głównie w umiłowaniu piękna przyrody - zwierząt, roślin, gór. Wyraźnie widać to w wierszu „Prefacja”. Prefacja znaczy z łaciny „przedmowa”. W Kościele rzymskokatolickim jest to hymn śpiewany lub odmawiany po ofiarowaniu, poprzedzający Liturgię Sakramentu Ołtarza. Fragment tej właśnie pieśni rozpoczyna każdą (oprócz ostatniej) strofę wiersza. Jest to liryka bezpośrednia. Podmiot mówi, iż jedyne, co zaprawdę w życiu godne i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne to cieszyć się i czerpać radość z natury, muzyki. Upadać, ale powstawać z upadków, być sprawiedliwym i pamiętać, że życie przemija. Tego człowiek winien się trzymać. W życiu nawet najbardziej ulewne deszcze kończą się pogodą, dlatego nie należy się nimi martwić. Tak samo jest z upadkami. Trawa zawsze urośnie, nawet na zgliszczach. Trzeba jedynie ciągle powstawać i iść dalej. Wyraźny jest tu częsty dla Stachury motyw Homo Viator - cały poemat, którego częścią jest „Prefacja” nosi tytuł „Missa Pagana”, to jest - Msza Wędrującego. Msza - czyli uwielbienie i zbliżanie się do Boga poprzez wędrówkę i oddanie chwały otaczającej wędrującego przyrodzie. Przedostatnia strofa zbudowana jest klamrowo: „Zaprawdę godne to i sprawiedliwe, by człowiek sprawiedliwym był i godnym”. To chyba najważniejsze przesłanie utworu. By człowiek był człowiekiem - częścią świata.

Incipit księdza Jana Twardowskiego, rozpoczynający się od słów „Święty Franciszku z Asyżu” należy do liryki bezpośredniej, osobistej, gdyż możemy utożsamiać podmiot liryczny z samym księdzem Twardowskim. Mówi on o swoim pozornie nieudolnym naśladownictwie świętego Franciszka. Nie czuje się święty, nie umie trwać godzinami na modlitwie, jak to czynił Franciszek, nawet ze zwierzętami nie potrafi odnaleźć porozumienia. Choć zachwyca się naturą, najpiękniejsza jest dla niego zwykła trawa. I to właśnie stanowi o jego franciszkanizmie, ponieważ ze wszystkich stworzeń najbardziej miłuje tą najpokorniejszą - deptaną, nie wydającą owoców ni kwiatów. Twardowski nazywa ją karmelitanką bosą, ponieważ Karmelitanki wyrzekają się wszystkiego, żyją w cichości i ubóstwie. W wierszu występują nawiązania do postaci Franciszka i jego życia, takie jak kazanie do ryb, rozmowa z ptakiem, gorliwa modlitwa czy pośrednio także legenda o oswojeniu złego wilka - tu: złego psa proboszcza, którego autor nie potrafi ułaskawić. Mimo to ksiądz Twardowski jest tu Franciszkiem naszych czasów i realiów. Jego wiersze emanują codziennym, prostym życiem, jednak pełnym Boga i uświęconym. Poeta głosi w nich Dobrą Nowinę prostymi słowami. Do tego został powołany i w tym spełniał się „z całą pokorą i cichością, cierpliwością.”

Święty Franciszek swą postawą afirmuje istnienie, cieszy się z życia i chwali wszelkie stworzenie żyjąc w zgodzie z naturą. Ponadto ceni sobie braterstwo i pomaga potrzebującym. Nie umartwia swojego ciała, ale dba o nie, a w szczególności o stygmaty. Podejście Franciszka do życia nie przeszkadza mu jednak w przestrzeganiu ubóstwa i zasad ewangelicznej pokory. Postawa ta silnie wpłynęła na twórczość wielu późniejszych pisarzy i poetów. W prezentacji przedstawiono tylko kilka przykładów potwierdzających występowanie nurtu franciszkańskiego w literaturze. Pokazują one wyraźnie, jak bardzo życie i filozofia Świętego odcisnęły piętno na dalsze pokolenia, a także na współczesnych. Radość z życia w ubóstwie i pokorze, uwielbienie Boga w naturze i prostym trwaniu przy Nim - to wszystko odzwierciedla się w twórczości artystów, ale i oddaniu zakonników, szczęściu pokornych, radości ubogich i modlitwie zakochanych w Bogu, Miłości i pięknie przyrody.

strona:    1    2    3    4    5  





Duchowni jako bohaterowie literaccy. Przedstaw ich kreacje w wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno wymagania i oczekiwania względem księży i mnichów, jak i myślenie osób świeckich o Kościele na przestrzeni wieków, można uznać za niezmienne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca inteligentna i przemyślana. Godna uwagi teza dobrze uargumentowana w pracy. Ciekawe przykłady literackie.

Postać inkwizytora w literaturze. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W przeciągu wieków powstało wiele dzieł mówiących wprost lub dotykających w jakiejś części inkwizycji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przygotowana. Ciekawe przykłady, oryginalne wnioski.

Tłumaczenia Biblii na język polski. Przedstaw podobieństwa i różnice na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Najczęstszą przyczyną powstawania nowych przekładów Biblii była i jest liturgia, ponieważ fragmenty Biblii czytano podczas wszelkiego rodzaju nabożeństw w języku zrozumiałym dla wiernych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca, mimo trudnej materii, w pełni realizuje temat. Duża wiedza i dobry styl przemawiają na korzyść tej prezentacji.

Motyw pokory w Biblii i w wybranych utworach literackich. Przedstaw i omów jego funkcjonowanie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Obok postawy uległości wobec Stwórcy w literaturze możemy także spotkać wyrazy poddania człowieka swemu losowi czy przeznaczeniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. W interesujący sposób realizuje temat.

Człowiek wobec Boga i wiary. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Literatura na przestrzeni wieków często odwoływała się do podejścia człowieka do Stwórcy, ukazując jak się ono zmieniało w zależności od nakazów czasów i kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Pokazuje różnorodne postawy człowieka wobec Boga i wiary.

Funkcja i znaczenie wiary w utworach literackich. Przedstaw, analizując i interpretując dzieła reprezentujące różne epoki

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie funkcji i znaczenia wiary w utworach literackich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo klarowna i wyważona. Właściwie dobrane argumenty.

Obraz zaświatów w literaturze. Przedstaw i zinterpretuj na przykładach utworów różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie i zaprezentowanie obrazu zaświatów w literaturze, na przykładzie utworów z różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni pokazuje różnorodność różnych ujęć zaświatów w literaturze.

Postawa franciszkańska w literaturze. Wskaż jej obecność w literaturze różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Znaczenie idei Świętego Franciszka w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Ukazana została postać św. Franciszka oraz jej wpływ na literaturę.

Walka karnawału z postem. O postawach hedonistycznych i ascetycznych w literaturze. Dokonaj prezentacji i oceny tych postaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Dążenie do hedonizmu i ascezy jest ponadczasowe i tkwi w każdym człowieku. Jednak człowiek powinien dążyć do równowagi pomiędzy tymi postawami.

Ocena opisowa nauczyciela: Nietuzinkowa prezentacja pokazująca dwie przeciwstawne postawy - ascetyczną i hedonistyczną.

Funkcja i znaczenie wiary w utworach literackich. Przedstaw, analizując i interpretując dzieła reprezentujące różne epoki.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie funkcji i znaczenia wiary w utworach literackich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja pokazuje jak przedstawiano wiarę w Boga w literaturze w różnych epokach. Poprawna bibliografia i plan.

Święci, mnisi, zakonnicy i księża jako bohaterowie utworów literackich. Omów na wybranych przykładach różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Model normatywny duchownego a model stosowany w literaturze – brak jednolitego wzoru, którym posługują się twórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i przemyślana. Prawidłowo dobrana literatura.

Różnorodność ujęcia motywu siedmiu grzechów głównych w literaturze i sztuce. Omów, opierając się na wybranych tekstach kultury

Ocena:
19/20
Teza: Znany i uniwersalny motyw siedmiu grzechów głównych jest ukazywany na wiele sposobów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, szczegółowo przedstawia charakterystykę poszczególnych grzechów w wybranych utworach.

Motywy ewangeliczne w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Obiektywnym sprawdzianem siły oddziaływania Pisma Świętego może być oddziaływanie Księgi na literaturę i sztukę ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje ciekawe lektury. Udowadnia, że XX wiek korzystał z nauk biblijnych. Poprawny język i logiczna, spójna całość.

Katedra gotycka jako wyraz średniowiecznego światopoglądu. Przedstaw na podstawie utworów literackich odwołujących się do motywu katedry

Ocena:
19/20
Teza: Katedra była formą wyrazu wiary i pokory wobec Boga, a także symbolem żarliwości religijnej i potrzeby kontaktu z Najwyższym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Przemyślany dobór lektur i kompozycja pracy. Ciekawa prezentacja pps.

Średniowieczne wzorce osobowe. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: W średniowieczu celem wszystkich działań i myśli człowieka powinien być Bóg.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca prezentuje najpopularniejsze wzorce - rycerza i świętego. Poprawny plan i bibliografia.

Biblia jako najważniejsza księga od starożytności do współczesności. Przedstaw na wybranych przykładach literackich różnych epok.

Ocena:
18/20
Teza: Biblia to księga praktycznych informacji, uniwersalnych rad i pouczeń dla wszystkich ludzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Biblia ukazana została jako najważniejsza z ksiąg. Drobne usterki językowe.

Franciszkanizm w literaturze i sztuce wybranych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Postać świętego Franciszka stanowi wciąż aktualną inspirację dla twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, widać zaangażowanie autora. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Hagiografia (żywoty świętych) w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Ideał świętego zmieniał się wielokrotnie, a wraz z nim zmianie ulegały techniki ukazywania świętości.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat został przedstawiony w wyczerpujący sposób.

Motywy ze Starego Testamentu w literaturze staropolskiej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Księga Hioba jako inspiracja ideowa i estetyczna arcydzieł literatury staropolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie zbudowana. Właściwa bibliografia. Ciekawe wnioski.

Średniowieczni święci i prezentowane przez nich wartości. Przedstaw odwołując się do utworów hagiograficznych

Ocena:
17/20
Teza: Nie ma jednej drogi ku świętości. Za wzorcowe postacie dążące do niej bez wątpienia należy uznać św. Aleksego oraz św. Franciszka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Przedstawia zarówno żywoty swietych, jak i ich filozofię.

Biblia inspiracją dla literatury i sztuki. Potwierdź zdanie na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Biblia to uniwersalna księga, ponieważ mówi o sprawach ciągle aktualnych i ważnych dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca typowa, nie zawiera oryginalnych treści. Poprawny konspekt pracy. Usterki językowe.