Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Inne


Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Punktem wyjścia swojej pracy uczynię słowa Emila Ciorana: „Piękne u ambicjonerów jest to, że niemal zawsze realizują odwrotność tego, co zamierzyli”.

Mądrość ludowa każe wierzyć w możliwość kreowania własnego życia, nadawania mu kształtu zbliżonego do naszych marzeń i pragnień. Historia naszej cywilizacji potwierdza ogromne możliwości człowieka. Tylko dzięki wytrwałości jednostki ludzkiej świat nie stoi w miejscu. Wspaniałe budowle, niezastąpione wynalazki, sztuka, kultura, to wszystko dzięki ambicjom istot ziemskich, ambicjom ludzi, którzy pragnęli wpłynąć na bieg historii. W ich głowach zrodził się pomysł, który konsekwentnie był realizowany. Dlatego wszelkie zdobycze tego świata są zrodzone z uporu, determinacji i ambicji, czyli postaw człowieka, opartych na stawianiu sobie trudnych celów i dążeniu do ich realizacji.
Ale czy zawsze ambicję możemy nazwać pozytywną cechą charakteru? Literatura daje na to pytanie doskonałą odpowiedź. Otóż nie. Bohaterowie, wykreowani na kartach utworów pokazują nam, jak wiele można stracić i stać się ofiarą własnych ambicji. Elementami determinującymi mogą być warunki społeczne, presja otoczenia, miłość, władza, fatum, ślepy los, przypadek, nasza psychika, charakter. Dlatego w swej prezentacji udowodnię tezę, iż bohaterowie literaccy różnych epok często stają się ofiarami swoich wygórowanych ambicji.

Rozpocznę od przytoczenia losów tytułowego bohatera dramatu Williama Szekspira „Makbet”.
Makbet jest wiernym, oddanym rycerzem swego króla, władcy Szkocji, Dukana. Kiedy go poznajemy, jest również człowiekiem szlachetnym i uczciwym, cieszącym się szacunkiem i powszechnym poważaniem oraz sympatią. Wydaje się, że Makbet nie ma żadnych predyspozycji do czynów zbrodniczych i krzywdzenia innych. Jest człowiekiem opanowanym, spokojnym, dobrym strategiem w walce umiejącym przewidywać wypadki i odpowiednio na nie reagować. Jednakże, kiedy tylko trzy wiedźmy zdradzają mu przepowiednię, że zostanie królem, wyzwalają się w nim ukryte dotąd żądze, które z dużym skutkiem podsyca jego ambitna żona, Lady Makbet. To właśnie ta kobieta, uznająca zasadę, że cel uświęca środki, popycha męża do zbrodni, mogących utorować mu drogę do spełnienia ukrytych marzeń. To pod wpływem jej wymówek, że Makbet jest człowiekiem słabym psychicznie i tchórzliwym, mężczyzna dojrzewa do decyzji - postanawia zabić Dukana, któremu wiele zawdzięcza. Robi to właściwie wbrew swojej woli, bardziej w imię ocalenia „dobrego imienia” w oczach żony. Odtąd zaczął toczyć wewnętrzną walkę, aż wreszcie zdecydował się na zgładzenie króla Dunkana. Makbet miał świadomość, że od tego momentu wkroczył na drogę zła, przekreślając wartości, którym był dotąd wierny. Posiadł władzę, ale i stał się niewolnikiem ohydnego czynu. Łudził się jednak, że zbrodnia, która otworzyła mu drogę do władzy nie pociągnie za sobą kolejnych. Wierzył, że po tym co zrobił, może być dobrym królem. Wkrótce, okazało się jednak, że z drogi zła, którą raz się wybrało, nie ma odwrotu. Aby utrzymać władzę, wprowadził w ruch machinę zabijania. Nie cofnął się nawet przed odebraniem życia najlepszemu przyjacielowi Banko, w którym widział ogromne zagrożenie. Niedługo po tym dopuścił się kolejnej zbrodni i zabił rodzinę Macdufa. Żądza władzy zagłuszyła jego sumienie, a wrażliwość stępiała od nadmiaru przeżytych okropności. Powoli pogrążał się w rozpaczy, podobnie jak jego żona, która wciąż widziała krew na swoich rękach. Lady Makbet popadła w obłęd, a w końcu zginęła samobójczą śmiercią. Wiadomość o jej śmierci Makbet przyjął niemalże obojętnie, wygłaszając swój słynny monolog o marności i bezsensowności ludzkiego życia. On sam zginął z rąk Macdufa.
Myślę, że Szekspir chciał nam przekazać, że w każdym człowieku kryje się zło i chęć odniesienia sukcesu, niekoniecznie zgodnego z zasadami moralnymi. W szlachetnym wodzu kryją się żądze władzy, potęgi. I tutaj zaczyna się prawdziwy konflikt psychologiczny. Makbet walczy ze sobą, można zauważyć batalię lepszej części rycerza z ciemną stroną jego duszy. Gdy znajduje się w rozterce, na jego psychikę oddziałuje żona, uderza ona w czułe punkty rycerza, w jego męstwo i odwagę. Jednocześnie wmawia mu, że tron należy się właśnie jemu. Ulegając namowom żony Makbet popełnia kolejne morderstwa.
William Szekspir ukazuje człowieka prawego zgubionego przez własne ambicje. Nieustraszony wojownik skończył jako tyran i morderca, ponieważ nie miał w sobie dość siły, aby odpokutować winę.

Kolejnym utworem, na który zwrócę uwagę będzie „Balladyna” Juliusza Słowackiego. Tytułowa bohaterka to prosta dziewczyna, która przez przypadek otrzymała od losu szansę na objęcie władzy.
Balladyna mieszkała z matką i siostrą w chatce w lesie. Jej rodzina nie była zamożna, być może dlatego dziewczyna tak bardzo pragnęła wzbogacić się i zdobyć władzę. Realizując swoje cele, nie cofała się przed niczym, odrzuciła zupełnie swoją rodzinę. Pamiętamy jednak, że i ona odczuwała strach i miała chwile wahania. Jaka więc jest jej prawdziwa natura? Czy można powiedzieć, że Balladyna stała się ofiarą własnych ambicji? Otóż tak. Bowiem kiedy na horyzoncie pojawił się Kirkor - rycerz, Balladyna czyniła wszystko, by zostać jego żoną. Popełnia więc pierwszą zbrodnię - zabija główną konkurentkę do ręki Kirkora, swą siostrę Alinę. Jej dalsze postępowanie naznaczone jest równie wielką bezwzględnością. Kolejne ofiary to prawowity władca plemienia Polan, Pustelnik, a następnie jej maż, Kirkor. Ginie także pomocnik Balladyny, Fon Kostryn, otruty przez królową. Rządy Balladyny stają się festiwalem krwawych zbrodni, dokonywanych przez nią po to, by prawda o tym, w jaki sposób doszła do zaszczytów, nie wyszła nigdy na jaw. Balladyna pozwala także na śmierć swojej własnej matki, która nie chce wyznać prawdy, kto jest mordercą. Myśli, że ludzka sprawiedliwość nie może jej już dosięgnąć. Jednakże Balladyna, pragnąca mimo wszystko praworządności, sama wydaje na siebie wyrok i ginie, rażona piorunem.
Fabuła dramatu posłużyła Słowackiemu do ukazania złożonej i bardzo skomplikowanej ludzkiej natury, która choć ambitna, to skłonna jest do zła i podatna na liczne pokusy, które czyhają na człowieka każdego dnia. Balladyna początkowo planowała zabić tylko Alinę, kolejne zbrodnie pojawiały się dopiero wtedy, gdy zrozumiała, iż może rządzić samodzielnie. Balladyna pod wpływem żądzy władzy powoli zmieniała się w bezlitosną zbrodniarkę. Każde morderstwo staje się powodem do kolejnego przestępstwa. Okazuje się, że ze spirali zbrodni nie ma ucieczki. Pragnienie władzy i bogactwa staje się życiowym przekleństwem bohaterki dramatu i dowodzi, iż Balladyna stała się ofiarą własnych ambicji.
Zenon Ziembiewicz, z „Granicy” Zofii Nałkowskiej to kolejny bohater literacki, który według mnie jest ofiarą własnych ambicji.
Zenon był synem zubożałych szlachciców, którzy byli zarządcami bogatego dworu Tczewskich w Boleborzy. Niestety bohater nie miał dobrego przykładu ze strony rodziców: ojciec namiętnie romansował z młodymi dziewczętami służącymi we dworze, a matka to tolerowała. Postępowanie ojca budziło w Zenonie odrazę, bohater obiecywał sobie, że nie stanie się człowiekiem takim jak on. Zenon marzył o innym życiu, uczył się, bo chciał być kimś, zrobić karierę. Sam, niezwykle zdolny i ambitny, rozumiał, że podstawowym warunkiem kariery i wybicia się jest zdobycie wykształcenia. Ze względu na złą sytuację finansową rodziców, zaczął udzielać korepetycji, by opłacić stancję i naukę w mieście. Uzyskał również stypendium, które umożliwiło mu studia w Paryżu. Sytuacja skomplikowała się w momencie wybuchu wojny – młody Ziembiewicz stracił stypendium i musiał znaleźć środki na ukończenie studiów. Brak wsparcia ze strony rodziców wpłynął na jego decyzję przyjęcia oferty Czechlińskiego. Zenon zobowiązał się do napisania cyklu artykułów dla lokalnej „Niwy” i otrzymał zaliczkę, która umożliwiła mu zdobycie dyplomu. Jednocześnie czuł się tak, jakby zaprzedał własną duszę, ponieważ artykuły pisane na zamówienie były niezgodne z jego poglądami i przekonaniami. Młodzieniec, który pragnął ponad wszystko „żyć uczciwie”, miał nadzieję, że będzie mógł postępować zgodnie ze swoimi zasadami po szybkim spłaceniu pożyczki. Po powrocie z zagranicy przyjmuje posadę redaktora w „Niwie”. To kolejne ustępstwo usprawiedliwia potrzebą zdobycia pieniędzy na założenie rodziny z ukochaną kobietą. Praca nie zaspokaja jego ambicji, a Ziembiewicz staje się marionetką w rękach wpływowych ludzi, których wymagania spełnia, zamieszczając korzystne dla nich artykuły. Po raz kolejny zaprzedaje swoje młodzieńcze ideały, aby osiągnąć korzyści materialne. W ciągu kilku miesięcy dzięki protekcji Czechlińskiego otrzymuje awans na prezydenta miasta. Początkowo ma nadzieję, że będzie mógł podejmować samodzielne decyzje i kierowany dobrymi intencjami, chce polepszyć byt najbiedniejszych mieszkańców. Udaje mu się stworzyć pijalnię mleka dla dzieci, ośrodek rekreacyjny i park. Zdobywa również fundusze na budowę osiedla dla robotników. Co jakiś czas jednak na przeszkodzie stawały bohaterowi rozmaite okoliczności, z którymi nie potrafił sobie poradzić. Środki na budowę osiedla zostają cofnięte, a miasto musi wypłacić odszkodowanie właścicielowi klubu nocnego. Momentem zwrotnym w życiu Zenona – prezydenta miasta staje się dzień, w którym wydano rozkaz strzelania do manifestujących robotników, o który został później oskarżony.
Dzięki wykreowaniu takiego bohatera autorka powieści zwróciła uwagę na złożoność problemów, związanych m.in. z karierą, przypadkowym romansem, stopniowym przekraczaniem granic moralnych. Nałkowska świetnie przedstawiła życiorys Ziembiewicza, który początkowo pragnął zreformować stosunki społeczne, a w konsekwencji sam stał się ich ofiarą. Jako student chciał walczyć z niesprawiedliwością społeczną, a w miarę rozwoju swojej kariery zmieniał się w bezwolną „maszynkę”, zależną od innych. Krok po kroku pozwalał sobie na większe kompromisy, co w konsekwencji doprowadziło go do przekroczenia granic odpowiedzialności moralnej i uczciwości – nakłonił przecież kochankę do aborcji, za wszelką cenę piął się po szczeblach kariery, zrobił z Elżbiety wspólniczkę swego młodzieńczego grzechu, prawdopodobnie to on wydał rozkaz strzelania do robotników. Początkowo idealista o wielkich marzeniach, stał się uległym i pozbawionym własnego zdania człowiekiem na wysokim stanowisku.
Zenon Ziembiewicz bez wątpienia jest ofiarą własnych ambicji. Poniósł klęskę w wielu dziedzinach życia: jako prezydent miasta, mąż i kochanek. Zniszczył emocjonalnie nie tylko siebie, ale również Elżbietę i Justynę. Jego dorosłe życie najpełniej oddają słowa, które sam wypowiedział: „Jest się nie takim, jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce, w którym się jest”. Samobójstwo było potwierdzeniem słabości jego charakteru – człowieka, który w życiu pragnął tylko jednego – „żyć uczciwie”, lecz który nie potrafił zapanować nad własnym lękiem i wziąć wyłącznie na siebie odpowiedzialności za własne czyny.

Kolejnym utworem, pomocnym w rozważaniach będą „Rozmowy z katem” Kazimierza Moczarskiego. W roku 1949 Kazimierz Moczarski, dziennikarz, prawnik z wykształcenia, żołnierz Armii Krajowej, zostaje osadzony przez władze komunistyczne wraz ze zbrodniarzem, wysokiej rangi oficerem SS Jrgenem Stroopem w jednej celi więzienia mokotowskiego w Warszawie. Stroop – krzywdziciel, odpowiedzialny za śmierć dziesiątków tysięcy ludzi, został skazany na karę śmierci, której wykonania oczekiwał w tej właśnie celi. To wydarzenie sprowokowało Moczarskiego do stworzenia portretu osobowości hitlerowca, opisu jego życia i sposobu pięcia się po szczeblach kariery, okupionej okrutnymi zbrodniami.
Sam utwór opowiada historię ludobójcy Jurgena Stroopa. Czytając, ma się wrażenie, jak gdyby bohater był przeznaczony do zabijania, a okoliczność wojny tylko mu w tym pomogła. Do mordowania nie został pchnięty przez jakieś ekstremalne wydarzenia, czyny te były owocem jego wychowania i cech charakteru. Bohater swoją zbrodniczą działalność zaczynał w szeregach policji terroryzując ludność oporną systemowi. Gdy wybuchła wojna, starał się jak najlepiej wykonywać polecenia przełożonych. Myśląc o przyszłych posiadłościach ziemskich i hodowli koni na rozległych terenach Ukrainy, opracował własny plan zniewolenia i wykończenia miejscowej ludności przez pijaństwo. Kulminacją jego działań okazała się pacyfikacja i likwidacja Warszawskiego getta. Po tej akcji Stroop może się „pochwalić” uśmierceniem 71 tysięcy Żydów. Stroop - według własnych słów - przyczyniał się do chwały III Rzeszy, a tysiące zgładzonych istnień pozostawały tylko faktami statystycznymi.
Jednak w tej sytuacji chcę zadać pytanie, czy oficer SS – Jurgen Strop jest ofiarą własnych ambicji i ofiarą obowiązującego systemu?
Poszukując odpowiedzi zagłębiamy się wraz z autorem w życie Stroppa, poczynając od lat dziecięcych. Łatwo zauważyć wpajaną mu swoistą ideologię i to nie tylko przez otoczenie, ale także przez bliskie mu osoby. Kreując bezwiednie taki wzorzec osobowy, Stropp nie zdaje sobie sprawy z tego, że już od młodzieńczych lat staje się ofiarą własnych ambicji i ofiarą systemu, który próbuje go zniewolić, wszczepiając w jego świadomość wzorce według których powinien postępować. Wciąż słyszy o czystości narodu aryjskiego i jego wyższości ponad inne narody. Co zatem może zrobić człowiek, który wychowany w taki sposób podąża ścieżką, która doprowadzi go w ostateczności do zagłady. Zapewne nic, wciągnięty bowiem w tą machinę nie jest świadom tego, iż robi coś złego. Poddając się ideologii faszystowskiej, awansuje w hierarchii - staje się ważną osobistością. Ten wzlot jednak prowadzi ku pewnemu upadkowi, niemniej jednak sam Stroop nie wie czy to co robi jest złe, czy dobre, brakuje mu własnej moralności, a za dobre uważa to, co dobrem może być dla narodu. W wyniku działania systemu poznajemy obraz mordercy tysięcy, który uważa iż nic złego nie zrobił. Według niego żydzi to naród, który stoi na równi ze zwierzętami, a skoro zwierzęta można mordować bez konsekwencji, tak i niszcząc podgatunek ludzki powinno się w jego mniemaniu być nagradzanym - a nie karanym.
Gdy Stroop opowiadał Moczarskiemu wydarzenia ze swej przeszłości, przeżywał je od nowa, był podekscytowany. Nie sprawiał wrażenia człowieka czekającego na śmierć. Wciąż pewny słuszności swoich działań, starał się ubierać i zachowywać jak na niemieckiego generała przystało. Demonstrował sposoby jazdy konnej, maszerował krokiem parad wojskowych, składał się do strzału, mówił o rodzinie i wykładał Moczarskiemu fragmenty doktryny hitlerowskiej, dzięki której stanął ponad milionami.
Według mnie Stroop staje się ostatecznie ofiarą własnych ambicji i ofiarą systemu w którym nie liczy się jednostka, a życie ludzkie warte jest mniej niż nic.

Posługując się różnymi technikami, przytoczeni autorzy kreują bardzo sugestywnie przemawiające do czytelnika postacie bohaterów, którzy stali się ofiarami własnych ambicji. Począwszy od Makbeta a skończywszy na opisywanej postaci oficera SS Jrgena Stroopa łatwo zauważyć, że wspomniani bohaterowie literaccy to osoby nietuzinkowe, których życie polegało częstokroć na realizacji wielkich pasji. Niestety, wszyscy stali się ofiarami własnych ambicji. Myślę, że warto zakończyć prezentację słowami Alberta Einsteina: „Nic naprawdę cennego nie bierze się z ambicji czy też z samego poczucia obowiązku; to, co cenne, rodzi się z miłości i poświęcenia dla innych ludzi i dla sfery ducha obiektywnego”.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Postać inkwizytora w literaturze. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W przeciągu wieków powstało wiele dzieł mówiących wprost lub dotykających w jakiejś części inkwizycji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przygotowana. Ciekawe przykłady, oryginalne wnioski.

Przedstaw zjawisko homogenizacji (ujednolicenia) kultury, odwołując się do współczesnej kultury masowej

Ocena:
20/20
Teza: Kultura masowa pozbawiona jest jedności stylu oraz hierarchii wartości. W jej ramach produkcja jest organizowana na zasadzie różnorodności i obfitości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Zawiera wiele przykładów z różnych dziedzin kultury. Przemyślana.

Ewolucja form kabaretowych w Polsce. Przeanalizuj temat, odnosząc się do konkretnych grup i ich twórczości.

Ocena:
20/20
Teza: Kabaret na przestrzeni stu lat bardzo się zmieniał w zależności od sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej kraju.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Teza zrealizowana w 100%.

Wartości kreowane przez poezję śpiewaną. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Poezja śpiewana dzięki emocjom płynącym z tekstu i muzyki, daje możliwość własnej interpretacji utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i rozbudowana. Ciekawa prezentacja pps.

Motyw Fausta w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Faust jako ponadczasowy symbol niespełnionego naukowca, człowieka przełomu epok oraz osoby zmagającej się z ograniczeniami natury ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Przemyślana i dobrze skonstruowana. Poprawny język wypowiedzi.

Motyw syna marnotrawnego w literaturze i sztuce. Omów funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i malarstwo często odwołują się do motywu syna marnotrawnego, rozumiejąc go dosłownie bądź przenośnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i poprawnie skonstruowana. Opiera się na przykładach literackich i malarskich. Poprawny język wypowiedzi.

Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu wschodu i zachodu słońca. Przeanalizuj na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wschód i zachód słońca jako najważniejsze momenty związane z motywem słońca.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat. Autor w sposób szczegółowy zanalizował poszczególne utwory. Przejrzysta kompozycja.

Idea poświęcenia jednostki. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Obecność w literaturze i filmie postaci, które były w stanie zrezygnować z własnego szczęścia, spokoju, bezpieczeństwa dla dobra innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna. Ciekawy dobór literatury podmiotu. Poprawna argumentacja i wnioski.

Codzienność PRL-u w polskiej literaturze współczesnej. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Peerelowska codzienność opisana w literaturze pozwala choć trochę przybliżyć się do tamtych czasów i poznać sposób myślenia ówczesnych mieszkańców Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w szerokiej perspektywie ujmuje tematykę peerelowskiej rzeczywistości. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Obraz biedy i nędzy w literaturze. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Dzięki realistycznym pełnym opisom wiejskich i miejskich społeczności otrzymujemy bardzo wyraźny obraz biedoty.

Ocena opisowa nauczyciela: Obrazy nędzy przedstawione poprawnie. Praca bez zarzutu.

Średniowieczny asceta, renesansowy humanista i barokowy Sarmata. Omów na wybranych przykładach wzorce osobowe kreowane przez twórców epoki staropolskiej

Ocena:
20/20
Teza: Kolejne staropolskie okresy literackie przynosiły często odmienne spojrzenie na człowieka i różnorodne wzorce osobowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera bogata bibliografię. Kreśli dokładnie obraz wskazanych w temacie wzorców osobowych.

Honor i godność. Wartości wyznawane lub odrzucone przez bohaterów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od zamierzchłych czasów opisywała dylematy moralne bohaterów - podejmowane przez nich wybory między tym co honorowe i godne, a tym co niehonorowe i niegodne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przemyślana i zwarta konstrukcja.

Od Zielonego Balonika do Kabaretu Moralnego Niepokoju - stare i nowe oblicze polskiego kabaretu. Prześledź przemiany w nim zachodzące, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce kabaret ma niezwykle bogatą tradycję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje historię polskiego kabaretu, charakteryzuje poszczególne grupy.

Drzewo w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach funkcje motywu

Ocena:
20/20
Teza: Nośność motywu drzewa w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Motyw doskonale ukazany.

Człowiek wobec tajemnicy losu, fatum, przeznaczenia. Przedstaw i porównaj postawy bohaterów na różnych epokach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od wieków zajmuje się tajemnicą losu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, ciekawe własne spostrzeżenie, bogata analiza.

Kreacja mafii włoskiej w literaturze i filmie XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich oraz filmowych kreacji mafii.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca o mafii włoskiej! Ciekawy temat dla amatorów gangów i porachunków mafijnych, a także filmu "Ojciec chrzestny".

Współczesna piosenka jako źródło wiedzy o życiu człowieka i jego losie. Zinterpretuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna piosenka, jako skarbnica prawd życiowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w różnorodne przykłady muzyczne prezentacja.

Odwaga jest potrzebna nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu. Analizując wybrane utwory literackie, uzasadnij słuszność stwierdzenia.

Ocena:
20/20
Teza: Motyw odwagi bez wątpienia jest potrzebny nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, zgodna z tematem.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Ekspresjonizm w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje na wybranych przykładach dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie funkcji nurtu ekspresjonistycznego w literaturze i sztuce na podstawie wybranych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawiera bogatą literaturę przedmiotową, staranna prezentacja multimedialna.

Motyw zemsty. Zaprezentuj na wybranych dziełach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie przykłady udowadniają, że problem zemsty jest złożony.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat dogłębnie przemyślany i napisany. Ciekawe i dojrzałe wnioski.

Pożądanie siła niszcząca czy budująca? Omów na przykładach z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Negatywny wpływ pragnienia posiadania na jednostki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na konkretnych przykładach opisuje uczucie pożądania. Mówi o pożądaniu miłości, pieniędzy oraz władzy.

Motyw lotu w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Motyw lotu jest tak bogaty w treści, iż pełni on wiele różnych funkcji w tekstach kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera opis motywu lotu w wielu różnorodnych tekstach kultury i rozumianemu na wielu płaszczyznach.

Strój jako element znaczący w różnych tekstach kultury. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw stroju może pełnić liczne funkcje w tekstach kultury, zaś dyskusja o tym czy „szata czyni człowieka” jest jedną z najbardziej pasjonujących debat w historii kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, wykorzystująca wszechstronne teksty kultury.

Kamienica jako przestrzeń życiowa człowieka. Rozważ zagadnienie

Ocena:
20/20
Teza: Kamienica ukazywana jako przestrzeń życiowa człowieka spełnia w utworze wiele funkcji, co wpływa na sposób tworzenia jej obrazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat, ukazując jak różne funkcje pełni kamienica w utworach literackich.

Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacja dzieł literatury polskiej

Ocena:
20/20
Teza: Adaptacja filmowa stanowi interpretację utworu literackiego ponieważ ukazuje nowe znaczenia dzieła pisanego oraz wydobywa jego symbolikę.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza dzieł literackich i ich filmowych adaptacji.

Dokonaj analizy i interpretacji tekstów wybranego artysty współczesnej sceny muzycznej.

Ocena:
20/20
Teza: Analiza i interpretacja tekstów Katarzyny Nosowskiej, jako przedstawicielki współczesnej sceny muzycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo szczegółowo i dojrzale analizuje wybrane utwory wokalistki i autorki.

Słynni detektywi i ich metody działania. Omów temat na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wzór detektywa stworzony na przełomie XIX i XX wieku obecny jest w literaturze do dziś.

Ocena opisowa nauczyciela: Interesująca prezentacja przywołująca klasyczne utwory detektywistyczne.

Motyw pociągu w literaturze i filmie. Dokonaj jego omówienia w oparciu o wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie motywu pociągu w literaturze i filmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy, choć niezbyt częsty motyw, poprawnie ukazany w literaturze XIX i XX wieku.

Przedstaw różne ujęcia motywu światła i ciemności. Odwołaj się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika światła i ciemności opiera się na dychotomii dobro – zło.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza występowania w literaturze motywu ciemności i światłości.

Postęp techniczny kontra tradycja. Przedstaw ten problem na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura stoi na straży tradycji, przeciwstawiając ją postępowi technicznemu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje temat. Dojrzale formułuje argumenty.

Przedstaw sposoby ujęcia i funkcje motywu powrotu, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Inspirowani motywem powrotu artyści przypisują mu wielorakie funkcje.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo sprawnie napisana prezentacja. Poprawna kompozycja i wnioski.

Kreacje negatywnych bohaterów w literaturze i sztuce. Ukaż sposób i cel kreowania takich postaci w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Postaci zbrodniarzy, szaleńców czy zdrajców zawsze intrygowały twórców, dlatego niemal w każdym dziele literackim i filmowym znajdziemy czarny charakter.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, zawiera różnorodne opisy czarnych charakterów. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Kreacja współczesnego świata przez media i ich wpływ na kształtowanie postaw młodego człowieka. Przedstaw na podstawie wybranych tekstów kultury i własnych przemyśleń

Ocena:
19/20
Teza: Media, czerpiąc z dorobku kulturowego poprzednich pokoleń, wpływają na kształtowanie postawy życiowej młodego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje tezę. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Związek kiczu i kultury masowej. Przedstaw, analizując wybrane teksty kultury i opierając się na własnych obserwacjach

Ocena:
19/20
Teza: Kicz jako jeden z warunków istnienia kultury masowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca opisująca ciekawe zjawisko. Dobra treść i ilustracje.

Wpływ namiętności na psychikę ludzką. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki.

Ocena:
19/20
Teza: Namiętności często niszczą psychikę człowieka, jednak brak pasji i żądz czyni życie pustym i nudnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przestawia temat, wnikliwie analizując wybrane utwory.

Motyw bohaterstwa w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni wieków bohaterstwo prezentowano w różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie na różnorodnych przykładach ilustruje tezę. Poprawny styl wypowiedzi. Szczegółowy plan prezentacji.

Motyw narkomanii i narkomanów w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Narkomania jest tematem, który bardzo często poruszany jest we współczesnej literaturze, a także sztuce filmowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i przemyślana. Porusza problem narkomanii pokazując szerokie spectrum występowania motywu narkomanów w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

Socrealistyczna rzeczywistość w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: W epoce socrealizmu władza stosowała różnorodne środki w celu manipulacji społeczeństwem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, porusza wiele aspektów z epoki socrealizmu. Poprawny język, barwne cytaty.

Bohaterowie Szekspira. Omów złożoność ich psychiki i motywacje poszczególnych działań

Ocena:
19/20
Teza: Bohaterowie Szekspira nie są postaciami o jednolitych rysach, lecz prawdziwymi ludźmi, którymi targają wielkie namiętności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie opisuje psychikę trzech szekspirowskich bohaterów. Dobra kompozycja i bibliografia.

Kalejdoskop bohaterów Stefana Żeromskiego. Przedstaw i oceń, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Wartości i ideały wpisane w twórczość Żeromskiego, pozwalają jego bohaterom odnaleźć sens życia i są miarą ich człowieczeństwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Kolejni bohaterowie przedstawieni kompleksowo. Dobra bibliografia i plan.

Motyw przebaczenia w literaturze różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Literaturze nieobce są akty przebaczenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Zawiera przykłady z różnych epok i różnorodnych utworów. Poprawny język wypowiedzi, przejrzysta kompozycja.

Kontrowersyjni bohaterowie w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura przedstawia niezwykle szeroką gamę postaci kontrowersyjnych, których nie można ocenić w sposób jednoznaczny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Prawidłowo realizuje temat. Dobry styl wypowiedzi.

Kicz w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
18/20
Teza: Wbrew powszechnej opinii kicz nie jest zjawiskiem nowym, choć w ciągu ostatniego wieku zyskał szczególny rozgłos, a nawet dostąpił nobilitacji w epoce pop-artu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wieloaspektowo realizuje temat. Ciekawe przykłady i wnioski.

Sposób przedstawiania emocji w literaturze i sztuce. Przedstaw, odwołując się do wybranych treści

Ocena:
18/20
Teza: Kontrast i deformacja świata rzeczywistego oraz poetyka krzyku, wstrząsają odbiorców negatywnym ładunkiem emocjonalnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, napisana dobrym stylem.

Motywy filozoficzne w wybranych utworach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Twórcy niejednokrotnie inspirowali się filozofią charakterystyczną dla danej epoki, opisującą stany duchowe bliskie ludziom ich czasów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w przekrojowy sposób traktuje temat. Czytelny plan i poprawna bibliografia.

Portrety muzyków w literaturze polskiej. Przedstaw, porównując wybranych bohaterów z poszczególnych dzieł

Ocena:
18/20
Teza: Muzyków łączy miłość do muzyki i artystyczna dusza, jednak każdy z bohaterów jest inny, tak samo, jak różne są utwory, w których się pojawiają.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na interesujących przykładach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Prowokacja artystyczna w literaturze różnych epok. Omów sposoby, jakimi twórcy starają się zaszokować odbiorcę

Ocena:
18/20
Teza: W artystach od zawsze drzemała chęć prowokacji, która na przestrzeni poszczególnych epok przejawiała się na różne sposoby.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opisuje ciekawie zagadnienie. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Sylwetki żeglarzy, marynarzy, ludzi morza i ich zmagania z morskim żywiołem. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Motyw marynarza był różnorodnie wykorzystywany, przede wszystkim w zależności od doświadczeń autorów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna, oparta na dobrze dodanej literaturze. Brak spójności wypowiedzi.

Bohaterowie - społecznicy w prozie Stefana Żeromskiego. Przedstaw kilka przykładów, scharakteryzuj sposoby ich kreowania i funkcje jakie pełnią w utworze

Ocena:
18/20
Teza: Stefan Żeromski w swej twórczości stworzył oryginalny rys bohatera – społecznika.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje sylwetki bohaterów Żeromskiego. Przejrzysta kompozycja, poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Wielkie monologi w literaturze polskiej. Przedstaw ich funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Monologi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, stanowiąc wykładnię poglądów epoki lub danego autora dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i treściwa. Dobrze dobrane przykłady, proste podsumowanie.

Wielkie dialogi w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Wielkie dialogi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, przedstawiając ideologię epoki lub będąc wykładnią poglądów autora.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i poprawna. Dobrze dobrane przykłady.

Współczesna ocena wybranych bohaterów z literatury pięknej. Przytocz dzieła i uzasadnij swój sąd

Ocena:
16/20
Teza: Kordian, Wokulski, Judym jako nieprzeciętni bohaterowie literaccy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zbyt szczegółowa, choć wnikliwie przedstawia problem. Poprawny język i styl wypowiedzi.