Diabeł i jego funkcje w literaturze i sztuce. Przedstaw motyw na wybranych przykładach.
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw szatana, diabła


Diabeł i jego funkcje w literaturze i sztuce. Przedstaw motyw na wybranych przykładach.

Diabeł jest uosobieniem zła, to pierwszy buntownik przeciwko Bogu, kusiciel człowieka, który za wszelką cenę pragnie pokrzyżować boże plany dotyczące świata i ludzkości.
Dla jednych jest istotą przerażającą, godną potępienia, dla innych naturalnym składnikiem świata, gdzie dobro i zło współistnieją, bo zie¬mia została skażona złem w momencie popełnienia grzechu pierworodnego. Są nawet tacy, którzy uważają, że istnienie zła jest koniecznością, gdyż dzięki temu możemy dostrzec dobro.
Diabeł jest także częstym gościem w literaturze i sztuce, w których problemy dobra i zła, sytuacji człowieka w świecie, jego natury, charakteru, skłonności są jednym z najważniejszych tematów.
Szatan to bohater bardzo kontrowersyjny. Dla jednych twórców to książę ciemności, wróg człowieka. Dla drugich to upadły anioł, w któ¬rym tli się iskierka płomienia bożej miłości. Dla jeszcze innych jest godnym współczucia i podobnym do człowieka, który także niejednokrotnie buntuje się przeciw bożym przykaza¬niom.

Zło istnieje już w Księdze Rodzaju, ale człowiek o nim nie wie, gdyż Bóg zabronił mu kosztowania owocu z drzewa wiadomości dobra i zła. Pierwotne szczęście zostaje jednak zburzone i bezpowrotnie stracone. Szatan wykonuje swoją pierwszą „misję”. Pod postacią węża kusi Ewę, by skosztowała owocu z zakazanego drzewa. On wie, że skazuje tym samym ludzkość na poznanie zła i grzechu, lecz Ewie wyjaśnia przewrotnie, że po zjedzeniu tego owocu stanie się ona równa Bogu. Podżeganie ambicji człowieka do stania się wielkim, mądrym i doskonałym jak Bóg, będzie odtąd stałym punktem programu kuszenia, jaki szatan stosuje wobec ludzi.
William Blake, jeden z najpotężniejszych umysłów romantyzmu, na swoim obrazie zatytułowanym „Adam i Ewa” również skorzystał z wizerunku węża symbolizującego diabła. Na obrazie szatan dodatkowo podgląda pieszczoty zakochanych.
Książę ciemności występuje w Biblii również jako partner Boga w zakła¬dzie o pobożność i prawość człowieka. W Księdze Hioba diabeł uosabia zło, które po raz kolejny ściera się z dobrem. Walka jest o tyle dramatyczna, że „zawodnikiem” Boga jest tu człowiek. Treść księgi jest dowodem zaufania i nadziei jakie Bóg pokłada w człowieku, Jego wiary w potęgę dobra drzemiące¬go w każdym z nas. Bóg bez wahania pozwala szatanowi skomplikować los Hioba, wystawia go na cierpienie z miłości, ufa, że człowiek - jego ukochane stworzenie - Go nie zawiedzie. Hiob po wielu cierpieniach i wewnętrznych rozterkach zaczyna rozumieć doniosłość swojej roli i pokornie godzi się na jej ode¬branie, odpowiada tym samym Bogu swoją, ludzką miłością. W Nowym Testamencie diabeł staje się symbolem grzechu. Jest też złym duchem dręczącym człowieka. W Ewangelii Św. Mateusza został opisany wypa¬dek, kiedy Jezus uzdrawia z szaleństwa dwóch opętanych, pozwalając złym duchom wejść w stado świń pasących się nieopodal. Uzdrowienie nabiera tu zna¬czenia symbolicznego - jest oczyszczeniem duszy z ciemności grzechu, zła, wej¬ściem na nową drogę życia. Kusiciel posuwa się nawet do tego, że namawia do grzechu samego Chrystu¬sa, co zostało opisane w Ewangelii Św. Łukasza. Ponosi sromotną klęskę, kolej¬ny raz staje przed prawdą: zło jest słabsze niż dobro, miłość jest siłą przenikają¬cą świat, czyny dokonywane w imię miłości kończą się powodzeniem, a w walce z postaciami, które kochają, szatan nie ma szans. Diabeł odnosi także swoje małe zwycięstwa, bo człowiek, który wyrzekł się Boga i Jego miłości, nie ma szans w walce ze złem. Narzędziem szatana staje się zdrajca Jezusa, Judasz: „Wtedy szatan wszedł w Judasza, zwanego Iskariotą, który był jednym z Dwunastu. Poszedł więc i umówił się z arcykapłanami i dowódcami straży, jak ma im Go wydać”. Judasz – człowiek, staje się bezwolnym narzędziem w rękach szatana, który posługując się nim krok po kroku realizuje swój plan zgładzenia Jezusa. Po śmierci Jezusa, kiedy diabeł opuszcza Judasza, ten dokonuje samobójstwa, nie może znieść ciężaru winy, która na nim ciąży.
Doskonałym uzupełnieniem takiego obrazu diabła jest film „Pasja”, w reżyserii Mela Gibsona. „Pasja” przedstawia ostatnie dwanaście godzin życia Jezusa, od pojmania w Ogrodzie Oliwnym, aż do śmierci i zmartwychwstania. Film ten jest niezwykle realistycznym obrazem męki pańskiej, przepełnionym okrucieństwem. Diabeł towarzyszy Jezusowi już od pierwszych chwil Jego cierpienia. Diabeł w „Pasji” jest androgeniczną postacią o trudnym do określenia wieku i płci (ani to młodzieniec, ani kobieta), a jego twarz jest niemal całkowicie pozbawiona mimiki. Z osoby Szatana bije nieludzki chłód, z jego zachowania odczytujemy brak emocji i uczuć. Mimo, że wygląda jak człowiek, od razu widać, że jest to przebranie.
Diabeł pełni w filmie Gibsona niezwykle ważną rolę. Jego wszechobecność w wielu scenach powoduje że urasta niemal do rangi równego Jezusowi przeciwnika. Przez cały czas toczy walkę z Jezusem, kusi Go, jednak ostatecznie ponosi klęskę. Po śmierci Chrystusa widzimy krzyczącego szatana kierującego wzrok ku niebu.
Postać diabła w „Pasji” ukazuje nam jak wielką ma on siłę i jak bardzo narażeni jesteśmy na jego kuszenie. Wizerunek diabła w „Pasji” tak naprawdę przypomina nam o tym jaką rolę w życiu chrześcijanina odgrywa postać diabła, każdy musi pamiętać o jego potędze – pomimo, iż dla Boga nie jest on żadnym przeciwnikiem, my, ludzie jesteśmy podatni na zło, które próbuje wśród nas rozsiewać.

Dowodem na to jest obraz Jana Matejki, zacytowany „Triumf szatana”. Potęga diabła zdominowała świat. Depcze zdrowy rozsądek, podsyca wzniecane ludzką ręką pożary i zagładę wszystkiego, co człowiek stworzył dla swego szczęścia i radości. Jako reprezentant ludzkości, stoi nad zwłokami samobójcy, który wcześniej zamordował swoje dzieci. Triumfalnie trzyma nogę na jego głowie i wskazuje na zamglone słońce, symbol upadku i zaćmienia umysłu. Jednak oczywiste na pozór zwycięstwo Szatana nie jest ostateczne i decydujące, ponieważ matka pochylająca się w ruinach zniszczonego domostwa nad ciałem swego dziecka, wyczuła w nim ślad życia i jeszcze ma nadzieję. Triumf diabła jest więc przedwczesny i jedynie chwilowy.

W epoce romantyzmu, barwnej i tajemniczej, szatan pojawia się bardzo często. W dramacie Johanna Goethego „Faust” przyjmuje rolę partnera Boga w zakładzie o ludzką duszę, podobnie jak w biblijnej „Księdze Hioba”. Bóg zakłada się z szatanem, że nie uda mu się sprawić, by dusza Fausta została potępiona. Robi to w imię wiary w dobroć i potęgę człowieka, który w końcu, po licznych zbłądzeniach, musi wkroczyć na drogę głębokiej wiary i prawości.
„Faust” to powstała w latach 1773-1831 największa tragedia Goethego. Utwór nawiązuje do owianej mrocznymi legendami autentycznej postaci niemieckiego wędrownego alchemika i maga, Johanna Fausta.
W tragedii Goethego Faust jest uczonym starcem, który zgłębił i poznał wszelkie tajemnice świata. Nie zaspokoiło to jednak jego dążeń do wzniesienia się ponad ziemskie ograniczenia. Bohater uważa, że poznał dotąd tylko wiedzę książkową, teoretyczną, nie dane mu zaś było doświadczyć życia w pełnym jego wymiarze. W rozgrywającym się w Niebie „Prologu” między Bogiem a Mefistofelesem dochodzi do zakładu. Odtąd diabeł będzie usiłował doprowadzić duszę Fausta do upadku, na co dostał pozwolenie od Najwyższego. Wkrótce dochodzi do transakcji między Mefistofelesem a uczonym: Faust obie¬cuje diabłu swą duszę, w zamian Mefisto będzie służyć starcowi, aż ten nie zawo¬ła do przemijającej chwili radości: „Chwilo trwaj, Jesteś tak piękna!”
Dalszą część utworu wypełnia opis zabiegów Mefistofelesa, który stara się stworzyć Faustowi taką chwilę, którą ten zapragnąłby zatrzymać na wieczność. Uczony zostaje odmłodzony i obdarzony możliwością dowolnego przenoszenia się w czasie i przestrzeni, poznaje też piękną dziewczynę, Małgorzatę, w której się zakochuje. Od tej chwili poczynania bohaterów zapowiadają tragedię: odmło¬dzony Faust uwodzi Małgorzatę, która - urodziwszy niemowlę - topi je, stając się dzieciobójczynią.
W tym dramacie szatan został jednak przedstawiony także w sposób rubasz¬ny, jest jednym z poddanych Boga, zachowuje się tak, jak szlachcic żyjący na łasce magnata, jego „domownik”.
W dramacie jasno zostaje powiedziane, że zło jest w gruncie rzeczy bezsilne wobec dobra. Podczas pierwszego spotkania Mefistofeles tak się przedstawia Faustowi: „Tej siły cząstka mała, Która wciąż złego pragnie, a dobro wciąż działa”, wyraźnie dając do zrozumienia, że efekty jego działań są całkowicie przeciwne pierwotnym zamierzeniom. Szatan nie może zdławić dobra, nie potrafi go całkowicie wyeliminować, zawsze w końcu ponosi klęskę.
W dramacie szatan stwierdza także: „ja jestem duchem, który ciągle przeczy”. Pełni więc na świecie rolę opozycjonisty, uważa, że ziemia, świat to, „co się tu poczęło, Jedynie godnym jest, aby zginꬳo”, jest niegodne, by żyć. Dąży do zniszczenia, neguje świat i w tym spełnia się jego rola - rola przeciwnika Boga, który świat stworzył i go kocha.
Goethe opisał szatana jako pierwotny, nieodłączny element świata. Szatan mówi o sobie: „Jam częścią części, która ongiś wszystkim była, Jam częścią tej ciemności, co światło zrodziła”.
Goethe pokazuje jedną z największych prawd i jednocześnie paradoksów: dobro bez zła nie istnieje, nie znalibyśmy dobra i jasności, gdyby nie towarzyszyły im zło i ciemność. Rolą szatana i jednocześnie jego ogromnym brzemie¬niem jest uczestniczenie w ukazywaniu dobra, piękna. Dzięki temu, że jest zaprzeczeniem tych wartości, mogą one istnieć.

Dla twórców dwudziestolecia międzywojennego ważne stało się wykraczanie poza normy narzucone im przez rządy totalitarne. Michaił Bułhakow opisuje totalitarną rzeczywistość w swojej powieści „Mistrz i Małgorzata”. Tu szatan staje się siłą dobroczynną, bo w totalitaryzmie wszystkie wartości uległy odwróceniu. O czarnym mówi się białe, o białym - czarne. W takiej rzeczywistości Woland i jego świta czują się znakomicie, a ich zadaniem jest przywracanie porządku.
Diabeł w powieści konstruuje fabułę. Woland i jego świta mają swoje rodowody zarówno w „Biblii” jak i w „Fauście” Goethego, ale nie czynią zła. Karzą jedynie złych i winnych, dobrym umożliwiają osiągnięcie szczęścia. Woland nie jest uosobieniem zła, ani zbuntowanym aniołem. Zna tajemnice świata i ludzi, wie wszystko o ludzkich namiętnościach i motywacjach. Woland to filozof wyrozumiały dla ludzi, potrafi kierować się miłosierdziem, umie być wspaniałomyślny. Świta Wolanda wprowadza w materię powieści nastrój błazenady i groteski. To oni wywołują w Moskwie skandale, rozbijają schematy i układy. Diabły wpływają na losy tytułowych bohaterów, nie niszczą, przybywają do Moskwy po to, aby zorganizować doroczny bal. Zagrażają tylko temu, co zepsute i złe W powieści stają się też pośrednikami dobra. Z inicjatywy Wolanda Mistrz uwalnia Piłata, Małgorzata ratuje swojego ukochanego, Frieda dostępuje miłosierdzia, a Iwan Bezdomny odnajduje sens życia. Bóg współdziała z Szatanem. W finale powieści Woland zwraca się do bohaterów: „doprawdy to, co wam pro¬ponuję, to, o co prosi dla was Jeszua, jest jeszcze lepsze”. Obie siły współdziałają więc na rzecz dobra i wolności.
Postać diabła intrygowała artystów od zawsze. Motyw ten jest stale obecny także w historii kina. Diabeł pojawiający się w rozmaitych filmach miał przede wszystkim przerażać, wywoływać strach u widzów. W dziele Taylora Hackforda jest jednak inaczej. Szatan to czarujący i przystojny mężczyzna, bardzo inteligentny i tajemniczy. Dobrze zna człowieka, jego wady i pragnienia, potrafi nim manipulować, jednakże daje mu wolną wolę, moc decydowania o własnym losie. „Adwokat diabła”, film o którym chce opowiedzieć, to przede wszystkim dramat psychologiczny, ukazuje, jak władza i bogactwo wpływają na psychikę ludzką.
Akcja filmu rozpoczyna się w momencie rozprawy sądowej. Kevin Lomax to świetny młody prawnik, który jak dotąd nie przegrał żadnej sprawy. Jego charyzmatyczna osobowość potrafi wpływać na ławę przysięgłych tak, że zawsze podejmuje decyzje według jego myśli. Tym razem Kevin musi się zmierzyć z trudną sprawą - oskarżonego o molestowanie seksualne nauczyciela. Chociaż Lomax jest pewien, że jego klient jest winny, decyduje się go bronić. W spektakularny sposób wygrywa proces. Od razu po tym sukcesie dostaje propozycję pracy w kancelarii w Nowym Jorku. Warunki proponowane przez bajecznie bogatego pracodawcę są wspaniałe, dlatego też młody prawnik wraz z żoną przenosi się do nowego apartamentu. Od razu dostaje trudną sprawę, bardzo kontrowersyjną, która powinna wzbudzić sprzeciw jego sumienia, jednakże tak się nie dzieje i Lomax zamiast zrezygnować, znowu wygrywa. Stopniowo żądza zwycięstwa zaczyna panować nad jego życiem. Zaniedbuje żonę Mary Ann, która popada w szaleństwo. Najważniejsza jest dla niego wygrana za wszelką cenę...
Reżyser Taylor Hackford zebrał do filmu znakomitą obsadę. Keanu Reeves w roli młodego prawnika wypada bardzo przekonująco. Wspaniale odgrywa przemianę wewnętrzną bohatera, wyraźnie widać, jak odbijają się na nim wszystkie wydarzenia. Także Charlize Theron w roli Mary Ann jest świetna. Postępująca depresja i schizofrenia jej bohaterki są ukazane fantastycznie. Jednakże, moim zdaniem, najlepszą kreację aktorską stworzył Al Pacino. Jako Szatan jest czarujący, po prostu rewelacyjny. Przypomina trochę Wolanda z „Mistrza i Małgorzaty”. Posiada ogromną władzę, wystawia ludzi na próbę, świetnie się przy tym bawiąc. Diabelski śmiech dodaje mu uroku. Słysząc jak mówi słynne słowa: „Próżność... To mój ulubiony grzech”, jesteśmy pewni, że przed oczami widzimy wcielonego Szatana.
Film doskonale ukazuje ludzkie wady, stopniową degenerację człowieka. Zmusza do zastanowienia nad samym sobą, nad swoimi cechami charakteru. Dokąd zmierzamy, co tak naprawdę jest ważne w życiu. Zakończenie było dla mnie zaskakujące, stanowi przestrogę dla każdego. Szatan ciągle nas obserwuje, czeka na nasze potknięcia, aby wykorzystać nasze słabości...

Jak widać, diabeł to postać znana w każdej z epok. Był buntownikiem, wrogiem, sprzymierzeńcem, potężną siłą walczącą o ludzką duszę, demonem zsyłającym szaleństwo.
Przede wszystkim jednak diabeł to uosobienie zła i grzechu, sfery ciemności i często tego, co nieznane, tajemnicze, obce. O Bogu mówimy i myślimy z miłością, Szatana się boimy, bo mamy głębokie przeczucie, że to istota wroga człowiekowi. Tak też szatan jest zwykle opisywany w tekstach kultury, które są przecież zwierciadłem rzeczywistości.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Zanalizuj występowanie motywu demonów, szatana i sił nieczystych na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Wizerunek sił nieczystych zmieniał się wraz z rozwojem cywilizacji. W kolejnych epokach szatan i demony przybierały w sztuce coraz to inne postacie, choć często nawiązujące do mitologii i biblii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w głównie literackie odwołania z różnych epok. Szeroka bibliografia i wnikliwe potraktowanie tematu.

Konszachty z nieczystymi siłami. Omów na wybranych tekstach kultury

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze i sztuce odnajdujemy różnorodne wizerunki porozumienia pomiędzy człowiekiem, a istotą z natury złą i nieczystą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Wyróżnia sie bogata bibliografia i poprawny styl wypowiedzi.

Porównaj różne wcielenia diabła w literaturze i omów ich funkcje, odwołując się do wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze odnaleźć możemy wiele rozmaitych wcieleń diabła, które pełnia w utworach określona funkcję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Zawiera przejrzysta bibliografię; napisana jest płynnym językiem.

Motyw szatana w literaturze dawnej i współczesnej. Omów temat, porównaj sposoby kreacji na podstawie kilku utworów

Ocena:
20/20
Teza: Czy wizerunek szatana w literaturze dawnej i współczesnej tak naprawdę bardzo się różni?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, odwołuje się do ciekawych utworów. Widać dojrzałość autora i łatwość w poruszaniu się w literaturze. Poprawny plan i bibliografia.

Literackie, malarskie i filmowe wizje piekła. Przedstaw, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Odmienność kreacji wizerunków piekła w różnych rodzajach sztuki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Bogata literatura i konkretny plan pracy zasługują na uznanie.

Odwołując się do wybranych przykładów, zaprezentuj różne sposoby realizacji motywu szatana w literaturze, sztuce i filmie

Ocena:
20/20
Teza: Motyw szatana w literaturze, sztuce i filmie odnajduje różne sposoby realizacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, ukazuje różnorodne kreacje pana ciemności.

Obraz piekła i raju w literaturze i malarstwie. Zaprezentuj temat, odwołując się do wybranych przykładów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Krainy nieziemskie zawsze pobudzały wyobraźnię artystów, dzięki czemu w literaturze i malarstwie odnajdziemy wiele ich przedstawień.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawe przedstawienie dwóch nieziemskich krain. Szczegółowe i trafne opisy.

Różne pojęcia motywu zła w literaturze, filmie i sztuce. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści ukazują zło na wiele sposobów, ale zazwyczaj w opozycji do dobra, przypominając o wolnej woli człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne oblicza zła w literaturze, sztuce i filmie. Przedstawia zło jako motyw diabła, jako kreację, sztukę (podnieta) oraz jako narzędzie totalitaryzmu. Bogata prezentacja multimedialna.

Motyw kuszenia w literaturze i sztuce. Przedstaw na przykładzie wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodne realizacje motywu kuszenia w literaturze oraz sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Diabły, demony i czarownie w literaturze polskiej i światowej. Przedstaw i skomentuj funkcje tych kreacji

Ocena:
20/20
Teza: Najbardziej charakterystyczne postaci kojarzone ze złem i obecne w kulturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i ukazująca różnorodność nieziemskich postaci. Dobry konspekt i bibliografia.

Diabeł i jego funkcje w literaturze i sztuce. Przedstaw motyw na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie różnych ujęć postaci diabła i jego funkcji w literaturze i sztuce na przestrzeni epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w przykłady z literatury, sztuki i filmu. Poprawna analiza zgromadzonego materiału.

Motyw piekła i raju w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Od lęku do oswojenia – tak zmieniło się nastawienie ludzkości do raju i piekła.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa, wielowątkowa prezentacja. Na podkreślenie zasługują własne wnioski.

Funkcjonowanie motywu diabła w literaturze XIX i XX wieku

Ocena:
19/20
Teza: Diabeł był inspiracją w wielu istotnych i wartościowych dziełach kultury, mimo iż zazwyczaj kojarzy się z mocami zła, w oczach artystów pełnił różnorodne funkcje i przybierał rozmaite wcielenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwe przedstawienie różnych funkcji szatana w literaturze XIX i XX wieku. Bogata literatura przedmiotowa.

Scharakteryzuj motyw szatana w literaturze, analizując wybrane dzieła literackie różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Wizerunek szatana na przestrzeni wieków często się zmieniał. W zależności od czasu i okoliczności kulturalnych szatan objawiał swoje rozmaite oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo oryginalna, przemyślana i dojrzała praca. Ciekawe wnioski i tok argumentacji.

Motyw diabła i demona w literaturze polskiej i obcej. Omów ich funkcje na podstawie wybranych przykładów.

Ocena:
19/20
Teza: Nikt do końca nie zna natury diabła, dlatego w literaturze powstawało wiele jego odmiennych wizerunków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Różne wcielenia diabła w literaturze

Ocena:
19/20
Teza: Postać diabła była i jest natchnieniem dla rzeszy pisarzy, którzy przedstawiają go w swych utworach w różnoraki sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne informacje, pokazuje różnorodność szatańskich postaci w różnych epokach

Motyw szatana i jego różnorodne przedstawienia w różnych tekstach kultury

Ocena:
19/20
Teza: Postać szatana ewoluowała, gdyż zwiększał się zakres funkcji pełnionych przez tę postać w tekstach kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w bardzo przejrzysty sposób realizuje temat. Odwołuje się do bardzo różnorodnych tekstów kultury (m.in. książka, malarstwo, rzeźba, film).

Podobieństwa i różnice w sposobach kreacji szatana w wybranych dziełach literackich i sztukach plastycznych

Ocena:
18/20
Teza: Znana już z biblii postać szatana przez kolejne epoki ewoluowała, pełniąc w wybranych utworach różne funkcje, by dziś stać się jedną z ikon popkultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, prowadząca do trafnych wniosków. Interesujące malarskie wizerunki szatana. Można popracować nad językiem wypowiedzi.

Różne sposoby ukazywania wizerunku diabła w dziełach literackich i plastycznych

Ocena:
17/20
Teza: Bez postaci diabła nie mielibyśmy wielu arcydzieł polskiej i światowej literatury i sztuki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje przedstawioną tezę. Klasyczna literatura podmiotu, bogate opisy dzieł malarskich.

Piekło i jego mieszkańcy w literaturze i sztuce

Ocena:
17/20
Teza: Piekło i postać szatana związane są z kulturą ludzką od powstania Biblii. Autorzy w różny sposób wykorzystywali te motywy uatrakcyjniając swoje dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odnosi się do literackich i malarskich przykładów wykorzystania motywu piekła i szatana. Trafnie postawiona teza i skonstruowane wnioski.