Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Inne


Motyw zemsty. Zaprezentuj na wybranych dziełach literackich


Zemsta w najszerszym tego słowa znaczeniu oznacza odwet za krzywdę. Zemsta przez znakomitą większość jest ze swojej definicji potępiana. Jednakże każdy z nas przynajmniej raz w życiu dokonał zemsty lub miał ochotę to zrobić. Żądza zemsty jest naszym pierwszym, instynktownym odruchem na krzywdę, którą odczuwamy. Można przypuszczać, że chęć odwetu jest pierwotna, dlatego właśnie w cywilizowanym świecie powinna zostać odrzucona. Mimo sprzeczności odwetu według zasady „oko za oko, ząb za ząb” z chrześcijaństwem i nowotestamentową zasadą: „jeśli cię ktoś uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi”, chęć zemsty uznawana jest za naturalny odruch, który może doprowadzić do oczyszczenia, być może wpływając na nasze poczucie sprawiedliwości społecznej. Jak widać problem zemsty jest skomplikowany, co udowadniają także przykłady literackie. W utworach mamy najczęściej do czynienia z dwoma rodzajami zemsty. Pierwszym z nich to klasyczny rodzaj zemsty, polegający na planowanym akcie odwetu, który ma ofierze przynieść ukojenie. Z takim rozumieniem zemsty możemy spotkać się między innymi w „Granicy” Zofii Nałkowskiej oraz „Zemście” Aleksandra Fredry. Drugi rodzaj zemsty, polegający na nieuchronnym i stałym poczuciu winy po dokonanej zbrodni, ukazuje „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego.

Pragnę rozpocząć moją pracę od przedstawienia dzieła Zofii Nałkowskiej „Granica”. Powieś z okresu dwudziestolecia międzywojennego ukazuje wiele problemów, a wśród nich problem zemsty. Chodzi tu oczywiście o zemstę Justyny Bogutówny w stosunku do Zenona Ziembiewicza. Bogutówna została przedstawiona przez Nałkowską jako ofiara, co moim zdaniem, mogło być główną przyczyną jej ostatecznej decyzji. Justyna była nieślubną córką kucharki pracującej w różnych dworach. Kiedy miała dziewiętnaście lat, poznała Zenona Ziembiewicza. Wkrótce została kochanką młodego mężczyzny, „panicza” który imponował jej swą pozycją społeczną, wykształceniem i który stał się przyczyną jej życiowej klęski.

W każdym przypadku ukazana zemsta, ma inne podłoże. Zawsze jednak jest jakiś impuls, który doprowadza do tragedii, w przypadku „Granicy” było nim osamotnienie Justyny, przerwanie ciąży i nagłe zagubienie wartości. Główną tego przyczyną było zachowanie Zenona Ziembiewicza. Zenon to syn nieudolnego rządcy Boleborzy, który utracił swój własny majątek. Studiował w Paryżu nauki polityczne, ważnym epizodem w jego życiu stały się pierwsze doświadczenia erotyczne z Justyną Bogutówną, które nie pociągnęły za sobą większego zaangażowania uczuciowego. Mniej więcej w tym samym czasie Ziembiewicz rozpoczął szybką karierę, pisywał polityczne artykuły o lewicowej orientacji, stawał się znana postacią w prowincjonalnym świecie. Z radykalizującego studenta systematycznie przeistaczał się w uległego wpływom polityka – wciąż zachowując wysoką samoocenę, chociaż „Robił nie to, co chciał, i inaczej”. Popadł w rodzaj rozdwojenia: fizyczna miłość łączy go z Justyną, zaś w sposób idealistyczny kocha Elżbietę Biecką. Warto podkreślić, że oszukuje obie kobiety. Nie zdaje sobie przy tym sprawy z owej dwoistości, pogrąża się w prowadzącym do tragicznego finału samozakłamaniu. Uważa, że nie ma żadnych zobowiązań wobec Justyny, przy czym stawał się podobny do swego ojca, którego przygody z wiejskimi dziewczętami oceniał bardzo krytycznie. Po incydencie, jaki miał miejsce w jego biurze, mam na myśli oślepienie kwasem, którego dokonała Justyna, Zenon wybiera samobójstwo. Może nie chce żyć jako niewidomy, może odczuwa do siebie wstręt, chce uciec od siebie lub – co bardziej prozaiczne – od odpowiedzialności za złamane granice.

Po powrocie Zenona ze studiów i ślubie z Elżbieta do miasta przeprowadza się Justyna. Czuje się zupełnie zagubiona w nowym świecie. Zenon zamiast pomóc jej w znalezieniu pracy, odnawia z nią romans. Po zajściu Justyny w ciążę oferuje jej pewną sumę pieniędzy, które, jak możemy się domyśleć, mają zostać przeznaczone na dokonanie aborcji. Po usunięciu ciąży Justyna popada w obłęd. Pewnego dnia wdziera się do biura Zenona i oblewa jego twarz kwasem. Akt ten jest pełen desperacji, jednak mozna go zrozumieć, analizując pełne upokorzeń i cierpienia życie Justyny w mieście. Dramatyczny koniec romansu z Ziembiewiczem był dowodem na to, iż wiele krzywd wyrządzonych dziewczynie, nie pozostało dla niej obojętnych. Cierpienie zwiększyło nienawiść do kochanka i zaważyło nad dalszymi kolejami losu. Justyna była osobowością dość łatwowierną, zagubioną w nowym miejskim świecie. Przerwanie ciąży było dla niej zbyt dużym obciążeniem psychicznym, dręczona wyrzutami sumienia, poczuciem winy przeżyła załamanie nerwowe. Kierowana chęcią zemsty, oślepiła Zenona Ziembiewicza, któremu tak długo ufała i wierzyła, mszcząc się za wszelkie kłamstwa i krzywdy jakich doznała od dwulicowego karierowicza.

W przypadku powieści Nałkowskiej mieliśmy do czynienia z zemstą, która spowodowana była osamotnieniem, pozbawieniem miłości i przede wszystkim kłamstwami. Teraz zaprezentuję dzieło Aleksandra Fredry pt. „Zemsta”. Tu także odnajdziemy ciekawy motyw zemsty. Mianowicie w dramacie opisane są kreacje dwóch nienawidzących się sąsiadów, którzy toczą ciągły spór o mur.
Na dziedzińcu zamku, w którym mieszkali Cześnik i Rejent, wznosił się mur. Odgradzał on wrogo do siebie nastawionych sąsiadów. Ponieważ mur był zrujnowany, Rejent postanowił go naprawić, Cześnik zaś ostro protestował przeciw temu pomysłowi. Komunikacja przez mur pomiędzy dwoma domami odbywała się dosyć często. Najpierw przez mur przeszedł Wacław (syn Rejenta), aby zobaczyć się z ukochaną Klarą (bratanicą Cześnika). Po spotkaniu wrócił do domu, ale wkrótce, wykorzystując awanturę o naprawę muru i zachłanność Papkina na pieniądze, przekroczył go po raz drugi, jako „jeniec” Papkina. Tym razem dłużej zabawił u Cześnika. Wrócił do swojej części zamku, aby błagać ojca o zgodę na ślub z Klarą. Okazało się jednak, że Rejent (na złość Cześnikowi), postanowił ożenić syna z Podstoliną i pozostawał głuchy na prośby i groźby Wacława. Widzimy tutaj jak chęć zemsty i złość przyczyniają się do pogłębienia konfliktu i stają na drodze szczęściu młodych zakochanych. Sprawa ciągle dotyczyła majątku, zamku, muru, drobnostek, które miały wartość dla skłóconych sąsiadów.

Następnie mur przekroczył Papkin, niosąc Rejentowi – w imieniu Cześnika – wyzwanie na pojedynek. W ten sposób Rejent chciał zakończyć spór i waśnie, co było zgodne z jego temperamentem. Tuż po Papkinie zdradziecka Podstolina, nie bacząc na to, że przyjęła oświadczyny Cześnika, udała się do domu Rejenta, jako jego przyszła synowa. Papkin przyniósł Cześnikowi wiadomość o zdradzie Podstoliny. Raptusiewicz dysząc żądzą zemsty, ułożył chytry w jego mniemaniu plan. Postanowił zwabić Wacława do swojej części zamku i siłą ożenić go z Klarą. W ten sposób chciał pokrzyżować plany Rejenta. Wacław po raz kolejny przekroczył mur, tym razem na stałe. W końcu, w najbardziej dramatycznym momencie akcji – mur przekracza Rejent. Tam dowiaduje się o ślubie Wacława i Klary. Na szczęście młodym, udało się załagodzić gniew ojca i opiekuna. Wtedy Rejent wypowiada słynne słowa: „Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba”. Wymyślona przez Cześnika zemsta, okazała się zbawienna w skutkach – połączyła węzłem małżeńskim kochającą się parę, doprowadziła do zgody zwaśnionych sąsiadów i... zapewniła Podstolinie gotówkę. Tytuł dramatu ma wymowę komiczną i kpiącą ze wszystkich postaci, a z Cześnika i jego intrygi w szczególności. Ale to samo życie lubi płatać figle i pokpiwać sobie z ludzkich wysiłków. To, co miało być zemstą, okazało się czymś zbawiennym, stało się drogą do lepszego życia.

Najbardziej dotkliwa wydaje się zemsta własnego sumienia, opartego na określonych zasadach i wartościach, które nie daje człowiekowi spokoju po dokonaniu przezeń zbrodni. Jako przykład posłuży powieść wybitnego rosyjskiego pisarza – Fiodora Dostojewskiego - „Zbrodnia i kara”. Cóż by to było za życie, gdyby człowiek mógł robić wszystko to, na co tylko ma ochotę? Ludzkość skazałaby się na zagładę. Na szczęście istnieją nie tylko zewnętrzne nakazy prawne, ale także każdy ma hamulce wewnętrzne, które wpływają na jego decyzje i zachowanie. Główny bohater „Zbrodni i kary” – Rodion Romanowicz Raskolnikow to 23-letni były student prawa uniwersytetu petersburskiego, który żył w skrajnej nędzy. Mieszkał w maleńkiej izdebce, która mieściła się: „tuż pod dachem wysokiej czteropiętrowej kamienicy i bardziej przypominała szafę niż mieszkanie”. Bohater buntował się przeciwko niesprawiedliwemu porządkowi świata, cierpiał, ponieważ zdawał sobie sprawę, że jego rodzina - matka Pulcheria Aleksandrowna Raskolnikow i siostra, Awdotia (Dunia) Romanowna Raskolnikow, żyją w biedzie, by móc zaoszczędzić na jego naukę. Podejrzewał, że Dunia chce wyjść za mąż za Piotra Pietrowicza Łużyna tylko dlatego, iż jest on bogaty i w ten sposób będzie mogła przyczynić si poprawy bytu materialnego rodziny. Raskolnikow wiedział, że nie może do tego dopuścić. W końcu wpadł na pomysł zabicia starej lichwiarki Alony Iwanowny, u której już wcześniej zastawiał pierścionek siostry i srebrny zegarek po ojcu. Uważał, że dokonanie tego zabójstwa jest czynem moralnie usprawiedliwionym, gdyż usuwa ze społeczeństwa „jednostkę wszawą”, czyli taką, która żeruje na krzywdzie ludzkiej. Kiedyś usłyszał rozmowę pewnego studenta z oficerem na temat owej lichwiarki, w której młody chłopak stwierdził, że „Sto, tysiąc dobrych poczynań można wesprzeć i zrealizować za pieniądze tej staruchy(...) Zabij ją i weź jej pieniądze, z tym, że następnie z ich pomocą poświęcisz się służbie dla całej ludzkości, dla dobra powszechnego: jak sądzisz, czy tysiące dobrych czynów nie zmażą jednej drobniutkiej zbrodni?”. Przypomnienie tej rozmowy utwierdziło go w przekonaniu o słuszności swojej decyzji. Zaczął w drobiazgowy sposób planować zbrodnię. ponieważ już wcześniej zostawiał u lichwiarki różne przedmioty, znał rozkład mieszkania, dedukował, gdzie Alona chowa pieniądze, obserwował jej mieszkanie.

Zabicie Alony Iwanowny i jej siostry Lizawiety wywarło ogromny wpływ na psychikę bohatera. Raskolnikow popadł w ciężką chorobę, trwającą trzy dni, stracił przytomność, majaczył. Dzięki snom bohatera czytelnik mógł wniknąć w jego psychikę. Obrazy, które pojawiały się w sennych koszmarach Raskolnikowa były pełne okrutnych scen. Wydawały się być odbiciem tego, co rozgrywało się w duszy bohatera. Raskolnikowem zaopiekował się przyjaciel – Dymitr Prokopowicz Razumichin oraz lekarz – Zosimow, kolega Razumichina. Rozmowy o zabójstwie lichwiarki, które prowadzili w pokoju Raskolnikowa, wprowadzały go w stan rozdrażnienia i pogłębiały depresję. Przez cały czas znajdował się w stanie niezwykłego pobudzenia emocjonalnego. Wyraźnie było widać, że Rodion strasznie przeżywa swój czyn, choć sam się do tego nie przyznawał. Tu właśnie widzimy motyw zemsty na psychice Rodiona. Bał on się rozmawiać z kimkolwiek, ponieważ miał wrażenie, że ktoś odkryje jego zbrodnię. W końcu się poddał, przyznał się do tego czynu. Raskolnikow został skazany na osiem lat katorgi na Syberii, wraz z nim na zesłanie udała się Sonia. Początkowo nie mógł dać sobie dam rady, źle traktował Sonię, ale po roku docenił jej poświęcenie. Kiedyś w końcu padł do jej stóp, a w jego oczach Sonia zobaczyła miłość. Możemy na tym przykładzie dostrzec uniwersalne przesłanie, które mówi, że każda zbrodnia będzie ukarana. Nic nie tłumaczy człowieka, gdy popełnia czyn zbrodniczy. Nawet, jeśli zbrodnia wydaje się doskonała, pozostawia w duszy przestępcy piętno, które wcześniej czy później zemści się na nim. W utworze Dostojewskiego idealnie wręcz ukazany jest motyw zemsty. Jednak w tym przypadku nie człowiek mści się na człowieku, tylko czyn i sumienie mści się na zbrodniarzu. Zemstą jest ból i cierpienie, jakie Rodion musiał ponieść za zabójstwo lichwiarki i jej siostry. Można się tylko zastanawiać czy Rodiona bardziej bolało zesłanie na Syberię, czy może tak wielkie wyrzuty sumienia jakie nosił w sobie?

W prezentacji ukazano różne rodzaje zemsty, nie tylko tej występującej w relacjach międzyludzkich, ale także rodzaj zemsty moralnej, która zawsze przezwycięży człowieka i jego czyny. Jest wiele czynników, które sprawiają, że człowiek wybiera akurat drogę zemsty. To zależy wyłącznie od charakteru i zamierzeń danej osobowości. Ale jednym, niezmiennym i stałym faktem jest i będzie to, że prawo i prawda zawsze zwyciężą z człowiekiem, tym bardziej z takim, który ma złe zamiary. Popełnione czyny, zawsze niosą za sobą konsekwencje. Nie zawsze są one pozytywne. W ostatnim opisanym przypadku jest to najbardziej widoczne. Przypomnę jeszcze tylko, kilka sytuacji, które mogą doprowadzić do chęci zemsty. Tak jak podałem w pierwszym przykładzie, powodem do zemsty może być np. oszustwo, osamotnienie, brak miłości, zdrada, pozbawienie szczęścia i radości. Drugim przykładem może być np. chęć posiadania, zawiść czy zazdrość. Zwykła nienawiść, która do końca nie jest uzasadniona, staje się także powodem do zemsty, podobnie jak mścić się mogą wyrzuty sumienia wynikające z przekroczenia ustalonych norm. Chęć zemsty, jak zaznaczono na początku, jest czym naturalnym w życiu każdego z nas, jednak jej dokonanie świadczyć może o słabości charakteru, ponieważ do zemsty uciekają ludzie, którzy mają problem, nie tylko z otoczeniem, ale przede wszystkim z samym sobą. Mądrzy ludzie wierzą, że zło uczynione bliźniemu powraca do sprawcy ze zdwojoną siłą. Może więc czasem lepiej, zgodnie z biblijną zasadą, odpuścić winowajcy, wierząc w odwieczną i nieuchronna sprawiedliwość.

strona:    1    2    3    4  





Postać inkwizytora w literaturze. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W przeciągu wieków powstało wiele dzieł mówiących wprost lub dotykających w jakiejś części inkwizycji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przygotowana. Ciekawe przykłady, oryginalne wnioski.

Przedstaw zjawisko homogenizacji (ujednolicenia) kultury, odwołując się do współczesnej kultury masowej

Ocena:
20/20
Teza: Kultura masowa pozbawiona jest jedności stylu oraz hierarchii wartości. W jej ramach produkcja jest organizowana na zasadzie różnorodności i obfitości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Zawiera wiele przykładów z różnych dziedzin kultury. Przemyślana.

Ewolucja form kabaretowych w Polsce. Przeanalizuj temat, odnosząc się do konkretnych grup i ich twórczości.

Ocena:
20/20
Teza: Kabaret na przestrzeni stu lat bardzo się zmieniał w zależności od sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej kraju.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Teza zrealizowana w 100%.

Wartości kreowane przez poezję śpiewaną. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Poezja śpiewana dzięki emocjom płynącym z tekstu i muzyki, daje możliwość własnej interpretacji utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i rozbudowana. Ciekawa prezentacja pps.

Motyw Fausta w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Faust jako ponadczasowy symbol niespełnionego naukowca, człowieka przełomu epok oraz osoby zmagającej się z ograniczeniami natury ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Przemyślana i dobrze skonstruowana. Poprawny język wypowiedzi.

Motyw syna marnotrawnego w literaturze i sztuce. Omów funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i malarstwo często odwołują się do motywu syna marnotrawnego, rozumiejąc go dosłownie bądź przenośnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i poprawnie skonstruowana. Opiera się na przykładach literackich i malarskich. Poprawny język wypowiedzi.

Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu wschodu i zachodu słońca. Przeanalizuj na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wschód i zachód słońca jako najważniejsze momenty związane z motywem słońca.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat. Autor w sposób szczegółowy zanalizował poszczególne utwory. Przejrzysta kompozycja.

Idea poświęcenia jednostki. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Obecność w literaturze i filmie postaci, które były w stanie zrezygnować z własnego szczęścia, spokoju, bezpieczeństwa dla dobra innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna. Ciekawy dobór literatury podmiotu. Poprawna argumentacja i wnioski.

Codzienność PRL-u w polskiej literaturze współczesnej. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Peerelowska codzienność opisana w literaturze pozwala choć trochę przybliżyć się do tamtych czasów i poznać sposób myślenia ówczesnych mieszkańców Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w szerokiej perspektywie ujmuje tematykę peerelowskiej rzeczywistości. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Obraz biedy i nędzy w literaturze. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Dzięki realistycznym pełnym opisom wiejskich i miejskich społeczności otrzymujemy bardzo wyraźny obraz biedoty.

Ocena opisowa nauczyciela: Obrazy nędzy przedstawione poprawnie. Praca bez zarzutu.

Średniowieczny asceta, renesansowy humanista i barokowy Sarmata. Omów na wybranych przykładach wzorce osobowe kreowane przez twórców epoki staropolskiej

Ocena:
20/20
Teza: Kolejne staropolskie okresy literackie przynosiły często odmienne spojrzenie na człowieka i różnorodne wzorce osobowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera bogata bibliografię. Kreśli dokładnie obraz wskazanych w temacie wzorców osobowych.

Honor i godność. Wartości wyznawane lub odrzucone przez bohaterów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od zamierzchłych czasów opisywała dylematy moralne bohaterów - podejmowane przez nich wybory między tym co honorowe i godne, a tym co niehonorowe i niegodne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przemyślana i zwarta konstrukcja.

Od Zielonego Balonika do Kabaretu Moralnego Niepokoju - stare i nowe oblicze polskiego kabaretu. Prześledź przemiany w nim zachodzące, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce kabaret ma niezwykle bogatą tradycję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje historię polskiego kabaretu, charakteryzuje poszczególne grupy.

Drzewo w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach funkcje motywu

Ocena:
20/20
Teza: Nośność motywu drzewa w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Motyw doskonale ukazany.

Człowiek wobec tajemnicy losu, fatum, przeznaczenia. Przedstaw i porównaj postawy bohaterów na różnych epokach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od wieków zajmuje się tajemnicą losu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, ciekawe własne spostrzeżenie, bogata analiza.

Kreacja mafii włoskiej w literaturze i filmie XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich oraz filmowych kreacji mafii.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca o mafii włoskiej! Ciekawy temat dla amatorów gangów i porachunków mafijnych, a także filmu "Ojciec chrzestny".

Współczesna piosenka jako źródło wiedzy o życiu człowieka i jego losie. Zinterpretuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna piosenka, jako skarbnica prawd życiowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w różnorodne przykłady muzyczne prezentacja.

Odwaga jest potrzebna nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu. Analizując wybrane utwory literackie, uzasadnij słuszność stwierdzenia.

Ocena:
20/20
Teza: Motyw odwagi bez wątpienia jest potrzebny nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, zgodna z tematem.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Ekspresjonizm w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje na wybranych przykładach dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie funkcji nurtu ekspresjonistycznego w literaturze i sztuce na podstawie wybranych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawiera bogatą literaturę przedmiotową, staranna prezentacja multimedialna.

Motyw zemsty. Zaprezentuj na wybranych dziełach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie przykłady udowadniają, że problem zemsty jest złożony.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat dogłębnie przemyślany i napisany. Ciekawe i dojrzałe wnioski.

Pożądanie siła niszcząca czy budująca? Omów na przykładach z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Negatywny wpływ pragnienia posiadania na jednostki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na konkretnych przykładach opisuje uczucie pożądania. Mówi o pożądaniu miłości, pieniędzy oraz władzy.

Motyw lotu w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Motyw lotu jest tak bogaty w treści, iż pełni on wiele różnych funkcji w tekstach kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera opis motywu lotu w wielu różnorodnych tekstach kultury i rozumianemu na wielu płaszczyznach.

Strój jako element znaczący w różnych tekstach kultury. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw stroju może pełnić liczne funkcje w tekstach kultury, zaś dyskusja o tym czy „szata czyni człowieka” jest jedną z najbardziej pasjonujących debat w historii kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, wykorzystująca wszechstronne teksty kultury.

Kamienica jako przestrzeń życiowa człowieka. Rozważ zagadnienie

Ocena:
20/20
Teza: Kamienica ukazywana jako przestrzeń życiowa człowieka spełnia w utworze wiele funkcji, co wpływa na sposób tworzenia jej obrazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat, ukazując jak różne funkcje pełni kamienica w utworach literackich.

Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacja dzieł literatury polskiej

Ocena:
20/20
Teza: Adaptacja filmowa stanowi interpretację utworu literackiego ponieważ ukazuje nowe znaczenia dzieła pisanego oraz wydobywa jego symbolikę.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza dzieł literackich i ich filmowych adaptacji.

Dokonaj analizy i interpretacji tekstów wybranego artysty współczesnej sceny muzycznej.

Ocena:
20/20
Teza: Analiza i interpretacja tekstów Katarzyny Nosowskiej, jako przedstawicielki współczesnej sceny muzycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo szczegółowo i dojrzale analizuje wybrane utwory wokalistki i autorki.

Słynni detektywi i ich metody działania. Omów temat na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wzór detektywa stworzony na przełomie XIX i XX wieku obecny jest w literaturze do dziś.

Ocena opisowa nauczyciela: Interesująca prezentacja przywołująca klasyczne utwory detektywistyczne.

Motyw pociągu w literaturze i filmie. Dokonaj jego omówienia w oparciu o wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie motywu pociągu w literaturze i filmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy, choć niezbyt częsty motyw, poprawnie ukazany w literaturze XIX i XX wieku.

Przedstaw różne ujęcia motywu światła i ciemności. Odwołaj się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika światła i ciemności opiera się na dychotomii dobro – zło.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza występowania w literaturze motywu ciemności i światłości.

Postęp techniczny kontra tradycja. Przedstaw ten problem na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura stoi na straży tradycji, przeciwstawiając ją postępowi technicznemu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje temat. Dojrzale formułuje argumenty.

Przedstaw sposoby ujęcia i funkcje motywu powrotu, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Inspirowani motywem powrotu artyści przypisują mu wielorakie funkcje.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo sprawnie napisana prezentacja. Poprawna kompozycja i wnioski.

Kreacje negatywnych bohaterów w literaturze i sztuce. Ukaż sposób i cel kreowania takich postaci w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Postaci zbrodniarzy, szaleńców czy zdrajców zawsze intrygowały twórców, dlatego niemal w każdym dziele literackim i filmowym znajdziemy czarny charakter.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, zawiera różnorodne opisy czarnych charakterów. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Kreacja współczesnego świata przez media i ich wpływ na kształtowanie postaw młodego człowieka. Przedstaw na podstawie wybranych tekstów kultury i własnych przemyśleń

Ocena:
19/20
Teza: Media, czerpiąc z dorobku kulturowego poprzednich pokoleń, wpływają na kształtowanie postawy życiowej młodego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje tezę. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Związek kiczu i kultury masowej. Przedstaw, analizując wybrane teksty kultury i opierając się na własnych obserwacjach

Ocena:
19/20
Teza: Kicz jako jeden z warunków istnienia kultury masowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca opisująca ciekawe zjawisko. Dobra treść i ilustracje.

Wpływ namiętności na psychikę ludzką. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki.

Ocena:
19/20
Teza: Namiętności często niszczą psychikę człowieka, jednak brak pasji i żądz czyni życie pustym i nudnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przestawia temat, wnikliwie analizując wybrane utwory.

Motyw bohaterstwa w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni wieków bohaterstwo prezentowano w różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie na różnorodnych przykładach ilustruje tezę. Poprawny styl wypowiedzi. Szczegółowy plan prezentacji.

Motyw narkomanii i narkomanów w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Narkomania jest tematem, który bardzo często poruszany jest we współczesnej literaturze, a także sztuce filmowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i przemyślana. Porusza problem narkomanii pokazując szerokie spectrum występowania motywu narkomanów w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

Socrealistyczna rzeczywistość w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: W epoce socrealizmu władza stosowała różnorodne środki w celu manipulacji społeczeństwem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, porusza wiele aspektów z epoki socrealizmu. Poprawny język, barwne cytaty.

Bohaterowie Szekspira. Omów złożoność ich psychiki i motywacje poszczególnych działań

Ocena:
19/20
Teza: Bohaterowie Szekspira nie są postaciami o jednolitych rysach, lecz prawdziwymi ludźmi, którymi targają wielkie namiętności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie opisuje psychikę trzech szekspirowskich bohaterów. Dobra kompozycja i bibliografia.

Kalejdoskop bohaterów Stefana Żeromskiego. Przedstaw i oceń, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Wartości i ideały wpisane w twórczość Żeromskiego, pozwalają jego bohaterom odnaleźć sens życia i są miarą ich człowieczeństwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Kolejni bohaterowie przedstawieni kompleksowo. Dobra bibliografia i plan.

Motyw przebaczenia w literaturze różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Literaturze nieobce są akty przebaczenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Zawiera przykłady z różnych epok i różnorodnych utworów. Poprawny język wypowiedzi, przejrzysta kompozycja.

Kontrowersyjni bohaterowie w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura przedstawia niezwykle szeroką gamę postaci kontrowersyjnych, których nie można ocenić w sposób jednoznaczny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Prawidłowo realizuje temat. Dobry styl wypowiedzi.

Kicz w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
18/20
Teza: Wbrew powszechnej opinii kicz nie jest zjawiskiem nowym, choć w ciągu ostatniego wieku zyskał szczególny rozgłos, a nawet dostąpił nobilitacji w epoce pop-artu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wieloaspektowo realizuje temat. Ciekawe przykłady i wnioski.

Sposób przedstawiania emocji w literaturze i sztuce. Przedstaw, odwołując się do wybranych treści

Ocena:
18/20
Teza: Kontrast i deformacja świata rzeczywistego oraz poetyka krzyku, wstrząsają odbiorców negatywnym ładunkiem emocjonalnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, napisana dobrym stylem.

Motywy filozoficzne w wybranych utworach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Twórcy niejednokrotnie inspirowali się filozofią charakterystyczną dla danej epoki, opisującą stany duchowe bliskie ludziom ich czasów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w przekrojowy sposób traktuje temat. Czytelny plan i poprawna bibliografia.

Portrety muzyków w literaturze polskiej. Przedstaw, porównując wybranych bohaterów z poszczególnych dzieł

Ocena:
18/20
Teza: Muzyków łączy miłość do muzyki i artystyczna dusza, jednak każdy z bohaterów jest inny, tak samo, jak różne są utwory, w których się pojawiają.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na interesujących przykładach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Prowokacja artystyczna w literaturze różnych epok. Omów sposoby, jakimi twórcy starają się zaszokować odbiorcę

Ocena:
18/20
Teza: W artystach od zawsze drzemała chęć prowokacji, która na przestrzeni poszczególnych epok przejawiała się na różne sposoby.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opisuje ciekawie zagadnienie. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Sylwetki żeglarzy, marynarzy, ludzi morza i ich zmagania z morskim żywiołem. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Motyw marynarza był różnorodnie wykorzystywany, przede wszystkim w zależności od doświadczeń autorów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna, oparta na dobrze dodanej literaturze. Brak spójności wypowiedzi.

Bohaterowie - społecznicy w prozie Stefana Żeromskiego. Przedstaw kilka przykładów, scharakteryzuj sposoby ich kreowania i funkcje jakie pełnią w utworze

Ocena:
18/20
Teza: Stefan Żeromski w swej twórczości stworzył oryginalny rys bohatera – społecznika.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje sylwetki bohaterów Żeromskiego. Przejrzysta kompozycja, poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Wielkie monologi w literaturze polskiej. Przedstaw ich funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Monologi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, stanowiąc wykładnię poglądów epoki lub danego autora dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i treściwa. Dobrze dobrane przykłady, proste podsumowanie.

Wielkie dialogi w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Wielkie dialogi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, przedstawiając ideologię epoki lub będąc wykładnią poglądów autora.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i poprawna. Dobrze dobrane przykłady.

Współczesna ocena wybranych bohaterów z literatury pięknej. Przytocz dzieła i uzasadnij swój sąd

Ocena:
16/20
Teza: Kordian, Wokulski, Judym jako nieprzeciętni bohaterowie literaccy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zbyt szczegółowa, choć wnikliwie przedstawia problem. Poprawny język i styl wypowiedzi.