Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw rodziny


Życie rodzinne w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych

Nie chcąc utonąć w morzu narodowej mitologii, twórcy literatury i filmu tworzą między innymi utwory i telenowele o tematyce rodzinnej, w których w sposób nostalgiczny wskrzeszają klimat polskiego domu. Stają się one odskocznią dla odbiorcy zmęczonego dziełami zaangażowanymi, naznaczonymi stygmatami narodowymi, ukazującymi martyrologię i klęski Polaków. Otwierają więc nowe perspektywy dla czytelników i widzów. Przy tej okazji odsłaniają zakamarki duszy ludzkiej targanej ciągłymi wątpliwościami, dotyczącymi miłości, niepewnej przyszłości i przetrwania, kiedy rodzą się konflikty w rodzinie, powstające w wyniku nieoczekiwanych zdarzeń, które przynosi życie.
Taką księgą polskiego domu są „Noce i dnie” Marii Dąbrowskiej, wzruszająca opowieść o życiu polskich rodzin z przełomu XIX i XX wieku. Jest to powieść – rzeka, powieść – saga, mająca charakter kroniki rodzinnej, przedstawiającej dzieje kilku pokoleń rodziny szlacheckiej na tle ważnych wydarzeń historycznych i przemian społecznych. Jednym z jej głównych wątków są losy rodziny Niechciców, której przyjrzę się bliżej.
Starając się właściwie ocenić świat wartości tej rodziny trzeba przede wszystkim nakreślić portrety psychologiczne Barbary i Bogumiła. Pana Niechcica poznajemy w chwili, kiedy jest już dojrzałym mężczyzną, obciążonym bagażem doświadczeń. Bierze udział w powstaniu styczniowym, przechodzi niemiecką niewolę. W jego życiorys wpisana jest też długa włóczęga. Nie mogąc znaleźć stałego miejsca na ziemi chwyta się różnych zawodów. Był między innymi tragarzem, górnikiem i pomocnikiem fryzjera, prowadząc jednocześnie awanturniczy tryb życia. Jednak w planie czasu teraźniejszego powieści Bogumił jawi się jako pozytywna postać. Jego świat wartości określa przede wszystkim praca, która pozwala mu osiągnąć spokój, godzi go z życiem i jest źródłem mądrości. Dzięki jego wysiłkowi zaniedbany Serbinów zamienia się szybko w kwitnący, dający duże dochody majątek. W pewnym sensie uosabia on ideał pozytywistyczny, niechętny polityce i chyba jednak nieco ograniczony, bowiem Bogumił, zamknięty w ramach Serbinowa, nie dostrzega żadnych innych aspektów życia. Trzeba jednak docenić w jego postawie otwartość wobec świata, przyjmowanie z godnością i pogodą przeciwności losu, radość, jaka płynie z każdego dnia oraz równowagę wewnętrzną. Być może tak harmonijna postawa jest wynikiem wcześniejszych doświadczeń życiowych. Pełna dynamiki długa tułaczka, tragizm przeszłości rodzą w nim przekonanie o bezsilności człowieka wobec historii i budzą potrzebę spokoju i stabilizacji. Rola Odyseusza, poszukującego bez skutecznie swojej Itaki w świecie wypełnionym przez chaos, przestała mu w pewnym momencie wystarczać. Zrozumiał, że tylko obojętność wobec najbardziej nikczemnych pomysłów losu pozwala człowiekowi osiągnąć szczęście. Czy je zdobył i natchnął swoją radością życia rodzinę i żonę?
Jeśli chodzi o Barbarę to chyba niezupełnie. Na jej osobowości bowiem, utrudniającej otwarcie się na potrzeby serca Bogumiła i akceptację jego poglądów życiowych zaważyły dwa wspomnienia młodości. Pierwszym – była nieszczęśliwa miłość do Józefa Tolibowskiego, który porzucił Barbarę dla innej. Bogumił w porównaniu z Józefem wydaje się jej zbyt prozaiczny, a nawet niekiedy prostacki. Drugim elementem kształtującym osobowość Barbary był romantyzm, kultywowany w domu rodzinnym matki. Światopogląd ten pochwalał bezkompromisowość i niezgodę na rzeczywistość. Wnosił więc w późniejsze życie rodzinne niepokój i element buntu. Dlatego też Barbara nie jest w stanie zaakceptować swojego życia pełnego powszedniości. Dusi się w wiejskiej przestrzeni Serbinowa.
Nie można jednak zaprzeczyć, że mimo jej nie najłatwiejszego charakteru, kaprysów i dąsów – wiernie towarzyszy Bogumiłowi w każdym momencie życia. Wraz z nim przechodzi przez wszelkie konflikty, porażki i sukcesy. W chwilach trudnych nigdy nie zawodzi. Suma doświadczeń życiowych powoduje zmianę postawy, skłania ją do wyrażenia deklaracji: „… trzeba wierzyć w Boga albo kochać życie”. Mimo tak ogromnej różnicy charakterów, łączy małżeństwo ostatecznie etyka oparta na prawości, uczciwości, solidarności, mimo że te wartości często wymagały od nich heroizmu i wyrzeczeń.
O tym, że Bogumił i Barbara pragnęli stworzyć kochającą się rodzinę świadczy fakt, iż kiedy przyszedł na świat Piotruś rzetelnie się nim opiekowali. Matka spacerowała z chłopczykiem, pokazywała mu rośliny, zwierzęta, starając się odpowiedzieć na każdego jego pytanie. Także Bogumił nie zapomniał, że ma syna. W wolnych chwilach rozbawiał Piotrusia grą na skrzypcach. Jednak nie cieszyli się długo dzieckiem. Po zimowym spacerze czteroletni Piotruś zachorował i umarł. Rodzice byli zdruzgotani nieszczęściem. Ojciec nie potrafił pogodzić się z tragedią, próbując popełnić samobójstwo. Zrozpaczona matka, mając w pamięci wyjątkową wrażliwość i wyobraźnię synka, codziennie odwiedzała grób Piotrusia.
Niechcicowie, godząc się z nieszczęściem, pragną niezłomnie budować szczęście rodzinne. Opuszczają Krępę i dzierżawią zaniedbaną posiadłość w Serbinowie. Oboje ciężko pracują. Dzięki obfitym plonom spłacają długi i remontują mieszkanie. W tym odnowionym gospodarstwie przychodzą na świat ich dzieci: Agnieszka, Emilka i Tomasz. Nadal jednak życie nie skąpi im traumatycznych przeżyć. Umiera ukochana siostra Barbary – Teresa, niedługo potem jej matka. Nie mogą jednak pozwolić sobie na bierne poddanie się losowi. Życie rodzinne tętni nadal. Muszą zająć się teraz dorastającymi dziećmi; pragną, by się wykształciły.
Uczą się w Kalińcu. Barbara postanawia zamieszkać razem z nimi. Bogumił czuje się teraz samotny, nie potrafi niczym się zająć. Odwiedza więc Barbarę w Kalińcu. Tu żona zwierza mu się, że choć zawsze tęskniła za życiem w mieście, czuje się jednak rozczarowana i opuszczona przez rodzinę. Dzieci bowiem większość dnia spędzają poza domem, a Tomaszek nie chce podporządkować się jej zaleceniom. Nie potrafiąc uprzyjemnić sobie życia odwiedzinami znajomych czy przyjęciem gości, zrzuca swój żal na męża, obciążając go swoim smutkiem, choć Bogumił sprzeciwiał się wyjazdowi żony. Barbara odsłania więc drugą stronę swojej natury, tę niespokojną i chimeryczną. Z podobnymi zmianami jej nastrojów spotykamy się w powieści jeszcze wielokrotnie, ale takie sceny niezadowolenia z życia nie burzą jednak wspólnoty rodzinnej.
Dzieci jednak – Emilka i Tomaszek, dostarczają rodzicom wielu zmartwień. Emilka stawała się coraz bardziej zalotna, miała wielu wielbicieli ze szkoły handlowej. Wolała więc flirtować niż uczyć się. Z obawy o jej przyszłość matka zdecydowała, że odda ją do solidnej prywatnej pensji dla panien. Podobnie postąpiła z niesfornym Tomaszkiem. Te jej edukacyjno – wychowawcze plany nie sprawdziły się. Syn bowiem coraz bardziej popadał w kłopoty; okłamywał rodziców, pożyczał pieniądze, które ojciec musiał zwracać wierzycielom. Emilka także nie była zachwycona szkołą. Nie zdołali się więc wykształcić. Jedynie Agnieszka przyniosła chlubę rodzicom, kończąc studia w Lozannie.
Bogumił, zbytnio obciążony problemami żony i dzieci, choruje na zapalenie płuc i umiera. Trzeba przyznać, że wypełnił jednak dobrze rolę ojca i męża. Jego wartość doceniła też Barbara, która niezmiernie tęskniła za mężem.
Podobną wiarę w moc wierności, solidarności, tolerancji, szacunku i miłości wyznaje rodzina Mostowiaków z telenoweli „M jak miłość”, która właśnie dzięki hołdowaniu tym wartościom, potrafi rozwiązać wszystkie nabrzmiałe problemy rodzinne. Serial dostarcza widzowi przykładów, jak można godnie żyć mimo przeciwności losu i słabości czy niedoskonałości charakterów poszczególnych członków rodziny. Rodzina Mostowiaków w sytuacjach trudnych, kryzysowych zachowuje się w sposób kulturalny, przestrzega zasad moralnych, próbując załagodzić konflikty poprzez spokojne, stateczne i rozważne rozmowy, dzięki którym powraca w domu spokój i miłość.
Ta telewizyjna opowieść, podobnie jak dzieło Dąbrowskiej, również jest sagą rodzinną. Podobieństwem jest również to, iż akcja rozgrywa się równocześnie na wsi i w mieście. Ukazuje ona jednak rodzinę współczesną, stąd też i jej problemy są inne niż przedstawione w „Nocach i dniach”. Autorom scenariusza zależy przede wszystkim na realistycznym odtworzeniu dzisiejszego życia w typowej polskiej rodzinie, przekazując wzorowy sposób jej funkcjonowania.
Starając się przybliżyć obraz tej rodziny ujmę jedynie w zarysie jej portret ze względu na rozległość serialu. Najstarszymi w rodzinie Mostowiaków są Barbara i Lucjan, mieszkający we wsi Grabina. Małżeństwo to wnosi w życie swych najbliższych wiele ciepła i miłości. Otacza ono troską rodzicielską nie tylko własne dzieci, ale też zięciów i dalszych członków rodziny. Traktując na równi wszystkich swoich podopiecznych są darzeni zaufaniem. Dlatego też wszyscy chętnie zwierzają się seniorom rodu ze swoich kłopotów. Znajdują więc oparcie w swoich rodzicach Marek, najstarsza córka Maria z drugim mężem Arturem, młodsza Marta oraz najmłodsza Małgosia z mężem Tomkiem. Także wnukowie kochają swoich dziadków – Piotrek, Paweł i Basia – dzieci Marii, Łukasz i Ania – dzieci Marty, Mateuszek – ukochane dziecko Marka i Hanki oraz Wojtuś – maleńki syn Gosi i Tomka. Bezpiecznie czują się też w tej rodzinie adoptowane przez Marka
i Hanię dziewczynki - Natalia i Ula. Najstarsi z rodu Mostowiaków doczekali się już nawet prawnuczki – małej Lenki, córeczki Piotrka i Kingi. Oczywiście w trakcie trwania serialu z różnych przyczyn zmienia się skład osobowy niektórych rodzin.

Na zrządzenie losu ucierpiała Maria Zduńska. Umiera jej mąż, który był dla rodziny podporą duchową i materialną. Marysia długo nie mogła pogodzić się ze śmiercią Krzysztofa. Stała się nieufna wobec otoczenia i kapryśna. W tym okresie życia przypominała nieco Barbarę Niechcic. Jej drażliwość raniła najbliższych. Wybuchając nieuzasadnioną złością uderzała w najczulsze punkty tych, których kochała i szanowała. Mężczyzn, którzy interesowali się piękną, młodą wdową traktowała z pogardą, nie szanując ich uczuć. Długo odtrącała miłość Artura, który z pokorą, cierpliwością i wyrozumiałością traktował jej oschłe postępowanie. Czas zagoił rany i Marysia wychodzi za mąż za doktora Rogowskiego. Ten związek przyniósł diametralną zmianę w jej życiu, na świat przeszło też ich wspólne dziecko - śliczna Basia.
Nieszczęście dotknęło też drugą córkę Mostowiaków - Martę, mieszkającą w Warszawie. Wykonuje ona zawód sędziego, jest kobietą rozsądną, zaradną, pragnącą stworzyć kochającą się rodzinę. Jednak mimo wartościowych cech charakteru życie małżeńskie nie przynosi jej szczęścia. Pierwszy jej mąż – Jacek Milecki dostarcza jej więcej kłopotów niż radości. Zmuszona rozstać się z nim, całą swoją miłość przelewa na synka Łukasza. Kiedy ponownie związała się z Norbertem, sądziła, że jej życie rodzinne wreszcie się unormuje, bowiem jej partner życiowy szczerze kocha ją i ich syna. Ponownie jednak los wtrąca ją w otchłań nieszczęścia. Norbert ginie w katastrofie lotniczej, osierocając córeczkę Anię. Jej sąsiad Szymon jest w niej zakochany. Po jakimś czasie Marta odrzuca miłość sąsiada i zaczyna spotykać się z wziętym adwokatem Andrzejem Budzyńskim. Niebawem Budzyński zdał sobie sprawę, że kocha Martę i zrywa romanse z innymi kobietami. Dochodzi do zaręczyn i ślubu Marty i jego ukochanego.
Najmłodsza córka Mostowiaków - Gosia, zanim znalazła prawdziwą miłość również przeżyła dwa zawody miłosne. Po nieszczęśliwym małżeństwie z Michałem Łagodą próbuje odbudować swe życie w związku ze Stefanem MŹllerem. Choć jest on zakochany do szaleństwa – dziewczyna go nie kocha. Małżeństwo szybko się rozpada. Małgosia pozostaje znowu sama. Zakłada firmę projektującą ogrody i szczęśliwie zakochuje się w detektywie Tomku, z którym opiekuje się Zosią – małą córką jego znajomej. Niedawno przyszedł na świat ich synek – kochany Wojtuś.
Z przebiegu filmowych odcinków wydaje się, że nienajlepiej życie rodzinne układa się też Markowi i Hance. Marka, który zaczął pracować w firmie Małgosi, pochłonęła nowa praca. Wiązało się to z częstymi wyjazdami do Warszawy głównie na kilka dni, przez co Marek zaczął bywać gościem w domu. Na domiar złego podczas swoich wyjazdów Marek odnowił kontakty z Grażyną, która chociaż została żoną Michał Łagody, tak naprawdę wyszyła za mąż z wyrachowania i strachu przed samotnością. Marek wplątuje się w ognisty romans, i choć czuje wyrzuty sumienia, nie może go skończyć. W końcu opamiętuje się, ale wydaje się, że jest już za późno. Hanka wybucha złością i w tajemnicy przed Markiem postanawia opuścić Grabinę. Zamieszkuje w letnim domku, który załatwił jej Sebek. Poznaje tam Macieja Olszewskiego, księdza, który mieszka obok niej i tak jak ona, chce psychicznie odpocząć. Znajdują wspólny język i nawzajem sobie pomagają. Po kilku tygodniach Marek odnajduje żonę i przywozi ją do domu, ale ona dla niego jest oziębła. Po krótkim czasie Marek, aby uratować swoje małżeństwo, postanawia wyjechać na kilka tygodni do Niemiec. Gdy wraca, Hanka po przemyśleniu oświadcza mu, że przynajmniej na razie postanawia od niego odejść i się wyprowadzić. Zamieszkuje w Warszawie, na osiedlu Małgosi i Marty. Hania w końcu postanawia wybaczyć Markowi, jednak w wyniku pęknięcia tętniaka (prawdopodobnie mózgu) po wypadku samochodowym.
Nad całością familii czuwają jednak Barbara i Lucjan, którzy znając wszystkie bolączki swoich dzieci i wnuków zawsze emanują optymizmem, dodają otuchy swoim latoroślom, udzielają im mądrych rad. Mimo podeszłego wieku są pełni sił witalnych, znajdując zawsze czas na zajęcie się ich problemami. Z zadziwiającą odpornością psychiczną znoszą tragedie rodzinne, ciągle wierząc w szczęście i sukcesy swoich bliskich, uczą ich jednocześnie, by nie budowali swojej przyszłości poprzez wyzysk i krzywdę innych ludzi.
Także przedstawiona w telenoweli „Klan” rodzina Lubiczów może na siebie liczyć, kiedy życie dostarcza im kłopotów i trudnych chwil. Najstarszymi w rodzie byli Maria i Władysław. Ich życie małżeńskie układało się harmonijnie, wprowadzali więc ciepłą atmosferę, spokój i miłość w gniazdo rodzinne. Maria urodziła pięcioro dzieci, te z kolei doczekały się wnuków i prawnuków. Protoplaści rodu Lubiczów nie mogli jednak czuwać wiecznie nad losami swoich dzieci. Odchodzą z tego świata, pozostawiając w smutku najbliższych.
Ich brak najbardziej odczuje najstarsza córka Elżbieta, która mieszkając w domu rodzinnym, mogła się dzielić swoimi problemami z rodzicami. Czynnikami spajającymi rodzinę Elżbiety są dzieci – Beata i Michał. Na ekranie spotykamy się z wieloma perypetiami tej rodziny, które zawsze kończą się polubownie, bowiem szanują się wzajemnie i potrafią wybaczać sobie słabości.
Przedstawię jeszcze rodzinę Pawła Lubicza - syna Marii i Władysława. Jest on cenionym chirurgiem. Z Krystyną - pracującą na Uniwersytecie Warszawskim w charakterze wykładowcy filologii słowiańskiej – tworzą zgodne małżeństwo, choć również nie zawsze dopisuje im szczęście w życiu. Żona Pawła musiała walczyć z nowotworem. Przechodząc zwycięsko tę próbę, zachodzi w nieplanowaną ciążę. Jej obawy dotyczące porodu okazały się jednak nieuzasadnione. Rodzi zdrowego synka Pawełka. Przeżywają też kryzys małżeński. Zażyły związek łączy Krystynę ze studentem Szymonem, a Paweł interesuje się piękną doktor Edytą. Miłostki te nie wpływają jednak w zasadniczy sposób na trwałość związku małżeńskiego.
Natomiast ich dzieci - Agnieszka i Ola dostarczały rodzicom wielu trosk. Na początku serialu Agnieszka była zbuntowaną uczennicą klasy maturalnej, indywidualistką gotową za wszelką cenę bronić swojego światopoglądu. Życie dostarcza jej ciągłych rozczarowań. Przeżywa wiele zawodów miłosnych, a znajomość z Mironem - przywódcą gangu, kończy się przyjściem na świat córeczki Zosi, z którą opuszcza Polskę w nadziei, że wreszcie uda jej się zdobyć upragnioną miłość i szczęście rodzinne. Za płomienną miłością tęskni też Ola Lubicz, ale jej dążenia miłosne stale kończą się fiaskiem. Ciągle wpada w sidła nieodpowiednich mężczyzn. Podejmuje naukę na wydziale resocjalizacji – praktyka przynosi jej kolejne rozgoryczenie. Trafia do szpitala w wyniku pobicia przez podopiecznych. Postanawia jednak dalej iść obraną drogą.
Bagaż doświadczeń, które dotykają dzieci Lubiczów spoczywa na barkach rodziców, którzy udzielają im duchowego wsparcia i proponują różne rozwiązania zaistniałych problemów. I podobnie jak w „M jak miłość” potrafią ostatecznie znaleźć wspólny język ze swoimi dziećmi. Rodzina jednoczy się, by być silniejsza w pokonywaniu trudności życiowych.
Nie można jednak nie zauważyć, że wszystkie przedstawione rodziny, te telewizyjne, jak i z powieści Dąbrowskiej, spotykały na swojej drodze do budowania szczęścia rodzinnego wiele poważnych problemów. Doznawały traumatycznych przeżyć w związku ze śmiercią najbliższych i z innymi tragediami. I wtedy z pomocą przychodzili młodszym członkom rodzin najstarsi przedstawiciele rodu. To oni, najbardziej doświadczeni życiowo, nie pozwalali zagubić się im w świecie pełnym trudności, przeciwności i niespodzianek. Prawdziwą wartość rodziny poznawaliśmy nie wtedy, gdy wszystko się układało po myśli jej członków, ale wówczas, gdy potrafiła ona scalić się w chwilach najtrudniejszych.
Przedstawione przykłady przeczą powiedzeniu, że z rodziną najlepiej wychodzi się na zdjęciu.

strona:    1    2    3    4    5    6    7  





Scharakteryzuj różne ujęcia motywu rodziny w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze spotykamy bardzo różnorodne modele rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta. Napisana poprawnym językiem. Właściwa kolejność argumentów i wnioski.

Przedstaw, scharakteryzuj i oceń różne portrety małżeństw ukazane w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Istnieje duża różnorodność konstruowania portretów małżeństw i ich roli w utworach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, zawiera bogatą bibliografię, dzięki czemu ukazana zostaje różnorodność związków małżeńskich. Autorka odwołuje się do kilku epok. Sprawny literacki język.

Obrazy małżeństw i rodzin w literaturze. Omów różnorodne ujęcia motywu na podstawie wybranych tekstów literackich trzech epok.

Ocena:
20/20
Teza: Podobieństwa i różnice w ujęciu motywu małżeństwa i rodziny w trzech epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje relacje rodzinne i wzory małżeństw w trzech epokach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Rodzice i dzieci. Przedstaw relacje między rodzicami i dziećmi na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Głównym tematem literackim i filmowym jest sztuka dobrego wychowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, ciekawe przykłady literackie i filmowe. Bogata argumentacja i konsekwentna konstrukcja treści.

Rodzina i jej społeczne funkcje. Zaprezentuj temat, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Obok rodzin szczęśliwych, w których poszczególni członkowie szanują się i darzą miłością spotykamy rodziny pozbawione tych wartości, które nie spełniają swoich funkcji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, przemyślana i godna polecenia. Płynny język wypowiedzi, poprawna kompozycja.

Rodzina dawniej i dziś. Porównaj modele rodzin, odwołując się do dzieł literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Czy dawna i współczesna rodzina wygląda tak samo?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia, bogaty plan pracy.

Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach przedstaw związki uczuciowe i konflikty postaw

Ocena:
20/20
Teza: Relacje rodzinne powinny opierać się na wzajemnej miłości, trosce, szacunku i wyrozumiałości, jednak, jak pokazują wybrane przeze mnie teksty, często braknie w domach tych wartości, rodzą się konflikty, a życie rodzinne staje się piekłem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna, napisana płynnym stylem, oparta na bogatych przykładach.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Motyw nieszczęśliwej rodziny w literaturze. Omów przyczyny i skutki nieszczęścia

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż podstawowy model rodziny przetrwał wieki, to jednak w różnych epokach występowały odmienne problemy, które dzieliły poszczególnych członków rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, ukazująca różne wizerunki nieszczęśliwych rodzin. Poprawna bibliografia i styl wypowiedzi.

Ewolucja modelu życia rodzinnego w odwołaniu do wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe funkcje rodziny nie uległy przez lata zmianom, które utrwalała na swoich kartach literatura.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, ukazując jak zmieniało się przez wieki postrzeganie rodziny. Poprawny plan i bibliografia.

Wizerunki ojców w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Opiekuńcza oraz wychowawcza funkcja ojca, przedmiotem zainteresowania polskiej i światowej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca rzetelnie przygotowana, odwołująca się do wielu różnych wizerunków ojca. Przemyślane zakończenie.

Motyw rodziny w literaturze polskiej i światowej. Analizując wybrane teksty, porównaj różne ujęcia motywu rodziny

Ocena:
20/20
Teza: Jak pokazują przykłady literackie, więcej jest obrazów rodzin z problemami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przedstawiona teza dogłębnie udowodniona.

Dom i rodzina jako motyw literacki. Omów różne sposoby jego ujęcia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy literatury, świadomi, jak wielką rolę w egzystencji każdego odgrywa dom i rodzina, często sięgali po związane z nimi motywy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Jakie znaczenie ma dom i rodzina w życiu człowieka? Zaprezentuj funkcjonowanie tego motywu, odnosząc się do utworów różnych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy, analizując mechanizmy tworzące rodzinny dom, szeroko opisywali jego znaczenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, na temat, zawiera właściwą analizę poprawnie dobranych dzieł.

Literatura XX wieku o domu i rodzinie - serio i prześmiesznie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno śmieszne, jak i poważne obrazy rodzinnego domu wiele mówią o świadomości i wartościach wyznawanych przez ich mieszkańców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady, w pełni zrealizowany temat.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Różne ujęcia motywu rodziny w literaturze. Omów je, odwołując się do wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie kreacje rodzin dostarczają czytelnikom bogatych wzorców.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo przejrzysta i przekrojowa praca.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Archetyp uczuć rodzicielskich w literaturze różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Archetyp uczuć rodzicielskich silnie zmieniał się od antyku po czasy współczesne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób pokazuje jak zmieniał się archetyp uczuć rodzicielskich od przykładów wyidealizowanych po współczesne utwory skupiające się na zerwaniu więzów w rodzinie.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Życie rodzinne w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie życia rodzinnego w „Nocach i dniach” Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat, trafna analiza problemu. Oryginalna teza i wnioski.

Porównanie ujęcia motywu domu rodzinnego w serialu telewizyjnym, filmie i literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Dzieła literackie i filmowe dokumentują najważniejsze procesy i zmieniające się relacje jakie zachodzą w przestrzeni rodzinnego domu.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca oparta na bogatym materiale. Przemyślana i konsekwentna kompozycja.

Różne sposoby kreowania obrazu rodziny i ich funkcje w utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie typowe, choć odmienne modele rodzin i ich rola w poszczególnych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja zgrabnie napisana, ukazuje różnorodność funkcji jakie pełni motyw rodziny.

Tęsknota za szczęściem rodzinnym – odwieczny motyw literacki. Omów motyw na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze ukazane zostały pozytywne rodziny, w których panowało szczęście, jak i takie, w których bohaterowie mogli jedynie za szczęściem rodzinnym tęsknić.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady z różnych epok. Poprawna kompozycja i ramowy plan pracy.

Obraz rodziny w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura dostarcza nam różnorodne modele rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Temat potraktowany przekrojowo. Autor skupia się na wybranych modelach rodziny, prezentując ich wady i zalety.

Motyw rodziny w literaturze. Omów różne modele relacji rodzinnych na wybranych przykładach z literatury krajowej i światowej

Ocena:
19/20
Teza: Relacje rodzinne nie są łatwe do zbudowania, więc w literaturze nie ma wiele przykładów wyidealizowanych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. Poprawny język i styl wypowiedzi. Do dopracowania wnioski.

Motyw nieudanych małżeństw w literaturze. Rozwiń problem na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni kolejnych epok literackich małżeństwo było realizowane zgodnie z panującym światopoglądem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Bogata bibliografia.

Wpływ domu rodzinnego na kształtowanie osobowości człowieka. Omów na wybranych przykładach literackich i własnych doświadczeniach

Ocena:
19/20
Teza: Występująca w domu rodzinnym miłość jest warunkiem przekazania młodym ludziom określonego systemu wartości oraz tradycji kształtujących osobowość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, w pełni zrealizowany temat i uargumentowana teza.

Obraz domu rodzinnego w literaturze. Przedstaw, opierając się na wybranych przykładach z rożnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Relacje pomiędzy członkami domostw są często wykorzystywane do przedstawienia mentalności przedstawicieli danej epoki, a także ich sposobu postrzegania świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje na właściwie dobranych przykładach jak różnie może zostać wykorzystany motyw rodzinnego domu. Poprawny język, dobrze uargumentowana teza.

Konflikty rodzinne w wybranych dramatach. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Dramat poprzez swoją szczególną formę i dialogowość stanowi od wieków niewyczerpany sposób na ukazanie rodzinnych konfliktów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, logiczny wstęp i zakończenie. Poprawny styl wypowiedzi.

Omów rolę domu rodzinnego w życiu bohaterów wybranych dzieł literackich

Ocena:
19/20
Teza: We wszystkich odwołujących się do motywu rodzinnego domu utworach podkreślana jest waga stosunków panujących w rodzinie i mich wpływu na samopoczucie jej członków.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Model polskiej rodziny w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Choć model polskiej rodziny zmieniał się w zależności od epoki historycznej zazwyczaj dominowała w nim tradycja i wzajemny szacunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na polskiej literaturze. Pokazuje jak w zależności od czasów historycznych rodzina postrzegana była przez wybranych autorów.

Czy dom i rodzina mogą stać się przewodnią ideą w życiu człowieka? Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Czy rzeczywiście dla każdego dom i rodzina to najważniejsze elementy w życiu?

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna, przemyślana prezentacja.

Zaprezentuj relacje między ojcami i synami na wybranych przykładach z literatury

Ocena:
18/20
Teza: Zdrowe relacje między rodzicami a dziećmi są możliwe niezależnie od czasu, w jakim przyszło żyć bohaterom literackim.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Ciekawe podejście, dobrze dobrane argumenty. Na uwagę zasługuje poprawna bibliografia.

Piekło rodzinnego życia. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Literatura często odnosi się do motywu nieszczęśliwych i tragicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne powody dla których rodzinny dom przypomina piekło. Poprawnie dobrane argumenty. Dobrze zbudowany konspekt pracy.

Rodzina jako miejsce ludzkich dramatów. Omów temat, wykorzystując współczesne utwory literackie i filmowe

Ocena:
18/20
Teza: Współcześnie dominują obrazy patologicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i spójna.

Portrety rodziców i dzieci w utworach literackich różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Wzajemne stosunki między rodzicami i ich potomkami, cechują się na tyle rozbudowaną gamą tworzących je odczuć i emocji, że stały się częstym tematem utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, logicznie uargumentowana teza.

Porównanie różnych wizerunków życia rodzinnego w literaturze i sztuce

Ocena:
17/20
Teza: Dobre relacje rodzinne są trudne do zbudowania, jednak są podstawą szczęścia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Pomysł dobry, wykonanie nieco słabsze. Poprawna bibliografia i plan pracy.