Cel uświęca środki. Rozważ zagadnienie na przykładzie różnych postaw bohaterów literackich
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw wyboru


Cel uświęca środki. Rozważ zagadnienie na przykładzie różnych postaw bohaterów literackich

Pytanie o środki służące do osiągnięcia celu nurtowało wielu filozofów i myślicieli. Wśród nich znaleźli się także twórcy literatury, którzy dociekali, czy można dojść do szczytnych celów używając nie zawsze godnych i cnotliwych metod. Zasadnicza odpowiedź na pytanie czy cel uświęca środki nie może być jednoznaczna. Z jednej strony można się z tym nie zgodzić, twierdząc, iż raczej użyte środki są w stanie pohańbić cel. W większości przypadków wzniosłe cele (szczęście całej ludzkości, powszechny dobrobyt, zbawienie dusz) były jedynie usprawiedliwieniem brudnych metod stosowanych w całkiem przyziemnych celach - dla władzy lub pieniędzy. Z drugiej strony, gdy nie sposób osiągnąć pożądanego i chwalebnego celu, stosując sprawiedliwe, zgodne z prawem i sumieniem środki czasem dopuszczalne jest zastosowanie metod zazwyczaj potępianych i niegodnych. Trzeba pamiętać, że granica między jednym, a drugim rozumieniem jest bardzo płynna. Pisarze także nie dawali zawsze jednoznacznych odpowiedzi na pytanie o drogę do celu, co przedstawię w swojej prezentacji.

Trwająca przez 123 lata niewola państwa polskiego, rozdzielonego i pozostającego przez ten czas pod trzema zaborami: pruskim, austriackim i niemieckim, jako bolesne i znamienne doświadczenie dla naszego narodu, określiła charakter powstającej w tym czasie literatury. Będąca odbiciem społeczno – kulturowych przemian literatura, jako jeden z elementów podtrzymujących tożsamość podzielonego narodu, musiała odnosić się do realiów społeczno – politycznych. Zadaniem pisarzy było więc wskazanie drogi, którą społeczeństwo powinno pójść, aby odzyskać niepodległość. Swoimi dziełami mieli wzbudzać w sercach Polaków ducha walki.

Najpełniej problem osiągania szczytnego celu, jakim jest dobro ojczyzny, nie zawsze prawymi środkami opisuje w „Konradzie Wallenrodzie” Adam Mickiewicz. Autor w utworze wykorzystał średniowieczną historię jako tło do wydarzeń sobie współczesnych – posłużył się kostiumem historycznym. Kostium historyczny był częstym środkiem stosowanym przez poetów tamtego okresu, ponieważ obowiązywała cenzura. Tytułowy bohater, uprowadzony ze swej ojczyzny przez Krzyżaków jeszcze jako dziecko, został nazwany Walterem Alfem. Zostałby zapewne wspaniałym rycerzem krzyżackim, gdyby nie Halban, litewski wajdelota, również pozostający w niewoli u Krzyżaków. To właśnie Halban rozbudził w Konradzie patriotę, pomagał mu w wyborze drogi życiowej, mobilizował do działania, podtrzymywał na duchu. Halban był poetą i tym samym Mickiewicz wskazuje wielką rolę poezji w życiu narodu, żyjącego w niewoli. Poezja stoi na straży tradycji, w niej zawarte są wszystkie świętości narodowe. Ma moc przywoływania przeszłości. Opowiada pokoleniom tragiczne wydarzenia i nie pozwala o nich zapomnieć. Roznieca w sercach miłość do ojczyzny i tym samym zachęca do walki. Mobilizuje ludzi do działania na rzecz kraju, pokazuje, że czasem należy poświecić nawet siebie. Podczas jednej z bitew Zakonu z wojskami litewskimi Walter Alf wykorzystał sytuację i przeszedł na stronę Litwinów. Tam zakochał się i poślubił córkę księcia Kiejstusa, Aldonę. Niestety bohater nie potrafił być szczęśliwy widząc nieustające klęski bitew swoich rodaków. Opuścił więc swoją ukochaną żonę i pod przebraniem chrześcijańskiego rycerza, Konrada Wallenroda wstąpił do zakonu krzyżackiego. Wsławiony bohaterskimi czynami, cieszył się ogromnym autorytetem i szacunkiem wśród braci zakonnych. Został wybrany na wielkiego mistrza. Zwlekał z bitwą z Litwinami i prowadził ją tak, że Krzyżacy przegrali.

Można powiedzieć, że skruszył zakon od środka, użył podstępu i sam jeden pokonał wroga. Nie oznaczało to jednak powrotu do prywatnego szczęścia. Krzyżacy wykryli zdradę, lecz Konrad Wallenrod postanowił zginąć z własnej ręki. Bohater miał świadomość, że łamiąc zasady moralne obowiązujące w świecie, skazuje się na ostracyzm i na to, że będzie odrzucony przez społeczeństwo. Wiedział, że popełnia zbrodnię, zabija i działa niemoralnie, ale także zdawał sobie sprawę, że jest to jedyny sposób działania. Konrad Wallenrod cierpiał, gdyż wiedział, że niszczy życie bliskich mu osób, czyli Aldonie, która go kochała i rycerzom zakonnym, bezgranicznie mu ufającym. Musiał wybrać między miłością do kobiety, a miłością do ojczyzny. Wybrał Litwę, poświęcił swoje życie prywatne, gdyż „szczęścia w domu nie zaznał, bo go nie było w ojczyźnie”. Drogo okupił jednak zwycięstwo nad wrogiem – swoja miłością, życiem i honorem. Od imienia głównego bohatera utworu Adama Mickiewicza powstały terminy: walenrodyzm i postawa walenrodyczna na określenie postawy bohatera, który w imię racji patriotycznych zmuszony jest walczyć podstępem, przybierając maskę i stając się bohaterem dwulicowym.

Dogłębne studium bohatera, któremu przyświecają szczytne idee prowadzące do zbrodni odnaleźć możemy w „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego. Powieść ta, to literackie studium psychiki zbrodniarza, młodego człowieka, który nie zgadza się na normy i warunki ówczesnego życia. Autor wnikliwie analizuje postępowanie Rodiona Raskolnikowa, jego uczucia, poglądy, sposób rozumowania. Rodion Raskolnikow pochodzi z małego miasteczka i nie potrafi odnaleźć się w wielkim mieście, nie radzi sobie z życiem ubogiego studenta. Brak pieniędzy nie pozwala mu także pracować jako korepetytor, ponieważ nie stać go na schludne ubranie. Raskolnikow wpada na pomysł, który pomoże mu wyjść z nędzy, postanawia zabić lichwiarkę Alonę Iwanową i ukraść zastawione u niej kosztowności. Jednak chęć wzbogacenia się nie jest jedynym motywem zbrodni Rodiona.

Dużo ważniejszym powodem popełnienia zbrodni jest sprawdzenie swojej własnej teorii, teorii o ludziach zwykłych i niezwykłych. Ludzie zwykli są ograniczani przez pewne prawa, normy etyczne, zakazy i nakazy, natomiast ludzie „niezwykli” są wolni od wszelkich ograniczeń. Raskolnikow potwierdzenie swej teorii odnajduje w historii w postawie wybitnych dowódców „wszyscy prawodawcy i założyciele fundamentów ludzkości, poczynając od najstarożytniejszych, poprzez Likurgów, Solonów, Mahometów aż do Napoleonów i tak dalej, wszyscy co do jednego byli przestępcami” wszyscy oni łamali obowiązujące normy i zasady, wprowadzali „nowe słowo”, mimo to dokonali oni wielkich czynów i zapisali się na kartach historii. Według głównego bohatera ludzie ci mieli prawo, a nawet obowiązek do popełnienia przestępstwa w imię wyższej idei: „Gdyby odkrycia Keplera i Newtona, wskutek jakichś okoliczności, żadną miarą nie mogły stać się wiadome ludziom inaczej niż przez ofiarę życia jednego człowieka, dziesięciu, stu i tak dalej ludzi, którzy by temu odkryciu przeszkadzali lub stawali mu w poprzek, wówczas Newton miałby prawo, owszem, byłby obowiązany... usunąć tych dziesięciu czy stu ludzi, ażeby całą ludzkość zapoznać ze swymi odkryciami”. Rodia żyje w przekonaniu, że jest jednostką ponadprzeciętną, od małego był utwierdzany w tym przekonaniu przez matkę i siostrę, które wróżyły mu błyskotliwą karierę naukową. Jednak na przeszkodzie tej kariery stanął brak pieniędzy, więc Rodia doszedł do wniosku, że jako człowiek „niezwykły” ma prawo stosować się do powszechnego stwierdzenia „cel uświęca środki”, tym bardziej, że chodzi jedynie o „życie suchotniczego, głupiego i złego babsztyla”, za którego bogactwa można by „setki, może tysiące ludzkich istnień skierować na właściwą drogę”, „dziesiątki rodzin ocalić od nędzy, rozkładu, zguby, od rozpusty”. „Za jedno życie – tysiąc żywotów uratowanych od gnicia i rozkładu. Jedna śmierć w zamian za sto żywotów – przecież to prosty rachunek!”.

Zbieg okoliczności sprawia ze Raskolnikow zabija także siostrę starej lichwiarki, Lizawietę. W chwilę po popełnieniu zbrodni Rodia uświadamia sobie, że nie jest tak niezwykły jak mu się wydawało, jest przerażony, strach paraliżuje jego myśli. Jedynie przez przypadek udaje mu się uciec z miejsca zbrodni. Jest przerażony do tego stopnia, że po powrocie do domu pada nieprzytomny na łóżko. Skradzione pieniądze chowa w odludnym i niewidocznym miejscu, nie wykorzystuje ich do celów wcześniej zamierzonych. Jego przerażenie zamienia się w chorobę, chorobę duszy i ciała, chorobę psychiczną i fizyczną. Dręczą go majaki i gorączka. Zbrodnia na stałe wryła się w jego umysł, pozostawiła ślad niemożliwy do zatarcia – ślad na jego sumieniu. Rodion cierpi na manię prześladowczą, wydaje mu się, że każdy dookoła wie o zbrodni jaką popełnił, o jego winie, wydaje mu się, że policja już wie wszystko o nim. Jest rozbity wewnętrznie, popada w depresję. Pragnie odizolować się od innych ludzi, żyć w samotności, nie jest do końca pewien podejmowanych przez siebie decyzji. Zachowanie bohatera staje się coraz bardziej irracjonalne, odwiedza mieszkanie ofiary, rozmawiając z władzami i innymi ludźmi rzuca podejrzenia na swoja własną osobę. Ludzie podejrzewają go również o chorobę psychiczną.

Jednak narastająca potrzeba podzielenia się z kimś prawdą o zbrodni popycha Raskolnikowa do rozmowy z Sonią, młodą dziewczyną i do przyznania się jej do winy. Wkrótce dowiaduje się o tym również Dunia.. Sonia wraz z Dunią namawiają Rodiona do przyznania się do winy na komisariacie. Sonia mówi mu, że jedynie poprzez pokutę i cierpienie będzie mógł odkupić swoje winy. Rodia nie uważa iż postąpił źle, jednak udaje się na komisariat. O popełnionej przez siebie zbrodni mówi „Nie zabiłem człowieka, zabiłem zasadę”. Raskolnikow uważa się za człowieka przegranego, za człowieka który nie przeszedł egzaminu wybitności. Dopiero wieloletnie zesłanie na Syberię i starania Soni pozwalają Raskolnikowowi powrócić do chrześcijańskiej moralności i porzucić swą zgubną teorię podziału ludzi na klasy. W powieści karą za popełnione zbrodnie nie jest zesłanie na Syberię, lecz męki psychiczne przez które przechodzi bohater. To one sprawiają, że zbrodniarz czuje się przegranym, że sam dla siebie staje się katem i oprawcą.

Powieść „Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego świadczy o tym, że poświęcenie dla innych w imię szczytnego celu to popularny temat literacki. Główny bohater powieści – Tomasz Judym – to niepoprawny idealista. Mimo awansu społecznego i zdobycia wykształcenia medycznego wciąż pamiętał, z jakiego środowiska się wywodził. Czuł się winny, że jemu się udało, a wielu innym nie. Jako lekarz rezygnuje z wartości materialnych i własnego szczęścia. Poświęcenie bohatera opiera się na wyrzeczeniu wszystkiego na rzecz idei społecznej, niesienia pomocy ludziom. Jego drogę kariery możemy uznać za wzorcową, ponieważ Judym całe swoje życie poświęcił leczeniu ludzi i walce o powszechność usług lekarskich. Bohater wychował się w obskurnym mieszkaniu, które zapamiętał jako: „suterena, wilgotny grób pełen śmierdzącej pary. Ojciec wiecznie pijany, matka wiecznie chora. Zepsucie, nędza i śmierć…”. Po śmierci matki wzięła go na wychowanie ciotka, która w młodości była kobietą lekkich obyczajów. Chłopca traktowała jak służącego, nigdy nie starczało jej pieniędzy by zadbać o jego ubranie. Aby ułatwić mu edukację wzięła na stancję ubogiego studenta, który uczył Tomasza, a następnie opłaciła jego szkołę. W takich warunkach bohater skończył szkołę średnią i medycynę w Warszawie.

Mimo iż Judym wyrwał się ze świata nędzy, nie potrafił zapomnieć o swym pochodzeniu. Walkę z ubóstwem najbiedniejszych bohater rozpoczął od wygłoszenia odczytu na spotkaniu u warszawskiego doktora, na którym pojawiła się niemal cała warszawska śmietanka. W referacie „Kilka słów w sprawie higieny” przedstawił pomysł poprawy stany zdrowia warszawskiej biedoty. Jako idealista twierdził, że do obowiązków lekarza należy troska o higienę najuboższych, a nie wyłącznie osób majętnych: „Lekarz dzisiejszy - to lekarz ludzi bogatych”. Niestety, jego słowa: „My lekarze mamy wszelką władzę niszczenia suteren, uzdrowotnienia fabryk, mieszkań plugawych, przetrząśnięcia wszelkich krakowskich Kazimierzów, lubelskich dzielnic żydowskich. W naszej to jest mocy. Gdybyśmy tylko chcieli korzystać z przyrodzonych praw stanu, musiałaby nam być posłuszna zarówno ciemnota, jak siła pieniędzy...” nie zrobiły na nikim wrażenia, a sam autor nie mógł dokończyć wystąpienia. Został okrzyknięty marzycielem, a jego tezy poddano krytyce. Zebrani lekarze wzbraniali się przed odpowiedzialnością, a Judym podnoszący argumenty miłości bliźniego, pozostał sam.

Kolejny etap działalności lekarskiej Judyma to praca w zakładzie uzdrowiskowym w Cisach. Bohater zaczął tam od podstaw organizować funkcjonowanie szpitala, z którego korzystała również miejscowa ludność. Tomasz poświęcał się całkowicie pracy, nie tylko nadzorował modernizację, ale i przyjmował najuboższych. Problem pojawił się, kiedy pragnął polepszyć zdrowie okolicznych mieszkańców osuszając otaczające mokradła. Znienawidzony przez zarządców ośrodka zmuszony jest zrezygnować z pracy. Ponownie trafił ze swymi ideami na ludzi dbających jedynie o swe finanse, obojętnych na krzywdę innych, nie chcących wykazać odrobiny wysiłku. Jednak pozostawał wierny swym celom.

Miejscem, w którym bohater postanawia całkowicie poświecić się leczeniu najuboższych jest Sosnowiec. W rozmowie z narzeczoną, Joasią Podborską, stwierdza: „Ja muszę rozwalić te śmierdzące nory. Nie będę patrzał, jak żyją i umierają ci od cynku (…)Przecie to ja jestem za to wszystko odpowiedzialny! Ja jestem! (…)Jeżeli tego nie zrobię ja, lekarz, to któż to uczyni? Tego nikt...”. Czuje się odpowiedzialny za sytuację, w jakiej znalazła się biedota i za całą jej krzywdę. Znów wspomina swoje pochodzenie i przeszłość, mówiąc: „Otrzymałem wszystko, co potrzeba... Muszę to oddać, com wziął. Ten dług przeklęty... Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, ani jednej rzeczy, którą bym przycisnął do serca z miłością, dopóki z oblicza ziemi nie znikną te podłe zmory.” Judym chciał poświęcić się dla innych, być lekarzem i społecznikiem zarazem. Na szli położył szczęście własne i szczęście ukochanej Joasi. Była to bardzo wysoka cena za możliwość realizacji swojego postanowienia pomocy najbardziej potrzebującym. Kariera Judyma jest przykładem wierności swoim ideałom i konsekwencji w obranej drodze, jednak by to uczynić potrzeba wiele wyrzeczeń. Można się zastanawiać, czy odrzucenie miłości, jako środek do całkowitego poświęcenia się innym godne jest pochwały. Nie ulga jednak wątpliwości fakt, że Judym pozostał wierny sobie.

Zofia Nałkowska w „Granicy” przedstawia pięcie się po kolejnych stopniach kariery Zenona Ziembiewicza. Autorka w swojej powieści ukazuje, że dążenie za wszelką cenę do zrobienia kariery może doprowadzić do nieszczęścia. Środki, jakie powziął bohater nie zawsze były zgodne z moralnymi zasadami. Zenon pragnął zdobyć wykształcenie, niestety pochodził z ubogiej rodziny, która nie była w stanie zapewnić mu pieniędzy na studia. Młodzieniec dostał propozycję pracy w gazecie „Niwa”, co umożliwiło mu dalsze kształcenie się, jednak jednocześnie uzależnił się od Czechlińskiego, jego artykuły nie mogły być do końca szczere, często musiał pomijać „niewygodne” fakty i koloryzować prawdę. Po pewnym czasie, dzięki koneksjom Czechlińskiego, został mianowany na prezydenta miasta. Musiał jednak wyrazić zgodę na sposób przyszłych rządów w ratuszu. Przez swoją pogoń za pieniędzmi i karierą Ziembiewicz przekroczył granicę moralną i zapomniał o swoich ideach życiowych. Stał się innym człowiekiem, dopuścił się zdrady swojej żony, którą kochał, szukając wytłumaczenia, stwierdził, że do tego zdarzenia doszło przez dług, jaki był winien Justynie. Uważał, że gdyby nie te pieniądze nie spotkałby się z Bogutówną i zaistniała sytuacja nie miałaby miejsca. Ofiarowane jej przez niego pieniądze spowodowały ciąg zdarzeń, których nikt i nic nie było w stanie już odwrócić. Zdesperowana dziewczyna usunęła ciążę, która dałaby jej radość. Kiedy zdała sobie sprawę z tego, że usunęła dziecko, które przyniosłoby jej szczęście, zachorowała i w rozpaczy dokonała przestępstwa, które później doprowadziło do samobójstwa Zenona. Przykład Ziembiewicza pokazuje, że chociaż jego cele wydawały się słuszne, to obrana droga prowadząca do nich nie była właściwa. Spowodowała, że ostatecznie bohater poniósł klęskę, a jego cele okazały się mrzonkami.

Jak widać na podstawie przedstawionych przykładów droga do osiągnięcia celów zawsze jest wyboista. Zazwyczaj ludzie młodzi są idealistami. Wierzą, że potrafią osiągnąć to, co nie udało się innym. Jednak życie weryfikuje ich marzenia. Niektórzy popełniają błędy – jak Raskolnikow czy Ziembiewicz, nie osiągają wyznaczonych celów, stosując nieczyste środki, inni za pozostanie wiernymi ideałom płaca wysoka cenę – muszą zrezygnować z prywatnego szczęścia. Ukazani bohaterowie dokonywali rożnych wyborów próbując osiągnąć to, co zamierzyli. Niektórym się to udało, inni przegrali. Jednak można wysnuć wniosek, że cel nie uświęca środków. Droga kłamstwa czy zbrodni zawsze prowadzi donikąd, zaś osiągnięcie upragnionego idealistycznego celu musi być okupione wielką ceną i wymaga bezgranicznego poświęcenia.

strona:    1    2    3    4    5  





Przyczyny i konsekwencje przyjmowania przez człowieka różnych postaw wobec zła. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze przedstawione zostały różnorodne motywacje ludzi w zetknięciu ze złem i konsekwencje dokonanych wyborów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i szczegółowo analizuje pracę. Poprawny konspekt i bibliografia.

Zwyciężyli w starciu z losem, czy zostali zwyciężeni przez los? Andrzej Kmicic, Jacek Soplica, Stanisław Wokulski, Bernard Rieux – odwołując się do swojej wiedzy o wymienionych postaciach literackich, przedstaw swój punkt widzenia na t

Ocena:
20/20
Teza: Pojedynek z losem może skończyć się różnie - jedni zwyciężą, inni poddadzą się losowi, ponosząc klęskę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sposób przejrzysty realizuje temat. Argumenty w pełni odpowiadają tematowi.

Prawo do szczęścia a poczucie obowiązku. Omów problem, odwołując się do wybranych bohaterów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze jeden z najczęściej uwidocznionych wyborów zapada pomiędzy indywidualnym szczęściem, a dobrem ogółu, dochowaniem zasad lub oddaniem się życiowej misji czy obowiązkowi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje dylematy wybranych bohaterów. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Bohater w sytuacji wyboru życiowego. Przedstaw temat, analizując i interpretując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy często wykorzystują motyw wyboru życiowego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa. Argumenty logicznie i płynnie przedstawione.

Serce czy rozum? - rozważ problem, odwołując się do wybranych utworów z literatury polskiej i obcej XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje, że jeśli zdecydujemy się na to, by kierować się wyłącznie rozumem, lub wyłącznie sercem, nigdy do końca nie będziemy szczęśliwi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca standardowa. Zawiera wszystkie niezbędne elementy.

Samotność. Wybór czy konieczność. Rozważ problem w oparciu o wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Wskazanie przyczyn samotności i jej wpływu na człowieka na przykładzie wybranych utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dogłębnie analizuje temat. Ciekawe przykłady zanalizowane dogłębnie.

Serce i rozum jako dwie drogi postępowania człowieka. Jakich wyborów dokonywali znani bohaterowie literaccy. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Niemożliwość pogodzenie serca i rozumu przy podejmowaniu decyzji przez przywołanych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat, pokazuje różnych bohaterów wybierających odmienne drogi. Poprawna bibliografia i plan.

Obrazy więźniów i ich odzwierciedlenie w literaturze. Omów motyw więźnia na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura daje nam różne obrazy więźniów – walczących o zachowanie wolności wewnętrznej, walczących o odzyskanie wolności fizycznej, próbujących się przystosować do więziennych warunków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne przykłady zniewolenia i konsekwencje tego stanu. Przemyślana bibliografia dokładnie przeanalizowana.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Przyczyny i skutki błędów życiowych bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: „Ludzką rzeczą jest błądzić, głupców – trwać w błędzie”

Ocena opisowa nauczyciela: Rozbudowana prezentacja szczegółowo analizująca błędy poszczególnych bohaterów i ich konsekwencje.

Różne oblicza miłości. Rozwiń temat odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Miłość ma tak wiele twarzy, że nie sposób interpretować ją jednoznacznie.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady, pokazująca różne oblicza miłości prezentacja.

Władza. Pokusa, zaszczyt czy odpowiedzialność. Przedstaw zagadnienie na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wielu epok literackich przedstawiają różne mechanizmy władzy oraz interpretują władzę jako pozytywny lub negatywny przywilej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, skupia się na odpowiedzi na pytanie postawione w tytule.

Różne przyczyny i konsekwencje wyboru zła przez bohaterów literackich. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura nie unika przedstawiania postaci negatywnych i wyborów przez nich dokonywanych.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawny styl wypowiedzi, dobrze dodane lektury. Logiczna konstrukcja pracy.

Cel uświęca środki. Rozważ zagadnienie na przykładzie różnych postaw bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Pisarze nie dawali zawsze jednoznacznych odpowiedzi na pytanie o drogę do celu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wyczerpująco analizuje temat.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Tragedia jest tam, gdzie jest wybór - przedstaw swoje przemyślenia dotyczące wyborów bohaterów literackich i ich konsekwencji

Ocena:
18/20
Teza: Tragiczny wybór bohatera nie zawsze zależy wyłącznie od niego, czasem jest zdeterminowany przez los.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana z konsekwencją, poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.