Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Wśród całej masy bohaterów literackich wyróżniają się jednostki, które potrafią zapomnieć o własnych korzyściach i poświęcić się w imię wielkiej idei, takiej jak na przykład wolność ojczyzny czy dobro ludzkości. Największe jednak poświęcenia to te wynikające ze szlachetności serca. Niezależne od okoliczności, bo wynikające z głębokiego przeświadczenia. Tacy bohaterowie nic w zamian nie pragną, najważniejsza jest dla nich idea i wierność swoim wyborom. Największa ofiarę stanowi oddanie własnego życia. Do tak wielkiego poświęcenia zdolne są tylko nieprzeciętne jednostki o silnym charakterze, odwadze i konsekwencji. W swojej prezentacji pragnę zaprezentować właśnie takie postaci, które poświęciły to, co miały najcenniejsze – własne życie – w imię szczytnej idei.

Archetypem osoby poświęcającej własne życie dla dobra innych jest mitologiczny Prometeusz. Według mitologii greckiej nie tylko stworzył on człowieka, ale także dbał o niego i pomagał lepiej żyć. To właśnie dla dobra ludzkości dokonał kradzieży ognia z Olimpu oraz nauczał różnych rzemiosł, aby człowiek mógł stać się samodzielny. Przechytrzenie Zeusa przesądziły o jego losie. Zlekceważył realne i niesprzyjające okoliczności i skazał się na wieczną mękę. Za swą śmiałość, został surowo ukarany; przykuto go do skały, a orzeł codziennie wyjadał mu wątrobę, które wciąż odrastała (od tych straszliwych cierpień uwolnił go później Herakles). Jego cierpienia jednak nie poszły na marne; człowiek stał się panem na ziemi. Prometeusz jest symbolem jednostki, która zbuntowała się przeciwko niesprawiedliwości na świecie. Uważał, że urodził się po to, aby coś zmienić i to zmienić na lepsze. Odbierając bogom pełnię władzy nad światem i oddając ją częściowo w ręce ludzi, zdobył się na wielką odwagę. Pełne humanitaryzmu i bezinteresownej miłości działania oraz gotowość wystąpienia dla człowieka przeciwko najwyższym siłom, bogom czy prawom zostały na stałe połączone z osobą Prometeusza. Od jego imienia nazwano taką postawę prometejską. Świadczy ona nie tylko o dobroci, ofiarności czy miłości do ludzi, ale także o heroizmie, cierpieniu za ideę oraz zgodzie na poświęcenie własnego życia. Prometeizm to także połączenie samotnego buntu i nierównej walki z inteligencją i przebiegłością. Prometeusz, aby pomóc ludziom posunął się do podstępu. Wykazując się sprytem i odwagą doprowadził do składania ofiar tylko z nieprzydatnych kości i tłuszczu zwierząt. Zrezygnował z otwartej, honorowej walki, posunął się do oszustwa. Właśnie ze względu na tą złożoność motyw ten wykorzystywano w późniejszych epokach.

Służba ojczyźnie i głęboki patriotyzm to jedno z ważniejszych haseł średniowiecznego rycerstwa. W średniowiecznym eposie rycerskim „Pieśń o Rolandzie” przedstawiona została postać wojownika, który dowodził tylną strażą Karola Wielkiego. Roland jest wzorem rycerza chrześcijańskiego. W skrócie można przedstawić jego dzieje następująco: gwardia dowodzona przez Rolanda została otoczona przez Saracenów. Unosząc się honorem, bohater nie chce zadąć w róg, który wezwałby na pomoc armię królewską. Kiedy decyduje się na to pod koniec bitwy, jest już za późno. Król Karol przybywa, aby pomścić Rolanda i poległych żołnierzy, lecz Roland umiera. Poświęca swoje życie dla dobra ojczyzny i swego władcy Karola Wielkiego. Scena śmierci bohatera, będąca jednocześnie główną sceną utworu, pokazuje w momencie tak ważnym dla całego dzieła szereg cech, jakie wykazywał bohater za życia. Poświęcenie życia i moment śmierci przedstawione zostało w sposób symboliczny, świadczący o średniowiecznych cnotach rycerskich. Roland, czując zbliżający się koniec, świadomie na jej miejsce wybiera wzgórze – to nawiązanie do Biblijnej Golgoty, na której umarł Chrystus, i ma przy sobie tak ważne dla niego: miecz – Durendal, w głowicy zawierający relikwie oraz róg – symbol dowódcy. Odwraca głowę w kierunku pogan – aby wszyscy widzieli, że umiera jako zwycięzca. Bije się w piersi za popełnione grzechy, a do nieba wyciąga swoją prawą rękawicę. Później zwraca oczy w kierunku Hiszpanii, aby pokazać, że nie boi się wroga. Śmierci Rolanda towarzyszy niesamowite wydarzenie – przybywają do niego wysłannicy Boga z archaniołem Gabrielem na czele. Trzej aniołowie: Cherubin, Michał i Gabriel biorą Rolanda do nieba w uroczystej procesji, a następnie składają jego duszę przed Bogiem. Osoba Ronalda jest więc kreacją idealnego rycerza: jest odważny, wierny władcy, pobożny i wierny Bogu, kocha ojczyznę i kobietę. Gotów jest bez wahania poświecić własne życie.

Nawiązaniem do postępowania wspomnianego Prometeusza, a także motywu poświęcenia własnego życia jest między innymi romantyczny utwór „Konrad Wallenrod” Adama Mickiewicza. Polski wieszcz był najsłynniejszym poetą epoki romantyzmu. Jego utwory powstawały więc na emigracji i skupiały się głównie wokół problemu przywrócenia Polsce niepodległości. Postawa prometejska była według niego jedną z metod walki z zaborcą. Tytułowy bohater rezygnuje z osobistych marzeń, ambicji i celów, aby móc walczyć w obronie ojczyzny. W swoim działaniu jest niezłomny i bezkompromisowy. Wykazuje się heroizmem i głębokim patriotyzmem. Wspólną cechę obu postaw doskonale określa motto utworu: „Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walczenia - trzeba być lisem i lwem”. Wyraża ono konieczność sięgania po nie zawsze czyste moralnie fortele. Mimo że dzielnemu rycerzowi przyświeca słuszna oraz sprawiedliwa idea, aby osiągnąć cel używa środków nieetycznych.

Konrad Wallenrod był on synem litewskiego rycerza. Będąc jeszcze małym dzieckiem, został uprowadzony przez Krzyżaków i jako Walter Alf dorastał na dworze mistrza krzyżackiego Winrycha, który był jego ojcem chrzestnym. Krzyżacki opiekun traktował go niczym własnego syna, lecz nigdy nie zdołał zyskać jego miłości. Na rozwój Konrada bowiem ogromny wpływ wywarł litewski wajdelota (wędrowny pieśniarz), który na zamku krzyżackim pełnił funkcję tłumacza. Halban opowiadał chłopcu o Litwie, umiejętnie podsycając uczucie tęsknoty za rodzinnymi stronami i nienawiść do Krzyżaków. Jednocześnie wpajał mu zasady walki z wrogiem, z których najlbardziej skuteczną miał być podstęp. Konrad uczył się więc rzemiosła rycerskiego, wierząc, że kiedyś je wykorzysta, mszcząc się za krzywdy swojego narodu. Udało mu się w końcu zbiec na litewską stronę i wraz z Halbanem dotrzeć na dwór księcia Kiejstuta, gdzie osiadł i ożenił się z córką przychylnego mu władcy – Aldoną. Kiedy Krzyżacy ponownie zaczęli najeżdżać ziemie litewskie i po krwawych walkach zdobyli Kowno i Kiejdany, Walter zdecydował się wprowadzić w życie nauki Halbana. Porzucił żonę oraz dom i z wiernym wajdelotom u boku, walczył w Finlandii i w Niemczech. Tam jako giermek dołączył do orszaku hrabiego Wallenroda, udającego się na wyprawę do Palestyny. Podejrzany o zamordowanie swego pana, uciekł do Hiszpanii, gdzie pod przybranym mianem Konrada Wallenroda zasłynął z dzielności w walkach z Maurami. Już jako znany rycerz wstąpił do zakonu Krzyżaków, gdzie szybko awansował aż do pozycji mistrza Zakonu. Mimo nękających go wątpliwości, doprowadził do klęski wojsk krzyżackich. Został jednak zdemaskowany i zginął śmiercią samobójczą. Poświęcił swoje życie, a także osobiste szczęście w imię dobra ojczyzny. Podszył się pod sojusznika Krzyżaków, aby po zdobyciu zaufania i władzy zniszczyć zakon od środka. Wykorzystując kłamstwo, podstęp i zdradę poświęca nie tylko życie, ale także honor, godność i szanse na zbawienie. W słowach Wajdeloty można dostrzec tragizm sytuacji Konrada: Tyś niewolnik, jedyna broń niewolników – podstępy. Ofiara, jaką poniósł w walce za ojczyznę jest ogromna.

Adam Mickiewicz wyposażając Konrada Wallenroda w cechy prometejskie, chciał pokazać odbiorcom utwory, że bezpośrednia i otwarta walka z wrogiem nie jest jedynym wyjściem, czasami, aby coś zyskać trzeba się uciec do podstępu. Należy jednak przy tym posiadać takie cechy, jakie prezentuje przedstawiony wyżej bohater i przede wszystkim być gotowym na bezgraniczne poświęcenie – porzucenie wszystkiego, co się do tej pory posiadało, zapomnienie o szczęściu, miłości, a nawet o życiu, które w każdej chwili można stracić. Autor mówi, że taka postawa nie jest łatwa i wymaga ogromnego zdeterminowania, lecz ten, kto się jej podejmie będzie nieśmiertelny, gdyż, choć sam poświęci swoje życie, jego czyn nigdy nie zniknie z pamięci ludzi i będzie przekazywany z pokolenia na pokolenie.

W czasie międzywojnia dojrzało młode pokolenie Polaków, dla którego okupacja i hitlerowski terror stały się tragedią nie do udźwignięcia. Często pokolenie to określa się mianem Kolumbów nazwy pochodzącej od tytułu książki Romana Bratnego pt. „Kolumbowie rocznik 20”. Bratny poświęcił ją pokoleniu, które przyszło na świat około 1920 roku, a wkraczało w dorosłość w czasie II wojny światowej. Bohaterami uczynił głównie inteligencką młodzież warszawską, a cała powieść ukazuje obraz ówczesnych polskich nastolatków biorących udział w zbrojnej konspiracji antyhitlerowskiej w szeregach AK. Autor oparł przypominającą zbeletryzowany zapis kronikarsko-reportażowy powieść na bogatym materiale autobiograficznym, ponieważ sam brał udział w opisanych wydarzeniach. Podczas okupacji niemieckiej był oficerem Armii Krajowej i walczył w powstaniu warszawskim oraz jako jeniec przebywał w obozie. II część powieści zatytułowana „Śmierć po raz drugi” dotyczy powstania warszawskiego. Głównymi bohaterami są dwudziestoletni chłopcy, wplątani nagle w dramatyczną historię narodu i zmuszeni do podejmowania trudnych, nierzadko tragicznych decyzji. Z właściwą ich wiekowi fantazją, poświęceniem, ale i ze świadomością ogromu ryzyka i odpowiedzialności podejmują nierówną walkę z wrogiem. Początkowo jest ona spontaniczna. Z czasem przeradza się jednak w zorganizowaną i dokładnie planowaną działalność dywersyjną. Wybuch powstania sprawia, że podejmują jawną walkę na barykadach. Uczestniczą w obronie Starego Miasta, a kiedy heroiczna obrona dobiega końca ocalałe oddziały powstańcze szykują się do przejścia do Śródmieścia. Mają wszelkie cechy bohaterów narodowych: miłość do ojczyzny, męstwo, a także gotowość poświęcenia własnego życia.

Motyw śmierci w obliczu okrutnej rzeczywistości wojny pojawiał się nadzwyczaj często także w twórczości Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, między innymi w wierszu „Pokolenie”. Poprzez pryzmat losów całego pokolenia Kolumbów poznajemy kształt dramatów ludzi, dla których historia przeznaczyła śmierć. W świecie, w którym równolegle obfitość natury i piękno świata skonfrontowane zostają z niszczycielskimi siłami kataklizmu wojny człowiek nie ma ucieczki przed nieuchronnym końcem. Życie jego wypełniają lęki, niepokoje, nieustająca obawa przez śmiercią oraz nieprzezwyciężony strach. Szczególnie przerażająco brzmi swoisty manifest pokolenia, który zamiast tradycyjnie i entuzjastycznie formułować pozytywny program na przyszłość w sposób nie pozostawiający złudzeń zaprzecza podstawowym wartościom, jakie od wieków wyznawał człowiek.

Mimo młodego wieku pokolenie Kolumbów nie uciekło od odpowiedzialności za losy ojczyzny, nie wzbraniało się przed walką. Wręcz przeciwnie musiało dojrzeć do śmierci w imię wolności ojczyzny, o czym świadczą słowa: „Tak się dorasta do trumny, jakeśmy w czasie dorośli”. Młody powstaniec wypełnia moralny nakaz walki przeciwko złu, decydując się by pod osłoną nocy iść walczyć i ginąć wbrew nadziei. Świadomie zatem wybiera śmierć, choć nie zawsze wierzy w słuszność tego poświęcenia. Życie pokolenia staje się jedynie oczekiwaniem na zbliżającą się zagładę przy braku wiary w to, że przyszłość doceni ofiary złożone na ołtarzu okrutnej historii. Wykreowana przez Baczyńskiego wizja heroicznej śmierci nabiera zatem kształtu dalece pesymistycznego, stając się świadectwem katastroficznego, okrutnego losu człowieka, którego szczęściu, młodości i egzystencji bezwzględnie kładzie kres. Jak wiemy z historii wielu zginęło w powstaniu warszawskim. Do dziś żyje bohaterska pamięć o nich.

Temat poświęcenia życia jednostki występuje już w starożytnej mitologii i jest kontynuowany w kolejnych wiekach. Bohaterowie gotowi są oddać własne życie w imię chwalebnych idei lub wzniosłych wartości, takich jak dobro i wolność ludzkości czy człowieczeństwo. Poświęcenie charakteryzuje nie tylko poszczególne, wybitne jednostki, ale także grupy osób, zwykłych ludzi potrafiących zmierzyć się z przeciwnościami. Potrafiących przeciwstawić się złu w imię wyznawanych wartości. W zależności od wykorzystania motywu poświęcenia jest on rozumiany jako metoda walki, odpowiedź na otaczające zło lub reakcja na niesprawiedliwość, cierpienie czy krzywdę. Na przestrzeni epok posłużył do kreacji różnych wizji świata oraz bohaterów dzieł literackich. Czytelnicy z jednej strony mogą podziwiać wykreowane postaci, z drugiej brać z nich przykład i wiarę, że warto w imię szczytnych wartości, idei poświęcić się dla innych. Niekoniecznie całkowicie, tak jak większość z ukazanych bohaterów, ale przede wszystkim na co dzień, spełniając drobne, dobre uczynki.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.