Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw przyrody, natury


Natura nie przestaje zadziwiać bogactwem. Przyroda tematem malarzy i poetów różnych epok

Dzień dobry Państwu
Temat mojej prezentacji brzmi: Natura nie przestaje zadziwiać bogactwem – przyroda tematem malarzy i poetów różnych epok.
Mam zamiar przekonać Państwa, iż poeci i malarze wykorzystywali bogactwo natury opisując lub odmalowując jej różne formy w swoich dziełach.
Pojęcie „natura” jest niezwykle szerokie. Oznacza ono potocznie przyrodę, otaczający nas świat materialny. Obejmuje ono zarówno świat ożywiony (rośliny i zwierzęta), jak i nieożywiony (np. góry, skały, minerały).
Od antycznych czasów natura fascynowała ludzi. Stąd w mitologiach częste personifikowanie jej lub jej składowych. Na przykład u Greków Artemida, u Rzymian Diana były patronkami łowów i lasów, zaś driady zwane również nimfami symbolizowały drzewa.
Trudno się spodziewać, że piękno oraz różne oblicza natury fascynowały twórców. Świadczą o tym między innymi dzieła literackie i obrazy.
Można więc stwierdzić, iż poeci i malarze wykorzystywali bogactwo natury opisując lub odmalowując jej różne formy w swoich dziełach.
We wstępie wspominałem o personifikowaniu przez ludzi natury. Przykładem nieco odmiennego sposobu nadawania cech wyjątkowych, wręcz nadnaturalnych elementom natury jest opowieść o jeziorze Świteź w wierszu Adama Mickiewicza. Poeta opisuje piękno jeziora ”jasne rozprzestrzenia łono w wielkiego kształcie obwodu”. Zwraca uwagę na fascynujące piękno tafli jeziora nocą, gdy „gwiazdy nad tobą i gwiazdy pod tobą”. Jednocześnie Mickiewicz nadaje Świteziowi tajemniczość. „Bo jakie szatan wyprawia tam harce, jakie się larwy szamocą” opisuje poeta.
Proszę zwrócić uwagę, iż wiersz Świteź ukazuje fascynację twórcy elementem natury jakim jest jezioro i otaczające je lasy.
W temacie pracy pada stwierdzenie, iż natura zadziwia swoim bogactwem. Nic tak nie ilustruje owego bogactwa jak przywołany przeze mnie przykład fresków z kwiatami w wirydarzu klasztoru klarysek w Santa Clara. Ściany aż mienią się kolorami, różnymi kształtami i kompozycjami. Na malowidle nic się nie powtarza. Aż zazdroszczę zakonnicom przywileju oglądania tego malowidła. Widz całymi godzinami mógłby studiować dowolny jego fragment zachwycając się bogactwem form. Dla mnie to malowidło stanowi symbol tego jak bujna i zadziwiająca jest otaczająca nas natura. Ukazuje jak piękna może być różnorodność.
Namalowany w 1881 roku przez Francesko Hayeza obraz Waza z kwiatami w oknie haremu stanowi dla mnie symbol tęsknoty człowieka za naturą. Nawet kobiety uwięzione w haremie pragną, aby choć odrobina natury, jakaś cząstka jej piękna im towarzyszyła. Owym okruchem natury jest bukiet postawiony w wazonie.
Tematem malowidła jest bukiet kwiatów. Ciemne tło tylko podkreśla ich jasne, żywe barwy i wspaniałe kształty. Kwiaty zachwycają swoją różnorodnością. Jednocześnie skłaniają do refleksji, iż owe wszystkie odmienne formy tworzą jedną całość, jeden „bukiet”.
Adam Mickiewicz na kartach Pana Tadeusza wielokrotnie opisuje piękno natury. Jednym z bardziej fascynujących opisów jest fragment o puszczy litewskiej i jej mateczniku.
„Te puszczy stołeczne ludziom nieznane tajniki w języku swoim strzelcy zowią mateczniki” – tak poeta opisuje niepoznane głębie puszczy. Proszę zwrócić uwagę, iż przedmiotem fascynacji autora jest całość, nie części lasów. Natura jawi się jako władczyni całej, niedostępnej dla człowieka krainy. Jest w tym podobieństwo do poprzedniego dzieła, w którym części natury również zebrane są w całość. Różnica polega na tym, iż tam kompozycję układała ludzka ręka, u Mickiewicza sama natura jest twórcą piękna.
Oczywiście w Panu Tadeuszu poeta zachwyca się nie tylko całością natury lub dużymi jej fragmentami. Kilka razy szczegółowo opisuje jej fragmenty składowe. Przykładem może być fragment traktujący o grzybach. Mickiewicz opowiada w nim o poszczególnych gatunkach. Na przykład purchawka przypomina według niego pieprzniczkę, rydz jest „wzrostem skromniejszy” za to najsmaczniejszy, zaś borowik, to „grzybów pułkownik”.
Trzeba więc zauważyć, iż poeta dostrzega zarówno poszczególne fragmenty przyrody (nawet tak małe jak grzyby) oraz naturę jako kompozycję tych fragmentów.

Wrota Chałubińskiego dawniej były zwane „Zawracikiem”. Jest to wąska przełęcz w głównym paśmie Tatr pomiędzy Kopą nad Wrotami a Szpiglasowym Wierchem. Kiedyś przez Wrota Chałubińskiego prowadził jeden ze szlaków turystycznych.
W 1905 roku Leon Wyczółkowski namalował obraz przedstawiający właśnie Wrota Chałubińskiego. Ukazuje on majestatyczność gór, szczególne piękno Tatr spowitych białymi obłokami, pokrytych niebieskimi plamami stawów, powrastanych przez ciemnozielone lasy.
Omawiam ten obraz, gdyż chciałem przedstawić w mojej wypowiedzi również fascynację przyrodą nieożywioną – w tym wypadku górami.
Leon Wyczółkowski znany jest z tego, iż namalował cały cykl obrazów ukazujących Tatry. Malarz – tak jak wielu jemu współczesnych fascynował się górami, zachwycał ich pięknem. Stanowi on przykład twórcy, dla którego natura była jednym z podstawowych
Przedstawiłem wiersze i malowidła. Każdy z przykładów traktował o naturze, jednak każdy był inny. Mickiewicz w cytowanych fragmentach opisywał jezioro, bory i grzyby. Hayez i Dominice malowali kwiaty, zaś Chałubiński góry.
Cóż łączy te dzieła?
Dla mnie podstawowymi wspólnymi cechami tych tekstów kultury to po pierwsze tematyka, czyli elementy natury.
Po drugie – niebywała fascynacja autorów naturą wyrażająca się w pasji tworzenia, w dążeniu do oddania urody prezentowanych obiektów.
Po trzecie – wyraźna refleksja nad bogactwem i różnorodnością form natury.
Przedstawiłem Państwu wybrane dzieła. Omówiłem w jak różnorodny sposób twórcy ukazywali naturę. Mam nadzieję, iż przekonałem Państwa do postawionej w wystąpieniu tezy, iż poeci i malarze wykorzystywali bogactwo natury opisując lub odmalowując jej różne formy w swoich dziełach.
Dziękuję Państwu za uwagę.

strona:    1    2    3  





Rola natury w dziełach literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Natura w życiu ludzi odgrywa ważną rolę. Nic dziwnego, że motyw przyrody wykorzystywało wielu artystów traktując ja jako tło, symbol lub bohatera lektury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca niezwykle bogata. Wiele przykładów literackich z różnych epok.

Na wybranych przykładach ukaż funkcjonowanie motywu przyrody w literaturze i innych dziełach sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Artyści poprzez naturę usiłowali jak najdokładniej przytoczyć emocje, jakie obecne były przy tworzeniu dzieła i te, które powinny pojawić się przy jego odbiorze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawiera konkretne przykłady i argumenty.

Pejzaż romantyczny w literaturze i malarstwie. Porównaj sposoby przedstawienia, odwołując się do wybranych tekstów i obrazów

Ocena:
20/20
Teza: Pejzaż romantyczny jest przykładem pejzażu tajemniczego, baśniowego, dynamicznego i zarazem będącego wyrazicielem emocji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan prezentacji.

Rola natury w dziele literackim

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze różnych epok literackich naturze przypisują różne funkcje: narratora, symbolu, tajemnicy, ucieczki i raju utraconego, prowokuje do przemyśleń.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo Dobra praca, w pełni wyczerpuje temat.

Pory roku w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Pory roku w literaturze jako kreator zajęć i cyklu życia człowieka, ilustracja symboli oraz emocji bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, przemyślana, bibliografia trafna, a język klarowny.

Sposoby kreowania obrazu natury w poezji i malarstwie. Dokonaj analizy wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Poeci i malarze, kontemplując krajobrazy, przypatrując się całemu bogactwu natury, pragnęli oddać jej niesamowitość lub wywołać określone uczucie w odbiorcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym językiem. Poprawnie realizuje temat.

Romantyczne opisy przyrody. Przedstaw różnorodność ujęć i celowość ich wykorzystania

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy literatury romantycznej, przypatrując się całemu bogactwu natury, pragnęli oddać jej niesamowitość lub wywołać określone uczucie w odbiorcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność odwołania się do motywów natury w epoce romantyzmu.

Symbolika opisów przyrody w literaturze Młodej Polski. Zanalizuj i zinterpretuj wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Natura odegrała szczególną rolę dla twórców Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera właściwie dobraną literaturę pisarzy i poetów. Poprawnie sformułowana teza i wnioski.

Jaką rolę pełni przyroda w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przyroda jako stały element literatury; różnorodne funkcje przyrody w utworach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowy opis natury i sposobu jej obrazowania.

Przyroda wiosną. Przedstaw różne sposoby jej opisywania w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Wiosna jako popularny temat i motyw w utworach literackich ze względu na bogata symbolikę.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa, bogata w przykłady literackie, dojrzała prezentacja.

Jaką rolę pełni przyroda w wybranych utworach literackich? Przeanalizuj zagadnienie na podstawie dwóch epok

Ocena:
20/20
Teza: Przyroda jako stały element literatury; różnorodne funkcje przyrody w utworach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: W pełni poprawna prezentacja. Przejrzysty plan i bibliografia.

Pejzaż i przyroda w literaturze i malarstwie romantycznym

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy niemal wszystkich epok w sposób mniej lub bardziej widoczny, wyrażali siebie poprzez naturę.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca, poprawna bibliografia, bogata literatura przedmiotu.

Natura nie przestaje zadziwiać bogactwem. Przyroda tematem malarzy i poetów różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Poeci i malarze wykorzystywali bogactwo natury opisując lub odmalowując jej różne formy w swoich dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna, choć bardzo skrótowa prezentacja, oparta na oryginalnych dziełach.