Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie.
Co jest po śmierci? Czy człowieka czeka ostateczny koniec? Jeśli nie, to czym innym jest śmierć? Jak wygląda? Czy naprawdę należy się jej bać? Te pytania pozostawione bez odpowiedzi świadczą o uniwersalności i tajemniczości motywu śmierci. Trudno pisać i mówić o niej, ponieważ przeraża ona ludzi swoją nieuchronnością i nieobliczalnością. Jest doświadczeniem jednorazowym, które prędzej czy później dopadnie każdego człowieka. Motyw śmierci był od wieków rozważany przez etyków, filozofów, lekarzy czy artystów. Każda z dziedzin tworzy własną wizję dotyczącą końca życia. Pisarze i poeci ilustrują ją w swoich dziełach oraz ukazują w różnych kontekstach dając dowody na jej niekończące się istnienie.
W Mitologii według starożytnych Greków bogiem śmierci był Tantos, władcą krainy zmarłych Hades wraz z żoną Persefoną. Człowiekiem, który pokonał śmierć był Syzyf- założyciel i król Koryntu-bogatego i urodzajnego miasta portowego. Bogowie olimpijscy dobrze traktowali i lubili Syzyfa, zapraszali go na swoje uczty, z których śmiertelnik często podkradał ambrozję, dzięki której mimo swego wieku wciąż czuł się silny i rześki. Miał jedną wadę- lubił plotkować i opowiadać wśród ludzi o tym, co się dzieje na Olimpie. Bogowie nie przejmowali się tym za bardzo, sympatia do króla Koryntu była większa od jego występków. Syzyfa natomiast zgubiła jego próżność. Kiedy chwalił się ludziom, że bywał na ucztach u bogów, przypadkiem zdradził ważną tajemnicę Zeusa. Władca Olimpu tym razem nie zlekceważył grzechu Syzyfa i posłał plotkarzowi bożka śmierci-Tantosa, aby go zabrał ze świata żywych. Plany uśmiercenia Syzyfa nie powiodły się. Sprytny król Koryntu spodziewał się kary, jaka go czeka. Przygotował na Tantosa zasadzkę i uwięził go zakutego w kajdany w piwnicy. Efektem czynu Syzyfa było to, że ludzie przestali umierać. Pokonał krótkotrwale śmierć. Hades poskarżył się Zeusowi i bogowie olimpijscy postanowili uwolnić bożka śmierci. Pierwszy umarł Syzyf, lecz wcześniej prosił żonę, by zostawiła jego zwłoki nie pochowane, aby dusza Syzyfa mogła się błąkać nad brzegami Styksu jęcząc i narzekając. Zlitowano się nad jego cierpiącą duszą, wtedy zeznał, że jego niegodziwa żona wyrzuciła jego zwłoki na śmietnik i z premedytacją ich nie pochowała. Pluton pozwolił mu wrócić na ziemię, by ukarać niedbałą kobietę. Syzyf żył w ciszy i spokoju bardzo długo. Na koniec życia bogowie przypomnieli sobie o jego wcześniejszych występkach. Tantos uciął mu pukiel włosów i zabrał ze sobą do podziemi. Tam czekała go wieczna kara: miał wnieść ciężki kamień na bardzo wysoką i stromą górę. Gdy znajdował się na szczycie góry skała wyślizgała mu się z rąk i musiał pracować na nowo. Mimo trudu kary jaka została na niego nałożona Syzyf mógł choć na chwilę zrealizować ludzkie marzenie o nieśmiertelności i pokonać śmierć. To się nie spodobało bogom olimpijskim, jednak śmierć krótkotrwale została pokonana.
Średniowieczne utwory literackie, podobnie jak rzeźby i obrazy, bardzo często dotyczyły motywu śmierci. Popularny w średniowieczu motyw tańca śmierci- danse macabre [dens makabr] przedstawiany był najczęściej na monumentalnych ściennych malowidłach, na których śmierć zazwyczaj znajdowała się w centrum i była otoczona wielkim kręgiem ludzi zmarłych i żywych. Śmierć krąży i wyciąga rękę do osoby, którą chce porwać do krainy śmierci. Żywi są przerażeni, opierają się, ale wiedzą, że to na nic. Każdy musi umrzeć. Przedstawiano ją jako nagie zwłoki w stanie rozkładu, z czasem śmierć przybrała postać kościotrupa ubranego w czarną pelerynę z kosą. W polskiej poezji średniowiecznej ukazał się Dialog mistrza Polikarpa ze Śmiercią, w którym tytułowa bohaterka-personifikowana Śmierć występuje w roli nauczycielki życia, roztacza nad mędrcem-Polikarpem- swoim uczniem wizję takiego tańca śmierci. Mistrz i Śmierć nie są równorzędnymi stronami dialogu. Polikarp, którego strach rzucił na ziemię, odbierając mu zdolność rozumowania, zamienił go w ubogiego ucznia, zadającego pytania na które wyczerpujących odpowiedzi udziela Śmierć. Tak więc wyobrażenie śmierci jest typowo średniowieczne. Jawi się ona Polikarpowi jako rozkładający się trup, chuda, blada, bez nosa i kosą w ręku. Przechwala się swoją wszechwładzą nad ludźmi, zwłaszcza nad grzeszkami, których jako pierwszych pozbawi żywota. Poucza Polikarpa, skąd się wzięła na świeci i jaka będzie jej rola w czasie sądu ostatecznego- będzie uniemożliwiała duszom ukrycie się przed gniewem Boga. Udziela mistrzowi ważnej nauki, nazywając go żakiem, otóż wobec śmierci wszyscy są równi. Nie ma mowy o faworyzowaniu, nie bierze pod uwagę zasług ziemskich czy występków. Nieograniczona moc Śmierci to główna teza rozmowy, dla nikogo nie czyni wyjątków, nie kieruje się litością, dosięga każdego bez względu na jego stan. Równość wszystkich ludzi wobec śmierci gwarantowana jest przez gatunkową wspólnotę. Prezentacja grup społecznych, zawodowych czy wiekowych była okazją do przypomnienia ich obowiązków i grzechów. Średniowieczne wyobrażenie śmierci oczami ludzi było bardzo obrazowe, personifikowana Śmierć z kosą w ręku przerażała nie tylko swoją mocą i siłą, a także wyglądem. Warto pamiętać, że w tym okresie najważniejszą zasadą wobec końca życia była równość wszystkich ludzi oraz to, że Śmierć przyjdzie do każdego człowieka.
Renesansowy poeta Jan Kochanowski zaprezentował wyobrażenie na temat śmierci w gatunku literackim, który jak najbardziej odpowiada swą kompozycją opisywanym przeżyciom autora. Tren, to utwór liryczny podejmujący tematykę żałobną, pisany po śmierci wybitnej jednostki. Celem utworu było oddanie hołdu zmarłej osobie, ukazanie pustki po śmierci oraz pochwała cnót i zasług. Kochanowski odszedł od tego wzorca wywodzącego się ze starożytnej Grecji. Napisał nie jeden utwór, lecz cykl dziewiętnastu wierszy i nie poświęcił ich wybitnej jednostce, ale swojej zmarłej, dwuipółletniej córeczce. W Trenach ukazana została śmierć jako zaburzenie naturalnego porządku świata, zaprzeczenie tezie, że życie człowieka ma głęboki sens a świat jest mu przyjazny. Cierpiący ojciec nie umie pogodzić się ze śmiercią swojej córki-małej dziewczynki. Dla poety- stoika i humanisty śmierć to naturalny koniec życia człowieka. Według niego umierają ludzie starzy, którzy zdążyli doświadczyć w biegu życia wszystkich emocji. Kochanowskiemu nie mieści się w głowie, że śmierć może zabrać małą, bezbronną dziewczynkę oraz że rodzice mogą stanąć nad grobem własnego dziecka. To jest dla niego niewyobrażalna strata i ogromna tragedia. W obliczu dramatu autor traci poczucie sensu istnienia, wiary oraz życia. Śmierć Urszulki w jego opinii jest pozbawiona jakiegokolwiek znaczenia, jest dowodem chaosu, zła, które dominują na ziemi. Dla niego taka strata to wielka krzywda, która okalecza świat i bliskich dziecka, którzy tracą nadzieję i radość. W Trenie XIX ukazuje się poecie postać matki, która niesie synowi ukojenie. Podmiot liryczny zmęczony lamentami i skargami usnął a we śnie ukazuje się przed nim matka z Urszulką w ramionach. Monolog matki to synteza ideałów humanistycznych i życiowej mądrości. Upomina syna przypominając, że śmierć to szczególny dar od Boga dla tych, których bardzo kocha. Urszula jest po śmierci szczęśliwa i nie zagraża jej żadne niebezpieczeństwo ani cierpienie. Boga kreuje na tego, który nie pragnie krzywdy swego stworzenia. Filozofia w której podkreślony jest porządek i harmonia świata stworzonego przez Boga znów znalazła swe godne miejsce w światopoglądzie Kochanowskiego. Od tej pory potrafi w pełni zgodzić się na to, co człowiekowi jest przeznaczone i zaplanowane przez Stwórcę, nawet strata własnego dziecka. Śmierć w rozumowaniu renesansowego poety to żal, rozpacz, pustka, ogromny ból i strata bliskiej osoby. To właśnie poezja, jak i senne upomnienie matki wspierają smutnego ojca w jego dramacie. Dzięki wsparciu może zmienić swój stosunek do śmierci i zasad panujących na świecie.
W utworach romantyzmu polskiego, jak i europejskiego dominowała postać bohatera romantycznego. Ten ów typ bohatera kochał całym sercem, miłością nieszczęśliwą. Był osamotniony w swym działaniu, marzył i poetyzował świat pod wpływem lektur oraz idealizował podmiot miłość. Także odczuwał ból świata, odrzucenie, często kończył życie popełniając samobójstwo z powodu nieszczęśliwej miłości i obłędu, w którym się pogrążał. Takim bohaterem romantycznym jest tytułowy bohater powieści epistolarnej J. W. Goethego Cierpienia młodego Wertera. W utworze śmierć zaprezentowana została jako wybawienie i ukrócenie męki niespełnionej miłości Wertera do Lotty, która miała narzeczonego Alberta. To właśnie oni tworzyli trójkąt miłosny, w którym Werter skazany został na klęskę. Lotta to piękna, szlachetna, subtelna, czuła i dobra kobieta. Pełna miłości dla bliźnich. Niewinnie ufała Werterowi, traktowała go jak przyjaciela i powiernika swoich najskrytszych sekretów. Na swój sposób również go kochała. Tragedią było to, że miała narzeczonego, a później męża, którego kochała miłością stateczną i stonowaną. Ale to Werter był jej pokrewną duszą, dlatego często się spotykali. Odwzajemniała jego uczucia, lecz pamiętała, że nie posunie się do zdrady. Tak samo uwielbiali muzykę, taniec i życie towarzyskie. Kontakty z Werterem były o wiele głębsze niż z narzeczonym. Nie unikała adoracji Wertera, był on zupełnie inny niż Albert, którego cechowała: stabilność, pewność jutra i spokojne życie. Ślub, który wzięła z Albertem w tajemnicy przed Werterem rozpoczął wahania nastroju bohatera romantycznego. Jego zaloty zaczęły przeszkadzać w szczęściu młodego małżeństwa. Stracił więc ochotę do życia. Od momentu zaprzestania spotkań, zarówno Lotta, jak i Werter podupadli na zdrowiu. Jednak Werter zdecydował się na radykalny krok-samobójstwo. Pożyczył pistolet od Alberta, pożegnał się listownie z Wilhelmem, swoim przyjacielem oraz z Lottą i jej mężem. Strzelił sobie w skroń. Sam zdecydował o końcu swojego życia. Uważał, że jego śmierć uszczęśliwi innych oraz zapewni spokój w małżeństwie Lotty i jej męża. Dla niego samego śmierć była jedynym rozwiązaniem cierpień miłości i rozpaczy. Obłęd w którym się pogrążał świadczył o poczuciu bezsensu życia. Poza tym czuł się odrzucony i niepotrzebny. To właśnie śmierć była dla niego jedynym wybawieniem, ponieważ nie mógł już dłużej znosić męki człowieka nieszczęśliwie zakochanego.
Inny obraz śmierci- naturalistyczny, zaprezentował Stefan Żeromski w opowiadaniu „Rozdziabią nas kruki, wrony”. Śmierć powstańca jest symbolem narodowej słabości, niezgody i ucisku. Ostatni powstaniec Szymon Winrych zdawał sobie sprawę z tego, że powstanie dogorywa, jednak nie poddał się i walczył do upadłego. Umarł samotnie zabity przez Moskali. Uparcie dążył do celu, niestraszny był mu głód ani mróz, nie bał się też samotności. Jego zaciekłość i konsekwencja w działaniu to rezultat świadomości, że po klęsce powstania pałeczkę przejmą przeciwnicy walki narodowowyzwoleńczej. Nie chciał dopuścić do tego, aby zwolennicy lojalizmu i przeciwnicy postępu dowodzili, że powstanie nie miało sensu, a jedyne, co przyniosło, to niepotrzebny rozlew krwi. Postać Szymona Winrycha przypomina w jakimś stopniu sylwetkę bohatera romantycznego, który jest samotny i z góry skazany na porażkę, jednak ma ogromną wolę walki. Po śmierci jego ciało zostało obdarte z odzieży przez chłopa pobliskiej wsi, który mimo lęku przed Rosjanami zbliżył się do zwłok i bezcześcił je okradając ze wszystkiego. Chłop próbował dobić konia powstańca, lecz zwierzę walczyło zaciekle o przetrwanie. Kiedy po kilku godzinach powrócił, aby zrzucić ciało zmarłego do przydrożnego rowu, słyszał tylko rżenie konającego konia oraz widział latające ptaki czekające także na śmierć konia. Zwłoki powstańca zostały w bestialski sposób zaatakowane przez kruki i wrony. Opisane zostało to w sposób naturalistyczny, czyli będąc swego rodzaju fotograficznym opisem rzeczywistości. Żeromski określił zwierzęta jako trupojady, które dbają wyłącznie o zaspokojenie głodu, ale potrafią także cierpliwie i rozważnie czekać na swoją zdobycz. Owe ptaki można zatem porównać do zaborców, którzy podzielili między siebie państwo polskie. Los powstańca oraz bohaterska śmierć to symboliczny los wielu Polaków, którym odebrano prawo do walki o ojczyznę i którzy walczyli o swą tożsamość i wolność. Zatem utwór jest rozrachunkiem autora z sytuacją, w jakiej od ponad stu lat znajdowała się Polska podzielona na trzy zabory. Krótka historia powstańca, Szymona Winrycha, nakreślona poprzez szereg niezwykle drastycznych w swym wyrazie obrazów, przepełniona jest symbolami, do których bezpośrednio nawiązuje tytuł utworu. Jednak wyobrażenie śmierci powiązane zostało nie tylko z fizycznym końcem ziemskiego życia, ale także symbolicznie- z uciskiem i narodową słabością. To właśnie on jako ostatni umarł i jego ciało zostało w bestialski sposób zrabowane, bez oddania hołdu i czci poległemu.
Motyw śmierci jest jednym z najważniejszych motywów literackich. W każdej epoce powracają lub powtarzają się pewne spojrzenia i wyobrażenia śmierci. W ludzkiej wyobraźni zakorzenione są pewne archetypy, czyli utarte wyobrażenia pierwotne dotyczące końca życia. Jednym z takich archetypów jest postrzeganie życia, jako wędrówki od narodzin do śmierci. A po drodze przeżywać można wiele emocji, jak na przykład Syzyf, który chciał oszukać śmierć i na chwilę spełnić ludzkie marzenie o nieśmiertelności. Średniowieczny obraz śmierci natomiast przedstawia ją jako kobietę o odrażającym wyglądzie z kosą w ręku, która przyjdzie po każdego człowieka nie patrząc na stan społeczny, materialny, narodowość i inne kryteria. W renesansie śmierć, która zabrała małą córeczkę ojcu, traktowana jest jako symbol chaosu, coś co nie ma sensu i znaczenia. Strata bliskiej osoby może prowadzić do daleko idących konsekwencji, jak utrata wiary czy sensu życia. Odmiennie romantyczny bohater Werter traktował śmierć, w ramionach której znalazł uwolnienie od utrapień i męki nieszczęśliwej miłości. Natomiast w dobie Młodej Polski śmierć opisywana była w naturalistyczny sposób, nie omijając również symbolicznych odniesień do niewoli Polski. Śmierć ostatniego powstańca, jako symbol narodowej słabości i niezgody. Tak więc wyobrażenia ludzi na temat są różne i będą zawsze inspirowały artystów, pisarzy czy poetów, aby tworzyli dzieła związane właśnie z tym motywem.

strona:    1    2    3    4  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.