Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw pieniądza


Moralne koszty zdobycia sławy lub pieniędzy. Omów problem na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Temat: Moralne koszty zdobycia sławy lub pieniędzy. Omów problem na wybranych przykładach literackich i filmowych.
Pieniądz dla niektórych to tylko środek płatniczy przyjmowany w zamian za dobra i usługi, który sprawia, że życie staje się jeszcze bardziej atrakcyjne. Dla innych to wartość trudna do osiągnięcia, jaką trzeba zdobyć by spełnić swe marzenia lub po prostu godnie żyć. O pieniądzach śni każdy z nas, leczy tylko nieliczni mają szansę urzeczywistnić swe pragnienia. Sława rozumiana jako powszechne uznanie i rozgłos w jakiejś dziedzinie. Dla człowieka jest ona wymarzonym dobrem, a nawet luksusem. Każde z tych pojęć ma swoje dobre i złe strony niektórzy chcieliby być sławni i bogaci, inni nie, to zależy tylko od nas samych i od tego jakich wyborów dokonujemy w życiu. Niestety, nie wszyscy potrafią oszacować, jakie straty można ponieść w pogoni za bogactwem, sławą, czy karierą – straty nie tylko finansowe, ale przede wszystkim moralne. W swojej pracy przedstawię, jakie moralne koszty można ponieść w walce o zdobycie sławy i bogactw. Oraz to jaki wpływ miały pieniądze na życie bohaterów literackich, którzy w wielkiej grze przegrali wszystko, czasami nawet siebie.
Skąpiec to jedna z najsłynniejszych sztuk Moliera, w której głównym bohaterem był Harpagon-ponad sześćdziesięcioletni wdowiec, ojciec Elizy i Kleanta. Odzwierciedleniem jego charakteru był także wygląd- określano go mianem mężczyzny brzydkiego. Występował w utworze jako osoba zawsze wzburzona i podenerwowana. Wszystkie jego sprawy związane były z pieniędzmi, które były również głównym argumentem przy podejmowaniu różnych decyzji. Skąpstwo Harpagona widoczne było na tle całej komedii, ujawniało się nawet w najdrobniejszych szczegółach. Był on człowiekiem owładniętym pragnieniem pomnażania pieniędzy dla samego ich posiadania. Dla niego pieniądze okazały się sensem życia, wartością samą w sobie, dla której należało poświęcić wszystko. Możliwość powiększenia zawartości sakiewki usprawiedliwiał nawet najbardziej nikczemny czyn. Harpagon trudnił się lichwą, na dodatek nie robił tego otwarcie. Był obłudnikiem, jako lichwiarz starał się ukryć swoją tożsamość, a bezwzględne warunki pożyczki wypowiedział za pomocą nader pokrętnych słów. Pieniądze stały się również argumentem przy dobieraniu partnerów życiowych dla potomstwa. Trzeba zauważyć, że skąpstwo Harpagona stało się źródłem nieszczęść innych ludzi: Marianny, Kleanta, Elizy, Walerego. Nie chodzi już tylko o miłosne rozterki, ale o to, że całe otoczenie Harpagona zmuszone było albo przyjąć posłusznie jego zasady, albo rozpocząć trudną grę opartą na kłamstwach i podstępach. Większość bohaterów by móc żyć szczęśliwie dopuszczała się dwuznacznego moralnie czynu. Dla Harpagona pokaźny majątek był źródłem szczęścia, wręcz miłosnej rozkoszy, należy zauważyć, że skąpiec mówił o swojej szkatule wypełnionej pieniędzmi jak o kochance. Swatka Frozyna celnie podsumowuje uczucia Harpagona: co prawda kocha on bardzo pannę Mariannę, ale pieniądze kocha bardziej. Pieniądze – szczególnie po tym jak zginęły – stały się przyczyną obsesji głównego bohatera. Zaślepiony rozpaczą po utracie dziesięciu tysięcy franków przestał racjonalnie myśleć, każdy jest dla niego potencjalnym złodziejem- w pewnym momencie oskarżył sam siebie. Zbytek oraz przywiązanie do pieniędzy uczyniło z Harpagona człowieka zniewolonego, zaślepionego i żałosnego. Przedstawiona przeze mnie tezę doskonale charakteryzują słowa, które wypowiada sam bohater: A ja pójdę uściskać kochaną szkatułkę.
Najpełniejszy obraz człowieka nowej epoki, próbującego realizować wzorzec pozytywistycznej kariery przedstawił Bolesław Prus w powieści pod tytułem Lalka, napisanej u schyłku lat 80. XIX wieku. Głównym bohaterem był Stanisław Wokulski, potomek szlacheckiego rodu. Jego ojciec utracił majątek i nie mógł się z tym pogodzić. W młodości Wokulski pracował w winiarni Hopfera i jednocześnie uczył się w warszawskiej Szkole Głównej. Jego edukację przerwał wybuch powstania styczniowego. Za udział w walkach został zesłany na Sybir. Wykorzystał ten czas na prowadzenie badań przyrody syberyjskiej. Jego przyjaciel Ignacy Rzecki pomógł mu w powrocie do Warszawy, lecz Wokulski nie mógł się odnaleźć w warszawskim środowisku. Kupcy uważali go za naukowca, naukowcy za kupca. Dzięki protekcji Rzeckiego otrzymał pracę w sklepie Mincla, a po jego śmierci ożenił się z wdową po nim- Małgorzatą, związek nie trwał długo, ponieważ żona przedwcześnie zmarła, zostawiając mu majątek. Wokulski popadł w apatię, a gdy za namową Rzeckiego udał się do teatru, zobaczył tam Izabelę Łęcką. Zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia. Postanowił pomnożyć pieniądze, aby zbliżyć się do arystokracji. Wyjechał do Turcji i zajął się dostawami dla wojska, co pomogło mu zwiększyć majątek. Po powrocie do Warszawy podjął wiele działań: rozwijał działalność handlową, pomagał ubogim, żył jak arystokrata, a przede wszystkim starał się o rękę Izabeli. Aby wkraść się w łaski arystokratów spacerował po Łazienkach, grał na wyścigach, bywał na przyjęciach. Pomagał finansowo nowemu przyjacielowi, a zarazem ojcu Izabeli Tomaszowi Łęckiemu, wykupił jego weksle, przegrywał z nim pieniądze w karty i udzielał mu pożyczek. Zaniedbując interesy zbliżył się do obiektu swoich uczuć, jednak panna Łęcka nie odwzajemniła jego namiętności. Bawiła się nim i mimo, że przyjęła oświadczyny, to nie miała zamiaru przerwać flirtu ze Starskim. Gdy podczas podróży pociągiem Wokulski zorientował się, co łączy jego narzeczoną ze Starskim, wysiadł i próbował popełnić samobójstwo. Uratowany przez Wysockiego, uporządkował swoje sprawy i zniknął. Jego zachowania, myśli i uczucia rozwijały się, od determinacji, walki o honor, do rozczarowania, zdruzgotania i upokorzenia. Historia Izabeli Łęckiej i Stanisława Wokulskiego to historia o bogaceniu się i wykorzystywaniu pieniędzy dla zdobycia serca ukochanej kobiety. Majątek pozwolił mu na wykupienie weksli Łęckich, składanie hojnych datków na organizacje charytatywne. Na szczęście bogactwo nie popchnęło go do snobizmu, rozrzutności czy wystawnego życia. Myślę, że bohater Lalki miał świadomość, jakie zagrożenia niosą pieniądze. Widział to na przykładzie warszawskiej arystokracji. Wiedział również jak ciężko zapracować na dobrobyt, dlatego też ośmielę się sądzić, że zarobiona przez niego fortuna nie zmieniła go, nie odebrała rozsądku i trzeźwości, nie przyczyniła się do jego nieszczęścia. Wręcz przeciwnie powodem jego tragedii była nieszczęśliwa miłość. Zakochał się w kobiecie, dla której najważniejsza była pozycja społeczna mężczyzny, bądź jego sława. Zakończenie tej historii pokazało, że wobec niskiego pochodzenia w świecie arystokracji nie liczą się ani praca, ani posiadane pieniądze.
Etyka i moralność to pojęcia o których mowa również w powieści Zofii Nałkowskiej pt. Granica. Centralną postać Zenona Ziembiewicza cechuje dualizm postaw- poglądowych i życiowych. Jako młody człowiek, kierowany wzniosłymi ideami i celami pragnął w swoim życiu kierować się zasadą uczciwości i prawości. Lecz świat jego wyobrażeń i poglądów legł w gruzach w momencie zetknięcia się z przeciwnościami losu. Cechy moralne ustąpiły miejsca kompromisowości i uległości. Bohater zaprzedał osobowość w imię osiągnięcia celu i spełnienia oczekiwań innych ludzi. W każdej sytuacji potrafił znaleźć usprawiedliwienie dla swego postępowania. Kwestia moralności Zenona na płaszczyźnie życia publicznego i kariery, dotyczy głównie sposobu, w jaki został prezydentem miasta i tragicznego finału manifestacji robotników po ratuszem. Jego ugruntowana ideologia i fundament moralny uległy zachwianiu, gdy związał się przynoszące mu coraz większe korzyści. Mógł odnieść sukces tylko wtedy gdy spełnił oczekiwania innych, a szczególnie ich nakazy. W ten sposób Zenon sprzedał siebie, zatracił własne ”ja” i stał się zabawką, która nie może być niezależna. Stał się dorobkiewiczem i konformistą. W trudnych sytuacjach przekracza granicę moralną. Uważam, że ostatecznym upadkiem bohatera jako prezydenta miasta była decyzja o strzelaniu do robotników- nie podjął jej osobiście, lecz również się jej nie sprzeciwił. Nałkowska w doskonały sposób ukazała problem porzucenia zasad moralnych dla kariery i bogactw. Upadek etyki i moralności doprowadza do tragedii człowieka jako jednostki, ale i innych ludzi. Zenon Ziembiewicz porzucił człowieczeństwo, nie umiał odróżniać dobro od zła. Nałkowska w moralizatorski sposób kreśli problem, który jest obecny współcześnie, wobec którego każdy musi ustosunkować się indywidualnie.

Filmem, którym chciałabym nawiązać do tematu mojej prezentacji jest polski film fabularny z dwa tysiące pierwszego roku pod tytułem Pieniądze to nie wszystko w reżyserii Juliusza Machulskiego. Bohaterem jest około pięćdziesięcioletni biznesmen Tomasz Adamczyk, w którego rolę wcielił się Marek Kondrat. Tomasz wraz z żoną i szwagrem podczas powrotu z konkursu Lider small biznesu napotykają na drodze blokadę ustawioną przez rolników. Konfrontacja z tłumem, po rozpoznaniu w nich biznesmenów, kończy się dla nich fatalnie. Tomasz jako jedyny decyduje się kontynuować drogę samochodem, reszta odlatuje helikopterem. Podczas samotnego powrotu do domu biznesmen ulega wypadkowi i do następnego ranka leży nieprzytomny w lesie, w którym odnaleźli go mieszkańcy pobliskiej wsi. Dla bezrobotnych jest to świetna okazja do zarobku z okupu. Jednak żona i szwagier wyśmiewają się z żądań pieniędzy, tłumacząc się brakiem czasu na poważną rozmowę lub innymi ważniejszymi w tej chwili sprawami. Tomasz zostaje zdany tylko na siebie, a dodatkowo mieszkańcy wsi skutecznie przeszkadzają mu w ucieczce. Im zależy tylko na wynegocjowaniu jak największej kwoty za opiekę. Tomasz zniecierpliwiony mógłby oddać każdą sumę pieniędzy, bo one nic dla niego nie znaczą. Jednak droga do domu nie jest tak prosta. Kiedy wreszcie udaje się wrócić do cywilizacji okazuje się, że żona złożyła pozew o rozwód i jego udziały w dobrze prosperującej firmie zmalały o udziały żony. Okazuje się po raz kolejny, że pieniądze to nie wszystko, wtedy główny bohater postanawia pomóc bezrobotnym ze wsi zakładając wspólny interes alkoholowy. Kłopoty również dopadają go na wsi, lecz wytrwałość i chęć pomocy nowym znajomym jest znacznie większa. Bohater filmu kilka razy wypowiadał hasło tytułowe filmu, odwołując się do ważniejszych wartości jakimi są szczęście, miłość, rodzina i wewnętrzny życiowy spokój i stabilizacja, niż gromadzenie pieniędzy.
Problem moralności w konfrontacji z chęcią zdobycia pieniędzy i sławy, jest uniwersalny, z którym człowiek spotyka się w życiu codziennym. Każdy z nas pragnie żyć w luksusie, bez zmartwień i trosk o przyszłość. Wielu ludzi byłoby w stanie poświęcić moralne wartości, do których można zaliczyć uczciwość, szczerość, a przede wszystkim najwyższe dobro, jakim jest rodzina. W biegu życia codziennego zapomnieć można co jest naprawdę ważne, w łatwy sposób można ulec pokusie, która czyha wszędzie. Bohaterowie literaccy również musieli się zmierzyć z tym problemem. Skąpstwo Harpagona usprawiedliwiało nawet najgorszy jego czyn. Dla pieniędzy potrafił poświecić wszystko-całe swoje życie, nie zapominając o unieszczęśliwianiu osób mu najbliższych. Stał się człowiekiem obłudnym i zniewolonym. Zakochany w Izabeli Łęckiej Stanisław Wokulski zdecydował się wykorzystać majątek, by móc zbliżyć się do ukochanej. Jednak gdy miłość nie została odwzajemniona, jego uczucia pochłonęły go bez reszty. Nie uległ jednak snobizmowi i rozrzutnemu życiu, miał świadomość jaką ważną rolę pełnią pieniądze w życiu ówczesnych ludzi. Moralność bohatera Granicy Zenona Ziembiewicza uległa kompromisowości w konfrontacji z przeciwnościami losu. Porzucił etykę i zatracił siebie, ale dzięki temu mógł spełniać marzenia. Główny bohater filmu Pieniądze to nie wszystko jest przykładem człowieka, który miał dużą ilość pieniędzy, ale to nie czyniło go szczęśliwym. Głównym przesłaniem filmu jest to, aby nie czerpać przyjemności i radości z życia tylko z pieniędzy, bo one nie są wszystkim ważnym. Jest jeszcze przyjaźń, miłość, rodzina i wiele innych pozytywnych emocji i relacji międzyludzkich i źródeł szczęścia i zadowolenia z życia, wystarczy tylko dobrze poszukać i zastanowić się nad swoim życiem choć przez chwilę co jest ważne, a co ważniejsze.

strona:    1    2    3    4  





Wpływ pieniędzy na życie bohaterów literackich, filmowych i malarskich. Zaprezentuj problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Motyw pieniądza pojawiał się w literaturze już od zarania dziejów. Opanował również malarstwo i film. Jest symbolem zapłaty, pokusy, siły napędowej, źródłem przekleństwa lub błogosławieństwa. Jego wpływ na ludzkie życie był i jest ogr

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełny sposób opisuje funkcjonowanie motywu pieniądza w wybranych tekstach kultury.

Motyw biedy i bogactwa w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Świat życia bogatych elit jest bardzo różny od świata ubogich nizin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Dobrze dobrane lektury, ciekawie ujety temat.

Moralne koszty zdobycia sławy lub pieniędzy. Omów problem na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Straty finansowe i moralne jako efekt pogoni za majątkiem i sławą.

Ocena opisowa nauczyciela: Kompozycja i treść bez zarzutu.

Rola pieniądza w życiu bohaterów literackich. Przedstaw temat odwołując się do przykładów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie roli pieniądza w życiu bohaterów literackich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo dobra prezentacja, zawiera przejrzystą kompozycję i konspekt.

Przedstaw motyw pieniądza w literaturze i jego wpływ na życie literackich bohaterów

Ocena:
19/20
Teza: Zarówno w życiu, jak i literaturze pieniądz spełnia dwoistą rolę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, przemyślana. Argumenty logiczne i konsekwentnie przedstawione. Bogaty, płynny język.

Pieniądz - źródło klęski czy szczęścia. Omów na wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Dominującym w literaturze jest negatywny obraz ludzi posiadających pieniądze.

Ocena opisowa nauczyciela: Wyczerpująca treść pracy. Poprawny konspekt wypowiedzi.

Rola pieniądza w życiu bohaterów literackich. Zanalizuj problem na wybranych przykładach.

Ocena:
18/20
Teza: Niepozorne monety mogą bardzo dużo zdziałać i zmienić w życiu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza najważniejsze kwestie. Dokładnie analizuje rolę pieniądza w wybranych utworach.

Wpływ pieniądza na postępowanie bohaterów literackich. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów literatury polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Pieniądze i bogactwo mogą mieć zarówno negatywny, jak i pozytywny wpływ na życie człowieka. Jako motyw literacki i kulturowy pojawiał się od najdawniejszych czasów w różnorodnych kontekstach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, zwięzła i odpowiadająca tematowi.