Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw bohatera tragicznego


Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Na przestrzeni wieków literatura polska ukazywała parenetyczne wzorce osobowe. Warto było brać z nich przykład, ponieważ odznaczały się heroiczną postawą wobec rzeczywistości i niesprawiedliwości świata. Bycie jednostką nieprzeciętną wymagało heroizmu, męstwa, odporności lub niezwykłych predyspozycji. Jednak najważniejsze były wielkie czyny i często bohaterska śmierć. Epoka romantyzmu obfituje we wzorce jednostki walczące dla dobra narodu, by wyzwolić ojczyznę spod ucisku. W literaturze również występowała zbiorowość, która potrafiła ukazać siłę braterstwa, solidarności i przyjaźni. Drugą epoką, która według mnie odznacza się szczególnym poświęceniem jednostki dla dobra ogółu i społeczeństwa, nietypowym heroizmem i altruizmem jest Młoda Polska. Moje zainteresowanie literaturą z tych dwóch epok kreśli się w sposób szczególny wokół twórczości polskich wieszczy - Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego oraz wokół twórczości Stefana Żeromskiego - i to właśnie do ich twórczości odwołam się, by ukazać jakie jednostki wyróżniały się na tle całego społeczeństwa.

„Oda do młodości” Adama Mickiewicza ukazuje motyw jednostki wobec zbiorowości. Jest to utwór z młodzieńczych lat wieszcza, dlatego warto od niego zacząć prezentację tematu. Mieszają się w nim wpływy klasycyzmu i nowego prądu, który się pojawiał - jakim był romantyzm. Utwór jest manifestem światopoglądowym czasu przemian. Osoba mówiąca, którą można utożsamić z samym poetą, kreuje się na wybitną jednostkę pragnącą szczęścia ludzkości. Najpierw wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej, by w kolejnych zwrotkach zwracać się w pierwszej osobie liczby mnogiej - utożsamiając się ze zbiorowością. Ukazane zostały dwa różniące się światy - stary, ludzi z oświecenia i nowy, czyli romantyczny. Stary świat dla podmiotu lirycznego jest światem bez emocji, bez ducha, składa się jedynie z dóbr materialnych i racjonalnego podejścia do życia. Dla poety skostniały świat jest nadzieją na przebudowę i odnowę. Marzy o ulepszeniu świata i postępie ludzkości. Liczy się uczucie miłości i młodości - to one mogą zdziałać cuda. Wierzy w rozwój nauki i wiedzy. Wzywa do działania młode pokolenie, bo tylko w zbiorowości siła. Do drugiego - nowego świata zalicza romantyków oraz ludzi młodych, którzy powinni przyjaźnić się i solidaryzować. W wypowiedziach podmiotu lirycznego można szczególnie zauważyć ogromną wiarę w zwycięstwo przyszłości - ale tylko pod warunkiem wspólnoty i zbiorowości. Podmiot mówiący to jednostka nieprzeciętna, wznosi się nad poziomy. Przeżywa również silne emocje i entuzjazm, pewność siebie i poczucie siły. Mickiewicz ukazał w dość obrazowy sposób idee i przekonania o służebności jednostki wobec celów zbiorowości.

Drugim utworem Adama Mickiewicza, w którym został ukazany motyw dylematu między osobistym szczęściem a misją narodową jest „Konrad Wallenrod”. Dzieje głównego, tytułowego bohatera zostały przedstawione w powieści poetyckiej dość fragmentarycznie, niechronologicznie i w sposób tajemniczy. Bohater jako młody Litwin został porwany przez Krzyżaków, wychowano go na dworze mistrza Zakonu Krzyżackiego w duchu wyznawanych przez rycerzy ideałów i wartości. Otrzymał imię Walter Alf, a jego wiernym towarzyszem był stary Halban, który nie dopuścił do wynarodowienia chłopca i nie pozwolił mu zapomnieć o korzeniach. Narodowymi pieśniami wskrzeszał w chłopcu miłość do ojczyzny, podsycał nienawiść do Krzyżaków i żądzę zemsty na Zakonie. W interesie ojczyzny nauczył się sztuki wojennej wroga. Tęsknota za ojczyzną doprowadziła go do powrotu na Litwę. Jednak na teren Zakonu wrócił pod przybranym nazwiskiem Konrada Wallenroda, by zdobyć zaufanie wroga i zniszczyć go od wewnątrz. Wojna z Litwinami prowadzona była przez niego w taki sposób, by wojska krzyżackie ponosiły jak największe straty. Zdradziecki plan indywidualisty został wykryty i zawisł nad nim wyrok śmierci. Nie dopuścił do tego, by zginąć z rąk Krzyżaków, dlatego popełnił samobójstwo. Losy Wallenroda były cały czas komplikowane koniecznością dokonywania wyborów. Uwikłany był w wypełnienie narodowej misji, dla której musiał poświęcił własne życie i szczęście osobiste. Niestety, każda decyzja Konrada wiązała się z cierpieniem i klęską. Miłował kobietę i ojczyznę, jednak nie potrafił połączyć tych dwóch rodzajów miłości. W momencie ślubu z Aldoną decyzja o zemście na Zakonie Krzyżackim już w jego sumieniu zapadła. Wizja szczęśliwego życia małżeńskiego a dobro ojczyzny i społeczeństwa. Moralny nakaz sumienia dyktowany uwikłaniem jednostki w brutalną rzeczywistość historyczną wymagającą poświęcenia osobistych pragnień zwyciężyła w postępowaniu bohatera. Konrad Wallenrod to typowy bohater w pozycji jednostki przegranej, ponieważ w konflikcie nie było żadnego dobrego rozwiązania. Warto na koniec analizy tego utworu zauważyć ogrom poświęcenia dokonanego przez Konrada na rzecz dobra ojczyzny, społeczeństwa i zbiorowości. To dla wolności ojczyzny zrzekł się osobistego szczęścia. Uciszył głos sumienia, rujnując własną moralność, ale i zyskując chwałę wśród potomnych.

Relacje między jednostką a ogółem ukazał drugi wieszcz literatury polskiego romantyzmu - Juliusz Słowacki. Tytułowy bohater dramatu „Kordian” to postać przechodząca proces zmian, dojrzewająca. Opowieść o jego życiu obejmuje okres od momentu gdy ma piętnaście lat do momentu wydania wyroku śmierci na niego przez władze carskie. Pierwszy akt ukazuje Kordiana jako piętnastoletniego znudzonego chłopca. Jawi się jako nadwrażliwy poeta i marzyciel. Ma dość ciężkiego życia przepełnionego smutkiem i żalem spowodowanym nieszczęśliwą miłością. Wszystko pozbawione jest według niego sensu. Odczuwa nudę egzystencjalną, ma dość świata, ale nie potrafi go zmienić, jest bierny. Marzy mu się dokonanie bohaterskiego czynu, który uczyniłby wszystko lepszym i nadał sens istnieniu. Akt drugi ukazuje Kordiana jako dwudziestoletniego młodzieńca podróżującego po Europie. Nadal jest pesymistą, przeżywa rozczarowania, a chłopięce ideały ulatują w niepamięć. Podróże spowodowały przełom w jego życiu. Nastąpiło to na szczycie Mont Blanc - celem życia stało się przewodzenie Polsce w drodze do wolności. Przeszedł mentalną przemianę z romantycznego pesymisty w wielkiego wojownika o wolność narodu. Sformułował hasło „Polska Winkelriedem narodów”, którą należy oswobodzić z niewoli. Trzeci akt przedstawia ponowne rozczarowanie bohatera. Od tej pory postanowił działać sam, w pojedynkę. Nie zgładził cara Rosji, mimo okazji która mu sprzyjała, ponieważ przegrał ze słabą psychiką i moralnością. Kordian jest bohaterem pozornie silnym, dojrzałym i dobrze zorganizowanym, lecz to tylko pozory. Jego zachowanie dowiodły, że w pojedynkę nie można oswobodzić ojczyzny ani zmienić świata. Jednostka wybitna jest potrzebna jak najbardziej, lecz musi mieć wsparcie narodu, czyli zbiorowości, bo inaczej ideały i marzenia nigdy nie zostaną urzeczywistnione. Podjął samotną walkę o szczytne ideały dla dobra współrodaków, dla dobra ogółu lecz musiał zrezygnować z osobistego szczęścia.

Nowy prąd w literaturze, sztuce i filozofii zaistniał pod wieloma nazwami, w zależności od tego, jaki element charakterystyczny dla przełomu XIX i XX wieku, miał akcentować. Na terenie Polski ukształtowała się epoka Młodej Polski, która nawiązywała w swoim światopoglądzie do dekadentyzmu. Jeśli mówić o literaturze wspomnieć należy pojęcia neoromantyzmu i modernizmu, które odcisnęły na niej duże piętno. Temat jednostki wobec zbiorowości - według mnie najtrafniej ukazują dwa utwory słynnego młodopolskiego powieściopisarza - Stefana Żeromskiego. Jego twórczość podejmuje tematy trudne i niepopularne, dlatego sam autor zyskał miano „sumienia narodu”. Do jego twórczości zaliczyć należy opowiadania, powieści jak i dramaty. Nowelą z 1895 roku jest „Siłaczka” - opowiadająca historię lekarza Pawła Obereckiego i nauczycielki Stanisławy Bozowskiej. Akcja została umiejscowiona w małej miejscowości w Obrzydłówku położonym w zaborze rosyjskim i toczy się w drugiej połowie XIX wieku. Pawłowi Obereckiemu w momencie przybycia do miasteczka aktywność życiową wyznaczały zasady i hasła pozytywistyczne, gotów był bezinteresownie szczerzyć zasady higieny wśród najbiedniejszych. Wykazywał się wytrwałością i cierpliwością kiedy walczył z nieuczciwym aptekarzem Starał się tłumaczyć ludziom, że postępują źle i ze szkodą dla siebie. Starał się być wierny swoim ideałom i wiedzy zdobytej podczas studiów, mimo wybijanych szyb i rozpowszechnionych oszczerstw przez przeciwników. Po upływie roku energia uszła z doktora i stał się „dziedzictwem robaków”. Cechowała go apatia, zniechęcenie, wstręt do aktywności. Był szczególnie wrażliwy na pogodową aurę. Gdy nadchodziła jesień bardzo cierpiał i dopadał go melancholijny stan. Rozczarowany rozbieżnościami między rzeczywistością a wyobrażeniami porzucił idee i marzenia, a to uwypukliło słabość jego charakteru i bezsilność wobec losu. Uległ naciskowi masy i stał się bezduszną jednostką. Charakteryzował go egoizm, konformizm, ugodowość, znużenie i niechęć do wysiłku i pracy. Jednak jego myślenie odwrócił moment rozpoznania w swojej pacjentce dawnej miłości - Stanisławy Bozowskiej, która dla niesienia pomocy innym poświęciła własne życie i do końca był wierna swoim przekonaniom i szlachetnym poglądom. Wiadomo, że Stasia opuściła rodzinne miasto i wyjechała na wieś, by realizować w praktyce hasła pracy u podstaw. Była bardzo pracowita, uczyła wiejskie dzieci i miała czas na pisanie podręcznika. Pełna energii i wiary w to co robiła zrezygnowała z założenia rodziny i z szansy na prywatne szczęście oferując swoje życie społeczeństwu. Skromna i pokorna altruistka do momentu śmierci była wierna swoim ideałom. Wydawać by się mogło, że zawarte w zakończeniu noweli przekonanie, że doktor Oberecki powrócił do dawnych ideałów będzie powrotem do niesienia pomocy ludziom, jednak przebudzenie bohatera było tylko chwilowe. Po pewnym czasie Paweł wrócił do życia w środowisku prowincjonalnego miasteczka. Pozostał bezdusznym egoistą i nawet śmierć Stasi nie zmieniła jego postawy na życie. Nie miał w sobie tyle siły i motywacji by oprzeć się wpływowi zbiorowości na własne życie.

Powieścią modernistyczną, czyli młodopolską, autorstwa Stefana Żeromskiego byli „Ludzie bezdomni”. Autor stał się wielkim autorytetem moralnym dla współczesnych mu modernistów. Utwór przyniósł mu pozycję „duchowego wodza pokolenia” oraz wywarł bezpośredni wpływ na sposób myślenia i życia młodych ludzi z początków XX wieku. Powieść Żeromskiego ujmuje problematykę społeczną w kategoriach moralnych, nawiązując do tematu jednostki i społeczeństwa jako zbiorowości. Główny bohater - doktor Tomasz Judym - pochodził z biednej rodziny. Ukończył medycynę i wyjechał na praktykę do Paryża, tam poznał Joannę Podborską. Po powrocie do Warszawy odwiedził brata. Zobaczył tam w jakich warunkach pracowali. Podczas towarzyskiego spotkania lekarzy u doktora Czernisza wygłosił odczyt „Kilka uwag w sprawie higieny”. Opisał w nim przerażające warunki życia proletariatu i domagał się zorganizowania działania. Jego wystąpienie zostało jednak odebrane jako nawoływanie do filantropii i kategorycznie odrzucone. Judym próbował otworzyć praktykę w Warszawie, nie udało się, tak więc przyjął stanowisko w sanatorium. Przeniósł się do Cisów. Flirtował z damami, podobało mu się życie tamtejszych wyższych sfer. Odnowił i urządził szpital dla biedaków. Dążył do osuszenia stawów rybnych, gdyż były one przyczyną chorób wiejskich dzieci. Przedsięwzięcie to jednak nie powiodło się. Doktor wpadł w szał i wrzucił Krzywosąda do stawu, po tym incydencie musiał opuścić Cisy. Wyjechał do Zagłębia i tam przyjął posadę lekarza w kopalni. Poświęcił się całkowicie pracy, jednak czuł się samotny. Jego jedyny przyjaciel - Korzecki popełnił samobójstwo. Najważniejsza dla niego była praca na rzecz najbiedniejszych i dla niej poświęcił nawet miłość do Joasi. Judym jest bardzo skomplikowanym bohaterem, ma złożoną naturę. Miotały nim sprzeczne uczucia - był spadkobiercą romantyków i pozytywistów. Do tych pierwszych zaliczyć należy takie cechy Tomasza jak: nieszczęśliwa miłość, samotność, rezygnacja z miłości, wieczna walka ze światem. Uważał, że sam musi naprawić świat, nie potrafił porozumieć się ze środowiskiem, do którego wszedł dzięki zdobytemu wykształceniu. Był rozdarty wewnętrznie - z jednej strony uważał się za przedstawiciela proletariatu - a z drugiej pragnął dostać się do wyższych sfer - jego symbolem była „rozdarta sosna”. Był zdecydowanie postacią tragiczną, musiał dokonać wyboru między szczęściem osobistym i wiernością ideałom - czyli pomocy zbiorowości. Był niewątpliwie bohaterem zbuntowanym przeciw złu otaczającego świata. Jako spadkobierca pozytywistów odznaczał się zamiłowaniem do zawodu lekarza uzdrawiającego zbiorowość. Był utylitarystą, czyli dbał o to, by jego działania było powszechnie pożyteczne. Był także społecznikiem pracującym dla dobra najuboższych, bez oczekiwań korzyści wynikających z tego faktu, realizował ponadto hasło pracy u podstaw. Głosił także idee organicyzmu, czyli przekonania, że wszystkie grupy społeczne powinny ze sobą współdziałać, bo tylko to prowadzi do rozwoju państwa. Tomasz Judym został ukazany w utworze jako dziewiętnastowieczny Hamlet, jako jednostka nadwrażliwa, która jest rozdarta wewnętrznie i ciągle poszukuje tożsamości. Walczył między ideami, które były w sprzeczności, ponieważ zależało mu na indywidualności a zarazem pragnął szczęścia zbiorowości.

Podsumowując temat jednostki wobec zbiorowości, należy podkreślić różnorodność postaw ludzkich. W „Odzie do młodości” tylko zbiorowość ma szansę realizować plan jednostki, człowiek samotnie nie zdziała nic w świecie dla dobra ogółu. Wallenrod to przykład bohatera tragicznego, ale realnego, prawdziwego i ludzkiego, któremu obce są gniew, bunt i zwątpienie w wyższy sens misji. Dla dobra swojej ojczyzny oszukiwał wielu ludzi, ale i samego siebie. Jednak samotna walka i zemsta nie przyniosły mu pozytywnego efektu w walce z wspólnotą Zakonu Krzyżackiego. Klęska Kordiana to efekt wielu czynników, między innymi tego, że w pojedynkę nie można oswobodzić Polski, do tego potrzebne jest zaangażowanie całego kraju i narodu. Osamotniony nie miał najmniejszych szans, był słaby psychicznie, nadwrażliwy i niedojrzały, skupił się całkowicie na poświęceniu swojego życia w ofierze za wolność narodu, i na marne. Bohaterowie „Siłaczki”, realizując hasła pracy u podstaw wierzą w efekt pracy w postaci szczęścia i dobrobytu całego społeczeństwa. W imię wartości zbiorowości zrezygnowali z własnej drogi życiowej, szczęścia a nawet miłości. Stanisława Brzozowska walczyła do momentu śmierci, natomiast Paweł Oberecki uległ rzeczywistości. Rozdarty jak sosna Judym - bohater „Ludzi bezdomnych” swoim życiem pokazywał jak człowiek może być rozdzielony wewnętrznie według haseł programowych epoki w której żył. Ważna była dla niego romantyczna i samotna walka ze światem, jednak według programu pozytywistów liczyło się działanie dla dobra świata i poświęcenie swojego szczęścia i wierność ideałom. Wszystkie zaprezentowane jednostki, prócz Pawła Obareckiego, wyróżniają się na tle zbiorowości. Czują więcej i pragną zmienić świat. Okazuje się jednak, że często pojedynczy człowiek, nie mając społecznego oparcia i zrozumienia, nie jest w stanie wpłynąć na bieg historii czy też poprawę całego społeczeństwa.

strona:    1    2    3    4    5  





Różne sposoby kreowania bohatera tragicznego w dramacie. Omów, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura często ukazuje bohaterów ponoszących klęskę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w poprawny sposób realizuje temat.

Motywy samobójstwa bohatera w literaturze romantycznej i późniejszej. Porównaj realizację tego motywu w wybranych utworach.

Ocena:
20/20
Teza: Motyw samobójstwa był często wykorzystywany w literaturze - szczególnie przez pisarzy romantyzmu, ale również epok po nim następujących.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przekrojowo ukazuje problem samobójstwa, ukazując różne jego powody i aspekty. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Bohater tragiczny w literaturze różnych epok. Zaprezentuj sylwetki wybranych postaci i zanalizuj źródła ich tragizmu.

Ocena:
20/20
Teza: Bohater tragiczny świadomie lub nieświadomie ściąga na siebie zagładę, doprowadza do zguby i niezależnie od siły charakteru i niezwykłości czynu staje się jednocześnie ofiarą i winowajcą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, odwołuje się do wybranych dramatów z róznych epok. Prawidłowa kompozycja i plan.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Dramat człowieka uwikłanego w XX wiek

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejsze opisane w literaturze dylematy człowieka XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przekrojowa. Ciekawe przemyślenia i wnioski.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów na podstawie wybranych dzieł literackich i filmów

Ocena:
20/20
Teza: Postacie, na które historia wywarła silny wpływ, wymuszając przyjęcie określonych postaw czy podjęcie działania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat.

Serce i rozum jako dwie drogi postępowania człowieka. Jakich wyborów dokonywali znani bohaterowie literaccy. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Niemożliwość pogodzenie serca i rozumu przy podejmowaniu decyzji przez przywołanych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat, pokazuje różnych bohaterów wybierających odmienne drogi. Poprawna bibliografia i plan.

Dlaczego przegrali? Przedstaw i zanalizuj przyczyny porażki wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy, których możemy nazwać przegranymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, przemyślana i na temat.

Bohater tragiczny w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej. Przedstaw i porównaj.

Ocena:
20/20
Teza: Tragizm bohaterów literackich jako nierozwiązywalny konflikt pomiędzy wartościami i koniecznościami określającymi życie bohaterów, którzy zostali pozbawieni dokonania jakiegokolwiek pomyślnego dla siebie rozwiązania.

Ocena opisowa nauczyciela: W pełni poprawna, oparta na powszechnie znanych lekturach prezentacja.

Portret psychologiczny bohatera literackiego. Omów kreacje literackie bohaterów na przykładzie Makbeta, Giaura, Zbrodni i kary

Ocena:
20/20
Teza: Psychologizm w literaturze przejawia się skłonnością do umiejscowienia w utworach literackich postaci z punktu widzenia czynników psychologicznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poszczególne charakterystyki zostały uszczegółowione i przedstawione w czytelny sposób.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Przedstaw i oceń drogi życiowe Stanisława Wokulskiego, Tomasza Judyma i Zenona Ziembiewicza oraz wskaż przyczyny klęski każdego z nich

Ocena:
20/20
Teza: W życiu bohaterów literackich niezwykle trudno osiągnąć spełnienie i, mimo dobrych chęci, często kończy się ono klęską.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja zgodna z tezą. Poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Przyczyny i skutki błędów życiowych bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: „Ludzką rzeczą jest błądzić, głupców – trwać w błędzie”

Ocena opisowa nauczyciela: Rozbudowana prezentacja szczegółowo analizująca błędy poszczególnych bohaterów i ich konsekwencje.

Maska, gest, poza. Bohater literacki, który próbuje ukryć swoją osobowość. Omów na dowolnych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Postać w literaturze nakłada maskę, by ukryć swą tożsamość lub swoje prawdziwe „ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i zwięzła prezentacja w pełni realizująca temat.

Omów koncepcję bohatera tragicznego na przykładzie utworów jednego autora

Ocena:
19/20
Teza: Bohater szekspirowski, to postać, której wybory nie zawsze zdeterminowane są przez fatum, jednak każdy wybór prowadzi do klęski

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała. Ciekawy dobór argumentów, dobre wnioski, bogata bibliografia.

Kreacje negatywnych bohaterów w literaturze i sztuce. Ukaż sposób i cel kreowania takich postaci w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Postaci zbrodniarzy, szaleńców czy zdrajców zawsze intrygowały twórców, dlatego niemal w każdym dziele literackim i filmowym znajdziemy czarny charakter.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, zawiera różnorodne opisy czarnych charakterów. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Bohater tragiczny w literaturze różnych epok. Opisz źródło ich tragizmu na wybranych przykładach i zaprezentuj wybrane sylwetki postaci

Ocena:
19/20
Teza: Istota tragizmu zmienia się wraz ze światopoglądem epoki. Postępowanie bohaterów również.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, szczegółowo opisuje sylwetki poszczególnych bohaterów tragicznych na przestrzeni epok. Właściwy plan pracy.

Bohater tragiczny w literaturze: antycznej, romantycznej, współczesnej. Porównaj sposoby ich kreacji

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż świat wciąż się zmienia podstawowe przyczyny tragedii bohaterów literackich są wciąż aktualne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca choć zwięzła, jednak w klarowny i przystępny sposób realizuje temat.

Scharakteryzuj wybrane kreacje bohatera tragicznego, analizując wybrane utwory

Ocena:
18/20
Teza: Różne oblicza tragizmu na wybranych przykładach z literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, zawiera liczne odwołania do literatury. Poprawna bibliografia i ramowy plan wypowiedzi. Można dopracować wnioski.

Zaprezentuj różne ujęcia bohatera tragicznego na przestrzeni epok

Ocena:
18/20
Teza: Wybory życiowe dokonane przez bohaterów tragicznych są zawsze brzemienne w skutkach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Autorka dogłębnie analizuje sylwetki trzech bohaterów literackich z antyku, romantyzmu i współczesności. Można poprawić styl wypowiedzi.

Tragedia jest tam, gdzie jest wybór - przedstaw swoje przemyślenia dotyczące wyborów bohaterów literackich i ich konsekwencji

Ocena:
18/20
Teza: Tragiczny wybór bohatera nie zawsze zależy wyłącznie od niego, czasem jest zdeterminowany przez los.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana z konsekwencją, poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Bohater tragiczny w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Tragizm jest związany z losem ludzkim i objawia się w sytuacjach egzystencjalnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Autor nie dotarł do istoty tragizmu postaci. Mała objętość treściowa.