Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw człowieka


Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Literatura w całym swoim bogactwie i różnorodności kreuje różnorodne wizje bohaterów literackich. Jedni idą wyznaczoną przez siebie drogą, nie patrząc na innych, drudzy z kolei potrafią całe życie poświęcić dla innych. Indywidualista to człowiek, którego cechuje niezależność w myśleniu i działaniu. Postacie takie odnajdziemy przede wszystkim w literaturze romantycznej, kiedy twórcy kreowali bohaterów jako wybitne jednostki, zbuntowane przeciwko światu, przeżywające gwałtowne uczucia, stawiające pytania sobie, Bogu i historii. Z kolei postacie społeczników, czyli bohaterów bezinteresownie działających dla dobra jakiejś społeczności odnajdziemy głównie w nurcie literatury pozytywistycznej i późniejszej. Chociaż w swojej prezentacji mam za zadanie wykazać różnice pomiędzy tymi postawami, już na początku zaznaczę, że czasem w jednej literackiej postaci łączą się cechy idealisty i społecznika, tworząc w pełni ukształtowaną jednostkę. Postaram się jednak przedstawić podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Młodym indywidualistą, jakiego pragnę opisać na początku, jest Konrad, bohater dramatu Adama Mickiewicza „Dziady” cz. III. Konrad jest uważany za największego buntownika polskiej literatury i jednego z największych indywidualistów. Walczy nie tylko z władzą, lecz buntuje się również przeciwko Bogu. „Wielka Improwizacja” w „Dziadach” jest monologiem Konrada, w którym oskarża Boga o losy narodu polskiego, brak miłości i cierpienie całej ludzkości. Źródeł buntu Konrada z III części „Dziadów” należy szukać w kontekście wydarzeń historycznych i politycznych, jakimi były upadek powstania listopadowego i związane z nim szerzenie się aparatu terroru. Nonkonformizm wieszcza przekłada się na kreację romantycznego bohatera i z całą siłą ujawnia się właśnie w „Wielkiej Improwizacji”. Konrad uznaje siebie za równego boskiej potędze i wyzywa go na pojedynek, proponuje stwórcy, aby wspólnie rządzili światem. Początkowo bohater mówi o swej miłości do ojczyzny, a potem żąda od Boga „rzędu dusz” i władzy nad ludźmi i ich umysłami, twierdzi że zna lekarstwo na wszystkie ludzkie cierpienia. Przemawia przez niego pycha i złość. Następnie Konrad rozwścieczony milczeniem Boga posuwa się do bluźnierstw i gróźb. Konrad-poeta podejmuje prometejską, indywidualną walkę z Bogiem o swój naród, będący w niewoli. Buntuje się przeciwko martyrologii Polaków i ich zniewoleniu przez carski aparat terroru. Przeciwstawia się jednostkom przeciętnym, pełen pychy i egoizmu mówi: „Ja chcę mieć władzę, jaką Ty posiadasz, Ja chcę duszami władać, jak Ty nimi władasz”. Jego indywidualizm wynika także z przekonania o własnej niezwykłości. Metafizyczna ekstaza Konrada kończy się, gdy bohater chce wypowiedzieć największe z bluźnierstw mianowicie chce nazwać Boga, „nie ojcem ludzkości lecz... carem”. Na szczęście ostatnie słowo wypowiada za niego diabeł. Pojedynek z Bogiem okazuje się porażką bohatera. Zostaje on opętany. Jego metafizyczny, szaleńczy bunt okazał się daremny. Jednak jest to celowe zamierzenie Adama Mickiewicza ukazujące bohatera, który spada na dno, po czym podnosi się niczym „feniks z popiołów”. Największy buntownik polskiej literatury musiał przegrać, by dzięki księdzu Piotrowi i jego egzorcyzmom odnaleźć drogę ku właściwej i ostatecznej metamorfozie. Konrad to indywidualista i samotnik, a jego bunt ma charakter zarówno mistyczny jak i przyziemny, wynikający z cechującej go pychy. Jako patriota zasługuje na uznanie, jednak „wadzenie się z Bogiem” wynikające z niczym nieuzasadnionej, przypisywanej sobie przez bohatera wielkości, niczemu, jak wynika z dramatu nie służy.

Rodiona Raskolnikowa, głównego bohatera „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego z pewnością możemy nazwać indywidualistą. Ten dwudziestotrzyletni student prawa, uczący się na Uniwersytecie w Petersburgu musiał przerwać naukę z powodu braku pieniędzy. Nie może liczyć na niczyją pomoc. Państwo nie pomaga takim ludziom jak on. Raskolnikow nie akceptuje świata urządzonego w tak niesprawiedliwy sposób. Jedni są bogaci, inni, jak stara lichwiarka bogacą się kosztem biedniejszych, a niektórzy muszą zarabiać na życie sprzedając swoje ciało i żebrząc na ulicach. Przez to rodzi w nim się sprzeciw, który owocuje strasznymi wydarzeniami. Rodion próbuje znaleźć rozwiązanie na swoje problemy finansowe. Nie chodzi mu tylko o ukończenie studiów, ale o zapewnienie bytu matce i siostrze. Najlepszym według niego sposobem na wzbogacenie się, byłoby zabicie kogoś zamożnego i zagrabienie jego majątku. Tak wiec Raskolnikow w samotności planuje swą zbrodnię, szukając dla niej logicznych uzasadnień. To morderstwo znajduje poparcie w jego teorii ludzi zwykłych i niezwykłych i jest okazją do potwierdzenia własnej wybitności, nieprzeciętności. Musi zabić niestety dwie osoby, ponieważ niespodziewanie w mieszkaniu pojawia się Lizawieta, siostra Alony. Moment zabójstwa jest punktem kulminacyjnym buntu Raskolnikowa. Sposób w jaki zabił siostry był również w pewnym sensie rozładowaniem złych emocji, które w sobie gromadził. Buntuje się również przeciwko Bogu. Pokazuje swoją wyższość nad Stwórcą, odbierając życie drugiej osobie. To jego obwinia za nieład na świecie. Uważa, że wszystko leży w rękach człowieka i takiego świata też pragnie, gdzie człowiek będzie sam decydował o sobie. Jednak w tym świecie ścisłej matematyki, gdzie wyraźnie jedno jest konsekwencją drugiego nie uwzględnił właśnie człowieka z jego uczuciami i sumieniem. A przez to został pokonany. Dzięki tej miłości cichej i wrażliwej Soni Rodion odnajduje wewnętrzny spokój i dochodzi w nim do przemiany. Ze zbuntowanego indywidualisty stał się człowiekiem, który już nie potrafi żyć sam.

Bohaterem – społecznikiem jest z kolei Stasia Bozowska z opowiadania Stefana Żeromskiego „Siłaczka”. Bohaterka jest wierna swym młodzieńczym ideałom. Opuściła miasto i środowisko studenckie, by wyjechać na zapomniana przez Boga i ludzi wieś. Jej celem było realizowanie hasła pracy u podstaw w praktyce. Bozowską cechowała pracowitość, czego dowodem może być fakt, iż mimo nędznych warunków w których przyszło jej uczyć dzieci, znajdowała czas na pisanie podręcznika - „Fizyka dla ludu”. Młoda, pełna sił i energii, kobieta szczerze wierzyła w to, co robiła, i ten fakt pozwalał jej na wielkie poświęcenie, na jakie zdobywała się w imię młodzieńczych ideałów. Zrezygnowała z możliwości założenia rodziny (odmówiła Obareckiemu, gdy prosił ją o rękę), z szansy na własne, prywatne szczęście, ofiarując swe życie w darze społeczeństwu. Ciężka praca sprawia, że bohaterka otoczona była szacunkiem, podziwem i uwielbieniem. Jej obecność pozwalała wierzyć ubogiej wiejskiej społeczności, że ktoś o nich pamięta, ktoś się troszczy. Takie cechy, jak skromność i pokora, życie w trudnych warunkach materialnych, czynią ze Stasi prawdziwą bohaterkę - społecznika. Altruizm i empatia, dobro i życzliwość oraz konsekwencja pozwalały jej pozostawać wierna swoim przekonaniom. „Nie złamała jej bieda ani trudne warunki materialne, nie poddała się przeciwnościom i nie odstąpiła od swych ideałów, do końca wierzyła w zwycięstwo swoich dążeń i wysiłków”. Wraz ze Stasią Bozowską odeszła ze wsi jedyna osoba, która realnie przejmowała się losami najuboższych, potrafiła poświęcić dla nich swoje zdrowie, a nawet życie. Postać Bozowskiej może być wzorem szlachetności i poświęcenia.

O Tomaszu Judymie, głównym bohaterze powieści „Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego, świadczą jego czyny i dokonywane wybory. Postać tę możemy uważać za wzorcowego lekarza i społecznika, ponieważ Judym całe swoje życie poświęcił leczeniu ludzi i walce o powszechność usług lekarskich. Bohater wychował się w obskurnym mieszkaniu, które zapamiętał jako: „suterena, wilgotny grób pełen śmierdzącej pary. Ojciec wiecznie pijany, matka wiecznie chora. Zepsucie, nędza i śmierć…”. Po śmierci matki wzięła go na wychowanie ciotka, która w młodości była kobietą lekkich obyczajów. Chłopca traktowała jak służącego, nigdy nie starczało jej pieniędzy by zadbać o jego ubranie. Aby ułatwić mu edukację wzięła na stancję ubogiego studenta, który uczył Tomasza, a następnie opłaciła jego szkołę. W takich warunkach bohater skończył szkołę średnią i medycynę w Warszawie.

Mimo iż Judym wyrwał się ze świata nędzy, nie potrafił zapomnieć o swym pochodzeniu. Walkę z ubóstwem najbiedniejszych bohater rozpoczął od wygłoszenia odczytu na spotkaniu u warszawskiego doktora, na którym pojawiła się niemal cała warszawska śmietanka. W referacie „Kilka słów w sprawie higieny” przedstawił pomysł poprawy stany zdrowia warszawskiej biedoty. Jako idealista twierdził, że do obowiązków lekarza należy troska o higienę najuboższych, a nie wyłącznie osób majętnych: „Lekarz dzisiejszy - to lekarz ludzi bogatych”. Niestety, jego słowa: „My lekarze mamy wszelką władzę niszczenia suteren, uzdrowotnienia fabryk, mieszkań plugawych, przetrząśnięcia wszelkich krakowskich Kazimierzów, lubelskich dzielnic żydowskich. W naszej to jest mocy. Gdybyśmy tylko chcieli korzystać z przyrodzonych praw stanu, musiałaby nam być posłuszna zarówno ciemnota, jak siła pieniędzy...” nie zrobiły na nikim wrażenia, a sam autor nie mógł dokończyć wystąpienia. Został okrzyknięty marzycielem, a jego tezy poddano krytyce. Zebrani lekarze wzbraniali się przed odpowiedzialnością, a Judym podnoszący argumenty miłości bliźniego, pozostał sam.

Kolejny etap działalności lekarskiej Judyma to praca w zakładzie uzdrowiskowym w Cisach. Bohater zaczął tam od podstaw organizować funkcjonowanie szpitala, z którego korzystała również miejscowa ludność. Tomasz poświęcał się całkowicie pracy, nie tylko nadzorował modernizację, ale i przyjmował najuboższych. Problem pojawił się, kiedy pragnął polepszyć zdrowie okolicznych mieszkańców osuszając otaczające mokradła. Znienawidzony przez zarządców ośrodka zmuszony jest zrezygnować z pracy. Ponownie trafił ze swymi ideami na ludzi dbających jedynie o swe finanse, obojętnych na krzywdę innych, nie chcących wykazać odrobiny wysiłku. Miejscem, w którym bohater postanawia całkowicie poświecić się leczeniu najuboższych jest Sosnowiec. W rozmowie z narzeczoną, Joasią Podborską, stwierdza: „Ja muszę rozwalić te śmierdzące nory. Nie będę patrzał, jak żyją i umierają ci od cynku (…)Przecie to ja jestem za to wszystko odpowiedzialny! Ja jestem! (…)Jeżeli tego nie zrobię ja, lekarz, to któż to uczyni? Tego nikt...”. Czuje się odpowiedzialny za sytuację, w jakiej znalazła się biedota i za całą jej krzywdę. Znów wspomina swoje pochodzenie i przeszłość, mówiąc: „Otrzymałem wszystko, co potrzeba... Muszę to oddać, com wziął. Ten dług przeklęty... Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani żony, ani jednej rzeczy, którą bym przycisnął do serca z miłością, dopóki z oblicza ziemi nie znikną te podłe zmory.” Judym chciał poświęcić się dla innych, być lekarzem i społecznikiem zarazem. Na szli położył szczęście własne i szczęście ukochanej Joasi. Była to bardzo wysoka cena za możliwość realizacji swojego postanowienia pomocy najbardziej potrzebującym. Tomasz Judym to jeden z najbardziej wyrazistych przykładów społecznika w polskiej literaturze. Jednak, mimo iż całe swoje życie poświęcił innym, był na wskroś indywidualistą. Nie przejmował się zdaniem innych i zył w zgodzie z własnymi ideami.

Jak ukazano w wystąpieniu postawy społecznikowskie zupełnie różnią się od indywidualistycznych. Człowiek introwertyczny działa zazwyczaj sam, kieruje się wewnętrznymi zasadami, nie patrząc na racje ani potrzeby innych. Często wywyższa się, wierząc w swą niezwykłość. Z kolei działacze społeczni na pierwszym miejscu stawiają innych. Pragną dobra całej społeczności, często poświęcają szczęście osobiste dla idei. Czasem jednak zdarza się, co ukazuje przykład Tomasza Judyma, iż bycie społecznikiem wcale nie przekreśla własnej indywidualności, a wręcz przeciwnie to właśnie indywidualizm i kroczenie własną drogą powodują, że mogą się realizować społecznikowskie idee. Moim zdaniem każda z postaw zasługuje na zrozumienie i akceptację. Wśród indywidualistów więcej jest genialnych twórców, czy przywódców, zaś społecznicy są bliżej rzeczywistości i często dzięki swoim działaniom pomagają innym.

strona:    1    2    3    4  





Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Nietypowy sukces człowieka – heroizm w walce ze złem, cierpieniem, własnymi słabościami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na dobrze dobranych lekturach.

Człowiek i jego zmaganie z losem. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zmagania z losem jako główny motor kształtowania światopoglądu i charakteru człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco przedstawia zmagania człowieka z losem. Przejrzysta kompozycja, ciekawe wnioski.

Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek zbudowany jest z przeciwności, w tym całe jego dramatyczne bogactwo i urok” - Jalu Kurek

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odpowiada tematowi. Ciekawe przykłady literackie, dobry styl wypowiedzi.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Walka człowieka z przeciwnościami losu. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność bohaterów literackich i filmowych, którym los nie oszczędził przykrych doświadczeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie napisana, oparta na niebanalnych przykładach filmowych. Pozostałe lektury przedstawione zostały poprawnie.

Jakiej wiedzy o człowieku dostarczyły ci poznane utwory literackie? Odpowiedz na podstawie wybranych przykładów z literatury XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni pisarze odkrywają przed czytelnikiem ponadczasowe prawdy o człowieku i jego człowieczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób odkrywa literackie prawdy o człowieku. Bogata bibliografia.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Indywidualizm - wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności... Oceń postawę wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Różne przyczyny indywidualizmu na podstawie losów wybranych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, w pełni realizuje temat, odnosząc się do wszelkich rodzajów indywidualizmu.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Przedstaw i omów portret człowieka współczesnego, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna literatura ukazuje zdecydowanie negatywny obraz jednostki ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała i wielowątkowa.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Pan i sługa w literaturze. Przedstaw różne realizacje tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Pan i sługa mogą mieć różne oblicza, ale najważniejszą ich cechą jest wzajemna więź i wierność sługi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dopracowana. Umiejętnie wyciągnięte wnioski.

Odkrywanie tajemnic ludzkiej psychiki w literaturze i sztuce okresu schyłku XIX i początku XX w. Przybliż temat, analizując wybrane dzieła.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka są zwierciadłem epoki, mogą odkrywać przed odbiorcą tajemnice ludzkiej psychiki. Bez wątpienia literatura i sztuka przełomu wieków XIX i XX skupiają w sobie dwa powyższe twierdzenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na nietuzinkowych lekturach. Przemyślana kompozycja i wnioski.

Człowiek w poszukiwaniu innych światów. Na podstawie wybranych tekstów literackich, malarskich i filmowych scharakteryzuj wykreowaną rzeczywistość i ukaż jej funkcje.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzie od zarania dziejów wierzyli, że ich pobyt na ziemi nie jest jedyną i ostateczną formą egzystencji. Wierzyli, że jest gdzieś furtka prowadząca w nikomu nieznane, tajemnicze miejsca – inne światy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób realizuje temat. Różnorodne przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Literatura wyrazem pesymistycznego, czy optymistycznego widzenia natury człowieka. Omów w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: W każdym człowieku znajdują się pokłady dobra, ale silne są także zasoby zła.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana prezentacja oparta na ciekawych przykładach. Trafne wnioski.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Portret psychologiczny bohaterów. Omów na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Psychologiczne portrety trojga bohaterów prozy XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie charakteryzuje troje bohaterów literackich. Dojrzały wstęp oraz wnioski.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat pokazując złożoność problemu.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Nie jest możliwa obiektywna ocena zachowań człowieka w sytuacji zagrożenia życia. Gdy nasze podstawowe potrzeby fizjologiczne i psychiczne nie są zaspokojone nie potrafimy normalnie funkcjonować i odzywają się w nas instynkty zwierzęce.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat potraktowany poważnie. Przytoczone argumenty udowadniają w pełni tezę.

Poszukiwanie przez bohaterów literackich prawdy o życiu i sobie samym. Przedstaw na podstawie wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Doświadczenia życiowe są siłą sprawczą wielkich zmian w życiu nie tylko w odniesieniu do postaci wykreowanych na kartach powieści, ale także do autorów poszczególnych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, dokładnie realizuje założenia tematu. Poprawny styl i język wypowiedzi.

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie - jak żyć? Odwołaj się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku dostarcza nam coraz więcej postaci walczących z przeciwnościami losu, zmagających się z samym sobą, rozdartych, „szukających własnego ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, doskonale łączy z sobą poszczególne lektury. Poprawny język.

Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o dojrzałości autora. Lekkość poruszania się po obszarze kultury. Ciekawe lektury.

Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

Ocena opisowa nauczyciela: Mądra i przemyślana praca. Standardowe odwołania do literatury. Poprawna kompozycja.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Jednostka wobec zbiorowości. Rozważ problem, odwołując się do przykładów z dwóch różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różne postrzeganie misji społecznych i narodowych przez bohaterów dwóch kontrastujących ze sobą epok – magicznego romantyzmu i racjonalnego pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Zawiera pełną bibliografię i plan pracy.

Koncepcja człowieka w literaturze średniowiecza i renesansie. Przeanalizuj na przykładzie wybranych tekstów wyżej wspomnianych epok

Ocena:
19/20
Teza: Odmienność pojmowania koncepcji człowieczeństwa w średniowieczu i renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odzwierciedla temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych utworach współczesnych

Ocena:
19/20
Teza: Sprowadzenia człowieka do przedmiotu na przykładzie literatury wojennej oraz „Kartoteki” Tadeusza Różewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza trudny i niejednoznaczny problem. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Synteza losu polskiego XIX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cechy wspólne poszczególnych postaci, a typowy polski los bohatera XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo losów Polaków istniejących w XIX wieku na kartach literatury oraz udowadnia niemożliwość przedstawienia syntezy polskiego losu.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Rola doświadczeń życiowych w kształtowaniu człowieka. Przestaw na przykładzie wybranych utworów literackich i filmów

Ocena:
18/20
Teza: Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ciekawa teza uargumentowana na przykładach literackich i filmowym.

Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno psychologia, jak i literatura próbują zgłębić psychikę człowieka. Jednak nigdy nie będzie poznana w pełni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje temat. Kolejne argumenty dobrana poprawnie. Ciekawa literatura.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ocena:
17/20
Teza: Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać dobre cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, opisująca kilka z wielu negatywnych cech człowieka. Poprawna bibliografia.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Moralność człowieka poddana próbie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
16/20
Teza: We wszystkich utworach można znaleźć motyw moralności. Niekiedy bohaterowie stają przed wyborem i tylko od ich etycznego kodeksu zależy, jaką drogą pójdą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera kilka usterek językowych. Teza poprawnie uargumentowana.

Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Ocena:
16/20
Teza: Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów, a poprzez to kondycję sobie współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Zawiera niezbędne argumenty do udowodnienia tezy. Poprawna bibliografia.