Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw dobra i zła


Motyw zła w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

Zło to przeciwieństwo dobra, coś niepożądanego, co nie powinno istnieć, a niezmiennie towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów ludzkości.
Natura i pochodzenia zła to wielka niewiadoma. Próbują to wyjaśnić filozofowie wszystkich epok, ta zagadka pozostaje także wielkim tematem literatury, niekiedy wręcz zafascynowanej złem. Czasem zło jest spersonifikowane i występuje pod postacią szatana, diabła, czy chociażby kuszącego w raju Ewę węża. Innym razem zło jest symbolem i może oznaczać wojnę, system totalitarny, zniewolenie czy też własne słabości. Trudno więc mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw zła i walki z nim jest tak szeroko wykorzystany.
W swojej pracy również zawrę tę różnorodność, ukazując, że zło czai się wszędzie, a „bakcyl dżumy nigdy nie umiera, nie znika” i dlatego ważne jest byśmy potrafili oddzielić to co prawe i słuszne, od tego co prowadzi do upadku, nieszczęścia i klęski.
Ludzie najczęściej wybierają zło skuszeni obietnicami posiadania władzy, mądrości, wiecznej młodości, czy szczęścia. Niektórzy decydują się oddać nawet za to swoją duszę. Literatura przekonuje nas jednak, że za wybór zła niegodziwców spotka zasłużona kara, zaś ci, którzy do końca wierzą w sprawiedliwość najczęściej zostają nagrodzeni. Zawsze odnoszą zwycięstwo moralne. W swojej prezentacji przedstawię bohaterów, którzy, mając wybór między dobrem a złem, podejmują najgorsze decyzje.

Prarodzice ludzkości - biblijny Adam i Ewa mogli żyć w raju, w Edenie stworzonym przez Boga. Była to kraina szczęścia i dostatku, jednak należało respektować Boże zakazy. Pierwsi ludzie jednak złamali boski zakaz, sięgając po owoc z Drzewa Wiadomości Dobrego i Złego. Uczynili to pod wpływem węża - kusiciela, archetypu zła. Tak więc u korzeni zła legł grzech pierworodny, który biblijny Adam i Ewa wybrali w sytuacji absolutnie wolnego wyboru. Ulegli pokusie. Następstwem pierwszego upadku człowieka, czyli biblijnych prarodziców ludzkości jest konieczność ciągłego dokonywania wyborów i świadomość odpowiedzialności za ten wybór.

Kolejny bohater, tytułowy „Makbet” z dramatu Szekspira był rycerzem idealnym, wyróżniał się walecznością i wiernością królowi. Jego uczynki były sprawiedliwe, mężne i godne naśladowania. Chęć władzy wzbudziła w Makbecie przepowiednia trzech czarownic, które spotkał na wrzosowisku wraz z Bankiem. Czarownice przepowiedziały Makbetowi panowanie w zamku Glamis, hrabstwie Kawdoru i wreszcie królowanie w całej Szkocji, natomiast Bankowi – że ma zostać ojcem królów. Pierwsza część przepowiedni szybko się spełnia i Makbet postanawia przyspieszyć objęcie tronu poprzez zabójstwo króla Dukana, który jest jego krewnym i przyjacielem. Makbet jest panem własnej woli, kiedy mówi „chce los uczynić mnie władcą, niech to stanie się bez przyczynienia mego”. Uśpione dotąd własne ambicje, a zwłaszcza żony Lady Makbet, popychają Makbeta do pierwszej zbrodni na gościu w jego domu. Przyczyną wyboru zła jest niepohamowana żądza władzy. Raz naruszywszy fundamentalne zasady etyczne Makbet, wzorowy dotąd rycerz średniowieczny, staje się zbrodniarzem, krwawym tyranem, znienawidzonym przez naród. Dla ukrycia pierwszej zbrodni ze strachu przed zdemaskowaniem popełnia następne.
Jest przekonany o swojej nieprzeciętności, a przeświadczenie to opiera na przepowiedniach wiedźm. Nie potrafi polegać na własnej sile charakteru i trwałych wartościach, niezależnych od okoliczności. U progu życia Makbet uświadamia sobie, że z własnej woli, z żądzy władzy, stał się ofiarą losu, który jednak postawił go w sytuacji wyboru: między dobrem czyli dochowaniem wierności kodeksowi rycerskiemu, a złem czyli krwawym, zbrodniczym osiągnięciem wymarzonego celu.
Oceniając Makbeta trzeba wziąć pod uwagę wpływ jaki na jego decyzje miały wiedźmy i jego żona, ale na pewno przepowiednia w żaden sposób nie usprawiedliwia Makbeta i nie umniejsza ciężaru jego winy. Bohater Szekspira kuszony możliwością kariery, zdobycia władzy, popełnia straszliwe zbrodnie, których jest świadom, podobnie, jak zdaje sobie sprawę z ich skutków. Sytuacja tragiczna Makbeta rozgrywa się w jego psychice, czytelnik dramatu Szekspira obserwuje skutki psychomachii, w której zło wygrywa z dobrem ludzkiej natury. Tak więc Makbet to nie ofiara fatum, nieuchronnego przeznaczenia, lecz człowiek, który musi ponieść odpowiedzialność za świadomy wybór zła. Według mnie los Makbeta to ostrzeżenie dla wszystkich żądnych władzy i dążących do niej drogą zbrodni.

Jednym z najmędrszych uczonych, który stanął oko w oko z szatanem – Mefistofelesem był Faust, którego przygody opisał Johann Wolfgang Goethe. W utworze zło jest wielopostaciowe i nie ogranicza się wyłącznie do sił nieczystych. Faust symbolizuje bunt przeciw Bogu i pakt z diabłem, czyli rezygnację z życia wiecznego na rzecz szczęścia na ziemi. Wybitny doktor pragnienie nieograniczonej mądrości, sławy i nieśmiertelności, a także wiecznej młodości, która łączy się z motywem maski, przemiany w kogoś nowego. Dąży do poznania wszystkich aspektów życia na ziemi. Faust jest symbolem niespełnionego naukowca, człowieka przełomu epok oraz osoby zmagającej się z ograniczeniami natury człowieka. To właśnie te ograniczenia doprowadziły naukowca do zguby własnej duszy.
Faust w swoich rozmyślaniach przedstawia siebie jako wybitnego naukowca, który skończył cztery fakultety, ale nadal nie jest zadowolony z tego, co osiągnął. Jego życie obrazuje kwestia wypowiedziana w prologu przez Pana: „Błądzi człowiek, póki dąży.” Ale to ciągłe dążenie nie zaspokajają go; osiągnął już wszystko i brakuje mu celu w życiu. Spełnienia szuka nawet w magii, jednak i to mu nie wystarcza, jest zrezygnowany do tego stopnia, że chce popełnić samobójstwo. Ale poczucie beznadziei jest słabsze niż ciągła wola parcia na przód. Uosabia postawę aktywną. Jest przedstawicielem ludzkości i udowadnia, że człowiek jako jedyne stworzenie na ziemi nie potrafi stać w miejscu, musi się rozwijać i w ten sposób osiąga pełnię humanizmu. Początkowo poddaje się on złu i zawiera umowę z Mefistofelesem. Jej warunki Mefistofeles formułuje tak:
„Dobrze więc: ja tu wykonywać będę
Każdy Twój rozkaz, każdy kaprys nawet;
Gdy tam się znajdziem, ty na mą komendę
Oddać mi musisz tożsamo wet za wet.”
Pokazuje to niezdecydowanie bohatera, ale jest jego wygraną, ponieważ Mefistofeles albo przez wieczność będzie przemierzał świat z naukowcem, albo co prawda dostanie jego duszę, jednak szczęśliwą.
Faust jest niekonsekwentny, przed zawarciem paktu przyznaje, że zatracił się w wiedzy po to, by uszczęśliwić ludzkość. W momencie spotkania z diabłem zapomina o tym, odzywa się w nim głos nieszczęśliwego człowieka, który czuje, że zmarnował swoje życie. Pragnie także nieograniczonej wiedzy, również takiej, której jako człowiek posiąść nie może, na przykład o tym, co było na początku świata. W poszukiwaniach nie ma dla niego żadnych świętości, bez wahania zapisuje: „czyn był na początku!”, co jest bluźnierstwem wobec biblijnego „Na początku było słowo”. Uważa się za wyższego od innych ludzi, jest na tyle dumny, że do Ducha Ziemi mówi: „Jam jest równy Tobie!”. To właśnie jego wyjątkowość stała się przyczyną odejścia od Boga. Jednak mimo, iż Faust wykorzystuje wszystko co ofiarowuje mu diabeł, zachowuje lepszą cząstkę człowieczeństwa. Ostatecznie decyduje się pomagać ludzkości, bo jak twierdzi, tylko to może przynieść mu szczęście i spełnienie. Po stracie żony i dziecka nie odnalazł satysfakcji w zaspokajaniu żądz. Postanowił więc działać na rzecz innych ludzi, osuszyć nadmorską krainę, by stworzyć na pozyskanych w ten sposób gruntach idealne społeczeństwo. W końcu zyskuje poczucie spełnienia, osiąga stan radosnej euforii, czując, że jego działania wreszcie nabrały sensu i może skupić się na tworzeniu świata dla przyszłych pokoleń. W chwili uniesienia wypowiedział słowa, które przed laty zostały zapisane w pakcie z diabłem.
Faust ostatecznie osiągnął szczęście, zaakceptował życie i odnalazł poczucie spełnienia. Jego wędrówka w czasie i przestrzeni sprawiła, że stał się silnym człowiekiem, który nauczył się walczyć z przeciwnościami i iluzjami, a także ze złem tkwiącym w nim samym. To uchroniło go przez wiecznym potępieniem, ponieważ według prawa boskiego „Kto wiecznie dążąc się trudzi, tego możemy wybawić”.

Zło to zagadnienie, które występuje w cyklu „Ballady i romanse” Adama Mickiewicza, a także w II części „Dziadów”, które są ściśle związane z ludową moralnością. Podczas obrzędu przywoływania błąkających się dusz pojawia się Widmo Złego Pana, reprezentujące kategorię duchów ciężkich. Zły Pan, który za życia był pozbawiony litości dla bliźnich, jako widmo przeżywa prawdziwe katusze. Nękany jest teraz przez duchy wieśniaków, swoich skrzywdzonych poddanych, których doprowadził do śmierci przez swoje nieludzkie zachowanie. Pokrzywdzeni przez dziedzica wieśniacy pojawiają się pod symboliczną postacią ptactwa. Zły Pan cierpi zaś męki wiecznego głodu i pragnienia, żywi własnym ciałem drapieżne ptaki oraz błąka się po ziemi w towarzystwie nieczystych duchów. Zły Pan zostaje przywołany przez Guślarza poprzez zapalenie wódki. Duchy ciężkie to duchy, które za życia popełniły największy z grzechów – grzech przeciwko społeczeństwu, przeciwko drugiemu człowiekowi. Widmo budzi przerażenie ludzi zebranych w kaplicy. Ma blade lico, a „w gębie” dym i błyskawice. Oczy widma świecą jak węgle w popiele, a z rozczochranych włosów sypią się iskry. To właściciel wioski, który zmarł trzy lata wcześniej. Zły Pan był bezlitosny i okrutny. Przyczynił się do śmierci swoich poddanych, których dusze, zmienione w drapieżne ptaki, towarzyszą mu w wędrówce po zaświatach. Pragnie, aby jego dusza opuściła ciało, żeby nie musiał błąkać się po ziemi. Warunkiem zbawienia jest, by przynajmniej jeden z dawnych poddanych nakarmił go i napoił. Prosi zebranych na obrzędzie o małą miarkę wody i dwa ziarna pszenicy. Ludzie nie mogą mu jednak pomóc. Za każdym razem dusze poddanych wyszarpują Widmu jedzenie. Odchodzi, pouczając żywych:
„Sprawiedliwe zrządzenie Boże!
Bo kto nie był ni razu człowiekiem,
Temu człowiek nic nie pomoże”.
Konsekwencją wyboru zła i grzechów popełnionych na ziemi jest więc skazanie na głód i wieczną tułaczkę.

Okazuje się, że czasem nie trzeba być świadomym zła, aby kogoś skrzywdzić. Często zło wynika z niewiedzy, niedojrzałości i krótkowzroczności. Przykładem takiego postępowania jest epizod z życia Cezarego Baryki, bohatera „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego. W ciągu całej akcji powieści Cezary stopniowo dojrzewa, tak fizycznie, jak i duchowo i psychicznie. Na początku utworu, w rodzinnym Baku, jest dzieckiem - niewiele wie o życiu, bo i niczego mu nie brakuje. Później Cezary zostaje młodym i agresywnym rewolucjonistą, lecz ten epizod nauczył go, że rewolucja nie koniecznie oznacza coś dobrego. Gdy wraca jego ojciec i ruszają w daleką podróż do Polski, Cezary dojrzewa i odkrywa nowe idee. Do kraju przodków dociera już samotnie i srodze się zawodzi. W końcu, już w Polsce, walczy zbrojnie ze swymi dawnymi towarzyszami spod znaku czerwonego sztandaru. Po wojnie wyrusza z poznanym na froncie przyjacielem - Hipolitem do majątku ziemskiego w Nawłoci. Szybko przyzwyczaja się do szlacheckiego trybu życia, a w dworku Wielosławskich poznaje Wandę i Karolinę. Tam także spotyka Laurę. Spędza czas na flirtach i lenistwie. Życie płynie mu powoli. Ze wszystkimi trzema zakochanymi w nim kobietami obchodzi się w wyjątkowo egoistyczny sposób. Dwie dziewczęta z Nawłoci traktuje jak rozrywkę – flirtuje z jedną z nich, drugiej nie zauważa. Wanda – skrzywdzona, choć zakochana, najpewniej nie całkiem zdrowa na umyśle i jeszcze bardziej od Cezarego niedojrzała - truje Karolinę, z którą flirtował Cezary. Silne choć niedoskonale uczucie łączy Cezarego z Laurą Kościeniecką. Namiętność całkowicie przesłoniła myśli chłopaka, choć sama Laura oczywiście nie traktowała go całkiem poważnie. O ich romansie dowiaduje się narzeczony Laury i nawłociańska idylla Cezarego musi się zakończyć. Postępował źle i niedojrzale, za co jednak w gruncie rzeczy trudno go winić.
„Człowiek to rzecz święta, której krzywdzić nie wolno nikomu” – w pełni zgadzam się ze słowami Stefana Żeromskiego, którego cała twórczość jest szukaniem, żarliwym wołaniem o zmianę nieludzkich stosunków.

Również Michaił Bułhakow w powieści „Mistrz i Małgorzata” porusza również problem dobra i zła. Najtrafniej problematyka ta została ujęta w jednej z wypowiedzi Wolanda skierowanej do Mateusza Lewity: „Bądź tak uprzejmy i spróbuj przemyśleć następujący problem – na co by się zdało twoje dobro, gdyby nie istniało zło, i jak by wyglądała ziemia, gdyby z niej zniknęły cienie? Przecież cienie rzucają przedmioty i ludzie. Oto cień mojej szpady. Ale są również cienie drzew i cienie istot żywych. A może chcesz złupić całą kulę ziemską, usuwając z jej powierzchni wszystkie drzewa i wszystko, co żyje, ponieważ masz taką fantazję, żeby się napawać niezmąconą światłością. Jesteś głupi.”
Woland zauważa, że istnienie jedynie dobra - „światłości” byłoby niedorzecznością, bo nie dałoby się go dostrzec, trudno byłoby je odróżnić i nazwać, musi zatem istnieć jego przeciwieństwo, kontrast. Tym kontrastem – tłem jest zło. Fabuła powieści udowadnia, że nawet w „świecie piekieł” istnieje pewna „moralność” i porządek, wśród których sprawiedliwość jest podstawą ich utrzymania, co dodatkowo potwierdza koegzystencję dobra i zła.

Kumulacje całego zła i jego wpływu na człowieka, który stoi w obliczu wyboru, przedstawia Albert Camus w powieści „Dżuma”. Bohaterowie tego utworu bezustannie poddawani są przymusowi wyboru miedzy dobrem a złem.
Akcja powieści rozgrywa się w Oranie, algierskim mieście w latach 40. XX wieku. W mieście wybucha epidemia dżumy, która zabija wiele tysięcy ludzi. Miasto zostaje zamknięte i pozostawione na pastwę losu. Wydarzenie to stawia bohaterów w sytuacji, w której przyjmują różne postawy, odmiennie postrzegają świat i kierują się różnymi racjami, poszukują racji indywidualnych, często wynikających z osobistych doświadczeń. Łączy ich przede wszystkim jedno, gotowość do walki z epidemią. Centralną postacią powieści jest doktor Rieux. Wybiera on aktywną, heroiczną postawę wobec dżumy, którą utożsamiać możemy ze złem, jest bez przerwy obecny przy chorych, cierpiących i umierających.
Tytułowa „dżuma” może być rozumiana jako zło tkwiące w człowieku i na świecie, które uświadamiają słowa jednego z bohaterów powieści: „Każdy nosi w sobie bakcyl dżumy”, Tarrou twierdzi, że każdy człowiek w swojej naturze nosi pewien potencjał zła. Powieść ma zatem sens paraboliczny, jest modelem sytuacji uniwersalnej, ponieważ dotyka odwiecznych problemów natury moralnej i filozoficznej, w których centralne miejsce zajmowała zawsze postawa człowieka wobec dobra i zła. Tarrou twierdzi także, że w każdym człowieku istnieje jakiś potencjał dobra i zła, a jednostka musi dokonywać ciągłych wyborów jednej spośród tych dwóch przeciwstawnych sił.
Bohaterowie „Dżumy” w obliczu nieszczęścia mobilizują się do walki, są solidarni, buntują się przeciwko okrutnej rzeczywistości, nie zgadzają się na nią. Do nich należą przede wszystkim doktor Rieux, dziennikarz Rambert, Tarrou, drobny urzędnik Grant, a po wewnętrznej przemianie spowodowanej śmiercią niewinnego dziecka, również ksiądz Paneloux. Postacie i ich postawy w pełni potwierdzają zdanie Alberta Camusa, że „w ludziach więcej zasługuje na podziw niż na pogardę”.
Jak widać na przykładzie przedstawionych utworów, zło nigdy nie miało i nie ma jednej twarzy. Jest częścią każdego z nas i wciąż musimy podejmować z nim walkę.

Zło jest częścią człowieczeństwa równie obecną w życiu, jak dobro. Podstawowym objawem zła w człowieku, ale i podstawą jego instynktu przetrwania, jest egoizm. To właśnie z powodu poszukiwania szczęścia lub w obliczu zagrożenia człowiek najczęściej gotowy jest krzywdzić innych.
Jeśli dobrze się przyjrzeć, to obecność zła zdaje się przytłaczać dobro. Czy powinno to powodować odrzucenie wiary w człowieczeństwo? Niekoniecznie. Dobro po prostu jest mniej widoczne, bo kojarzy się większości ludzi z normalnością, a tej po prostu się nie zauważa.

Jak wielkie zniszczenie i nieszczęście może przynieść eskalacja zła pokazał wiek XX. Odsłonił on najgroźniejsze oblicze zła w postaci totalitaryzmów - faszyzmu i komunizmu, systemów opartych na przemyślanym, masowym ludobójstwie, terroryzmie. Wspomniane lektury pokazują, że nikt nie może zostać obojętny na zło – należy przyjąć wobec niego zdecydowana postawę, jak na przykład bohaterowie „Dżumy”, by nie doprowadzić do jego rozprzestrzenienia. Każdemu człowiekowi w sytuacji wyboru powinno przyświecać przesłanie Jana Pawła II: „Zło dobrem zwyciężaj!”

strona:    1    2    3    4    5    6  





Człowiek walczący ze złem. Omów na podstawie wybranych postaci literackich

Ocena:
20/20
Teza: Trudno mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw zła i walki z nim jest tak szeroko wykorzystany.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, argumenty właściwie dobrana. Logiczne określenie problemu i wnioski. Bogata bibliografia.

Przyczyny i konsekwencje przyjmowania przez człowieka różnych postaw wobec zła. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze przedstawione zostały różnorodne motywacje ludzi w zetknięciu ze złem i konsekwencje dokonanych wyborów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i szczegółowo analizuje pracę. Poprawny konspekt i bibliografia.

Motyw zła w literaturze. Omów działanie tego motywu

Ocena:
20/20
Teza: Zło to przeciwieństwo dobra, coś niepożądanego, co nie powinno istnieć, a niezmiennie towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków zła. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia i poprawnie skonstruowany konspekt. Cieszy logika wywodu.

Bohater negatywny w literaturze. Scharakteryzuj wybrane postacie i określ ich rolę w kilku utworach z różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Bohater negatywny wzbogaca treść utworu, czyni go ciekawszym i wykorzystując zasadę kontrastu wzmacnia jego przekaz.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sprawny i horyzontalny sposób ukazuje problem bohatera negatywnego. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Walka dobra ze złem jako temat dzieł literackich. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura często odwołuje się do motywu walki dobra ze złem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat, pokazując wieloaspektowość walki dobra i zła.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Przyczyny zła na świecie. Przeanalizuj refleksje twórców literatury rozstrzygających jeden z najważniejszych problemów ludzkości

Ocena:
20/20
Teza: Trudno mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw przyczyn zła na świecie jest tak szeroko wykorzystany.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, wykorzystuje kilka ważnych lektur. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Człowiek zdeterminowany przez zło. Zanalizuj problem, charakteryzując wybrane postacie literackie z utworów o tematyce związanej z II wojną światową

Ocena:
20/20
Teza: Podczas wojny wszechobecne cierpienie, śmierć, pragnienie przeżycia za wszelką cenę determinowały przede wszystkim katów, ale nieraz i ofiary, które zatracały ludzkie odruchy, stając się podobnymi do zwierząt.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, pokazuje jak w różny sposób wszechobecne podczas wojny zło może wpływać na człowieka.

Bohater walczący ze złem. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie, którzy nie poddali się w walce ze złem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Konkretne przykłady postaci walczących ze złem.

Czarny charakter. Bohater negatywny w dziełach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach omów funkcje bohatera negatywnego.

Ocena:
20/20
Teza: Funkcje bohatera negatywnego – dydaktyzm, kontrast, prowokacja do refleksji nad systemem wartości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w zupełności wyczerpuje temat i realizuje zapisana tezę.

Od Makbeta do Zbrodni i kary. Literackie odbicie mrocznej strony duszy człowieka

Ocena:
20/20
Teza: Kiedy człowiek ulega mrocznej stronie swej duszy, zawsze prowadzi to do jego tragedii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, dobrze skomponowana, widać, że została uprzednio przemyślana.

Zło jest wynikiem opętania duszy przez namiętność. Potwierdź lub zaneguj prawdziwość niniejszego stwierdzenia, prezentując bohaterów czyniących zło

Ocena:
20/20
Teza: Kiedy dusza człowieka zostaje opętana przez namiętność, zawsze prowadzi to do jego jego klęski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o kompetencjach piszącego. Konsekwentnie zrealizowany temat.

Różne pojęcia motywu zła w literaturze, filmie i sztuce. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści ukazują zło na wiele sposobów, ale zazwyczaj w opozycji do dobra, przypominając o wolnej woli człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne oblicza zła w literaturze, sztuce i filmie. Przedstawia zło jako motyw diabła, jako kreację, sztukę (podnieta) oraz jako narzędzie totalitaryzmu. Bogata prezentacja multimedialna.

Motyw kuszenia w literaturze i sztuce. Przedstaw na przykładzie wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodne realizacje motywu kuszenia w literaturze oraz sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Dlaczego źli? Przedstaw wybrane kreacje literackie bohaterów, którzy krzywdzą innych.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy krzywdzą innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna, bogata w literackie przykłady.

Walka dobra ze złem. Omów na wybranych przykładach literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Trudny wybór między dobrem a złem w utworach literackich i filmowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Walka dobra ze złem w literaturze i filmie

Ocena:
20/20
Teza: Motyw walki dobra ze złem jest przedstawiany w tekstach kultury w niezwykle różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, wyczerpująca temat. Odwołuje się zarówno do przykładów literackich, jak i filmowych.

Przedstaw różne ujęcia motywu światła i ciemności. Odwołaj się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika światła i ciemności opiera się na dychotomii dobro – zło.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza występowania w literaturze motywu ciemności i światłości.

Motyw zła w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Trudno mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw zła i walki z nim jest tak szeroko wykorzystany.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w wieloaspektowy sposób ukazuje wykorzystywany w literaturze motyw zła.

Zmaganie dobra ze złem. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do literatury romantycznej

Ocena:
20/20
Teza: W obserwacji zmagań dobra i zła ważną role odegrała literatura romantyczna, ukazując różne ich aspekty.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Problem narkomanii. Zaprezentuj zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: W jaki sposób bohaterowie literaccy i filmowi radzą sobie z nałogiem?

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i pouczająca prezentacja oparta na poprawnie dobranych tekstach kultury.

Różne przyczyny i konsekwencje wyboru zła przez bohaterów literackich. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura nie unika przedstawiania postaci negatywnych i wyborów przez nich dokonywanych.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawny styl wypowiedzi, dobrze dodane lektury. Logiczna konstrukcja pracy.

Różne wcielenia diabła w literaturze

Ocena:
19/20
Teza: Postać diabła była i jest natchnieniem dla rzeszy pisarzy, którzy przedstawiają go w swych utworach w różnoraki sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne informacje, pokazuje różnorodność szatańskich postaci w różnych epokach

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Zdolność odróżniania dobra od zła dana ludziom to ich przekleństwo? Skomentuj decyzje wybranych bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Właściwa zdolność odróżniania dobra od zła jest błogosławieństwem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna.Ciekawe postawienie problemu i wnioski.