Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Problem ludzkiego cierpienia zajmował filozofów, myślicieli, teologów, a także literatów wielu epok. Antyczny topos niezawinionego cierpienia pochodzi z biblijnej Księgi Hioba, która stara się wytłumaczyć wierzącym jego sens. W kolejnych wiekach powstało wiele teorii próbujących w racjonalny sposób znaleźć źródło ludzkich zmartwień i krzywd – świat nigdy od nich się nie uwolnił, więc temat ten zawsze był i jest aktualny. Także poeci i pisarze zastanawiali się nad sensem cierpienia, wykorzystując jego motyw w zgodzie z ideologią swych czasów. W swoim wystąpieniu ukażę jak cierpienie było przedstawiane i tłumaczone w literaturze XIX i XX wieku. Mimo różnorodności przykładów, żaden z autorów nie zdobył się na jednoznaczne wskazanie sensu cierpienia.

Romantyzm to epoka w której cierpienie związane było z ideologią i tematami epoki. Jednym z głównych tematów była romantyczna miłość, która często łączyła się z odrzuceniem, niezrozumieniem, które powodowały cierpienie bohaterów. Najlepszym przykładem do czego może doprowadzić nieszczęśliwa miłość znajdziemy w epistolarnej powieści Johanna Wolfganga Goethego, zatytułowanej: „Cierpienia młodego Wertera”. Pierwszy list tytułowego bohatera poprzedza motto mówiące o tym, że każdy marzy o wielkiej miłości:
„Takiej miłości każdy młodzian czeka,
Tak być kochana chce każda dziewczyna;
Czemuż w najświętszym z popędów człowieka
Tkwi tak straszliwego cierpienia przyczyna?”

Werter przybywa na wieś, pragnąc odzyskać utracony spokój duszy. Przy okazji organizowanego balu poznaje Lottę, która budzi w nim niezwykłe uczucie. Wie o jej zaręczynach z Albertem, nie przeszkadza mu to jednak jej kochać. Odwiedza ją, zjednuje sobie serca jej młodszego rodzeństwa, zdobywa zaufanie. Jego miłość staje się coraz bardziej silna, bohater nie potrafi się od niej uwolnić, wciąż myśli o wybrance. Werter zdaje sobie sprawę z tego, że nie może liczyć na to, iż Lotta zrezygnuje z poślubienia Alberta, zresztą sam ma o swoim konkurencie jak najlepsze zdanie. Bohaterowie tworzą trójkąt miłosny, w którym jeden z młodych mężczyzn – Werter, skazany jest na odrzucenie.
Bohater postanawia wyjechać na pewien czas w góry, jednak nie przynosi to zmiany jego uczuć. Robi wszystko, by zapomnieć o ukochanej kobiecie. W nowym mieście podejmuje pracę w poselstwie, poznaje pannę B., która przypomina mu Lottę, ale nie może się z nią równać. Werter wraca do Wahlheim. Nie mogąc pokonać wewnętrznej potrzeby spotkania z Lottą, odurzony alkoholem, odwiedza ją. Obserwuje kobietę, zachwyca się nią i rozpamiętuje swą beznadziejną sytuację. Każde spojrzenie, słowo i gest Lotty wzmagają cierpienie zakochanego do szaleństwa mężczyzny. Z czasem coraz bardziej pogrąża się w przeżywaniu nieszczęśliwej miłości, traci równowagę ducha. Podczas ostatniego spotkania Werter i Lotta oddają się namiętnemu pocałunkowi, co kobieta uważa za wielce niestosowne i ucieka do drugiego pokoju. Niespełniony kochanek pożycza od Alberta broń i popełnia samobójstwo, strzelając sobie w głowę. Sługa znajduje go rano jeszcze żyjącego, ale lekarz nie może mu już pomóc, umiera w męczarniach. Miłość wypaliła Wertera do granic możliwości i odebrała najwyższą wartość – życie. Cierpienie w romantyzmie nieodłączne jest od miłości. Odrzucenie uczucia kształtuje bohaterów. Oprócz odczuwanego, jak w przypadku Wertera „bólu istnienia”, cierpią z powodu miłosnego zawodu. Wpływa to na ich decyzje – niektórzy poddają się i wybierają śmierć, inni, jak na przykład mickiewiczowski Gustaw-Konrad z kochanka kobiety zmieniają się w kochanka ojczyzny.

W pozytywizmie bardzo często wykorzystywano literacko motyw cierpiącego dziecka. Malców przedstawiano głównie jako istoty skrzywdzone, biedne, chore, zwykle sieroty, bez szansy na lepszy los. Autorzy wydobywali te pierwiastki psychiki dziecięcej, które dowodzą ich wysokiej wartości etycznej i heroizmu, pracowitości, uporu i uzdolnień. W losach bezbronnych dzieci najostrzej odzwierciedlało się zło współczesności. Dziecięca ufność i uczucie ponoszą porażkę w zetknięciu z bezwzględnością świata dorosłych, a pragnienia nie mogą się zrealizować, prowadząc często do śmierci małych bohaterów. Taki los spotkał główną postać noweli Henryka Sienkiewicza „Janko Muzykant” – opowiadającej o utalentowanym, ale biednym chłopcu, który nie miał możliwości zdobycia wykształcenia i zawodu. Narażony na ciągłe upokorzenia i cierpienie, walczył z przeciwnościami świata. Jego matka była biedną komornicą i sama musiała pracować na utrzymanie domu, dlatego też malec był bardzo zaniedbany: „chudy był zawsze i opalony, z brzuchem wydętym, a zapadłymi policzkami”. Ich trudna sytuacja finansowa sprawiła, że ludzie ci nie mieli czasem co jeść i czym napalić w piecu, główny bohater: „W zimie siadywał za piecem i popłakiwał cicho z zimna, a czasem z głodu, gdy matula nie miała co włożyć ani do pieca ani do garnka”. Janek nie odczuwał miłości matczynej: „Kobieta, może tam go i kochała po swojemu, ale biła dość często i zwykle nazywała odmieńcem”. Matka Janka, chociaż przebywała z chłopcem codziennie, nie zauważyła, że jej syn został obdarzony przez los talentem muzycznym i posiada ogromne zdolności, które mogły mu pomóc w życiu osiągnąć pozycję i zdobyć pieniądze. Niestety, stały się one przyczyną jego śmierci. Chłopca przyłapano na próbie dotknięcia skrzypiec we dworze, osądzono przez wójta i ukarano: „Niech go tam weźmie stójka, niech mu da rózgą, żeby na drugi raz nie kradł”. Na skutek pobicia malec zmarł. W noweli Sienkiewicz wyraził swoją głęboką sympatię dla dziecka oraz współczucie dla słabszych, upośledzonych społecznie i ubogich ludzi. Pisarz bardzo realistycznie przedstawił w swym utworze bezbronne, osamotnione w swym nieszczęściu dziecko, jednak nie wskazał na sens jego cierpienia. Uważał je za niepotrzebne, będące wynikiem ówczesnej sytuacji gospodarczej i ekonomicznej, którą należało, zgodnie z pozytywistycznymi hasłami, zmienić.

Utworem, według mnie istotnym przy omówieniu tematu, jest cykl opowiadań autorstwa Zofii Nałkowskiej „Medaliony”. Materiał do swej książki autorka zebrała w czasie prac w Głównej Komisji Badań Zbrodni Hitlerowskich w 1945 roku. Cykl ten składa się z ośmiu opowiadań. Każde z nich to graniczące z reportażem sprawozdanie z wydarzeń wojennych. Kolejne stronice lektury odkrywają przed nami wstrząsające wydarzenia, które miały miejsce podczas II wojny światowej. Poznajemy losy dzieci skazanych na śmierć, zwiedzamy fabrykę, w której z ludzkich szczątków produkowane jest mydło, odkrywamy cierpienie więźniarek w transporcie. Trudno jest dokonać selekcji, wybrać to opowiadanie, w którym cierpienie pokazane jest najpełniej. Cała literatura łagrowa i lagrowa pokazuje nam obraz okrutnych wydarzeń, które były związane z niewyobrażalnym bólem i mękami. To obraz cierpienia żołnierzy, więźniów wojennych, prześladowanych Żydów, osieroconych dzieci. Większość z nich była niewinna, niczym nie zasłużyła sobie na tragiczny los i niewyobrażalne udręki. Najważniejsze jest to, na co zwraca uwagę Nałkowska – „ludzie ludziom zgotowali ten los”. Okazuje się, że ogromne cierpienie zadają sobie wzajemnie ludzie właśnie. Na pytanie - „dlaczego?” - nikt chyba nie potrafi odpowiedzieć. Podczas wojny cierpienie i śmierć dotyka często przypadkowych ludzi. Nie ważne, jakiego ktoś jest wyznania, płci, narodowości. Często cierpią i giną osoby wartościowe, ufające w boską sprawiedliwość.

„Gdyby nie było w życiu ludzkim na ziemi rzeczy, wobec których nasza wyobraźnia rozkłada ręce, musielibyśmy w końcu złorzeczyć rozpaczy przenikającej literaturę zamiast szukać w jej utworach nadziei.” Właśnie te słowa z „Wieży” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego są dobrym cytatem do przedstawienia bohaterów tego opowiadania. Autor swoich bohaterów przedstawia w ciężkich sytuacjach życiowych jak trąd, utrata bliskich, samotność, obłęd – czyli w zderzeniu z cierpieniem, które spadło na nich bez zrozumiałego powodu. Autor prezentuje losy dwu bohaterów: Lebrossa – skazanego na samotność i wygnanie trędowatego oraz emerytowanego nauczyciela, który stracił całą rodzinę w trzęsieniu ziemi i żyje tylko myślą o śmierci. Obydwaj zostali dotknięci niezawinionym nieszczęściem, Lebrosso jest jakby przedłużeniem religijnej postawy biblijnego Hioba, nie ustaje w modlitwie i ufa Bogu, natomiast nauczyciel podobnie cierpi z powodu utraty rodziny. Lebrosso choć jest samotny i cierpi z tego powodu, to nie myśli o sobie, ale o innych. Nie spotyka się z ludźmi, bo nie chce ich zarazić. Hoduje róże, lecz ich nie dotyka, by dzieci, które do niego przychodzą, mogły je zrywać. Lebrosso trwa w swojej niedoli, ale na widok dzieci w swoim ogrodzie cieszy się. Nauczyciel natomiast żyje w samotności z własnego wyboru, izoluje się od ludzi. Nie chce nawet porozmawiać z odwiedzającym go księdzem, czeka na śmierć i nie potrzebuje religii. Lebrosso również myśli o śmierci, w momencie po śmierci ukochanej siostry, także dotkniętej trądem, zawładnęła nim wściekłość i próbuje podpalić wieżę oraz siebie. Uratowała go Biblia pozostawiona przez siostrę i jej miłość do niego. Po tym cały dzień spędził na czytaniu „Księgi Hioba”. W celi Lebrossa narrator znalazł krzyż zdarty rdzą. Ciało Ukrzyżowanego wygląda jakby był cały we wrzodach, Chrystus zamiast korony cierniowej ma na głowie jakąś obręcz żelazną wyglądającą jak obrączka ślubna. Grudziński ukazuje także, ze Lebrosso cierpi tak jak Chrystus na krzyżu. Korona cierniowa i krzyż mają tu duże znaczenie, gdyż obydwa te przedmioty oznaczają ból, cierpienie, męczeństwo. Dobrze opisują to słowa kardynała Stefana Wyszyńskiego: „Nie trzeba czekać aż zdejmą krzyż z naszych ramion. Wystarczy się z nim pogodzić, a już jest lżej.” Lebrosso jak Chrystus pogodził się ze swoim losem i dlatego łatwiej mu było żyć. Opowiadanie to nie daje gotowych odpowiedzi, nie ocenia. Pokazuje jedynie pewne sytuacje, które jednych przerażają, innych wzruszają, dla jeszcze innych będą żywym obrazem ich własnych przeżyć. Autor stara się powiedzieć, że cierpirnir jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia, nie można tego zmienić. Od człowieka zależy jedynie jak przyjmie swoje nieszczęście – pogodzi się z nim i wykorzysta w budowaniu swojej wewnętrznej siły, czy też podda się mu.

Cierpienie ma różne przyczyny i przejawia się na wiele sposobów: od poczucia samotności i odrzucenia poprzez zamknięcie się w sobie do zachowań mających zwrócić uwagę czy wzbudzić litość. Pisarze nie potrafią jednak ostatecznie uzasadnić sensu jego istnienia. Niepojęte i trudne do udźwignięcia doświadczenie cierpienia jest nierozdzielnie splecione z życiem człowieka. Ucieczka przed nim jest niemożliwa, ponieważ wiązałaby się ona z ucieczką przed własnym życiem. Tajemnicą, jak pokazują literackie teksty, jest dla nas nieusprawiedliwione cierpienie, doświadczane jako zło ogarniające rzesze niewinnych ludzi. Człowiek w obliczu tego przeżycia i poczucia bezradności wobec losu, może jedynie przekonać się o sile swego człowieczeństwa, zdobywając świadomość samego siebie i własnych granic moralności. Temat dotyczący cierpienia zawsze pozostanie otwarty i mimo poruszania go przez wszystkie pokolenia, będzie nam towarzyszył w swej nieuchronności.

strona:    1    2    3    4  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.