Akceptujemy karty:

akceptowalne karty

Payu:

płatności
szybki kontakt
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw patriotyzmu


Walka narodowowyzwoleńcza w literaturze XIX wieku. Omów i porównaj różne jej formy, analizując wybrane utwory

Ocena punktowa: 20/20
Liczba stron: 5
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
brak



Określenie problemu:

Niezależnie od wybranego sposobu walki o przywrócenie Polsce niepodległości, walczący wykazali się wielkim patriotyzmem.

W roku 1795 nastąpił III rozbiór Polski, oznaczający ostateczną utratę niepodległości przez naród polski. Przez ponad sto dwadzieścia następnych lat, rozdzielone ziemie polskie, pozostawały pod wpływem trzech zaborczych państw. Znamienny jest fakt, że większa część społeczeństwa polskiego nie zrezygnowała z wizji wolnego, autonomicznego państwa. Cel, jakim była niepodległość, pozostawał niezmienny, różniły się tylko formy, dzięki którym chciano go osiągnąć. Pierwszą postawą obecną wśród Polaków była walka o odzyskanie niepodległości propagowana przez artystów należących do epoki romantyzmu. Młode pokolenie XIX wieku rozpoczęło działania skierowane przeciwko zaborcom, czemu bardzo sprzyjała ideologia epoki. Dlatego tak silny w owym czasie był pierwiastek patriotyczny i głęboko odcisnął się w literaturze epoki. W kolejnej epoce po upadku powstania styczniowego zmieniono koncepcję walki o sprawę narodową. Podstawą działań stała się praca organiczna i praca u podstaw. Na pierwszym miejscu stawiano ekonomiczno-społeczny rozwój kraju. Niepodległość miano wywalczyć z czasem. Niezależnie od wybranego sposobu walki o przywrócenie Polsce niepodległości, walczący wykazali się wielkim patriotyzmem.
Jednym z utworów romantycznych poruszających problem walki narodowowyzwoleńczej jest III część „Dziadów” Adama Mickiewicza. Na powstanie tego dzieła miał wpływ fakt, że poeta mógł odczuwać poczucie winy z powodu nieuczestniczenia w powstaniu listopadowym. Potraktował on utwór jako nowego rodzaju walkę, odpowiednią do sytuacji popowstaniowej, walkę słowem. Chciał także pokazać, że w przeszłości również taka walka się toczyła, poprzez cofnięcie się do lat 1823-1824 i uznanie tego czasu za symboliczny- lata zsyłki i procesu Filomatów, Filaretów.

Mickiewicz utwór dedykuje: „Spółuczniom, spółwięźniom, spółwygnańcom narodowej sprawy męczennikom(…) oskarżonym w procesie Filomatów i Filaretów”. Utwór rozpoczyna się pierwszego listopada. To autentyczny czas trwania procesów Filomatów i Filaretów. Miejscem prologu jest Wilno, klasztor ks. Bazylianów przerobiony na więzienie stanu. Następuje w nim przemiana bohatera: uwięziony Gustaw odrzuca ziemską miłość i przybiera nową postawę wobec świata. Staje się wielkim patriotą – wojownikiem o wolność. Symbolem tej przemiany jest zmiana imienia dokonana na ścianie celi i nazwanie się Konradem. Odsunął on pragnienia swojego serca na daleki plan, poświęcając się ojczyźnie. Jej wolność i niepodległość stała się dla niego jedynym celem. Kolejnym przykładem romantycznej i patriotycznej walki jest postawa uwięzionej młodzieży przedstawiona w bajce Goreckiego opowiadanej przez Żegotę. Występuje w niej nawiązanie do czasów wygnania Adama i Ewy z raju. Pod postacią diabła autor ukazuje cara zaś pod postacią ziarna ukrywa polską młodzież pełną patriotycznych uczuć, ziemią natomiast jest więzienie. Młodzież ta jest podobna do ziarna - im większe tortury i prześladowania stosuje się wobec niej, tym ona ma większą chęć wyrwania się z ucisku. Uczucia patriotyczne wbrew oczekiwaniom cara wzrastają.

strona:    1    2    3    4    5