Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw Polski i Polaków


Siedem polskich grzechów głównych. Przedstaw refleksje na temat polskich wad narodowych, odwołując się do wybranych utworów literackich

W historycznym rozwoju każdego narodu powstają pewne określone skojarzenia, stereotypy z nim związane. Część z nich podkreśla zalety danej nacji, takie jak męstwo, gospodarność, pracowitość, część mówi o narodowych wadach. Polacy zwykli podkreślać pozytywne przymioty, często w porównaniu do innych krajów, o czym świadczy charakterystyka, którą reprezentowali w XVII wieku: „Nie jesteśmy dumni, jak Niemcy, nie jesteśmy tak okrutni, jak Moskale, nie potrafimy tak bezmyślnie używać trucizny, jak Szwedzi, nie kradniemy, jak Węgrzy, nie gardzimy cudzoziemcami, jak Brytyjczycy, nie jesteśmy tak mściwi, jak Szkoci”. Jednak obok niewątpliwych zalet mieszkańcy terenów Rzeczpospolitej (zarówno w czasach jej świetności, jak i pod zaborami) posiadali wiele wad, które możemy scharakteryzować jako siedem grzechów głównych. Trudno wśród wielu przypadłości narodowych, o jakich pisali przez wieki literaci wybrać te najistotniejsze, jednak w swej prezentacji spróbuję to uczynić.
Ojczyzna i mieszkający w niej rodacy to tematy, które od wieków podejmowali pisarze i poeci poszczególnych epok. Literatura ma szczególny wpływ na kształtowanie postaw i osobowości człowieka, dlatego, wykorzystując ten przywilej, jej twórcy często dostrzegali przede wszystkim wady, słabości i negatywne postawy Polaków, aby wzbudzać refleksję i skłonić do poprawy. Nieraz robili to, kreując fikcyjne postacie literackie będące symbolem Polaków, innym razem wypowiadali się o naszych rodakach wprost. Wszystko czynili po to, by ojczyźnie żyło się lepiej, by młodsze pokolenia mogły uniknąć błędów popełnianych przez przodków.

Jedną z narodowych wad, dostrzeganą przez artystów już w dobie renesansu była chciwość. Cechę tę dostrzegał niemal każdy autor traktujący o Polakach. I na domiar złego wielu stwierdzało, że wada ta nie dotyczy jedynie szlachty. Mikołaj Rej w dialogu „Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem” wykazał, że zepsuta jest zarówno szlachta, jak i duchowieństwo. Cały utwór, mocno osadzony w realiach społecznych i obyczajowych pierwszej połowy XVI wieku, daje zdecydowanie krytyczną ocenę Polski tamtego okresu. Dialog rozpoczyna się od ostrego ataku na księży, którym autor zarzuca przede wszystkim zaniedbywanie obowiązków duszpasterskich, ganienie wiernych, zamiast ich nauczania, próżniactwo, rozpustę, sprzedawanie odpustów, a przede wszystkim chciwość. Następnie ukazany jest negatywny obraz szlachty, która żyje wystawnie, traci majątki na uczty, drogie wina, stroje. Reprezentanci owej warstwy żyją ponad stan przez zdzierstwo; sędziowie i urzędnicy bywają przekupni, posłowie oraz senatorowie uprawiają prywatę. Najtrudniejsza jest sytuacja chłopstwa: „Ksiądz pana wini, pan księdza A nam prostym zewsząd nędza”. Chłopi mają rozliczne powinności wobec uprzywilejowanych, pysznych i chciwych panów: muszą płacić czynsze, podatki, dziesięcinę, a w zamian nie przyznaje się im żadnych praw obywatelskich. Z zarysowanego obrazu społeczeństwa wynika, że w Polsce postępuje degradacja wszystkich stanów, słabnie zatem i państwo.

Kolejną wadą narodu polskiego, niejednokrotnie wytykaną przez wielu autorów, jest nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu (jeden z katechetycznych siedmiu grzechów głównych). Wada ta znów dotyczy głównie polskiej szlachty, której życie wypełniały nieustanne uczty i hulanki do białego rana. Szlachecką skłonność do alkoholu piętnuje między innymi oświeceniowy książę polskiej poezji Ignacy Krasicki satyrze „Pijaństwo”. Opisana i skrytykowana została w niej polska obyczajowość, która nakazuje pić z każdej okazji: imienin żony, odwiedzin gości, dolegliwości żołądkowych… Wyśmiane zostały także zwyczaje tej szlachty, która jedynie przy butelce chętnie dyskutuje o miłości ojczyzny, o dobru publicznym, o wojnach, reformach, a nawet o…. szkodliwości picia wódki. Jeden z bohaterów wygłasza długi wywód na temat pochwały trzeźwości, po czym, paradoksalnie i wręcz żałośnie na pytanie „- Gdzie idziesz?” odpowiada: „- Napiję się wódki”. Myślę, że nikogo nie dziwi zakończenie tego utworu. Znane są osoby, których słowa nie pokrywają się z czynami. Pijaństwo czy alkoholizm przypisywany Polakom to stereotyp obecny polskiej, ale i obcej świadomości także i dziś.

W „Zemście” Aleksandra Fredry do głosu również dochodzą szlacheckie przywary w tym kłótliwość. W dramacie opisane są kreacje dwóch nienawidzących się sąsiadów, którzy toczą ciągły spór o mur. Na dziedzińcu zamku, w którym mieszkali Cześnik i Rejent, wznosił się mur. Odgradzał on wrogo do siebie nastawionych sąsiadów. Ponieważ obiekt był zrujnowany, Rejent postanowił go naprawić, Cześnik zaś ostro protestował przeciw temu pomysłowi, właściwie dla zasady. Chęć zemsty i złość przyczyniają się do pogłębienia konfliktu i stają na drodze szczęściu młodych zakochanych należących do rodzin mieszkających po dwóch stronach muru. Sprawa ciągle dotyczyła majątku, zamku, muru, drobnostek, które miały wartość dla skłóconych sąsiadów. Fredro utwór kończy szczęśliwie, jednak wyolbrzymiona kłótliwość, warcholstwo bawią przez cały utwór.
Z humorystycznym ujęciem polskich wad w tym kłótliwości mamy do czynienia w skeczach teatrzyku „Zielona Gęś”. Ich autor Konstanty Ildefons Gałczyński znany był z ciętego dowcipu i ostrej satyry. Krytykę swarliwości widzimy w scence „Dwóch Polaków”. Występują w nim Sandwicz i Skoczwiński. Już na początku utworu bohaterowie grożą sobie „Ja pana wykończę!”. Są przekonani o własnej wartości, uważają, że rozmowa z nimi to zaszczyt. Skoczwiński i Sandwicz są także zapalczywi. Na słowa Sandwicza „Precz z Heraklitem z Efezu!”, Skoczwiński ripostuje: „Co? Niech żyje Heraklit z Efezu!”. Nie jest to jednak wymiana poglądów na temat filozofa, a robienie sobie na złość. Polacy jednoczą się jedynie w cierpieniu. Jest ono nie tylko efektem wzajemnego spoliczkowania, wynika też z tego, że „znowu na jednej mapie nas nie było”. Gałczyński czyni w ten sposób aluzję do romantycznej martyrologii Polaków; do koncepcji narodu wybranego. Winę za niepowodzenia zrzucają Skoczwiński i Sandwicz na „przeklętą Europę”. „Oni” są nawet winowajcami zgubienia kuchenki elektrycznej, od której „Ostał ci się ino sznur.” Zakończenie to jest zabawnym nawiązaniem do słów chochoła z „Wesela”. Satyra ukazuje, że wady narodowe nie zmieniają się mimo odmiennej sytuacji historycznej.

Kolejnym utworem, w którym autor ukazuje grzechy polskiego społeczeństwa jest „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego. Genezę dramatu stanowią, prawdziwe wydarzenia, a mianowicie ślub poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną. Wyspiański był obecny na weselu przyjaciela. Ze wspomnień gości weselnych wynika, że całą zabawę spędził, cicho stojąc w drzwiach. W bronowickiej chacie zgromadzone zostały dwie, najważniejsze według autora, warstwy społeczne: inteligencja i chłopi. Przedstawicielami inteligencji byli między innymi: Pan Młody, Gospodarz, Dziennikarz, Radczyni, natomiast chłopów reprezentowali na przykład Czepiec czy Jasiek. Mimo pozornego sojuszu inteligencji i chłopów wspomnienie rabacji galicyjskiej nie pozwala na porozumienie chłopów z inteligentami. Radczyni, reprezentująca inteligencję, czyli klasę społeczną uważającą się za lepszą, wykazuje się kompletnym brakiem znajomości realiów i problemów wsi. Wyspiański krytykuje chłopomanię, która jest wynikiem przemijającej mody. Przejawia się zachwytem nad obyczajami i tradycjami wiejskimi. O tym, że jest to tylko pozorne zbliżenie się inteligencji i chłopstwa, świadczy ukazanie się Hetmana, czyli Franciszka Ksawerego Branickiego - symbolu zdrady narodowej. Jest to postać autentyczna: hetman wielki koronny pomagał Rosjanom tłumić konfederację barską, był również współtwórcą konfederacji targowickiej. To właśnie po rozmowie z nim Pan Młody zaczyna wątpić, czy żeniąc się z chłopką, nie zdradził własnej klasy społecznej. W scenie I Czepiec krytykuje bierność inteligencji, stwierdzając: „pany dużo by już mogli mieć, ino oni nie chcom chcieć.”. Panowie postrzegają mieszkańców wsi stereotypowo, mają o nich fałszywe zdanie.
Za pomocą postaci ukazującego się Gospodarzowi Wernyhory Wyspiański ukazuje niedojrzałość do walki obydwu grup społecznych do walki. Inteligencja została przedstawiona jako nieodpowiedzialna, niezdolna do wielkiego czynu warstwa społeczna. Krytyczne spojrzenie na chłopów wynika z ich lekkomyślności, egoizmu, próżności i przywiązania do dóbr materialnych, co symbolizuje wspomniana już wcześniej czapka z pawimi piórami. Dramat jest zakończony symbolicznym chocholim tańcem, który oznacza niemoc, marazm i uśpienie społeczeństwa. W słowach „Miałeś, chamie, złoty róg, ostał ci się jeno sznur” zawarty jest przejmujący żal do narodu, który nie stanął na wysokości zadania i nie potrafił wykorzystać danej mu przez historię szansy. Radczyni, kiedy w rozmowie z Kliminą mówi: „Wyście sobie, a my sobie. Każden sobie rzepkę skrobie”, potwierdza podział istniejący wśród Polaków i tkwiące w narodzie wady narodowe. W czasach zaborów, kiedy szczególnie ważna była jedność narodu Polacy nie potrafili się na nią zdobyć. Wyspiański analizując sytuację z przełomu XIX i XX wieku podkreśla to dobitnie. Wskazuje także na inne grzechy, takie jak bierność, marazm, egoizm i próżność, które stoją na przeszkodzie odzyskania niepodległości.

Na koniec ukażę wadę, którą poszczególni autorzy, niezależnie od historycznych czasów wytykają Polakom od zawsze. Chodzi mi o ograniczenie intelektualne i głupotę, z której często bohaterowie nie zdają sobie sprawy. Głupota polska istniała zarówno w czasach sarmackich, podczas rozbiorów, jak i po odzyskaniu niepodległości. Patrząc na współczesną politykę, nie sposób nie ulec wrażeniu, że głupota i ignorancja to jedne z najtrwalszych polskich grzechów głównych. Postać, która w jaskrawy sposób odznacza się tępotą umysłową jest Aniela Dulska z dramatu Gabrieli Zapolskiej „Moralność pani Dulskiej”. Autorka w dramacie krytykuje ówczesne, międzywojenne mieszczaństwo przede wszystkim za ograniczenie umysłowe większości przedstawicieli tej warstwy. Dulska jest doskonałym przykładem drobnomieszczańskiej obłudy i podwójnej moralności. Śmieszy jej prostactwo, potyczki językowe oraz używanie niewłaściwych słów. Jest prymitywna i niewykształcona, potępia wszystko, co nowe lub nieznane. Ma ograniczone horyzonty, nie ceni wiedzy i nauki, nie posiada żadnych wartości czy ideałów. Jest małostkowa i bezmyślna. Kreując bohaterkę w taki sposób, Zapolska tworzy bardzo negatywny obraz zarówno ukazanej przez siebie rodziny jak i całego społeczeństwa drobnomieszczańskiego. Aniela Dulska z jednej strony wygłasza pokazowe maksymy moralne, którymi raczy córki i obcych, z drugiej przymyka oczy na ohydne sceny rozgrywające się pod jej dachem. Swoim zachowaniem bohaterka obrazuje nadal aktualny wzorzec kołtunerii i mentalności filistrów. Nietrudno, więc zauważyć, ze portret Anieli Dulskiej został przerysowany, niektóre cechy celowo wyolbrzymione, by stałą się ona dogodnym obiektem do krytyki i odkrycia jej prawdziwego oblicza.

Siedem opisanych przeze mnie wad nie wyczerpuje całego katalogu polskich grzechów narodowych. Każdy z nas może na podstawie własnych lektur i przemyśleń wymienić inne lub dodać kolejne przywary. Pocieszające jest, że twórcy w swych utworach często przerysowywali kreowane postaci, by dobitnie ukazać cechy jakich powinni się wyzbyć polscy obywatele. Jak pokazuje historia trudno jednak zupełnie pozbyć się narodowych cech. Pijaństwo, kłótliwość, tępota intelektualna towarzyszą nam także na co dzień, co można zaobserwować oglądając krajowe wiadomości. Myślę, że podstawą do zmiany jest uświadomienie sobie istnienia negatywnych cech, a literatura w tym wypadku wydaje się jedną z najlepszych dróg.

strona:    1    2    3    4  





Polska i Polacy we współczesnych utworach muzycznych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Przełom lat `80 i `90 to okres burzliwych zmian w dziejach Polski, które zauważali i odzwierciedlali w swoich tekstach muzycy.

Ocena opisowa nauczyciela: Doskonała znajomość realiów Rzeczypospolitej w latach 80. i 90. XX w. Osobista, zaangażowana praca napisana sprawnym językiem, uwzględnia analizę teoretycznoliteracką tekstów wymienionych muzyków.

Motyw patriotyzmu w literaturze polskiej. Przedstaw na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Powinnością pisarzy powinno być reagowanie na błędy społeczeństwa oraz propozycje naprawy tych błędów.

Ocena opisowa nauczyciela: Szacunek dla Autora za dojrzałość i trafność sądów, dogłębne zrozumienie tematu, wywód argumentacyjny, piękny język.

Pisarze polscy o własnym narodzie. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Na wydarzenia polityczne i sytuację panującą w społeczeństwie polskim natychmiast reagowali pisarze.

Ocena opisowa nauczyciela: Świadomy wybór i rzetelne omówienia trudnych i ważnych dla Polaków tekstów polskiego romantyzmu (z wykorzystaniem cytatów). Dobra znajomość tła historycznego, logika wywodów, bogaty, poprawny język sprawiają, że pracę czyta się z zainteres

Antysemityzm i Holokaust w polskiej literaturze. Omów zagadnienia na podstawie wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Przykłady antysemityzmu i holokaustu przedstawione w literaturze polskiej są obiektywnym obrazem cierpienia oraz oceną martyrologii Żydów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Temat zanalizowany na przykładzie kilku poprawnie dobranych lektur z kanonu. Przejrzysty styl wypowiedzi.

Polskie wady narodowe w literaturze różnych epok literackich. Omów sposoby ich przedstawiania na wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Poprzez przedstawianie narodowych przywar twórcy polscy nie pragnęli obrazić swych rodaków, ale podkreślić błędy jakie popełniają by uniknąć ich na przyszłość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje jak przez wieki twórcy literatury przedstawiali narodowe przywary. Bogata bibliografia, poprawny plan.

Polskie stereotypy narodowe. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów z róznych epok

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce najbardziej wyrazisty obraz przedstawiają Niemcy i Rosjanie, a także związani przez wiele wieków z naszym krajem Żydzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogato ilustruje temat. Ciekawe argumenty, poprawna kompozycja.

Żartem, serio, ironicznie. Różne sposoby mówienia o wadach Polaków. Rozważ na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Obok utrzymanych w poważnym tonie utworów rozliczeniowych autorzy przedstawiając wady Polaków często posługiwali się satyrą i żartem, by jednocześnie bawić i uczyć czytelników.

Ocena opisowa nauczyciela: Napisana świetnym językiem, dojrzała praca. Bogata literatura podmiotu i przedmiotu.

Obraz arystokracji polskiej w literaturze XIX wieku. Omów na kilku wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze polskiej przeważa negatywny obraz arystokracji, jej mentalności i podejmowanych przez nią działań.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i konkretna. Pokazuje w jednoznaczny sposób stosunek twórców XIX wieku do arystokracji.

Wizerunek Polaków w utworach dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Jedne z ciekawszych portretów Polaków powstały w oświeceniu oraz dwudziestoleciu międzywojennym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja rzetelnie napisana. Poprawny plan wypowiedzi i bibliografia.

Rozważania o Polsce i Polakach w literaturze różnych epok. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Opinie o Polsce i Polakach zmieniały się, wraz ze zmieniającą się pozycją historyczną Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, wątek poprowadzony konsekwentnie, dobrze ujęte wnioski.

Odwołując się do wybranych utworów, przedstaw wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju

Ocena:
20/20
Teza: Niezmienne przez wieki wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju – patriotyzm, miłość do ojczyzny i poczucie odpowiedzialności za los narodu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, można zauważyć własne refleksje autora.

Przedstaw i oceń stosunek jednostki do społeczeństwa w ujęciu pisarzy epoki romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski

Ocena:
20/20
Teza: Różne odcienie stosunku jednostki do społeczeństwa na przestrzeni epok – od utożsamienia z ogółem i współdziałanie po poczucie zagrożenia i zagubienia w społeczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. poprawna bibliografia i ramowy plan.

Motywy patriotyczne w piosenkach hip-hopowych. Omów patriotyczne oblicze polskiego hip-hopu na wybranych przykładach piosenek

Ocena:
20/20
Teza: Piosenki hip-hopowe poruszają tak ważne tematy, jak miłość do kraju. Odnajdujemy w nich liczne motywy patriotyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i ciekawa. Świadczy o dobrej znajomości poruszanej problematyki.

Inteligencja i stawiane przed nią zadania. Analizując wybrane utwory XIX i XX wieku, przedstaw, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Nietuzinkowa praca, która w przemyślany i konsekwentny sposób realizuje temat.

Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle

Ocena:
20/20
Teza: Rola krzywego zwierciadła literatury w ukazywaniu mieszkańców kraju nad Wisłą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, bogata w przykłady z różnych epok. Na pochwałę zasługuje spójna kompozycja.

Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański i Stefan Żeromski o swoim narodzie. Omów temat na podstawie wybranych dzieł tych twórców

Ocena:
20/20
Teza: Ocena narodu polskiego w oczach wybitnych polskich twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Dawne polskie zwyczaje utrwalone w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Dawne polskie zwyczaje stanowią bogaty i ciekawy temat często wykorzystywany w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa, wielowątkowa praca ukazująca bogactwo motywów związanych z dawnymi tradycjami i obrzędami w polskiej literaturze.

Na podstawie utworów Juliana Tuwima przedstaw stanowisko poety wobec wydarzeń politycznych i społecznych w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce

Ocena:
20/20
Teza: Krytycyzm Juliana Tuwima wobec rzeczywistości wynikał z wrażliwości i inteligencji poety, a nie z poglądów politycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna, wymagająca samodzielnego myślenia praca. Postawiona teza została w pełni dowiedziona.

Tolerancja i nietolerancja - postawy Polaków wobec mniejszości narodowych. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie literackich przejawów tolerancji oraz nietolerancji Polaków wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa prezentacja pokazująca jaką rolę pełnią w literaturze stereotypy narodowe.

Odwołując się do utworów literackich z wybranych epok, uzasadnij, że są one zwierciadłem czasu w którym powstały

Ocena:
20/20
Teza: Udokumentowane tło historyczne, polityczne i społeczne odgrywa istotną rolę w wielu utworach i mówi wiele o minionych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo analizuje wybrane utwory. Teza, jak i wnioski współgrają ze sobą.

Omów dramat narodu polskiego w świetle Dziadów i Wesela

Ocena:
20/20
Teza: Rola literatury w dokumentowaniu cierpień narodu polskiego podczas zaborów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w rozbudowany sposób przedstawia sytuację Polaków pod zaborami. Poprawna bibliografia i plan.

Jednostka wobec historii. Na dowolnie wybranych przykładach prześledź, w jaki sposób losy państwa i społeczeństwa wpływają na wybory życiowe bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Polacy i ich postawy wobec wydarzeń historycznych - jako motyw obecny w literaturze polskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobry dobór literatury potwierdza postawioną tezę. Ciekawa, przekrojowa praca. Bogata bibliografia.

Portrety Polaków w utworach satyrycznych i karykaturze literackiej. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Polacy bardzo często stanowią temat utworów satyrycznych. Twórcy ukazują głównie wady i przywary narodowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła, dobrze zaplanowana praca, wiernie według planu zrealizowana. Wnioski wypływają ze zgromadzonego materiału, są uniwersalne.

Przedstaw ocenę narodu polskiego na podstawie wybranej literatury dwóch wybranych epok

Ocena:
19/20
Teza: Ocena społeczeństwa polskiego - częstym motywem dzieł literackich, szczególnie w romantyzmie i Młodej Polsce.

Ocena opisowa nauczyciela: Dzięki wykorzystaniu bogatej literatury przedmiotu głęboka analiza tematu. Szczegółowe odniesienie się do dwóch lektur. W zakończeniu może warto uwzględnić tło historyczne.

Postawy Polaków w najważniejszych momentach dziejowych. Przedstaw i porównaj typy postaw na wybranych przykładach literackich z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze odnaleźć możemy wyraźne ślady kształtowania się świadomości narodowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze osadzone w historii, ciekawe, samodzielne rozważania na temat Polaków, którym czasami nie sposób zaprzeczyć.

Obraz dążeń i marzeń Polaków o wolności. Przedstaw, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Jak pisarze i poeci rozumieli patriotyzm i jakie drogi odzyskania niepodległości utrwalili w swych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Skupia się na epoce romantyzmu i Młodej Polsce. poprawna bibliografia.

Wizerunek Polaków w utworach epickich dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Pozytywizm i dwudziestolecie międzywojenne to epoki, w których pisarze wiele uwagi poświęcili polskiemu społeczeństwu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, skupia się przede wszystkim na charakterystyce Polaków jako społeczeństwa.

Polacy a mniejszości narodowe i ich wzajemny stosunek w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura, opisująca wszelkie problemy społeczne, nie była obojętna wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, wykorzystująca trzy lektury z kanonu podstawowego. Przemyślane rozpoczęcie, właściwe wnioski.

Przedstaw różne portrety Polek na wybranych przykładach literackich. Zanalizuj wybrane utwory

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje kobiet-Polek odnajdziemy w wielu epokach polskiej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje ciekawe wizerunki kobiet.

Siedem polskich grzechów głównych. Przedstaw refleksje na temat polskich wad narodowych, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Główne wady narodowe Polaków na tle historycznym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna. Prezentuje szeroki katalog polskich wad narodowych.

Polska i Polacy podczas II wojny światowej. Zaprezentuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnie faszyzmu i stalinizmu na Polakach są w dalszym ciągu otwartą raną, co znalazło odzwierciedlenie w twórczości pisarzy i poetów okresu powojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, głęboka analiza problemu, rozsądnie dobrany zestaw argumentów. Można poprawić styl wypowiedzi

Motyw ojczyzny w literaturze polskiej. Przestaw temat, analizując jego funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Ojczyzna stanowi ważny element systemu wartości każdego z nas.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa literatura przedmiotu i przejrzysta koncepcja pracy ukazuje sposoby mówienia o ojczyźnie i choć nie wyczerpuje tematu, zmusza do refleksji. Pracę dobrze się czyta, podążając za myślą Autora.

Obraz Polski i Polaków w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego

Ocena:
18/20
Teza: Napisana w krótkim czasie po odzyskaniu niepodległości przez Polskę powieść Żeromskiego w doskonały sposób charakteryzuje ówczesne społeczeństwo polskie.

Ocena opisowa nauczyciela: Rzetelna analiza stanu społeczeństwa polskiego na początku niepodległości państwa.

Jak utwory muzyczne XX wieku wykorzystują motyw Polski i Polaków. Omów problem, odwołując się do świadomie wybranych nagrań

Ocena:
18/20
Teza: Tematyka ukazywana przez artystów w swych utworach w odniesieniu do motywu Polski i Polaków zmieniała się na przestrzeni lat.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetny, trochę nie do końca wykorzystany pomysł sięgnięcia po sztukę współczesną - niedawne, czasem aktualne utwory muzyczne. Dobre podsumowanie.

Literackie i filmowe wizje PRL-u. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych tekstów.

Ocena:
18/20
Teza: Literatura i film w różny sposób ukazują społeczeństwo w czasach PRL-u.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Momentami konstrukcja wydaje się nie do konca spójna. Dobry plan i bibliografia.

Literacki obraz narodu polskiego podczas okupacji hitlerowskiej

Ocena:
17/20
Teza: Wojna stała się doświadczeniem zaprzeczającym wszelkim kategoriom humanizmu. Wśród Polaków i polskich Żydów znaleźli się tacy, którzy zachowali moralność, jak i ci paktujący z okupantem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, standardowa. W prosty sposób opisuje zachowania Polaków i ich losy podczas wojny. Poprawny język.

Wizerunek Polski i Polaków. Omów temat na przykładzie wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
16/20
Teza: W ukazywaniu obrazu Polaków twórcom dzieł literackich i filmowych przyświecał dydaktyzm.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogaty zestaw tekstów gwarantowałby realizację tematu, gdyby czasem nie ginął on z oczu autora.