Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw choroby


Problem narkomanii. Zaprezentuj zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Problem narkomanii – zaprezentuj zagadnienie odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych.

Interesującym tematem prezentacji maturalnej, według mnie, jest problem narkomanii występującej w literaturze i filmach. Codziennie na świecie wiele osób zmaga się z ciężarem uzależnienia od narkotyków. Czy dotyczy to również bohaterów literackich lub filmowych? Jak oni radzą sobie z nałogiem? Jak reagują ich rodziny? W mojej wypowiedzi skoncentruję się na problemie narkomanii, która została opisana w dziełach literackich i zekranizowana
w filmach.
Według Słownika psychologii narkotyk to popularna nazwa substancji psychoaktywnej pochodzenia roślinnego lub syntetycznego. W większości stosowana jest w medycynie jako środek przeciwbólowy, przeciwlękowy, uspokajający, nasenny lub antydepresyjny. Stałe lub okresowe używanie narkotyków, w celach niemedycznych, prowadzi do uzależnienia, które nazywa się narkomanią. Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia narkomania traktowana jest jako uzależnienie i zespół zależności lękowej. Warto zwracać uwagę na sygnały ostrzegawcze, wysyłane przez uzależnionego, takie jak: pogorszenie wyników
w nauce, pracy; pogorszenie w relacjach z innymi członkami rodziny; oderwanie od zajęć, obowiązków i prac; negatywne zmiany osobowości; zmiana stylu życia, ubioru, zachowania; zmiany dotyczące snu, bezsenność, zasypianie i wstawanie o niecodziennych porach; konflikty z prawem, kradzieże, wandalizm. Ważne, aby nie minimalizować podejrzeń co do ewentualnego uzależnienia danej osoby od narkotyków. Trzeba dokładnie przyjrzeć się problemowi, bo ludzie wtedy z reguły tracą kontakt ze światem rzeczywistym. Na początku, gdy uzależnienie jest w początkowym stadium, to nie wywołuje groźnych skutków. Lecz to się zmienia z czasem. Wtedy uzależnieni martwią się o zgromadzenie dużej ilości pieniędzy na zapłacenie za działkę narkotyku i dbają, by nikt z ich otoczenia nie wtrącał się w życie
i nie próbował pomóc. Często dochodzi wtedy do nadużyć prawnych, które mogą skończyć się fatalnie. Szkody mogą mieć charakter zdrowotny, psychiczny itp. Bez perspektyw na lepsze życie ludzie czują potrzebę zażycia coraz mocniejszej dawki, wtedy życie traci sens jeszcze bardziej. Dlatego warto być czujnym i mieć świadomość uzależniającej siły narkotyków i skutków jakie niosą, żeby liczba uzależnionych malała, a nie wzrastała.
Pierwszym omawianym dziełem literackim jest Kokaina Barbary Rosiek. To, co można przeczytać na stronach utwory to wartki strumień myśli, wrażeń i przeżyć wydobywających się z pokiereszowanej nałogiem duszy bohaterki. Powieść Barbary Rosiek to świadectwo destrukcyjnej siły narkomanii. Ile w Kokainie jest prawdziwych przeżyć autorki, ile zaś literackiej kreacji? Nie sposób tego policzyć. Rosiek czerpała z osobistego doświadczenia. Sama mówiła, że była 40 razy w szpitalu, kilka razy doświadczyła śmierci klinicznej, wie co to reanimacje i inne dziwne rzeczy. Narracja przypomina spowiedź- co ciekawe- samej autorki. Bezpośrednie zwroty do samej siebie świadczą o monologu. Książka pisana była na kokainowym haju. Wskazują na to słowa bohaterki, ale także sposób wyrażania myśli, specyficzne reakcje na bodźce zewnętrzne, pomieszanie obrazów pochodzących z rzeczywistości z halucynacjami. Narkotyk jest paradoksalnie stymulatorem pracy umysłu, impulsem zniekształcającym obrazy i doznania, lecz dającym efekt aktywności i twórczego pobudzenia. Bohaterka w momencie pisania znajduje się na równi pochyłej, jej upadek jest pewny. Narkotyki dokonały w jej mózgu głębokiego spustoszenia. Gdy tylko się odurzy, wszystko co złe odchodzi. Dająca chwilowe i złudne szczęście kokaina ukazuje swoje drugą twarz. Wyraźnie widać było ciągle balansowanie narkomanki między wzlotem
i upadkiem, między stanem ukojenia a totalnym upodleniem. Na początku utworu Rosiek wraca do swojego dzieciństwa, w którym widoczny jest ciągły brak, brak więzi z bliskimi, alkoholizm ojca, uczuciowy chłód matki, niezrozumienie wśród kolegów, odrzucenie. Czy zatem można mówić, że przyczyną narkomanii jest czyjeś dawne zawinienie? Wydaje się, że tak. Namiastką szczęścia na jej ból była kokaina. Narkotyk niesie zgubę, doprowadził do bohaterkę do prostytucji, aborcji, próby samobójczej, psychicznej gangreny i powolnej degradacji zdrowia. Powieść Rosiek nie jest literackim majstersztykiem, nie zdobyła większego aplauzu, jednak dla mnie sposób relacji jest nieoceniony. Autobiograficzna książka, w której autorka dzieli się z czytelnikiem niechlubnymi momentami swojego życia magnetyzuje a przy tym pokazuje problem narkomanii w bardzo rzeczywisty sposób.
Drugim dziełem literackim jest utwór Christiane F. My, dzieci z dworca ZOO. Utwór opowiada historię piętnastoletniej dziewczynki – Christiane. Młoda Niemka pochodziła
z rozbitej rodziny, która mieszkała wraz z matką w Berlinie Zachodnim. Nastolatka spędzała głównie czas z rówieśnikami na podwórku – nie w domu, tam często dochodziło do awantur
i kłótni. Dziewczyna wśród znajomych pierwszy raz sięgnęła po alkohol i miękkie narkotyki. Będąc na haju zapominała o codziennych problemach i rzeczywistości. Któregoś razu spróbowała swojej pierwszej działki heroiny, potem było już „z górki”. Chsristiane bardzo często kradła i wynosiła z domu różne, cenny przedmioty, żeby tylko zdobyć pieniądze na kolejne porcje narkotyków. Stała się nastoletnią prostytutką, która sprzedawała swoje ciało, by zarabiać pieniądze na swoje uzależnienie. Miejscem spotkań narkomanów był Dworzec Centralny, w którym uzależnieni oddawali się za pieniądze i gdzie mogli kupić narkotyki. Bohaterka mijała w swoim życiu wiele znaków ostrzegawczych, ignorowała je, zdążyła się przed jednym z nich zatrzymać. Jednak jej organizm był prawie doszczętnie zniszczony. Utwór ukazuje w drastyczny sposób jak bardzo i szybko zmieniło się życie nastolatki
z bezproblemowego i beztroskiego dzieciństwa w okropny i tragiczny w skutkach koszmar. Szczegółowa relacja bohaterki, to efekt zwierzeń podczas jednego z wywiadów
z niemieckimi dziennikarzami. Druk powieści, który był ponad trzydzieści lat temu, wywołał szok obyczajowy nie tylko w Niemczech, ale na całym świecie. Narracja prowadzona bardzo szczegółowo ukazuje podróż narkomana na dno ludzkiej egzystencji. Powieść jest nadal aktualna i adresowana szczególnie dla dorastającej młodzieży, choć dla osób dorosłych jak najbardziej też. Napisana została prostym i codziennym językiem, tak by mogła w łatwy sposób trafić do odbiorcy, może jako przestroga przed strasznymi skutkami narkomani? Narkotyki były dla młodzieży z książki dobrym sposobem na oderwanie się od codzienności, nie liczyli się z konsekwencjami. Bunt wobec praw, obowiązków i konwenansów społecznych również sprzyjają nałogom, jak zatem przestrzegać młodzież przed narkomanią? Myślę, że historia ukazana w powieści jest dobrą przestrogą, zanim nastolatek sięgnie po pierwszą dawkę narkotyku.
Jak problem narkomanii ukazany jest na ekranie? Pierwszym filmem jest Skazany na bluesa- polski biograficzny film fabularny, muzyczny z 2005 roku w reżyserii Jana Kidawy-Błońskiego. Narkotykowe uzależnienie Ryszarda Riedla to jeden z głównych aspektów filmu – wątek, do którego twórcy przykładają szczególną wagę. Narkotyki – nawet jeśli jest to „tylko” kompot, polska heroina – wydają się nieodzownym składnikiem rockowej legendy: do tego stopnia, że na początku lat 80. dziennikarze radiowej Trójki próbowali przekonywać słuchaczy, że uczestniczenie w koncertach bez narkotyków jest możliwe! Można tłumaczyć to narastające na przełomie lat 70. i 80. zainteresowanie narkotykami wśród młodych Polaków jako szukanie zastępnika wolności, której wokół brakowało. Riedel w polskiej rzeczywistości tamtego okresu mieścił się z trudem, chyba że na estradzie. To, że szukał wolności, potwierdzał całym swoim życiem – i hipisowskim stylem bycia, i odbiegającymi nawet od poetyki innych rockowych przebojów tekstami swoich piosenek. Muzyka była dla niego wyzwoleniem, ale nie do końca. Wolność odnalazł – niestety, chciałoby się powiedzieć – dopiero w narkotykach. A przecież Riedel był jednocześnie kochającym mężem i ojcem, a postępujące z czasem uzależnienie stało się jego przekleństwem. Sprzyjało wprawdzie budowaniu poetyckich metafor, ale na dłuższą metę uniemożliwiało pracę. Film Jana Kidawy-Błońskiego jest nie tylko próbą spojrzenia na artystę, człowieka wrażliwego w kleszczach nałogu, ale przede wszystkim opisem historii upadku jednego z najbardziej oryginalnych talentów naszych czasów. Jest to opis przejmujący, uwzględniający kolejne fazy procesu, wskazujący na przyczyny, ale i ostrzegający przed skutkami. Na ile to ostrzeżenie może być skuteczne? Obraz upadku przeciwstawiony wizji psychodelicznego uniesienia nie robi może specjalnego wrażenia, ale jeśli połączy się go z przejmującą, płynącą z wnętrza świadomego swej ułomności artysty muzyką, nabiera szczególnego wyrazu. To może być wielka siła tego filmu.
Nie tylko polskie filmy ukazują problem narkomanii, odniosę się teraz do amerykańskiego filmu dramatycznego z 2000 roku, powstałego na podstawie powieści Huberta Selby"ego Jr. pt. Requiem for a Dream. Film zatytułowany jest Requiem dla snu. Miejscem akcji jest Brooklyn. Przedstawia historię trojga młodych ludzi i starszej kobiety, którzy z powodu samotności, zagubienia i ślepej pogoni za marzeniami, popadają w nałogi współczesnego świata. Reżyser Darren Aronofsky w sposób bezpośredni i brutalny pokazał skutki takiego życia. Zekranizował wizję upadku na samo dno, wzloty i upadki ludzi rozpaczliwie próbujących zrealizować swoje pragnienia w dzisiejszym Brooklynie. Jednak ich nadzieje na odmianę swojego życia nie miały szans, aby się ziścić. Nie mogąc poradzić sobie z otaczającym ich światem, wszyscy bohaterowie uciekli w uzależnienia –narkotyki, słodycze, telewizję czy papierosy. Dążąc ślepo do zrealizowania swojej wizji szczęścia, żyli iluzją, nie zauważając, kiedy ich marzenia przemieniły się w coś, co doprowadziło ich do samotności, a w rezultacie – do osobistej tragedii. Każdy z bohaterów ostatecznie pozostał zupełnie sam ze swoimi fantazjami, tym samym przeżywając osobistą tragedię. Harry i Tyrone eksperymentowali z narkotykami dla zabawy. To one miały też dać im duży sukces i zarobek, tak było na początku, jednak z czasem los się odwrócił. Nałóg doprowadził każdego z bohaterów do zguby. Reżyser Aronofsky nie pozostawił wątpliwości, nie ma nic zabawnego w byciu ofiarą nałogu. Ani przez chwilę nie miałem złudzeń co do jego przesłania, tragedia bohaterów sugestywnie odsłania "krajobraz przed i po bitwie", w której nie ma wygranych. Zostają tylko ruiny i zgliszcza.
Jak widać, czy w książce czy w filmie, bohaterowie uzależnieni od narkotyków doświadczają trudu nałogu. Najczęściej ponoszą klęskę, ich życie prywatne, rodzinne, zawodowe – zostaje zniszczone przez uzależnienie. Tracą wszystko – nawet swoje życie.
W prezentacji przytoczyłem przykłady zarówno polskie, jak i światowe. Problem narkomanii dotyczy każdego kraju na świecie, ludzi różnej narodowości, płci, profesji czy koloru skóry. W literaturze czy kinematografii są tego ślady. Warto zatem czytać lub oglądać filmy związane z tym problemem, by wiedzieć jak straszne skutki pozostawia po sobie narkomania.

strona:    1    2    3    4  





Choroba jako jedno z ludzkich doświadczeń. Omów temat na podstawie wybranej literatury

Ocena:
20/20
Teza: Odzwierciedlająca rzeczywistość literatura nie unika tematu choroby.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje wiele różnych doświadczeń choroby. Napisana jest poprawnym językiem, a poszczególne elementy składają się w logiczną całość.

Chłopi i życie wiejskie w twórczości S. Wyspiańskiego, W. Reymonta i S. Żeromskiego

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególne literackie obrazy polskiej wsi wiele różni, ale dzięki temu uzyskujemy szeroką panoramę chłopskiej egzystencji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Literackie kreacje osób obłąkanych. Rozwiń temat w oparciu o wybrane przykłady literackie.

Ocena:
20/20
Teza: Stan obłąkania zawsze fascynował artystów, a bohater - szaleniec często pojawia się na kartach literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja pokazuje szaleństwo w szerokiej perspektywie. Odwołuje się do kilku epok literackich.

Problem narkomanii. Zaprezentuj zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: W jaki sposób bohaterowie literaccy i filmowi radzą sobie z nałogiem?

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i pouczająca prezentacja oparta na poprawnie dobranych tekstach kultury.

Motyw choroby w literaturze. Przedstaw, odwołując się do wybranej literatury

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze odnajdujemy wiele różnorodnych wizerunków choroby, pełniących w dziele określoną rolę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i poprawnie skonstruowana. Dobry konspekt. Styl wypowiedzi nie budzi zastrzeżeń.