Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw patriotyzmu


Przedstaw motyw miłości do ojczyzny i określ jego rolę w literaturze i sztuce romantycznej

Miłość do ojczyzny to jedna z wartości cenionych i pożądanych w każdych czasach. Dawniej kojarzona była z postawą gotowości do obrony swego kraju przed napaścią, zaś w czasach niewoli z próbami przeciwstawienia się zaborcy czy okupantowi. Jednak także w czasach pokoju należy docenić patriotyzm jako cechę obywateli, która umożliwia zrównoważony rozwój każdego państwa. O roli miłości do ojczyzny artyści wspominali od wieków, gloryfikując patriotyczne postawy, ganiąc zaś kosmopolityzm i egoizm. Odgrywali istotną rolę w utrwalaniu wizerunku wzorowego poddanego i obywatela, gotowego dla dobra ojczyzny oddać swoje życie. W epoce romantyzmu motyw miłości do ojczyzny odegrał istotną rolę w zachowaniu polskiej świadomości narodowej. Zarówno poeci, jak i malarze pragnęli w swych dziełach pokazać polską historię i tradycje, pokrzepić zniewolony naród lub ukazać swą miłość do ojczystego kraju.

Trwająca przez ponad sto dwadzieścia lat niewola państwa polskiego, rozdzielonego i pozostającego przez ten czas pod trzema zaborami: pruskim, austriackim i rosyjskim, jako bolesne i znamienne doświadczenie dla naszego narodu, określiła charakter powstającej w tym czasie literatury. Będąca odbiciem społeczno – kulturowych przemian literatura, jako jeden z elementów podtrzymujących tożsamość podzielonego narodu, musiała odnosić się do realiów społeczno – politycznych. Wielka miłość do ojczyzny objawia się w postawie tytułowego bohatera powieści poetyckiej Adama Mickiewicza pt. „Konrad Wallenrod”. Autor w utworze wykorzystał średniowieczną historię jako tło do wydarzeń sobie współczesnych – posłużył się kostiumem historycznym. Kostium historyczny był częstym środkiem stosowanym przez poetów tamtego okresu, ponieważ w kraju obowiązywała cenzura.
Tytułowy bohater, jeszcze jako dziecko uprowadzony ze swej ojczyzny przez Krzyżaków, został nazwany Walterem Alfem. Zostałby zapewne wspaniałym rycerzem krzyżackim, gdyby nie Halban, litewski wajdelota, również pozostający w niewoli u Krzyżaków. To właśnie Halban rozbudził w Konradzie miłość do ojczyzny, pomagał mu w wyborze drogi życiowej, mobilizował do działania, podtrzymywał na duchu. Halban był wajdelotą, czyli poetą. Dzięki wprowadzeniu jego postaci Mickiewicz wskazuje wielką rolę poezji w życiu zniewolonego narodu. Poezja stoi na straży tradycji, w niej zawarte są wszystkie świętości narodowe. Ma moc przywoływania przeszłości. Opowiada pokoleniom tragiczne wydarzenia i nie pozwala o nich zapomnieć. Roznieca w sercach miłość do ojczyzny i tym samym zachęca do walki. Mobilizuje ludzi do działania na rzecz kraju, pokazuje, że czasem należy poświecić nawet siebie.
Podczas jednej z bitew Zakonu z wojskami litewskimi Walter Alf wykorzystał sytuację i przeszedł na stronę Litwinów. Tam zakochał się i poślubił córkę księcia Kiejstuta, Aldonę. Niestety bohater nie potrafił być szczęśliwy, widząc nieustające klęski bitew swoich rodaków. Opuścił swoją ukochaną żonę i pod przebraniem chrześcijańskiego rycerza, Konrada Wallenroda, wstąpił do zakonu krzyżackiego. Wsławiony bohaterskimi czynami, cieszył się ogromnym autorytetem i szacunkiem wśród braci zakonnych. Został wybrany na wielkiego mistrza. Zwlekał z bitwą z Litwinami i prowadził ją tak, że Krzyżacy przegrali. Można powiedzieć, że skruszył zakon od środka, użył podstępu i sam pokonał wroga. Nie oznaczało to jednak powrotu do prywatnego szczęścia. Krzyżacy wykryli zdradę, lecz Konrad Wallenrod postanowił zginąć z własnej ręki. Bohater miał świadomość, że łamiąc zasady moralne obowiązujące w świecie, skazuje się na ostracyzm i na to, że będzie odrzucony przez społeczeństwo. Wiedział, że popełnia zbrodnię, zabija i działa niemoralnie, ale także zdawał sobie sprawę, że jest to jedyny sposób działania. Konrad Wallenrod cierpiał, gdyż wiedział, że niszczy życie bliskich mu osób, między innymi Aldony, która go kochała i rycerzy zakonnych, którzy bezgranicznie mu ufali. Musiał wybrać między miłością do kobiety, a miłością do ojczyzny. Wybrał Litwę, poświęcił swoje życie prywatne, gdyż „szczęścia w domu nie zaznał, bo go nie było w ojczyźnie”. Drogo okupił jednak zwycięstwo nad wrogiem – swoja miłością, życiem i honorem. Rola tego romantycznego poematu przede wszystkim wskazuje na rolę poezji w krzewieniu patriotyzmu. Uczy także, że gdy wróg (zaborca) ma olbrzymią przewagę „należy być lisem i lwem”, czyli w uzasadnionych przypadkach można działać sprzecznie z moralnością w imię wyższej idei. Cena za takie postępowanie zawsze jest jednak sroga.

Polski romantyzm – wielka rewolucja sztuki, która zrodziła genialnych poetów, miał także swoich malarzy, którzy potrafili oddać na płótnach bohaterski, rewolucyjny, dynamiczny romantyzm, czerpiący swą prawdę z natury i życia – ten sam, który wydał Mickiewicza, Słowackiego i Szopena. Jednym z przedstawicieli malarstwa romantycznego był gorący patriota – Piotr Michałowski. W trudnych dla Polski czasach uwiecznił na jednym ze swych obrazów zwycięstwo oręża polskiego odniesione podczas wojen napoleońskich, w 1808 roku pod Somosierrą. Dzieło „Szarża w wąwozie Somosierra” pokazuje potężny zryw polskich jednostek podczas zdobywania ważnego ze względów militarnych wąwozu. Michałowski utrwalił na obrazie wąski przesmyk, który w rzeczywistości jest dosyć szeroki i w miarę płaski. Jednak autor nie opisywał rzeczywistości, tylko syntezę przeżycia, utrwaloną w pamięci żołnierzy. Namalował Somosierrę w sercach Polaków. Obraz ten Michałowski malował wielokrotnie, z różnych perspektyw jednak na każdym z nich ukazywał to samo. Obraz walczącej polski, walczącej wbrew przeciwnością, walczącą z przeważającym przeciwnikiem. Co więcej szwoleżerowie z obrazu gniotą obronę hiszpańską – obronę, której nie dała rady armia francuska, którą to Polacy uważali za najsilniejszą w świecie. Zatem obraz niósł Polakom czytelne przesłanie – jak chcemy, to potrafimy walczyć i wygrywać, nawet, kiedy wrogów jest więcej, kiedy mają lepsze pozycję, i lepsze uzbrojenie. Wystarczy nam trochę naszej sarmackiej fantazji i ducha. Jak mówiłem wcześniej, takie utwory były wręcz niezbędne. Podnosiły i utrzymywały ducha narodu. Pokazywały, że Polak potrafi zwyciężać. Że możliwa jest wolność! Takie utwory pokazywały, że trzeba walczyć!

Jedną z najbardziej poruszających lektur romantycznych o patriotyzmie jest III część „Dziadów” Adama Mickiewicza. W utworze pokazani są zesłani i cierpiący w więzieniach młodzi Polacy. Więzień mówiąc o broni, którą mu zepsuto, mówi o cenzurze, która „blokuje” jego wolność jako pisarza, jako tego, który obudzi w narodzie ducha patriotyzmu. Nowosilcow, chcąc przypodobać się carowi, zapełnia więzienia niewinnymi ludźmi. Więźniowie nie mogą kontaktować się ze światem zewnętrznym. Okna są zabite deskami, co prowadzi do tego, że więźniowie tracą poczucie czasu. Jedzenie jest porównywane do trucizny. Jedynym sposobem na przeżycie w tych warunkach jest przyzwyczajenie. Skazani nie uważają swojego pobytu za bezsensowny. Cierpią za innych, którzy są na wolności i mogą aktywnie walczyć o ojczyznę. Ludzie, którzy zostali skazani na wywóz na Syberię to przeważnie młodzi ludzie, skuci kajdankami. Każdy ma oddzielnego strażnika, traktowani są jak przestępcy. Mimo to, więźniowie manifestują swoją przynależność narodową – cytując słowa hymnu. Mimo carskich represji, prześladowań, więzienia, zsyłek na Syberię – patrioci wytrwale dążą do wyzwolenia kraju, nie tracą narodowego ducha. Nawet w więzieniu są solidarni i bohaterscy, wzajemnie się chronią i pomagają. Jeden z nich – Żegota, opowiadając mit o ziarnie, ukazuje sens cierpienia polskiej młodzieży. Tak jak wschodzi ziarno - tak zaowocuje postawa patriotów. Wysocki w swojej wypowiedzi mówi o tym, że proces wyniszczania polskości tak naprawdę nie pozbawi Polaków poczucia narodowości. Porównuje narodowość polską do lawy, która jest zimna i twarda z wierzchu, lecz w środku gorąca. Tą skorupą są Rosjanie. Gorąco, które jest pod skorupą, to poczucie narodowości polskiej. Wysocki nawołuje do przebicia się przez tę skorupę i odnowienia zniszczeń Rosjan.

Głównym bohaterem w książce jest Konrad. Jest patriotą. Indywidualizm, nacechowany uczuciem wyższości w stosunku do innych. Konrad czuje się nieszczęśliwy, ponieważ nie ma słuchaczy, jego poezja jest niezrozumiała dla zwykłych ludzi. Jest samotny. Za swojego jedynego partnera może uważać Boga i naturę. Nazywa sam siebie mistrzem, jest pyszny i pewny siebie. Uważa siebie za twórcę świata, świata poetyckiego. Widzi w tym przewagę nad Bogiem, ponieważ świat, który stworzył Bóg jest śmiertelny. Konrad znajduje się w wyjątkowej chwili, czuje w sobie moc, aby zmierzyć się z Bogiem i naturą. Chce poznać zamiary Boga. Potęga, wytrwałość i miłość do ojczyzny dają mu prawo do rozmowy z Bogiem. Chce się dowiedzieć, w jaki sposób może pomóc swojej ojczyźnie. Wrodzony talent poetycki będzie także bronią Konrada. Konrad żąda od Boga podobnej mocy do władania ludźmi. Chce rządzić przede wszystkim myślami i uczuciami rodaków. Uważa, że jego rządy byłyby lepsze od rządów Boga. Na milczenie Konrad reaguje gniewem, oskarża Boga o brak miłości. Według Konrada, milczenie Boga jest świadectwem obojętności na losy ludzi. Ma zamiar porównać Boga do cara. Bóg nie chce nawiązać rozmowy z Konradem, ponieważ ten grzeszy pychą. Jedynym godnym Boga człowiekiem jest osoba skromna, pobożna. Miłość do ojczyzny chroni Konrada przed całkowitym potępieniem. W alegoryczny sposób Mickiewicz wyraził swój sąd o przyczynach klęski listopadowej. Konrad symbolizuje powstańców, którzy mimo ogromnego patriotyzmu przegrali, ponieważ w swej pysze nie starali się włączyć do walki całego narodu. Mickiewicz wzywa do realizowania nowej idei – mesjadizmu. Polega on na dowolnym poddaniu się cierpieniu w imię większej misji, jaką jest symboliczna śmierć Polski, prowadząca do odkupienia całego świata (podobnie jak śmierć Chrystusa zbawiła ludzkość). Polacy są w tym ujęciu narodem wybranym, na którym spoczywa specjalne zadanie. Nie powinni więc buntować się czy pogrążać w rozpaczy, lecz wypełniać swoją misję godnie i z pokorą. Adam Mickiewicz podkreśla rolę wybitnej jednostki, poety, która stojąc na czele narodu, jest jego przewodnikiem i obrońcą.

Inaczej swoją miłość do Polski wyraża inny wieszcz – Juliusz Słowacki. Ojczyzna pojawia się w jego wspomnieniach. Charakter utworu „Testament mój” podkreślają liczne apostrofy. Utwór wyraża nie tylko ostatnią wolę podmiotu lirycznego, stanowi także jego pożegnanie ze światem i ludźmi. Podmiot podsumowuje swoje życie i twórczość. Jest zawiedziony, że nie pozostawił po sobie potomka, który byłby kontynuatorem jego osiągnięć i pielęgnował pamięć o nim, wyraża jednak przekonanie, że przyszłe pokolenia i najbliżsi przyjaciele zachowają w pamięci wszystkie wartości, które podmiot chciał przekazać za życia. To właśnie oni są adresatami wiersza. Podmiot liryczny podkreśla, że, mimo iż czynnie nie walczył w obronie ojczyzny, jego poezja ma moc budzenia w ludziach nadziei i patriotyzmu, uświadomienia, że siła narodu tkwi w grupie, a nie w jednostce. Zawarty w utworze zagrzewający do walki motyw tyrtejski jeszcze dobitniej świadczy o patriotyzmie podmiotu. Wyraża wiarę, że przyszłym pokoleniom nie zabraknie odwagi, by stanąć do walki w imię dobra kraju. W wersach:
„A póki okręt walczył, siedziałem na maszcie,
A gdy tonął – z okrętem poszedłem pod wodę…”
zawarta jest alegoria ojczyzny jako tonącego okrętu. Dwuwiersz nawiązuje do zakończonych klęską Polaków wydarzeń z powstania listopadowego i wojny polsko – rosyjskiej. Podmiot chce uniknąć podobnie negatywnych doświadczeń dotyczących kraju w przyszłości. Poezja ma temu przeciwdziałać, to jej główna rola.

22 stycznia 1863 roku rozpoczęło się najdłuższe i najprawdopodobniej najbardziej krwawe powstanie narodowowyzwoleńcze w całej historii państwa polskiego. Swoim zasięgiem objęło Królestwo Polskie, Litwę, Białoruś i część Ukrainy. Powstanie styczniowe, bo o nim mowa, było ostatnim zrywem patriotycznym narodu polskiego i już od pierwszych dni miało nikłe szanse na powodzenie. Głównym tego powodem był brak odpowiedniego wyszkolenia i uzbrojenia oraz mała liczba walczących, którym mimo wszystko do końca nie brakowało zapału i wiary w odzyskanie niepodległości. Jednak, gdy powstanie upadło Polacy byli zmuszeni żyć z piętnem kolejnej klęski, wśród fali prześladowań, zsyłek i przesiedleń. Mimo że ludzie zaczynali wątpić w romantyczne hasła nawołujące do ciągłej walki z zaborcami, wciąż powstawały obrazy namalowane w romantycznym duchu. Wiele epizodów z powstania styczniowego odnajdziemy w twórczości Artura Grottgera. Twórca reprezentuje typ polskiego artysty XIX-wiecznego, który walczy za pomocą sztuki o niepodległość ojczyzny. Uosabia takie cechy jak zaangażowanie, patriotyzm, poświęcenie. W jego dziełach występuje utożsamianie bohaterów cykli, ich czynów i przeżyć z przeżyciami artysty.
Tematem kartonu Artura Grottgera, zatytułowanego „Kucie kos” jest jeden z wielu ważnych i charakterystycznych powstańczych epizodów – przekuwanie kos. Miejscem przygotowania do walki zbrojnej Grottger uczynił zwykłą wiejska kuźnię, z rozrzuconymi w nieładzie narzędziami i prymitywnymi sprzętami, dokumentując faktyczny stan uzbrojenia powstańców. Bohaterowie powstania styczniowego pozostają anonimowi. Młody powstaniec oparty o drzewiec kosy, w czamarze, w konfederatce z biało-czerwoną kokardą (znakiem przystąpienia do powstania), z pistoletem zatkniętym za pasem, wpatruje się w blask rozżarzonego żelaza. Równie intensywnie spogląda w żar nieco starszy powstaniec, w baraniej czapce z biało-czerwoną kokarda; siedzi zamyślony na zydlu, czekając na wykucie kosy. Powstańcy nie mieli mundurów, walczyli w tym, co mieli. Jednak najbardziej charakterystycznym elementem powstańczego stroju były rogatywki z biało-czerwonymi kokardami i przypiętymi orłami. Bohaterami przedstawionej sytuacji stają się także nieznani wiejscy kowale, którzy – niczym antyczni cyklopi – przekuwają kosy na sztorc. Obdarzeni przez malarza pięknymi twarzami o szlachetnych rysach, ukazani ze wzniesionymi do pionu ramionami, zastygli w ruchu, podobni są do posągów antycznych herosów. Z lewej strony, w głębi obrazu, w cieniu ukryta jest kobieta z dzieckiem na ręku. Ta postać prezentuje typ niezłomnej Polki i zapowiada inny epizod, będący codziennością powstańców: pożegnanie z rodziną. W otwartych drzwiach stojący na czatach powstaniec nasłuchuje niepożądanego nadejścia wroga. Nad drzwiami wisi krzyż, zapowiedź męczeńskiej śmierci uczestników powstania. Artysta dbał o realizm szczegółów, dużą wagę przywiązywał na przykład do precyzyjnego odtworzenia gatunków materiałów, z jakich wykonane były ubrania bohaterów. Grottger zastosował metodę przedstawiania publicznych nieszczęść pośrednio, ubocznie, w oddziaływaniu ich na życie potoczne, domowe, w osobistych nieszczęściach ludzi i rodzin. Malarz z jednej strony pokazał niezłomność polskiego społeczeństwa w perspektywie nierównej walki z zaborcą, z drugiej zapowiedział już klęskę mającego się rozpocząć powstania.

Ojczyzna, w okresie romantyzmu, była jednym z głównym wątków poruszanych przez polskich artystów. Co za tym idzie, poruszany był także wątek patriotyzmu. Dla większości z twórców romantycznych, walka o ojczyznę stanowiła część ich życia, dlatego też, tak często pisali o narodzie, i walce o niepodległość. Istotna jest rola, jaką odegrały romantyczne dzieła, zarówno poetów i pisarzy, jak i malarzy. Nie pozwolili oni zapomnieć o istnieniu ducha narodu, zachowywali i popularyzowali polski język, tradycje i symbole. To także dzięki nim naród pozbawiony przez 123 lata bytu państwowego przetrwał i mógł się odrodzić z niewoli. Dzięki kreowaniu patriotycznych postaw, utrwalaniu momentów glorii i tragedii z polskiej historii pozwolili oni ocalić tożsamość narodową.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Motyw patriotyzmu w literaturze polskiej. Przedstaw na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Powinnością pisarzy powinno być reagowanie na błędy społeczeństwa oraz propozycje naprawy tych błędów.

Ocena opisowa nauczyciela: Szacunek dla Autora za dojrzałość i trafność sądów, dogłębne zrozumienie tematu, wywód argumentacyjny, piękny język.

Pisarze polscy o własnym narodzie. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Na wydarzenia polityczne i sytuację panującą w społeczeństwie polskim natychmiast reagowali pisarze.

Ocena opisowa nauczyciela: Świadomy wybór i rzetelne omówienia trudnych i ważnych dla Polaków tekstów polskiego romantyzmu (z wykorzystaniem cytatów). Dobra znajomość tła historycznego, logika wywodów, bogaty, poprawny język sprawiają, że pracę czyta się z zainteres

Bohater narodowy. Omów funkcje kreacji heroicznych w literaturze polskiej

Ocena:
20/20
Teza: Wykreowani przez twórców literatury bohaterowie, z ich postawą patriotyczną i bezgranicznym oddaniem sprawom ojczyzny, stawali się wzorcami, które godne były naśladowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna, odwołuje się do różnych epok.

Romantyczna i pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu. Omów i porównaj na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W epoce romantyzmu i pozytywizmu silny był pierwiastek patriotyczny i głęboko odcisnął się w literaturze epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem, w pełni poprawna.

Ojczyzna ponad wszystko. Analizując wybrane teksty, uzasadnij, że niektóre utwory literatury polskiej mogą być lekcją patriotyzmu dla młodego czytelnika

Ocena:
20/20
Teza: Z utworów przepełnionych miłością do ojczystego kraju do dziś możemy uczyć się patriotyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Motywy patriotyczne w piosenkach hip-hopowych. Omów patriotyczne oblicze polskiego hip-hopu na wybranych przykładach piosenek

Ocena:
20/20
Teza: Piosenki hip-hopowe poruszają tak ważne tematy, jak miłość do kraju. Odnajdujemy w nich liczne motywy patriotyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i ciekawa. Świadczy o dobrej znajomości poruszanej problematyki.

Literatura narodu pozbawionego państwa. Omów jej funkcje na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie i omówienie funkcji literatury narodu pozbawionego państwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Przejrzysta i ciekawa praca.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Scharakteryzuj różne koncepcje patriotyzmu w literaturze polskiej

Ocena:
20/20
Teza: Patriotyzm to pojecie szerokie, a jego idea była utrwalana w różny sposób przez polskich twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na utworach z różnych epok. Przedstawia różne rozumienie patriotyzmu przez polskich twórców.

Etos pracy i etos walki jako dwie wartości literaturze polskiej XIX wieku. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Praca i walka to wartości, które były bardzo istotne dla literatury polskiej XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała. W pełni realizuje konsekwentnie tezę i odzwierciedla temat pracy.

Różne koncepcje wyzwolenia ojczyzny w literaturze romantycznej. Przedstaw zagadnienie, ilustrując je przykładami

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze romantycznej odnajdziemy różnorodne koncepcje polskich dziejów, a także propozycje dróg, jakie należy wybrać by odzyskać wolność.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w lektury proponujące różne drogi odzyskania niepodległości.

Różne modele patriotyzmu. Omów na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze różnorodnie traktowali miłość do ojczyzny i w odmienny sposób dawali temu wyraz w swej twórczości.

Ocena opisowa nauczyciela: Dojrzała praca ukazująca różnorodność w rozumieniu idei patriotyzmu.

Różne sposoby ukazywania miłości do ojczyzny w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy odgrywali istotną rolę w utrwalaniu wizerunku wzorowego poddanego i obywatela, gotowego dla dobra ojczyzny oddać swoje życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ukazuje motyw patriotyzmu na przestrzeni kilku epok. Trafnie diagnozuje rozwój tego motywu, stawia ciekawe pytania.

Analizując wybrane pieśni narodowe przedstaw ich symboliczny wymiar

Ocena:
20/20
Teza: Polskie pieśni narodowe są symbolem patriotyzmu, mają zagrzewać do walki za ojczyznę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, ukazuje kilka polskich pieśni narodowych.

Walka narodowowyzwoleńcza w literaturze XIX wieku. Omów i porównaj różne jej formy, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Niezależnie od wybranego sposobu walki o przywrócenie Polsce niepodległości, walczący wykazali się wielkim patriotyzmem.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja konkretnie ukazuje wybrany temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Przedstaw motyw miłości do ojczyzny i określ jego rolę w literaturze i sztuce romantycznej

Ocena:
20/20
Teza: Poeci, jak i malarze pragnęli w swych dziełach pokazać polską historię i tradycje, pokrzepić zniewolony naród lub ukazać swą miłość do ojczystego kraju.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo spójna prezentacja, zawiera wnikliwe analizy i przemyślenia.

Sposoby kształtowania postawy patriotycznej Polaków poprzez literaturę. Omów, analizując stosowne przykłady literackie

Ocena:
20/20
Teza: Ze względu na tragiczną historię krzewienie patriotycznej postawy Polaków stało się jednym z głównych zadań literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szeroko kreśli wizje krzewienia patriotyzmu autorów tworzących w różnych epokach literackich.

Różne oblicza patriotyzmu. Przedstaw na przykładzie wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Motyw patriotyzmu odegrał szczególną rolę w polskiej literaturze ze względu na tragiczną historię naszej ojczyzny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ukazuje szeroką panoramę polskich postaw patriotycznych.

Postawy Polaków w najważniejszych momentach dziejowych. Przedstaw i porównaj typy postaw na wybranych przykładach literackich z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze odnaleźć możemy wyraźne ślady kształtowania się świadomości narodowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze osadzone w historii, ciekawe, samodzielne rozważania na temat Polaków, którym czasami nie sposób zaprzeczyć.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Ukaż motyw walki o niepodległość w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Autorzy w różny sposób oceniali niepodległościowe aspiracje wojowników o wolność.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, poprawna pod względem merytorycznym.

Różne drogi odzyskania niepodległości w czasach zaborów. Przedstaw na przykładzie utworów z epok: romantyzmu i pozytywizmu

Ocena:
17/20
Teza: W okresie niewoli narodowej Polacy podążali przyjmowali różne postawy - jedni preferowali walkę i bunt, inni pracę organiczną i pracę u podstaw.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, schematyczna. Teza została w pełni udowodniona.

Ojczyzna jako temat poruszany w twórczości romantyków polskich. Przedstaw zagadnienie na podstawie wybranych przykładów

Ocena:
16/20
Teza: Zainteresowanie romantyków ojczyzną i sprawą narodową było powiązane z ówczesną sytuacją polityczną Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Dobry dobór lektur. Teza uargumentowana zbyt powierzchownie.