Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motywy religijne


Funkcja i znaczenie wiary w utworach literackich. Przedstaw, analizując i interpretując dzieła reprezentujące różne epoki.

Wiara i religia były od zawsze wyznacznikami ludzkiego zachowania. Religia wytyczała granice moralności oraz wartości, którymi winien w życiu kierować się człowiek. Wiara jest sprawczynią wielu dobrych rzeczy, lecz w jej imię nierzadko stawano do walki zbrojnej, wyruszano na krucjaty, palono innowierców i heretyków na stosach.

W czasach starożytnych wierzono w wielu bogów. Mieli oni ziemskie przywary, często się kłócili, stosowali podstępy. Kierowała nimi zazdrość i nienawiść, jednak posiadali także nadludzką moc i władali żywiołami.

Wraz z nastaniem chrześcijaństwa wiara stała się monoteistyczna. Ustalono zakres ksiąg kanonicznych, a Kościół srogo zwalczał każdego, kto pojmował sens wiary inaczej. Okrutny los spotkał waldensów, dulcynian i gnostyków. Z czasem Kościół umocnił swoją władzę, a jego wpływy na rządzących stawały się coraz silniejsze.

We wczesnym średniowieczu obowiązek obrony cywilizacji chrześcijańskiej przed muzułmańskimi niewiernymi stał się najwyższą powinnością każdego, ceniącego sobie takie wartości, jak honor, religia czy ojczyzna rycerza. Papież, Urban V w 1095 roku, na synodzie w Clermont wzywał wszystkich rycerzy Europy do chwycenia za broń i zbrojnej wyprawy do Ziemi Świętej, później realizowanej wielokrotnie w postaci krucjat, swym przebiegiem i okrucieństwem odbiegającym od pierwotnych ideałów. Jednym z utworów, który opisuje podobne wydarzenia jest „Pieśni o Rolandzie”. Utwór opowiada o rycerzu, który dowodził tylną strażą Karola Wielkiego. Roland jest wzorem rycerza chrześcijańskiego. W skrócie można przedstawić jego dzieje następująco: gwardia dowodzona przez Rolanda została otoczona przez Saracenów. Unosząc się honorem, bohater nie chce zadąć w róg, który wezwałby na pomoc armię królewską. Kiedy decyduje się na to pod koniec bitwy, jest już za późno. Król Karol przybywa, aby pomścić Rolanda i poległych żołnierzy, lecz Roland umiera. Scena śmierci bohatera, będąca jednocześnie główną sceną utworu, pokazuje w momencie tak ważnym dla całego dzieła szereg cech, jakie wykazywał bohater za życia. Roland, czując zbliżający się koniec, świadomie na jej miejsce wybiera wzgórze – to nawiązanie do Biblijnej Golgoty, na której umarł Chrystus, i ma przy sobie tak ważne dla niego: miecz – Durendal, w głowicy zawierający relikwie oraz róg – symbol dowódcy. Odwraca głowę w kierunku pogan – aby wszyscy widzieli, że umiera jako zwycięzca. Bije się w piersi za popełnione grzechy, a do nieba wyciąga swoją prawą rękawicę. Później zwraca oczy w kierunku Hiszpanii, aby pokazać, że nie boi się wroga. Śmierci Rolanda towarzyszy niesamowite wydarzenie – przybywają do niego wysłannicy Boga z archaniołem Gabrielem na czele. Trzej aniołowie: Cherubin, Michał i Gabriel biorą Rolanda do nieba w uroczystej procesji, a następnie składają jego duszę przed Bogiem. Osoba Ronalda jest kreacją idealnego rycerza, który w obliczu śmierci jest pobożny i wierny Bogu.
Kwestia wiary w literaturze średniowiecznej posiadała zatem poczesne miejsce. Ówczesna literatura nawoływała do wyrzeczenia się wszelkich dóbr materialnych i cnotliwego życia na ziemi by dostąpić zbawienia po śmierci. W epoce tej potępiano grzech i wszelkie przejawy zła a propagowano moralne i godne uznania postawy. Wszystko to miało na celu ciągłe przypominanie ludziom o tym, że ich życie ziemskie dobiegnie końca, a istotniejsze jest to, co czeka ich poza światem materialnym. Bóg uznawany był za istotę panującą nad światem, za istotę wszechmocną, a wobec tego człowiek musiał mu się podporządkować. W tym okresie dzieła literackie opiewają Boską wielkość, przedstawiają czystą wiarę w istnienie Boga, a przede wszystkim pełną pokory postawę człowieka wobec Stwórcy. Należy pamiętać, że Bóg był znacznie ważniejszy niż autor dzieła, stąd większość utworów średniowiecznych to teksty anonimowe, pisane na chwałę bożą.
Niezwykle ciekawy pogląd, zwany franciszkanizmem, stworzył jednak Święty Franciszek z Asyżu, stanowiący niezwykłą, radosną filozofię wiary. Święty Franciszek głosił wszechogarniającą miłość do świata i jego piękna, braterstwo wszelkich żyjących istot, radosną wiarę w Boga oraz ideał ubóstwa. Występował przeciwko okrucieństwu, nienawiści, zabijaniu i chciwości. Stworzył zakon wędrujący, a legendy dotyczące jego życia zawierają „Kwiatki świętego Franciszka”. Dzieło, to zbiór opowieści o św. Franciszku, o jego życiu i nauce, przekazanych przez anonimowego autora – prawdopodobnie przez jednego z uczniów Franciszka. Świętemu obca jest asceza, umartwianie ciała, zwraca się on do świata z miłością i radością. Główny bohater opowiadań stanowi na pewno wzór godny naśladowania, a co ważniejsze wzór ponadczasowy, bliski nawet człowiekowi współczesnemu. Dla św. Franciszka miłość jest podstawą do wiary. Jest to miłość do każdej istoty żywej jako dziecka Bożego i dlatego wyklucza udręczenie, umartwienie cielesne. Jest to też miłość do chorych i cierpiących, miłość pełna poświęceń, którą widać w opowieści o Franciszku i trędowatym. Miłość rozdawana otaczającemu światu jest w tym ujęciu miłością do Boga – jego stwórcy. Radość wynika z faktu istnienia, z piękna świata, z miłości, postu, z trudu pracy i zwykłych obowiązków. Innym ideałem św. Franciszka jest ubóstwo. Święty chce być ubogim, aby być wolnym. W utworze często jest zwany Świętym Biedaczyną, gdyż nie chciał mieć nic – lecz nie dla pokuty, nie dla umartwień, ale dla jedności z ubogimi, dla pokonania chciwości, dla idei, że człowiek jest wolny i szczęśliwy, tylko wtedy, gdy posiada tyle, ile jest mu niezbędne do życia. Ktoś, kto ma wiele – martwi się o swój majątek, jest jego niewolnikiem. „Zostaw wszystko i pójdź za mną” mówił Chrystus i te właśnie ideę propagował św. Franciszek.
W renesansie wizja wiary rysuje się zupełnie inaczej. Po okresie średniowiecza, pełnego zabobonów, ludzie zapragnęli odmiany. Zapragnęli wolności i piękna, świeżości i prostoty i sięgnęli aż do antyku. Miejsce teocentryzmu zajął więc antropocentryzm, w centrum zainteresowania znalazł się człowiek. Odrzucono w kąt bezgraniczne wielbienie Boga jako surowego sędziego. Jawił się on teraz jako dobry ojciec, w swej dobroduszności wybaczający dzieciom nawet największe grzechy. Człowiek, świadomie wychwalał Pana za wszelkie dobro jakie czynił, za to, iż ofiarowuje On to, co najlepsze, że jest dobroczyńcą ludzkości i jest wszechobecny, a dzięki temu człowiek w ówczesnym świecie mógł czuć się bezpieczny.

Jan Kochanowski jako humanista chrześcijański w swej twórczości wyraźnie przedstawiał oddanie i szacunek względem Boga. Utwór, który chciałbym przedstawić to XXV z pieśni – „Czego chcesz od nas Panie...?” Autor stawiał w niej Boga ponad światem, który stworzył - jest artystą i budowniczym. Jego obecność odczuwalna jest wszędzie - nie tylko w murach Kościoła. Kochanowski ukazywał uwielbienie świata ziemskiego - gdyż jest on przecież dziełem Pana. Człowiek mógł być jedynie wdzięczny za to okazując głęboką, płynącą z serca wiarę. Autor dostrzegał na świecie porządek i harmonię, która została nadana właśnie przez Boga. Widoczny jest w tym utworze humanizm - ukłon w stronę piękna i porządku. Kochanowski twierdził, że należy cieszyć się tym co podarował ludzkości Bóg, a nie wyrzekać się tego i tęsknić za rajem, który czeka po śmierci.
Chciałbym w tym momencie wspomnieć o kryzysie i załamaniu się wiary Jana Kochanowskiego po utracie dwu i pół letniej córki. Poeta zawarł swój ból i bezsilność w „Trenach”. Obraz Boga ukazywany przez niego był zupełnie odmienny. Wraz ze śmiercią Urszulki załamał się cały jego dotychczasowy świat, a wszystko w co wierzył - straciło sens. Nic nie było w stanie ukoić jego żalu do Boga, że tak wcześnie odebrał mu córeczkę. W jednym z poświęconych jej trenów pisze: „Gdziekolwiek jesteś, jeśliś jest…”. Jednak z upływem czasu Kochanowski pogodził się ze śmiercią Orszulki i to właśnie w Bogu odnalazł ukojenie. Odnalazł również pociechę i nadzieję na spotkanie z córeczką po śmierci. Świadczy to moim zdaniem o ogromnej sile wiary, która bez wątpienia dawała wsparcie i ukojenie nawet w najtrudniejszych momentach życia.

W romantyzmie wiara również była wsparciem i opoką w trudnych czasach. Utworem, do którego chciałbym się odnieść jest „III część Dziadów” Adama Mickiewicza. Z utworem kojarzą się przede wszystkim dwa pojęcia. Jest to mesjanizm, czyli głębokie przekonanie, że Polska była wybranym przez Boga krajem i miała odegrać szczególną rolę w dziejach całego świata. W myśl tego twierdzenia, to właśnie naród polski miał się przyczynić do zbawienia całej ludzkości, co autor zawarł w słowach: „Polska Chrystusem narodów”. Drugim pojęciem jest prometeizm, który przejawia się w scenie Wielkiej Improwizacji, kiedy to Konrad - główny bohater dramatu - zbuntował się przeciw Bogu w imię ważnych ideałów, w imię miłości, troski i poczucia odpowiedzialności za innych ludzi. Taka postawa nosi miano prometejskiej. Jej nazwa wywodzi się z mitu o Prometeuszu - tytanie, który według mitologii stworzył ludzi i bezinteresownie im pomagał, za co spotkała go sroga kara. Właśnie taką bezinteresowną chęć pomocy innym wykazywał Konrad buntując się przeciw Bogu - również w imię ludzkości. Pragnął pomóc swym rodakom, ale nie miał do tego wystarczających sił. Zbluźnił przyrównując się do Boga. Potrzebował boskiej władzy nad ludźmi i tego właśnie żądał od Boga. Kiedy Stwórca nie odpowiedział na jego słowa, ten w furii zaprzeczył jego istnieniu i zarzucił mu brak reakcji na ludzkie cierpienie. Scena Wielkiej Improwizacji była wyrazem wielkiego zwątpienia w miłosierdzie Boga. Po buntowniczym zachowaniu Konrada, pojawia się pokorna postawa księdza Piotra. Ksiądz Piotr nazywający się prochem, przeżywa widzenia, w których, w przeciwieństwie do Konrada, otrzymuje odpowiedź od Boga. W widzeniu pokornemu księdzu dane jest ujrzeć dalsze losy polskiego narodu. Piotr ujrzał kibitki, wiozące na Syberię polskich patriotów. Wśród nich Piotr zobaczył dziecko – Mesjasza Zbawiciela. Pojawia się tutaj mesjanistyczna koncepcja o której mówiłem już wcześniej. Polska podobnie jak Jezus cierpiała na krzyżu, tym krzyżem dla polski miały być rozbiory.
Liczne odwołania i porównania Polski do cierpiącego Chrystusa były jakby wsparciem autora. W „Dziadach” zaznaczony był fakt, że ból nie jest właściwy tylko ludziom; a dzięki głębokiej wierze we wszechmogącego Boga można liczyć na cud i odwrócenie się nawet najgorszego losu.

Tragiczne doświadczenia II wojny światowej z jednej strony zbliżyły niektórych pisarzy do Boga, kazały im w religii szukać nadziei na lepszy świat, z drugiej zaś postawiły pytanie: jeżeli Bóg istnieje, to jak mógł dopuścić do tak niesłychanych zbrodni? Wiersz „Bez” Tadeusza Różewicza powstał jednak długo po wojnie, a data widniejąca pod utworem ma dość dużą rozpiętość czasową - to aż rok (marzec 1988 - marzec 1989). Utwór pochodzi z tomu „Płaskorzeźba” wydanego w 1991 roku. Nie ma tu rozliczenia z wojną tak często kojarzonego z Różewiczem. Jest to utwór dojrzałego poety, dokonującego niejako rozrachunku z samym sobą poprzez osobistą rozmowę z Bogiem. Sam tytuł „Bez” staje się krótkim określeniem postawy poety. Oto nadszedł czas zwątpienia. Tytułowe „bez” zostaje dookreślone w środku utworu i na końcu, stając się przewrotną pointą:

„życie bez boga jest możliwe życie bez boga jest niemożliwe”
Już w pierwszej strofie poeta stwierdza, że największym wydarzeniem dla człowieka są „narodziny i śmierć Boga”. W sensie dosłownym faktycznie święta Bożego Narodzenia oraz Wielkanoc są ogromnym przeżyciem dla każdego chrześcijanina, ale nie chodzi tu tylko o ten, jakby świąteczny aspekt religii. Narodziny i śmierć Boga to kwestia przeżycia mistycznego, kwestia uświadomienia sobie, że ktoś taki, jak Bóg istnieje, że światem rządzi jakaś istota wyższa, byt absolutny. Odkrycie to staje się autentycznym przeżyciem - nie jesteśmy pozostawieni samym sobą, możemy liczyć na Boską Opatrzność. Ta radość może trwać do końca życia, ale może się zdarzyć i tak, że na tyle zwątpimy w Boga, że On w nas umrze. Takie zwątpienie pojawia się w momentach najbardziej kryzysowych, gdy stajemy się świadkami przerażających okropieństw, gdy umiera nam ktoś bliski. Wtedy stwierdzamy, że Boga nie ma, bo gdyby był, nie zgodziłby się na zło tego świata. W kolejnych strofach pojawia się odwołanie do Modlitwy Pańskiej:
„Ojcze nasz czemu jak zły ojciec nocą bez znaku bez śladu bez słowa czemuś mnie opuścił czemu ja opuściłem Ciebie”
Różewicz porównuje Boga do zwykłego ojca, ojca - nieudacznika, uciekającego od swej rodziny. Pojawia się tu również nawiązanie do słów Jezusa umierającego na krzyżu. Jego pełne ludzkiego bólu i skargi Eli, eli lamma sabachthani pojawia się przecież w każdym człowieku tracącym wiarę. Z drugiej strony poeta przyznaje uczciwie, że on też odszedł od Boga. A przecież jako dziecko posiadał wiarę silną i niezachwianą, pełną ufności, chodził bowiem regularnie na mszę świętą:
„przecież jako dziecko karmiłem się Tobą jadłem ciało piłem krew”
Podmiot liryczny snuje refleksje - kiedy to dokonał się w nim ten przełom, kiedy kwestie wiary przestały go interesować i stwierdza, że chyba wtedy, gdy zachłysnął się życiem: „może opuściłeś mnie kiedy próbowałem otworzyć ramiona objąć życie”. Może wtedy, gdy naśmiewał się z Boga, z Kościoła, obrzędów. A może jest to kara: „a może pokarałeś mnie małego ciemnego za upór za pychę za to że próbowałem stworzyć nowego człowieka nowy język”. Poeta w tym szeregu pytań retorycznych szuka przyczyn swej niewiary. Porównuje się przy tym do Prometeusza, który też zbuntował się przeciw bogom stając w obronie ludzi. Różewicz porównując się do owego tytana stwierdza, że ma świadomość swej misji, swego posłannictwa jako poeta. Zauważa, że Bóg opuścił go dawno i niepostrzeżenie:
„nie zauważyłem twojej ucieczki twojej nieobecności w moim życiu”
Teraz życie bez Boga wydaje się jałowe, ale powrót na łono Kościoła jest bardzo trudny:
„życie bez boga jest możliwe życie bez boga jest niemożliwe”
Da się żyć nie wierząc w nic, ale to życie wcale nie jest łatwe - zdaje się stwierdzać poeta na zakończenie swych refleksji.
Mówi się, że wiara czyni cuda. Ufność we wszechmoc Stwórcy pozwala inaczej spojrzeć na przypadek i konieczność; także na to, jak toczy się nasze własne życie.
Warto zwrócić jednak uwagę na to, że sakralny wymiar istnienia nie musi być zinstytucjonalizowany i wpisany w jakiś konkretny system religijny. Może odwoływać się do istnienia w przyrodzie czegoś wznioślejszego i potężniejszego niż wszystko, co można zobaczyć, usłyszeć lub nazwać.
Ilość utworów powstałych na przestrzeni wieków, w których pojawia się kwestia wiary niewątpliwie świadczy o bardzo istotnej roli jaką odgrywa ona w ludzkim życiu. Człowiek bowiem jest istotą, której nie wystarcza jedynie dobro doczesne, ale też potrzebne są mu wartości i ideały według których mógłby postępować i opierać na nich swe życie.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Duchowni jako bohaterowie literaccy. Przedstaw ich kreacje w wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno wymagania i oczekiwania względem księży i mnichów, jak i myślenie osób świeckich o Kościele na przestrzeni wieków, można uznać za niezmienne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca inteligentna i przemyślana. Godna uwagi teza dobrze uargumentowana w pracy. Ciekawe przykłady literackie.

Postać inkwizytora w literaturze. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W przeciągu wieków powstało wiele dzieł mówiących wprost lub dotykających w jakiejś części inkwizycji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przygotowana. Ciekawe przykłady, oryginalne wnioski.

Tłumaczenia Biblii na język polski. Przedstaw podobieństwa i różnice na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Najczęstszą przyczyną powstawania nowych przekładów Biblii była i jest liturgia, ponieważ fragmenty Biblii czytano podczas wszelkiego rodzaju nabożeństw w języku zrozumiałym dla wiernych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca, mimo trudnej materii, w pełni realizuje temat. Duża wiedza i dobry styl przemawiają na korzyść tej prezentacji.

Motyw pokory w Biblii i w wybranych utworach literackich. Przedstaw i omów jego funkcjonowanie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Obok postawy uległości wobec Stwórcy w literaturze możemy także spotkać wyrazy poddania człowieka swemu losowi czy przeznaczeniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. W interesujący sposób realizuje temat.

Człowiek wobec Boga i wiary. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Literatura na przestrzeni wieków często odwoływała się do podejścia człowieka do Stwórcy, ukazując jak się ono zmieniało w zależności od nakazów czasów i kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Pokazuje różnorodne postawy człowieka wobec Boga i wiary.

Funkcja i znaczenie wiary w utworach literackich. Przedstaw, analizując i interpretując dzieła reprezentujące różne epoki

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie funkcji i znaczenia wiary w utworach literackich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo klarowna i wyważona. Właściwie dobrane argumenty.

Obraz zaświatów w literaturze. Przedstaw i zinterpretuj na przykładach utworów różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie i zaprezentowanie obrazu zaświatów w literaturze, na przykładzie utworów z różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni pokazuje różnorodność różnych ujęć zaświatów w literaturze.

Postawa franciszkańska w literaturze. Wskaż jej obecność w literaturze różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Znaczenie idei Świętego Franciszka w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Ukazana została postać św. Franciszka oraz jej wpływ na literaturę.

Walka karnawału z postem. O postawach hedonistycznych i ascetycznych w literaturze. Dokonaj prezentacji i oceny tych postaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Dążenie do hedonizmu i ascezy jest ponadczasowe i tkwi w każdym człowieku. Jednak człowiek powinien dążyć do równowagi pomiędzy tymi postawami.

Ocena opisowa nauczyciela: Nietuzinkowa prezentacja pokazująca dwie przeciwstawne postawy - ascetyczną i hedonistyczną.

Funkcja i znaczenie wiary w utworach literackich. Przedstaw, analizując i interpretując dzieła reprezentujące różne epoki.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie funkcji i znaczenia wiary w utworach literackich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja pokazuje jak przedstawiano wiarę w Boga w literaturze w różnych epokach. Poprawna bibliografia i plan.

Święci, mnisi, zakonnicy i księża jako bohaterowie utworów literackich. Omów na wybranych przykładach różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Model normatywny duchownego a model stosowany w literaturze – brak jednolitego wzoru, którym posługują się twórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i przemyślana. Prawidłowo dobrana literatura.

Różnorodność ujęcia motywu siedmiu grzechów głównych w literaturze i sztuce. Omów, opierając się na wybranych tekstach kultury

Ocena:
19/20
Teza: Znany i uniwersalny motyw siedmiu grzechów głównych jest ukazywany na wiele sposobów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, szczegółowo przedstawia charakterystykę poszczególnych grzechów w wybranych utworach.

Motywy ewangeliczne w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Obiektywnym sprawdzianem siły oddziaływania Pisma Świętego może być oddziaływanie Księgi na literaturę i sztukę ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje ciekawe lektury. Udowadnia, że XX wiek korzystał z nauk biblijnych. Poprawny język i logiczna, spójna całość.

Katedra gotycka jako wyraz średniowiecznego światopoglądu. Przedstaw na podstawie utworów literackich odwołujących się do motywu katedry

Ocena:
19/20
Teza: Katedra była formą wyrazu wiary i pokory wobec Boga, a także symbolem żarliwości religijnej i potrzeby kontaktu z Najwyższym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Przemyślany dobór lektur i kompozycja pracy. Ciekawa prezentacja pps.

Średniowieczne wzorce osobowe. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: W średniowieczu celem wszystkich działań i myśli człowieka powinien być Bóg.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca prezentuje najpopularniejsze wzorce - rycerza i świętego. Poprawny plan i bibliografia.

Biblia jako najważniejsza księga od starożytności do współczesności. Przedstaw na wybranych przykładach literackich różnych epok.

Ocena:
18/20
Teza: Biblia to księga praktycznych informacji, uniwersalnych rad i pouczeń dla wszystkich ludzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Biblia ukazana została jako najważniejsza z ksiąg. Drobne usterki językowe.

Franciszkanizm w literaturze i sztuce wybranych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Postać świętego Franciszka stanowi wciąż aktualną inspirację dla twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, widać zaangażowanie autora. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Hagiografia (żywoty świętych) w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Ideał świętego zmieniał się wielokrotnie, a wraz z nim zmianie ulegały techniki ukazywania świętości.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat został przedstawiony w wyczerpujący sposób.

Motywy ze Starego Testamentu w literaturze staropolskiej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Księga Hioba jako inspiracja ideowa i estetyczna arcydzieł literatury staropolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie zbudowana. Właściwa bibliografia. Ciekawe wnioski.

Średniowieczni święci i prezentowane przez nich wartości. Przedstaw odwołując się do utworów hagiograficznych

Ocena:
17/20
Teza: Nie ma jednej drogi ku świętości. Za wzorcowe postacie dążące do niej bez wątpienia należy uznać św. Aleksego oraz św. Franciszka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Przedstawia zarówno żywoty swietych, jak i ich filozofię.

Biblia inspiracją dla literatury i sztuki. Potwierdź zdanie na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Biblia to uniwersalna księga, ponieważ mówi o sprawach ciągle aktualnych i ważnych dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca typowa, nie zawiera oryginalnych treści. Poprawny konspekt pracy. Usterki językowe.