Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Czym jest cierpienie? Najprościej mówiąc to odczuwanie bólu fizycznego lub psychicznego. W literaturze jego motyw pojawia się nader często, ponieważ ból nie odstępuje dziejów ludzkich. Różne są postawy ludzkie wobec cierpień swoich i cudzych. Różne są również ukazywane odcienie tego uczucia, które może być wywołane przez: utratę bliskiej osoby, względy ideowe, nierówność położenia społecznego, przypadki losu, weltschmerz, zawód miłosny, chorobę czy też ból istnienia jako nieodłączny rys losów jednostek wybitnych. Różne są też źródła cierpień, bowiem czasem można wskazać konkretnych sprawców krzywd, innym razem obwiniać nie ma, kogo – gdy pytamy, dlaczego czyjś los toczy się tak nieszczęśliwie. Literatura oferuję też różne interpretacje skutków cierpienia. Prezentuje bunt lub głosi, że cierpienie uszlachetnia, uczy.

Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka – swoistym synonimem człowieczeństwa - któż z nas, bowiem nie zna jego smaku? Cierpimy, gdyż jesteśmy ludźmi, obdarzonymi uczuciami, które można zranić. Lecz ból nie jest wyłącznie doświadczeniem niszczącym, ma swój głęboki moralny sens. Bez niego nie staniemy się ludźmi, nie osiągniemy duchowej dojrzałości. Do pełni człowieczeństwa jest ono potrzebne i tak jak w przypadku Józia i Rózi z Dziadów Adama Mickiewicza „Kto nie zaznał goryczy ni razu, Ten nie dozna słodyczy w niebie.”.

Świat pełen jest ciągłych przeciwieństw, gdybyśmy nigdy nie chorowali, nie zrozumielibyśmy, co to znaczy być zdrowym, gdybyśmy nigdy nie zaznali głodu, nie mielibyśmy żadnej radości z tego, że się nasycaliśmy. Cierpienie jest nieodłącznym elementem naszego życia, bez niego nie potrafilibyśmy zrozumieć, czym jest prawdziwa radość Według Fiodora Dostojewskiego „Bez cierpienia nie zrozumie się szczęścia”.

Niełatwo jest zaakceptować doświadczenie cierpienia. Boimy się bólu i własnej słabości. Pytamy o to jak żyć, by nie cierpieć. Wybieramy niektóre z postaw filozoficznych, które maja nas od bólu uchronić, ale oszukujemy sami siebie, gdyż cierpienia nie możemy oszukać i nie możemy go uniknąć.

Mimo, iż motyw cierpienia jest podejmowany w większości książek, po dłuższym rozważaniu postanowiłam przeanalizować problem przy jednym z tłumaczeń Biblii, która przez historię Kaina i Abla prezentuje archetypiczne cierpienie i pierwotyp natury ludzkiej. Następnym utworem są „Treny”, dokładnie VIII, IX, i X, Jana Kochanowskiego, które są obrazem cierpienia wywołanego przez stratę bliskiej osoby a także wybrałam „Początek” gdyż świetnie opowiada nam o dojrzewaniu naznaczonym cierpieniem. Moją pracę postanowiłam zakończyć wnioskami z wnikliwego eseju Alberta Camusa „Mit Syzyfa” ukazującym absurdalność otaczającego nas świata i beznadziejną walkę o nadanie sensu rzeczywistości.

Ludzkość od zawsze zadawała sobie pytanie o pochodzenie zła. Archetypiczny przykład postaci grzesznej, cierpiącej znajduje się w Starym Testamencie. Księga Rodzaju opowiada o potomstwie Adama i Ewy, o Kainie i Ablu. Kain. Obaj bracia składali Bogu ofiarę - dziękowali w ten sposób za owoce swojej pracy. Ponieważ Abel miał czyste serce, jego ofiara radowała Stwórcę. Kain niestety, był zazdrosny i Bóg nie przyjął jego ofiary. Kain nie chciał być posłuszny Panu Bogu. Szatan odniósł zwycięstwo nad Kainem - postanowił, że zabije swojego brata. Popełnił on przerażająca zbrodnię na własnym bracie. Kain poprzez ów czyn staje się niszczycielem sfery sacrum. Staje się typem człowieka naznaczonego grzechem, staje się archetypem człowieka ziemskiego.

Działania Kaina wynikają z nowego spojrzenia na otaczającą go rzeczywistość. Kain okazuje się w pewien sposób egoistą, bowiem mając nieograniczoną możliwość kierowania własnym życiem, odbiera ją innym. Sam wybiera taką drogę, sam skazuje się na cierpienie i wygnanie. Bóg ukarał Kaina, lecz gwarantuje mu, że będzie chroniony przed utratą życia. I to jest chyba największa karą dla niego – bowiem nawet gdyby chciał zakończyć swe męki i zginąć z ręki innego człowieka to nie może gdyż strzeże go Bóg.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na stanowisko świętego Augustyna - wielkiego średniowiecznego filozofa, który głosił, że zło jest wytworem wolnej woli człowieka. W Państwie bożym widzi w Kainie typ człowieka ziemskiego, a w Ablu typ człowieka Bożego.

”Państwo świata i Państwo Boże rozpoczyna swój byt z urodzeniem Kaina i Abla. Państwem Bożym na ziemi jest Jeruzalem; państwo świata pragnie dóbr znikomych i zdobywa je przez walkę. Zwycięża jednak sprawiedliwość i wtedy nastaje pokój łaski Boga. Państwo świata założył Kain, a mordując brata swego wykazał, że miedzy Państwem Bożym a państwem świata będzie wieczna walka. Pokolenie Kaina i Abla – Seta, ich historia i moralne cechy charakteryzują dokładnie Państwo Boże i państwo świata.” (De Civ. Dei XV,1)

Państwo boże cechują takie czynniki jak dobroć, przebaczenie i miłość, a przeciwstawne państwo ziemskie – grzech, zło i nienawiść. Cały bieg historii to nieustanna wojna między szatanem władającym w państwie ziemskim, a państwem bożym rządzonym przez Boga. Nie można identyfikować żadnego z tych państw z jakimkolwiek państwem istniejącym na ziemi. Można natomiast teoretycznie przypisać państwu bożemu ludzi dobrych, których archetypem jest Abel, a państwu ziemskiemu złych - Kain. Cierpienie w przypadku Kaina, jest jego karą za grzechy.

A czym jest cierpienie Kochanowskiego? Treny to cykl 19 utworów (cykl trenologiczny) napisanych przez poetę po śmierci córki, są wyrazem bólu spowodowanego utratą bliskiej osoby. Tragedia ta spowodowała złamanie zasad stoicyzmu, według której osiągnięcie szczęścia jest uwarunkowane uniezależnieniem się od okoliczności zewnętrznych panowaniem nad sobą. Stoicy dążyli do osiągnięcia stanu ataraksji, czyli wyzbycia się pokus, zachowania niewzruszonego spokoju, uniezależnienia się do radości i smutku świata zewnętrznego, panowania nad sobą i równowagi duchowej.

Wybrałam „Treny” Jana Kochanowskiego, ponieważ jego życiorys układała się we wzorcową biografię renesansowego humanisty, który właśnie po śmierci córki Urszulki uświadamia sobie, że humanistyczna filozofia człowieka staje się jedynie pustymi formułkami, z których poeta drwi boleśnie, bo przecież są to prawdy, którym poświecił całe swoje życie. W jego życiu cierpienie dokonało kryzysu wiary, światopoglądu., Od momentu śmierci córki jego życie się diametralnie zmienia, zmieniają się jego poglądy na świat i to, co dla człowieka najważniejsze.

„Tren VIII” jest bezpośrednim zwrotem do Urszulki, w którym podkreślona zostaje niedająca się niczym wypełnić pustka powstała po jej śmierci. Ojciec mając na celu okazanie jak wielką stratą jest dla niego śmierć córki w opisie domu stosuje kontrast: w pierwszej części ukazuje dom przepełniony jej osobą, a w drugiej obraz pustości i szarości. Pojawia się tam także antyteza: „Pełno nas, a jakoby nikogo nie było” służy podkreśleniu kontrastu między domem rodzinnym bez małej dziewczynki, a tym, jaki był kiedyś. Pustka spowodowana stratą dziecka jest przede wszystkim uczuciowa, emocjonalna — nikt nie może zastąpić ukochanej córeczki.

„Tren IX” jest wyrazem zmagania się z bólem oraz dręczącymi wątpliwościami, kryzysem światopoglądu poety. Kochanowski podejmuje gorzką polemikę ze swoja życiową filozofią, stawia bolesne pytania o naturę Boga i świata, o sens ludzkiego istnienia oraz o życie pośmiertelne. Co bowiem pozostało ze stoicyzmu z „Pieśni”? Ironiczna pochwała mądrości w „Trenie IX”. A to przecież ta mądrość miała bronić poetę przed ciosami losu. Poeta poczuł się oszukany, gdyż wszystkie dogmaty wiary, nauki i filozofie, w które wierzył, które rzekomo miały się okazać barierą ochronną przed cierpieniem, stały się nagle złudzeniem. Kochanowski mimo tak wszechstronnego wykształcenia w obliczu bólu stał się zwykłym człowiekiem.
W „Trenie X” zadaje dziecku pytanie: „Urszulo moja wdzięczna, dzieś mi się podziała?” i sam stara się na to pytanie odpowiedzieć, z rozpaczą poszukuje śladów obecności córki. Wreszcie zastanawia się czy dusza Urszulki w ogóle gdzieś się znajduje. W „Trenie X” przeważają pytania, odpowiedzi zaś jest niewiele. Gdzie są ci, którzy zmarli? – Pyta Kochanowski. A może nie ma pozagrobowego bytu i nie zostaje po nas nic? Artysta w swej rozpaczy zaczyna wątpić w życie wieczne „Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest, lituj mej żałości!” Humanizm „Trenów” jest trudny, by nie powiedzieć tragiczny, naznaczony już przeświadczeniem o słabości człowieka. Mądrość jest wartością pozorną, a poezja nie chroni przed cierpieniem.

Czy jest coś, co może uchronić przed cierpieniem w „Początku” Szczypiorskiego? „Początek” Andrzeja Szczypiorskiego to powieść o totalitaryzmie, Bogu i tolerancji, Polsce i Polakach a także o tematach istotnych w życiu człowieka takich jak miłość czy dojrzewanie. „W ekstremalnie trudnych warunkach człowiek dojrzewa o wiele szybciej, niż dzieje się to normalnie”(Szczypiorski). Przekonuje się o tym Henryczek Fichtelbaum, pochodzący z inteligentnej rodziny. „Kapryśny, ładny, ciemny, skupiony”, jak każde dziecko lubił słodycze, przyjaźnił się z Pawełkiem, uczęszczał do gimnazjum. Dopiero wojna uświadomi mu niewłaściwy kształt własnego nosa, wtłoczy go w getto. Ten niespełna dziewiętnastoletni chłopiec nie może zrozumieć, dlaczego ma zginąć, przecież to nie jego wina, że urodził się Żydem. Nie potrafi zrozumieć, jakim prawem został uczyniony Żydem, czy aby po to, aby później umrzeć z tego właśnie powodu? Ucieka z getta. Jego życie staje się wielką tułaczką. Jednak impulsywność i niezależność pozwolą mu na dłuższe życie w ukryciu. Henryczek zbuntowany i zmęczony nie chce się dłużej ukrywać. Każda styczność ze światem wykraczającym poza ściany strychu uświadamia mu jego przekleństwo. Cierpi wewnętrznie, ma w głowie chaos. Zastanawia się nad sensem swoich narodzin, swojego żydostwa, roli skazańca. Długa tułaczka, nocowania w lesie, w warszawskich wychodkach, na wysypiskach śmieci, ciągły głód i życie w ciągłym strachu – czy tak powinna wyglądać młodość? Niby jest wolnym człowiekiem, ale jednocześnie jest więźniem czasu, historii i rasy. Ten dotąd bezbożny żyd próbuje odnaleźć Boga w praskiej wygódce. Przemarznięty do kości, z uciskiem w żołądku czując woń ludzkich odchodów prowadzi rozpaczliwą modlitwę. W tym filozoficznym monologu błaga o posiłek i możliwość ogrzania się przed śmiercią. Jego marzenie ziszcza się dzięki prostytutce. Nie tylko głód fizyczny, ale także seksualny zostaje zaspokojony dosłownie przez prostytutkę… po tej inicjacji, w której zabrakło tylko miłości, Henryk nie jest już dzieckiem. Jest mężczyzną i postanawia przyjąć swoje przeznaczenie z podniesioną głową. Ma dość ciągłej ucieczki – wraca do getta. Nawet prośby najlepszego przyjaciela nie zmieniają jego decyzji. Zdecydowany, świadomy nieuniknionej śmierci zbliża się do Boga, wystawia go na próbę. Kochał życie i wolność, ale nie mógł znieść samotności. Czy przegrał? Wojna zabrała mu wszystko, młodość, marzenia… a może śmierć była dla niego wybawieniem? Może gdyby przeżył nie poradziłby sobie z piętnem wojny? Czy gdyby wojna się skończyła mógłby żyć normalnie, bawić się, kochać, brać z życia to, co najlepsze? Czy potrafiłby znowu być młody? Jego dojrzewanie było błyskawiczne, ale gdyby Henryczek nie żył w czasach wojny to jego życie potoczyłoby się zupełnie inaczej…

Wydaje mi się, że wręcz przeciwnie, cierpienie w przypadku Henryczka okazuje się zbawcze, bo przyspiesza dojrzewanie. Nie ma sensu szukać ochrony przed cierpieniem, zresztą sprawę tę doskonale ujął Albert Camus w swoim eseju….

W eseju „Mit Syzyfa” Albert Camus, wykorzystuje do swoich rozważań tragedię mitologicznego bohatera. Syzyf zostaje skazany przez bogów na wieczną pracę, gdyż zbuntował się przeciwko śmierci. Karą Syzyfa za nie posłuszeństwo Bogom było wtaczanie kamienia na szczyt góry. Dlatego Syzyf jest symbolem bezsensownej, niekończącej się nigdy pracy? Camus twierdzi, że „Bogowie nie bez racji doszli do wniosku, że nie ma straszniejszej kary niż praca bezużyteczną i bez nadziei”. Rzeczywiście praca Syzyfa nie dawała żadnej nadziei na jej zakończenie, nie miała też żadnego wyższego celu. Czy taką bezsensowną czynnością jest także życie człowieka i wszystkie jego wysiłki?

Albert Camus dostrzega tragizm Syzyfa – widzi go jednak nie tylko w bezsensownej pracy, na którą został skazany bohater. Pisze o nim jako o najmądrzejszym i najbardziej przezornym ze śmiertelnych oraz – co jeszcze ważniejsze – jako o bohaterze tragicznym. Tragizm jego uzasadnia tym, że bohater jest świadomy; świadomy absurdu całej sytuacji. Nam także niejednokrotnie wydaje się, że życie jest absurdalne, a przez to zarazem śmieszne i tragiczne. Mimo to jednak tylko nieliczni (samobójcy) rezygnują z wtaczania kamienia pod górę, czyli z życia. Właśnie uświadomienie sobie tego faktu jest naszym zwycięstwem. Gdy zdajemy sobie sprawę z tragedii, której jesteśmy uczestnikami każdego dnia zyskujemy wolność. Wtedy świadomie decydujemy o naszym życiu. Camus odnajduje, więc sens w buncie przeciwko losowi.

Działania Syzyfa są metaforą ludzkiego życia. Kamień może stać się symbolem trudu, innego dla każdego człowieka. Praca Syzyfa jest cykliczna, tak jak prace ludzkie, często także bezowocne. Współczesny robotnik, wykonując codziennie tę samą pracę podziela w pewien sposób „absurdalny los Syzyfa”.

Wydaje mi się, że żyjemy „w kraju Nod, na wschód od Edenu” jako przodkowie Kaina. Wiara nie zwalnia od cierpienia. Przekonali się o tym: cierpiący ojciec, Henryczek. Naszym naturalnym odruchem jest bronienie się przed cierpieniem, nie zgadzamy się na nie, ale to ono jest jednym z czynników kształtującym naszą osobowość, nasze człowieczeństwo. Jest naszym najlepszym nauczycielem. Uczy dorosłego życia, czego doświadczył Henryczek, uczy także, że każdy z nas, bez wyjątku go doświadcza i różnie poglądy filozoficzne nas przed nim nie uchronią. W świecie, w którym ciągłą walkę prowadzi dobro ze złem, trzeba próbować znaleźć dla siebie miejsce. Są dwa wyjścia – samobójstwo i bunt. Mimo iż zdajemy sobie sprawę z absurdalności życia, trzeba rzucić losowi wyzwanie. Buntem będzie, więc wtaczanie kamienia mimo zdawania sobie sprawy z beznadziejności tej pracy. To heroizm, na który powinno być stać każdego z nas.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.