Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ludzie od początku istnienia na Ziemi zastanawiali się nad sensem swojego bytu. „Kim jest człowiek?”, „Jaki jest sens życia ludzkiego?” - zadawasli sobie pytania. Wśród nich pojawiły się również rozważania o ludzkim cierpiewniu i jego powodach. Odpowiedzi na nurtujące kwestieszukano w religii, filozofii, w literaturze. I były one różne, zależne od czasu, miejsca i sytuacji osoby, która takie pytanie zadała. Dlaczego nie ma jednej, słusznej odpowiedzi? Ponieważ każdy człowiek sam szukał i szuka sensu życia. Takie poszukiwania są wpisane w nasze życie.

Jednym z literackich przykładów człowieka dotkniętego ogromnym cierpieniem jest niewątpliwie Hiob. Człowiek ten żył przykładnie, był uczciwy i bardzo pobożny, jednak pewnego dnia został przez Boga doświadczony. Doznał on wszelkiego rodzaju cierpień, zarówno w aspekcie fizycznym, jak i duchowym. Bóg zesłał na niego trąd. Hiob stracił najbliższych i cały majątek. Wszystkie trudności, które napotkał na swej drodze, miały charakter próby wiary. Hiob wyszedł z tej próby zwycięsko, mimo ogromnych problemów nie wyrzekł się Boga, choć miał liczne pytania i wątpliwości. Powiedział: „Nagi wyszedłem z łona matki i nagi tam wrócę. Dał Pan i zabrał Pan. Niech będzie imię Pańskie błogosławione.” Ten biedny, ale jednocześnie zwycięski człowiek ukazuje nam heroiczną i właściwą postawę walki o sens życia.

Drugim obrazem cierpienia i szukania w nim sensu życia są „Treny” Jana Kochanowskiego. Tren jako gatunek literacki to utwór liryczny o charakterze elegijnym, opłakujący zmarłego oraz sławiący jego zalety i zasługi. Przyczyną napisania „Trenów” była śmierć ukochanej córki Kochanowskiego, Urszulki, dziecka bardzo uzdolnionego. Zmarła ona nagle i niespodziewanie jako mała dziewczynka. Jej śmierć była dla rodzica ciosem tak wielkim, że nie potrafił się z nią pogodzić. Z ojcowskiego bólu i żalu powstał cykl 19 utworów, które tworzą całość artystyczną i uczuciową.

Tren VIII ukazuje dom w Czarnolesie za życia Urszulki: „...tyś za wszytki mówiła, za wszytki śpiewała...” , a następnie pojawia się kontrast tamtejszego życia po jej śmierci „...pełno nas, a jakoby nikogo nie było: Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło...". Te wersy wyrażają niezwykły ból po śmierci dziecka - postać dziecka nie przysłania jednak głównego bohatera cyklu, czyli poety, który zawarł w nich wszystkie myśli i doświadczenia życiowe, a także wypowiedział prawdę o człowieku, którego rozpacz prowadzi do obłędu i poszukiwania sensu życia. Od momentu straty dziecka zmienił całkowicie swój światopogląd. Nie miał już ideałów, nie wierzył niczemu i nikomu.

Tren IX przedstawia rozważania autora nad wartością mądrości w życiu człowieka. Do śmierci córki Kochanowski wierzył, że mądrość to pancerz chroniący przed ciosami losu. Wiara ta załamuje się i choć poeta mówi, że całe życie stracił na naukę, teraz cierpi jak każdy zwykły człowiek. Kryzys dotyczy całokształtu doświadczeń humanistyczno - religijnych Kochanowskiego. Oto mistrz i nauczyciel renesansowy, wielbiciel życia i człowieka, poeta ufnie rozmawiający z przyjaznym ludziom Bogiem, staje się bezradny i załamany wobec tajemnicy losu i przeznaczenia. Dlatego ukazuje wątpliwości dotyczące ważnych poglądów religijnych, tj życia poza grobowego, zadaje pytanie: "...gdzieśkolwiek jest , jeśliś jest, lituj mej żałości!...pociesz mię, jako możesz, a staw się przede mną lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną...". Zbolały ojciec zwątpił, więc w nieśmiertelność duszy i szukał ukochanej córeczki w różnych krainach umarłych. Rozpatrywał możliwe miejsca jej pobytu, między innymi Niebo, Czyściec, mitologiczne Wyspy Szczęśliwe. Szuka pociechy, łapie kurczowo każdą ewentualność, która pozwoliłaby mu odnaleźć utracone dziecko.

Tren XVII rozpoczyna się od zdania "... Pańska ręka mnie dotknęła...", a kończy go stwierdzenie, że skoro złudna okazała się wiara na pomoc rozumu, to w cierpieniu Bóg tylko może pomóc. Stąd też utwór ten to niejako psalm, prośba do Boga o litość "...my nieposłuszne Panie dzieci Twoje...wielkie przed Tobą są występy moje... użyj dziś Panie nade mną litości...". Autor odwołuje swoje bluźnierstwa i odżegnuje się od sporu z Bogiem, następuje tu pogodzenie się z wyrokami boskimi. Przedstawia tezę, że psychika ludzka nie jest raz na zawsze ukształtowana, reakcje człowieka są zmienne i zmieniają się też okoliczności życia. Cykl trenów opowiada nie tylko o kryzysie światopoglądu, ale poszukiwaniu nowego ładu. Kończąc cykl utworów poeta daje bardzo praktyczną radę dotyczącą wartości zdobytej mądrości i wartości cnoty, udziela nauki: "...tego się synu trzymaj, a ludzkie przygody, ludzkie noś. Jeden jest pan smutku i nagrody...". Tak wiec w tej nauce zawarty jest nakaz noszenia człowieczej doli z godnością, ze zrozumieniem, bo ludzką rzeczą jest i radość i cierpienie.

Następnym utworem, ukazującym poszukiwanie sensu życia są „Cierpienia młodego Wertera”. W opowiedzianej w formie listów do przyjaciela historii poznajemy Wertera, którego życie zmienia się diametralnie po spotkaniu z piękną Lottą. Początkowo wydaje się, że miłość jest dla niego początkiem najszczęśliwszego w życiu okresu, okresu radości i wesela. Werter za sprawą uczucia odkrywa piękno i sens życia, ale z czasem także ból, męczarnie i rozterki, jakie ono ze sobą niesie. Swoje życie przeżywa wewnętrznie, spala się w intensywnych namiętnościach, miłość do kobiety powoduje już nie rozkosz, ale ból: "Nie widzę nic, nad wiecznie połykającego, wiecznie przeżuwającego potwora". Ukojenie próbuje odnaleźć w kontakcie z przyrodą. Wyjeżdża na wieś, gdzie zachwyca się tajemniczymi ogrodami. Werter postrzega świat jako więzienie, rzeczywistość wrogą człowiekowi, absurdalną i bezsensowną. Życie jest dla niego pasmem nieszczęść, niszczących człowieka i pozbawiających jego egzystencję sensu. W otaczającym go świecie nie może zrealizować swych dążeń. Doznaje zawodu w miłości, życiu towarzyskim, gdy w czasie proszonego obiadu u hrabiego, Werterowi dano do zrozumienia, iż jako mieszczanin nie jest mile widziany wśród arystokracji, nawet obcowanie z przyrodą nie przynosi mu już ukojenia. Życiowa filozofia Wertera jest głęboko pesymistyczna. Bohater Goethego cierpi na "ból istnienia", wynikający z samego faktu ludzkiej egzystencji. Powyższy przykład potwierdza tezę, mówiącą, że cierpienie jest ściśle powiązane z miłością. To "radosna udręka", która daje szczęście, uczucie spełnienia i radość, ale może stać się również przyczyną rozterek, bólu i cierpienia. Maksyma: "To, co tworzy szczęście człowieka, staje się źródłem jego cierpienia" okazuje się być prawdziwa i wyjątkowo trafna.

Kolejnym przykładem cierpienia i szukania w nim sensu życia jest utwór „Wieża” Gustawa Herlinga - Grudzińskiego. Tytułowa wieża to symbol męki i bolesnego uczucia samotności zamkniętej w niej osoby. Posługując się techniką tzw. narracji szkatułkowej, autor kreśli przed czytelnikiem dzieje trędowatego Lebbroso i jego siostry, zamkniętych i odizolowanych w wieży w Aoście. Ich losy to opowieść o chorobie, samotności i wyobcowaniu człowieka, ale także o jego pokorze i wytrwałym znoszeniu swojego cierpienia. Osamotniony po śmierci siostry Lebbroso samotnie boryka się ze swoim cierpieniem, chorobą i postępującym rozkładem ciała. Początkowo pragnie jak najszybciej zakończyć swoje życie, jednakże Biblia i pozostawiony w niej list ukochanej siostry skłaniają go do akceptacji cierpienia. Od tego momentu Lebbroso zaczyna poszukiwać Boga i dostrzegać sens swojego wypełnionego bólem i chorobą życia. Przezwycięża rozpacz i chęć samozniszczenia, odzyskując równowagę i spokój. Mimo swojej choroby potrafi dbać i troszczyć się o innych - by nie zarazić trądem innych mieszkańców Aosty nie dotyka nawet kwiatów, które hoduje. Odmienną postawę przyjmuje drugi z bohaterów „Wieży”, sycylijski nauczyciel, który w trzęsieniu ziemi traci żonę i dzieci. Rozgoryczony i nieszczęśliwy traci wiarę w Boga i decyduje się na życie w samotności i izolacji od innych. Nie potrafi zaakceptować cierpienia i niecierpliwie czeka na śmierć, która ma uwolnić go od męki i trudów życia. Jednakże w sytuacji, gdy ma szansę oddać swe życie za innego człowieka i ocalić życie mieszkańców Aosty, zwycięża w nim instynkt życia. W tej godzinie próby okazuje się, że nie potrafi poświęcić się dla innych - tchórzliwie unika śmierci z rąk hitlerowców, a zamiast niego życie oddaje proboszcz wioski. U Herlinga-Grudzińskiego cierpienie to swoisty sprawdzian ludzkiego charakteru i miernik człowieczeństwa.

Współczesnym obrazem poszukiwania sensu życia w cierpieniu jest książka „Zahir” Paula Coelha. Przedstawiony jest tu problem wzajemnych relacji mężczyzny i kobiety na płaszczyźnie związku już dojrzewającego, żeby nie powiedzieć - zbyt dojrzałego. Główny bohater nie ma imienia, książka pisana jest w pierwszej osobie, jednak przyjęte jest dla niego imię autora, czyli Paulo. Gdy go poznajemy jest już znany na całym świecie. Jego książki sprzedają się w milionach egzemplarzy. Osiąga w życiu to, o czym inni mogą tylko marzyć. Jest jednym z najpoczytniejszych pisarzy, co za tym idzie zdobywa fortunę. Ale przede wszystkim ma wspaniałą żonę. Ester pracuje jako korespondentka wojenna. To za jej namową Paulo spełnia swe marzenie z dzieciństwa i zostaje pisarzem. Żona jest dla niego wszystkim, inspiracją, krytykiem, wielką miłością. Wydawałoby się, że są spełnionym małżeństwem. Może jednak czegoś brak?...

Pewnego dnia, po 10 latach małżeństwa Ester znika bez wieści. Ostatnio widziano ją z pewnym tłumaczem z Kazachstanu. Zaczynają się domysły, spekulacje. Czemu odeszła? A może nie żyje? Kim jest ów tłumacz? Najgorsza jest niepewność. Ester staje się dla męża Zahirem. Paulo próbuje ułożyć sobie życie na nowo. Pisze nową książkę, wiąże się z inną kobietą, lecz myśl o Ester nie daje mu spokoju. Na spotkaniu autorskim swej nowej książki spotyka Michaiła. Owego Kazacha, z którym ostatnio widziano jego żonę. Ten zapewnia go, że Ester żyje i czuje się dobrze a zatem wie gdzie się znajduje. Michaił jest epileptykiem, lecz jak sam uważa jego ataki to nie choroba a dar, który pozwala mu słyszeć głosy. To te głosy mówią mu jak ma postępować. To Michaił ma zdecydować, kiedy ujawnić miejsce pobytu Ester. Paulo musi przejść przemianę, której oczekuje jego żona.

Paulo i Michaił często się spotykają. Dopiero po dwóch latach nadchodzi moment ujawnienia tajemnicy. Ester przebywa w Kazachstanie, tka kilimy w zamian udzielając lekcji francuskiego. Paulo udaje się w długą podróż, która na nowo pozwoli mu narodzić się dla miłości. Zakończenie, dość zaskakujące, zapada w pamięci na długo. Paulo odnajduje żonę w małym miasteczku, na pustych stepach Kazachstanu. Ester jest w ciąży. Lecz to nie ma żadnego znaczenia, odnajdują się dla miłości. Przedstawione tu poszukiwanie sensu życia w cierpieniu ma wymiar dosłowny. Główny bohater dopiero po utracie najbliższej osoby docenia, co utracił. Próbuje normalnie egzystować, jednak nieustannie powracające myśli nie do końca mu na to pozwalają.

Cierpienie ukazuje nam, że tak naprawdę wszystko przemija. Nic nie jest wieczne i nie powinniśmy się przywiązywać, gdyż wszystko daje nam ból i cierpienie. Choć z drugiej strony to w nim tak naprawdę tkwi sens naszego życia. Cierpienie ukazuje, co jest ważne w naszym życiu. Tak jak kiedyś powiedział Alfred Aleksander Konar: „Cierpię, więc jestem...”

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.