Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Cierpienie to według słownikowej definicji odczuwanie bólu fizycznego lub psychicznego, męka. W literaturze występuje niezwykle często jako wydarzenie istotne, zostawiające głęboki ślad. Pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję (kobieta cierpi przy porodzie, mężczyzna z trudem zdobywa pożywienie dla rodziny). Każdy człowiek wielokrotnie w swoim życiu doznał cierpienia i poczuł jego gorzki smak. Może być ono spowodowane bólem fizycznym, strachem, chorobą, śmiercią bliskiej osoby, bądź też nieszczęśliwą miłością. Cierpi jednostka, cierpi całe pokolenie, naród. W literaturze pojawia się niezwykle często jako wydarzenie istotne, w każdej bowiem epoce ból fizyczny oraz psychiczny towarzyszyły człowiekowi w codziennym życiu. Można wyróżnić różne przyczyny cierpienia: zawinione, niezawinione, znoszone z uległością i pokorą. A często jest i tak, że buntujemy się przeciwko niesprawiedliwościom losu i świadomie dążymy do zmian .
Przykładem cierpienia niezawinionego jest historia Hioba bohatera biblijnego Starego Testamentu. To opowieść o tragicznych wydarzeniach, które spadają nagle, nie wiadomo dlaczego i za co. Gdyby odpowiedź na te pytania była prosta, nieszczęścia dotykałyby tylko złoczyńców i grzeszników, a ludzie bogobojni i uczciwi mogliby spać spokojnie. Niestety tak nie jest. Każdy chrześcijanin zna historię tego człowieka, szczęśliwego i prawego który został, bez żadnej winy ze swojej strony, tragicznie doświadczony. Mężczyzna żył zgodnie z prawem ziemskim i boskim. Unikał zła. Był bardzo pobożny. Składał Bogu ofiary i oddawał mu cześć. Bóg uważał Hioba za swoją chlubę i wiernego sługę. Jednak za namową szatana Hiob został wystawiony na próbę. Pan chciał udowodnić, że pobożność nie wynikła jedynie z wdzięczności za okazywane łaski. Jednego dnia bohater stracił cały majątek: Sabejczycy porwali mu woły i oślice, piorun spalił owce. Chaldejczycy zabrali wielbłądy, a jego liczni słudzy zostali pozabijani. Synowie i córki zginęli pod gruzami domu, który zniszczył „szalony wicher pustyni” Zrozpaczony Hiob nie wiedział, że wszystkie te nieszczęścia są wynikiem zakładu między Bogiem a szatanem. Hiob cierpiał, rwał szaty. Oddał jednak pokłon Bogu - na znak boleści i pokuty ogolił głowę. Godził się z wolą Pana, chwalił Jego imię i nie winił za swoje krzywdy. Potwierdziła się opinia Boga. Szatan nie dał jednak za wygraną. Twierdził, że Hiob się załamie, jeśli Bóg pozbawi go zdrowia.
Hioba doknęła okrutna choroba – trąd. Chorobę tę traktowano jako karę za szczególnie ciężkie grzechy. Hiob stracił szacunek ludzi. Jego ciało gniło, pokrywały go wrzody i strupy. Żona nie mogła patrzeć na cierpienie męża. Zrozpaczona rzekła „złorzecz Bogu i umieraj”!. Mąż jednak trwał w swojej prawości i wierze. Nie grzeszył złym słowem przeciw Bogu. I dobre i złe doświadczenia przyjał jako dar od Stwórcy. Najbliżsi przyjaciele byli przekonani o jego winie. Sugerowali, że cierpienie stanowiło karę za grzechy i nieprawość. Hiob przysięgał, że cierpi niewinnie. Sprzeciwiał się osądom przyjaciół i choć narzekał na swój los, ciągle wierzył w sprawiedliwość Boga. Za swoją stałość został sowicie wynagrodzony: odzyskał majątek, doczekał się potomstwa i dożył późnej starości.
Księga Hioba stawia pytanie o sens cierpienia. Jedną z odpowiedzi, jaką można w niej odnaleźć, to ujęcie cierpienia jako próby, której Bóg poddaje człowieka, by go sprawdzić. Hiob mimo nieszczęść nie załamał się, zachował wiarę i ufność, więc Pan go wynagrodził. Człowiek w swoim cierpieniu deklaruje się, czy ufa Bogu, czy jest przeciw Stwórcy. Cała opowieść wskazuje, że jednak lepiej być bogobojnym i uczciwym człowiekiem. Taki bowiem, w przeciwieństwie do grzesznika, chociaż cierpienia nie uniknie, to jednak osiąga spokój i nie ma sobie nic do zarzucenia.
Innym aspektem cierpienia ukazanym w literaturze jest męka dla zbawienia. Zgodnie ze średniowiecznym duchem teocentryzmu wielu ludzi odmawiało sobie przyjemności i wygód życiowych. Asceta to typowy dla tej epoki wzorzec świętości. Wyrzeka się życia ziemskiego dla chwały w niebie. W związku z tym nie myśli o potrzebach ciała, a nawet stara się je poskromić, dokonując aktów umartwiania – postów, biczowania i innych praktyk. Przez całe życie cierpi po to, by uzyskać zbawienie wieczne. Gdy umiera, dzieją się cuda.

„Legenda o świętym Aleksym” jest utworem hagiograficznym mówiącym o męce z własnego wyboru. Aleksy urodził się w zamożnej rzymskiej rodzinie. Od dziecka odznaczał się głęboką pobożnością. Po osiągnięciu wieku dojrzałego odziedziczył rodzinny majątek i został mężem „królewny” Famijany. Wyrzekł się jednak fortuny i życia przy boku żony, by w ubóstwie i czystości do końca życia służyć Bogu. Wędrował od miasta do miasta, pomagał ubogim i głosił Ewangelię. Sława jego świętości rozniosła się po świecie. Aby uniknąć rozgłosu i ludzkich pochwał, Aleksy postanowił żyć w ukryciu. Powrócił do Rzymu i przez szesnaście lat mieszkał pod schodami domu swojego ojca. Przez nikogo nierozpoznany głodował - żywił się resztkami z pańskiego stołu, znosił wszelkie upokorzenia, cierpienia i niewygody. Sam jednak wybrał takie życie, poświęcając je Bogu, aby dostąpić zbawienia. Aleksy dopiero przed śmiercią napisał list do rodziny, w którym opowiedział o całym życiu. Utwór ukazuje Aleksego jako wzór do naśladowania. Całe życie świętego jest obrazem zawierzenia Bogu i — według ewangelicznych nakazów — wyrzeczenia się dla Niego marności świata. Bohatera utworu powinien naśladować każdy chrześcijanin, który chce w średniowieczu dostąpić zbawienia wiecznego.

Z powodu utraty niepodległości cierpiały całe pokolenia naszych rodaków. Marzenia o powrocie świetności ojczyzny, dążenia do odzyskania niepodległości i ogrom związanych z tym cierpień przedstawił nasz wielki poeta Adam Mickiewicz w III cz. „Dziadów”.

„Dziady” to dramat, który zrodził się z bezgranicznej rozpaczy, powstał zaledwie kilka miesięcy po klęsce powstania listopadowego. W utworze pojawia się nowy motyw cierpienia – ból i niedola ludzi poświęcających swoje życie i zdrowie ojczyźnie – powstańców, przymusowych emigrantów, konspiratorów. Cierpienie nie jest tu jedynie fizycznym bólem. To również udręka duszy. Utwór rozpoczyna się spotkaniem więźniów w celi w Wigilię Bożego Narodzenia. Trwa dyskusja o prześladowaniach caratu wobec Polaków. Jeden z więźniów proponuje, aby pozostali, którzy nie mają rodzin, poświęcili się dla innych i wzięli winę na siebie. Sam chce świecić przykładem. Więźniowie opowiadają o nieprawnych sposobach więzienia, bez przedstawienia dowodów winy, o metodach stosowanych podczas śledztwa. Powszechne było morzenie głodem, podawanie niestrawnego jedzenia. Jeden z więźniów – Tomasz wspomina o okropnej strawie, jaką go karmiono, o głodzie, o osłabieniu organizmu: „Tydzień nic nie jadłem. Potem jeść próbowałem, potem z sił opadłem. Potem jak po truciźnie czułem bóle, kłucia. Potem kilka tygodni leżałem bez czucia. Nie wiem, ile i jakiem choroby przebywał, bo nie było doktora, co by je nazywał”.
Najbardziej wstrząsająca jest relacja Jana Sobolewskiego, który na przesłuchanie prowadzony był przez miasto i wówczas widział wywózki skazańców na Syberię. Zgromadzeni w pobliskim kościele ludzie wyszli przerażeni na ulicę, gdyż skazańcami byli głownie studenci ze Żmudzi. Sobolewski twierdzi, że wśród więźniów widział nawet dziesięcioletnie dziecko, które było zbyt słabe, by udźwignąć ciężar kajdan. Nogi dziecka do krwi poobdzierane były łańcuchem. Wśród uwięzionych dostrzegł przyjaciela Janczewskiego, który bardzo się zmienił - wychudł, i bardzo się postarzał. Cierpienie nadało jego twarzy szlachetny wyraz. Stojąc dumnie w kibitce, wodził wzrokiem po płaczącym tłumie, jakby chciał powiedzieć: "nie bardzo mnie boli". W momencie kiedy kibitka ruszyła, Janczewski zdjął kapelusz, podniósł w górę rękę, trzykrotnie krzyknął mocnym głosem: "Jeszcze Polska nie zginęła". Janczewski wzruszył Sobolewskiego swą szlachetną i patriotyczną postawą. Ostatnim więźniem wyprowadzonym z ratusza był Wasilewski, w czasie śledztwa okrutnie bity i torturowany, nie mógł iść o własnych siłach. Wycieńczony upadł:
„Niesiony jak słup sterczał i jak z krzyża zdjęte
Ręce miał nad barkami żołnierza rozpięte”.

Przejmujący obraz męczeństwa młodzieży został przedstawiony w scenie noszącej tytuł „Salon warszawski”. Adam opowiada o cierpieniu Cichowskiego. Był on uroczym młodzieńcem, duszą towarzystwa i ulubieńcem dzieci. Został aresztowany, a następnie upozorowano jego samobójstwo, zostawiając płaszcz i kapelusz nad brzegami Wisły. Tymczasem został uwięziony. W śledztwie poddawano go okrutnym, wymyślnym torturom: karmiono śledziami bez podawania picia, podawano opium, a nocą straszono. Mimo że znęcano się nad nim, nikogo nie wydał. Po latach więziennej poniewierki wynędzniały wrócił do domu z objawami choroby psychicznej (prawdopodobnie na skutek lęku przed wydaniem przyjaciół), zupełnie wyniszczony. Zmienił się jego wygląd zewnętrzny. Był opuchnięty od złego jedzenia i wilgoci, blady, pomarszczony, mimo młodego wieku całkiem wyłysiał, a w jego oczach widoczny był strach. Tortury stosowane podczas przesłuchań doprowadzone niekiedy do perfekcji miały na celu złamanie oporu, a przy tym uzyskanie informacji o innych towarzyszach spisku. Terror zaborcy wywoływał jednak zapamiętały opór i podsycał wolę walki o niepodległą ojczyznę.

Mickiewicz wierzył, że Polska jest narodem wybranym przez Boga do wypełnienia zbawczej misji. W myśl tej teorii, gdy wypełni się miara cierpienia, Polska tak jak Chrystus zmartwychwstanie, odzyska wolność i przyniesie ją innym ujarzmionym narodom. Idea mesjanizmu w romantyzmie miała pokrzepiać serca Polski. Przekonywać, że kolejny nieudany zryw patriotyczny, kolejna klęska, represje i cierpienia mają swój sens. Nadzieja, że męczeństwo Polski nie pójdzie na marne, że ojczyzna odrodzi się na nowo i będzie tryumfowała, wypełniła umysły udręczonych zaborami, załamanych klęską powstania Polaków.

Brak zasad moralnych i obyczajowych, zaniechanie tradycyjnych wartości są przyczyną cierpienia Artura, bohatera dramatu „Tango” Sławomira Mrożka. Autor przedstawia nam dziwną rodzinę Stomilów. Rodzice i dziadkowie są nowocześni i wyzwoleni. Nie przestrzegają żadnych zasad. W sposób błazeńsko groteskowy demonstrują swobodę obyczajową, antymieszczańską „postępowość” przy kompletnym zaniku woli i stagnacji Skutkiem takiego zachowania jest upadek ich autorytetu i rodzinny kryzys . Syn Artur cierpi, bo nie może znieść chaosu, jaki panuje w jego rodzinie, próbuje przywrócić światu porządek. O swoim domu mówi: W tym domu panuje bezład, entropia i anarchia (…). Żadnego porządku, żadnej zgodności z dniem bieżącym. Żadnej skromności ani inicjatywy. Tutaj nie można oddychać, chodzić, żyć!”
Artur jest zwolennikiem tradycyjnych wartości, chce, by w ich domu wreszcie zapanował porządek. Nie mogąc znieść sytuacji anarchii, rozprężenia, niechlujnego „porozpinania”, gdzie „nic już nie jest możliwe, bo wszystko jest możliwe”, buntuje się. Wraz z wujem Eugeniuszem zawiązuje on spisek w celu dokonania przewrotu. Pierwszym krokiem do osiągnięcia tego celu ma być tradycyjny ślub z narzeczoną Alą. Artur chce, aby rodzina posprzątała w domu, porządnie się ubrała i postępowała zgodnie z zasadami.

Arturowi udaje się częściowo zrealizować plan, ale męczy go świadomość braku idei. Ma świadomość, że plan to za mało. Na rozkaz Artura cała rodzina - terroryzowana pistoletem -szuka idei („może sport? – może Bóg? może postęp?”), jednak daremnie. „Jeżeli nie ma nic, to co można stworzyć z niczego?” – pyta i odpowiada: „tylko władza da się stworzyć z niczego, tylko władza jest, choćby niczego nie było!”. Zgodnie z tym odkryciem „zbawiciel” świata kreuje się na władcę: „Siłą jestem! Znajduję się ponad... wszystko jest we mnie!”. Niestety, to tylko puste słowa, nic nie znaczące gesty. Kreując się na zbawcę, Artur jest w gruncie rzeczy romantykiem, człowiekiem niezdolnym do trzeźwej oceny sytuacji. Przegrywa więc z prymitywną siłą. Rodziną zaczyna rządzić prostacki Edek, dysponujący mocnym ciosem, który wprowadza swoje autorytarne porządki Zwycięża brutalny totalitaryzm, „trzecia siła”, tania kultura masowa, czyli Edek. Jego sukces odzwierciedla taniec z ostatniej sceny dramatu. Wszystkie przemiany - rewolucja Stomila i Eleonory, kontrrewolucja Artura, zwycięstwo Edka - doprowadzają w rezultacie do sytuacji, w której kryzys wartości jeszcze się pogłębia, a zamiast nowej idei, zwycięża bezmyślność i fizyczna siła. „Tango” możemy więc odczytać nie tylko jako dramat rodzinny, ale utwór o wzajemnych relacjach między istotą wolności i anarchii, o możliwości współistnienia tradycji i postępu, o tragicznej nieprzystawalności ludzkich marzeń do możliwości ich urzeczywistnienia oraz jako utwór o mechanizmach tworzenia się władzy totalitarnej, która prowadzi do zniewolenia człowieka.

Cierpimy, gdyż jesteśmy ludźmi, obdarzonymi uczuciami, które można zranić i ciałem równie podatnym na ból. To właśnie dzięki niemu uczymy się patrzyć na świat z nowych perspektyw, lepiej rozumieć innych, stajemy się bogatsi o nowe doświadczenia i wartości. Wpisane w nasze życie, cierpienie może nas uszlachetnić, może też nas złamać i zniszczyć. Czasami staje się jednocześnie wyzwaniem do działań mających przynieść jego kres - podwaliną dla nowych prądów i idei. Literatura miała za zadanie pokazać je. Nic zatem dziwnego, że motyw cierpienia jest w niej tak często obecny.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.