Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw zbrodni


Portrety zbrodniarzy w literaturze różnych epok. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Zbrodnia na świecie istniała od zawsze. Według Biblii pierwszym zbrodniarzem był Kain który zabił swojego brata Abla. Akt ten według znaczenia słownikowego jest to czyn zasługujący na najwyższe potępienie zwykle jest to poważne przestępstwo naruszające normy społeczno-etyczne. Zakres czynów określanych jako zbrodnie zależy od kręgu kulturalnego w którym żyje dane społeczeństwo. W przeszłości wyznawcy Judaizmu za zbrodnię uważali cudzołóstwo i przestępcy którzy się tego dopuścili skazywani byli na śmierć, obecnie w większości społeczeństw czyn ten uznawany jest co najwyżej za niemoralny. Postacie zbrodniarzy ujmowane są na wiele różnych sposobów - poddaje się je wnikliwej analizie, potępia lub po części usprawiedliwia. Obecnie za najcięższą zbrodnię uważa się morderstwo, które tylko w nielicznych przypadkach możemy usprawiedliwić.

Prawo do życia jest najważniejszą normą obowiązującą w obecnym świecie i właśnie na działaniach przeciwko tej zasadzie skupię się w swojej pracy, ukazując portrety zbrodniarzy w różnych tekstach literatury. Najwyraźniejsze portrety morderców możemy dostrzec w powieściach psychologicznych. Twórcy tego typu utworów skupiają się na jak największym realizmie w ukazaniu psychiki bohatera oraz ukazują głęboką analizę psychologiczną kreowanej postaci. Literatura przedstawia różne portrety zbrodniarzy. W dorobku epok literackich odnajdujemy różnorakie obrazy morderców, które możemy podzielić ze względu na wagę ich zbrodni oraz jej podłoże. Najcięższą jest ludobójstwo, czyli celowe wyniszczanie całych narodów, grup etnicznych, religijnych lub rasowych, zarówno poprzez fizyczne zabójstwa członków grupy, jak i kontrolę urodzin, przymusowe odbieranie dzieci czy stworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie. Innym typem jest morderstwo z premedytacją, odróżniamy je po tym iż sprawca, czyni odpowiednie przygotowania do zabójstwa oraz jest świadom tego, co chce zrobić. Morderstwo w afekcie jest rzadko poruszane przez pisarzy jako główny motyw ich dzieł.

Wybitny dramaturg angielski William Szekspir w dziele „Makbet” ukazał obraz zbrodniarza. Tytułowego bohatera poznajemy jako odważnego, walecznego i zasłużonego dowódcę wojsk szkockich. Przepowiednia czarownic budzi w nim żądzę władzy, której nie da się pogodzić z uczciwością i prawością. W Makbecie aż do końca trwa wewnętrzna walka pomiędzy mroczną naturą, a niewątpliwie wrażliwym sumieniem. Takie połączenie cech bohatera tragicznego i „czarnego charakteru” składa się na specyficzny elżbietański typ postaci. Bohater posiada agresywny stosunek do życia, władzy, do maksymalnego spotęgowania uczuć, nawet wówczas, gdy ryzyko jest olbrzymie, a cenę stanowi utrata życia. Makbet nie jest zdeklarowanym złoczyńcą jak Klaudiusz w „Hamlecie”. Jako zbrodniarza kształtują go wróżby, nagle zbudzone ambicje, wpływ żony, uzurpatorstwo, działania obrony władzy oraz kolejne zabójstwa. Nie tylko działa, ale i ulega działaniu innych. Decyzja o dokonaniu zbrodni na Dunkanie, ówczesnym władcy Szkocji, zostaje podjęta nie dlatego, że Makbet musi zostać królem, lecz dlatego, że chce. Co prawda szarpią nim wątpliwości natury moralnej i etycznej, ale jest w pełni świadomy do jakich czynów zamierza się posunąć. Zdaje sobie sprawę z ambicji rozsadzającej mu duszę i pchającej go do sprzecznego z zasadami działania (cytat 1.). Jest świadomy własnej hipokryzji, wciąż dręczą go rozterki i wyrzuty sumienia spowodowane jasnym rozeznaniem zbrodniczości własnego postępowania. Makbet wie, że mord musi zostać ukarany i to nie po śmierci, ale jeszcze za życia. Jest bardzo mądrym i świadomym człowiekiem. Marzy, iż jego okropny czyn będzie ostatni i zapoczątkuje drogę ku odkupieniu. (cytat 2.). Nic, oprócz chęci bohatera, nie wyklucza takiej ewentualności. O jego wewnętrznej walce i rozterkach świadczy późniejsze przekonanie, iż „wstecz iść niepodobieństwo”. Król uważa, że raz popełniona zbrodnia musi pchać go w dalsze morderstwa. Jest to kolejny świadomy wybór Makbeta.

Kolejne zbrodnie mają zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa. Każdy, kto mu zagraża, musi zginąć. Szczytem upodlenia, upadku i utraty godności bohatera jest zabójstwo bezbronnej kobiety i małego dziecka. Jego jedyną obawę stanowi teraz myśl o utracie korony, myśl o karze może okazać się zbyt przerażająca. Koniecznością okazuje się przywdzianie maski (cytat 3.). Świadczy to o ogromnej obłudzie i fałszu Makbeta. Stał się skrytobójcą i obłudnikiem, który udaje przyjaźń jednocześnie planując napad na Banka (cytat 4.). Zbrodniarz jest świadomy swojego postępowania, prawidłowo ocenia ohydę czynów, lecz strach przed utratą tego, co zyskał z tak wielkim trudem jest silniejszy od wyrzutów sumienia. Makbet żyje w ciągłym napięciu, znajduje się w sytuacji stresowej, jest podatny na stany patologiczne. W momentach skrajnych obciążeń emocjonalnych prowadzi to do zaburzeń świadomości o charakterze majaczeń. Przed zabójstwem Dunkana doznaje halucynacji wzrokowej, widząc nieistniejący, zakrwawiony sztylet. Tuż po zbrodni ma miejsce halucynacja słuchowa - donośny głos zapowiada utratę snu. Bezsenność na tle nerwowym wydaje się prawdopodobnym następstwem czynu. Dopuszcza się również interpretację postaci Ducha Banka jako halucynacji. Strach przed utratą tego, co zyskał z tak wielkim trudem jest silniejszy od wyrzutów sumienia. Makbet żyje w ciągłym napięciu, znajduje się w sytuacji stresowej, jest podatny na stany patologiczne. natomiast głęboki szok, wskutek którego Makbet podczas uczty traci kontrolę nad zachowaniem i wypowiadanymi słowami. Skutkiem postępowania jest utrata wiary w sens życia (cytat 5.) Przemyśleniom przeczy jego zachowanie. Uważa człowieka za marny cień świata, a mimo to pragnie władzy, potęgi i sławy. Myśli o życiu jako o chwili istnienia, a tymczasem zabija, aby utrzymać się podczas tej chwili na tronie.

Inny portret zbrodniarza, który dokonał morderstwa z premedytacją jodnajdziemy w powieści „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego. Rodion Raskolnikow, dwudziestotrzyletni były student prawa, znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej: nie stać go na kontynuowanie nauki, opłacenie czynszu czy nawet na regularne posiłki. Na początku wydawać by się mogło że to właśnie trudna sytuacja materialna głównego bohatera mogła popchnąć go do tak okrutnej zbrodni jaką było zamordowanie Alony Iwanowny oraz jej przyrodniej siostry Lizawiety. Jednak wrażenie to nie jest do końca właściwe. Rodion, przechadzając się po ulicach Sankt Petersburga, zauważa panującą wszędzie biedę i nierówność społeczną. Pierwszy zamysł na temat zabójstwa lichwiarki pojawia się w przemyśleniach Raskolnikowa po posłyszeniu rozmowy pewnego studenta z oficerem w szynku. Uczeń powiedział wtedy (cytat 6.). Mówiąc te słowa miał na myśli późniejszą ofiarę zbrodni.

Obraz zbrodniarza ukazany przez Dostojewskiego jest jednak bardziej skomplikowany. Raskolnikow buntował się przeciwko porządkowi świata, potępiał go za niezgodność z rozumem. Uważał bowiem, że dobre i sensowne jest tylko to, co można racjonalnie matematycznie udowodnić. Bohater powieści wyznawał ideę, że postęp dziejowy to zasługa jednostek wybitnych, górujących w stadium rozwoju, tworzących wyższą klasę rodzaju ludzkiego. Pozostali także byli potrzebni gdyż tworzyli budulec i nawóz historii jednak ich poszczególne znaczenie było znikome. Rodion przypisuje siebie do pierwszej grupy, czyli tak zwanych nadludzi. Tu właśnie odnajdujemy właściwy motyw tej strasznej zbrodni. Raskolnikow, czując się jako ktoś wyjątkowy, uważa, że jest zdolny do zapewnienia innym szczęścia, mimo iż to, co planuje zrobić może być uznane za zbrodnie nie tylko przeciwko ogólnie pojętemu prawu, lecz także przeciwko zasadom moralnym. Zbrodniarz jednak decyduje się na zaplanowany czyn, wybierając w jego pojęciu „mniejsze zło”.

Po dokonaniu morderstwa Rodion przekonuje się, iż jak to powiedział „nie zabił człowieka lecz zabił zasadę”. Jednak zrozumiał, iż nie jest osobą aż nadto niezwykłą, jego końcowy rozrachunek okazał się absurdem. Chciał zabić „wesz”, tymczasem jedna zbrodnia pociągnęła za sobą inne dramatyczne wydarzenia - zabójstwo przyrodniej siostry Alony, Lizawiety, oraz śmierć matki zbrodniarza, która umiera zadręczona niepokojem o swego syna. Swoją klęskę Raskolnikow może tłumaczyć bardzo niefortunnym zbiegiem okoliczności, jednak w jego mniemaniu to praktyczne rezultaty są kryterium oceny danej teorii a nie tylko deklarowane cele. Jak wskazuje tytuł powieści każdej zbrodni towarzyszy kara, która dla Rodiona była bardzo dotkliwa. Zmagania z uporczywymi myślami, wyrzutami sumienia, cierpieniem, ciągłymi wspomnieniami wprowadzają bohatera w stan straszliwych katuszy. Stan ten prowadzi także do myśli samobójczych których zbrodniarz nigdy nie wypełnia. Depresja bohatera staje się coraz silniejsza i staje się uciążliwa dla otaczających go osób. Rodion wypowiadając słowa: (cytat 7.) oraz (cytat 8.) do końca uświadamia sobie swoją klęskę. Konieczność ukrywania prawdy oraz próba obrony przed sędzią śledczym przekracza odporność psychiczną młodego człowieka. Ukojeniem dla zszarganej duszy zbrodniarza jest obecność i rozmowy z Sonią Marmieładową, która słowami (cytat 9.) pokazuje drogę którą powinien wybrać Raskolnikow. Mimo iż nie była ona osobą wykształconą i nad wyraz inteligentną, jej słowa są niepomiernie mądrzejsze, niż płytkie rozumowanie Rodiona, które przyzwoliło na morderstwo.

Obraz kata - ludobójcy został ukazany w kolejnej powieści którą chcę przywołać, a mianowicie w „Rozmowach z katem” Kazimierza Moczarskiego. Utwór opowiada prawdziwą historię niemieckiego oficera SS Jrgena Stroopa. Realizm książki jest o tyle duży, gdyż autor przez 255 dni przebywał w jednej celi z katem. Jako dla członka konspiracji polskiej spotkanie z wojennym przeciwnikiem mogło być bardzo trudne, jednak pisarz nie żałuje spędzonego w więzieniu czasu, gdyż pozwoliło mu to poznać dogłębnie psychikę Stroopa i umieścić jego portret w powieści, aby inni zainteresowani mogli tak, jak on przekonać się jaki naprawdę był kat oraz co było powodem wszystkich jego zbrodni.

Jrgen Stroop urodzony w Detmoldzie w księstwie Lippe w zachodnich Niemczech. Od dziecka uczono go szacunku do władzy i umiłowania do porządku oraz nienawiści do nieprzyjaciół, tą ostatnią cechę wpajał mu sam ojciec mówiąc między innymi (cytat 9). W nauce nie osiągał sukcesów, mimo iż był pracowity i pilny. Już wtedy młody Józef, bo takie imię otrzymał od rodziców, fascynował się wojskiem, dyscypliną w nim panującą i porządkiem. Sprzyjała temu panująca w rodzinnej miejscowości atmosfera gdzie żywy był kult germańskiej wojowniczej przeszłości symbolizowanej przez prawie 60 metrowy pomnik Hermanna Cheruska, który rozgromił nacierające rzymskie legiony. Nic nie zapowiadało kariery Stroopa, skończył szkołę podstawową i kursy zawodowe, po który rozpoczął pracę jako niższy urzędnik. Jrgen swoją wojskową karierę rozpoczął w pierwszej wojnie światowej jednak nie odniósł żadnych osobistych sukcesów, ranny we Francji powrócił do rodzinnej miejscowości. Tęsknił za wojskiem, dyscypliną, porządkiem, więc gdy rozwijać się zaczął ruch faszystowski Stroop wstąpił do organizacji. Bez zastrzeżeń zaakceptował całą faszystowską ideologię, wierzył, iż naród germański to rasa nadludzi. Dowódcy SS spostrzegli jego gorliwość w pełnieniu obowiązków i Jrgen bardzo szybko awansował w hierarchii. Po udanej akcji wywózki greckich Żydów bohater powieści przeniesiony zostaje do Polski, a dokładniej do Warszawy, gdzie ma zająć się likwidacją warszawskiego getta. Zadanie to jednak nie zostaje zrealizowane zgodnie z planem, początkowo akcja trwać miała 3 dni, jednak z powodu oporu akcja przeciągnęła się do 27 dni. W obrazie likwidacji getta odnajdujemy wiele zdarzeń, w których ukazana jest bezwzględność oraz brak uczuć Stroopa. Który bez skrupułów nakazuje palenie kolejnych domów w getcie, nie neguje strzelania przez swoich żołnierzy do tzw. spadochroniarzy czyli Żydów wyskakujących z okien płonących budynków. Swoje działania popierał mówiąc (cytat 10).

Podstawą działań zbrodniarza jest wierność nazistowskiej ideologii która głosiła wyższość narodu germańskiego oraz konieczność likwidacji pozostałych ras czyli tzw. podludzi. Stroop nie jest osobą którą nazwać moglibyśmy „demonem zła”. Był średnio wykształcony, niezbyt obeznany z historią świata. Znał tylko to, co wpajało mu kierownictwo SS. Strop był człowiekiem przeciętnym lubiącym wykonywać rozkazy oraz otrzymywać pochwały od przełożonych. Swoje działania motywował przyczynianiem się do rozwoju własnej ojczyzny której chciał być wierny.

Ukazane przeze mnie przykłady literackie udowodniają, iż przedstawiane portrety zbrodniarzy są odmienne. Mordercami kierują różne motywy. Pragnienie władzy w przypadku Makbeta, próba realizacji założeń własnej ideologii Raskolnikowa oraz posłuszeństwo władzy i ideologii nazistowskiej. Ofiarami zbrodniarzy stają się osoby obce lub z najbliższego otoczenia, ale nie są one wybrane przypadkowo. Wpływ zbrodni na psychikę bohaterów również jest odmienny. Makbet dręczony wyrzutami ma halucynacje, Raskolnikow wpada w depresję, gardzi sobą i rozważa samobójstwo, Stroop umacnia się w swoim przekonaniu że jest nadczłowiekiem. Każdego z bohaterów dotyka kara. Szczęście może jedynie osiągnąć Raskolnikow, który pod wpływem Sonii rozumie swój błąd i ma szansę na normalne życie po odbyciu katorgi. Makbet ginie z rąk swojego przeciwnika, trapiony wcześniej wyrzutami sumienia. Jrgen skazany przez polski sąd na śmierć, ginie na szubienicy. Portrety zbrodniarzy literackich są tak różne, jak różne są osobowości ludzkie.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Zbrodnia doskonała w literaturze i sztuce różnych epok. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek może znieść bardzo dużo, lecz popełnia błąd sądząc, że potrafi znieść wszystko.”

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, przemyślana i dojrzała. Łączy w sobie wiele obrazów zbrodni w sposób unikalny. Nie sposób się przy niej nudzić.

Obrazy zbrodniarzy w literaturze. Zanalizuj złożoność psychiki morderców na przykładzie kilku wybranych bohaterów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: Postępowanie człowieka w sytuacji wyboru wynika z wielu różnorodnych czynników społecznych i indywidualnych. Często przeważają decyzje niezgodne z przyjętymi przez ogół zasadami moralnymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. Ciekawa prezentacja w pps.

Motyw zbrodni w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórców od zawsze intrygowały zbrodnicze motywy, akt dokonania zbrodni, a także skutki jej popełnienia w świadomości zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Pokazuje wiele różnych aspektów zbrodni. Bogata literatura przedmiotu.

Zbrodnia jako sposób dojścia do władzy. Omów temat, analizując wybrane teksty kultury

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje wielu bohaterów, którzy, aby zdobyć władzę, nie cofnęli się nawet przed najgorszymi zbrodniami.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu sprawna, dobrze dobrane lektury i argumenty.

Motyw zbrodni i kary. Przedstaw różne ujęcia problemu w poznanych utworach polskich i obcych różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy zawsze po zbrodni pojawia się kara?

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa praca ukazująca złożoność tematu. Poprawna bibliografia i plan.

Od Makbeta do Zbrodni i kary. Literackie odbicie mrocznej strony duszy człowieka

Ocena:
20/20
Teza: Kiedy człowiek ulega mrocznej stronie swej duszy, zawsze prowadzi to do jego tragedii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, dobrze skomponowana, widać, że została uprzednio przemyślana.

Jak rodzą się zbrodniarze? Na podstawie analizy wybranych lektur wykaż, że literatura jest źródłem wiedzy o wpływie różnych czynników na degenerację jednostki

Ocena:
20/20
Teza: Czynniki, jakie wpłynęły na wybrane postaci, popychając je do zbrodni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, czytelna i przejrzysta. Zamknięta poprawną klamra kompozycyjną.

Dlaczego źli? Przedstaw wybrane kreacje literackie bohaterów, którzy krzywdzą innych.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy krzywdzą innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna, bogata w literackie przykłady.

Motyw zbrodni i kary w literaturze. Omów różne aspekty zagadnienia. odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw zbrodni i kary dzięki swemu bogactwu jest atrakcyjny dla twórców, budzi bowiem ciekawość odbiorców. Jego rola w utworze może być różnoraka, co pozwala na jego różnorodne wykorzystanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo pokazuje mechanizmy i powiązania rządzące zbrodnią i karą opisane w dziełach literackich.

Motyw zbrodni – służącej zdobywaniu i utrzymywaniu władzy w literaturze.

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy nie tylko uwidaczniali problemy wynikające ze sprawowania władzy, ale i przestrzegali przed jej zgubnym wpływem na człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa prezentacja oparta na klasycznych dziełach poruszających problem zbrodni i władzy.

Portrety zbrodniarzy w literaturze różnych epok. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura przedstawia różne portrety zbrodniarzy. W dorobku epok literackich odnajdujemy różnorakie obrazy morderców, które możemy podzielić ze względu na wagę ich zbrodni oraz jej podłoże.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przedstawia trzy zbrodnicze osobowości. Poprawny język i bibliografia.

Wizerunki literackich zbrodniarzy. Przedstaw, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Każda zbrodnia destrukcyjnie wpływa na psychikę zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująca porusza kwestię zbrodni i zbrodniarzy w literaturze. Poprawny język i styl wypowiedzi. Szczegółowy plan pracy.

Psychologiczne portrety morderców w literaturze i sztuce

Ocena:
19/20
Teza: Mordercy to ludzie burzący porządek etyczny świata, a ich różnorodne kreacje są przestrogą artystów, którzy swoimi dziełami wpisują się w odwieczną walkę dobra ze złem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, ciekawe wnioski. Poprawny konspekt prezentacji.

Motywy i wątki charakterystyczne dla kryminału w literaturze popularnej i pięknej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Motywy kryminalne zarówno w literaturze popularnej, jak i wysokiej, pozostają niezmienne przez wiele lat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w oryginalny sposób ukazuje motyw zbrodni oraz jej konsekwencji. Porównanie i wnioski poprawne. Drobne usterki językowe.

Oskarżeni przed sądem w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie wybranych lektur

Ocena:
18/20
Teza: Oskarżenia, rozprawy sądowe, osądy społeczne, ferowanie wyroków w literaturze występowały już od czasów antycznych i są obecne aż do czasów współczesnych. Pojawiają się najczęściej przy motywach zbrodni, winy czy kary.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza ciekawy problem postawienia w stan oskarżenia. Ciekawie przedstawione literackie sylwetki oskarżonych, dojrzały język.

Rola motywu winy i kary. Przedstaw na przykładzie utworów literackich z rożnych epok.

Ocena:
18/20
Teza: Topos winy i kary od dawna obecny jest w literaturze, której cel to nie tylko opis, lecz również ocena tego zagadnienia. Interesowało się tym wielu wybitnych twórców, których głównym zamierzeniem było pokazanie, iż nieodłącznym elementem win

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni ukazuje temat, opierając argumenty na poprawnie dobranej literaturze.

Psychologiczny wizerunek zbrodniarza. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Postacie zbrodniarzy ujmowane są na wiele sposobów, czasem ich postępowanie się potępia, czasem usprawiedliwia, ale zawsze ich psychikę poddaje się wnikliwej analizie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat przedstawiony na podstawie konwencjonalnych lektur. Poprawny język i konspekt wypowiedzi.

Zbrodnia i jej wpływ na życie bohaterów literackich. Przedstaw na podstawie wybranych lektur.

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnia wyniszcza stopniowo psychikę, tego, kto ją popełnił. Zły czyn nie pozostanie bez echa. Powróci, obracając się przeciwko oprawcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca płynna, napisana poprawnym językiem. Zarówno bibliografia, jak i plan są poprawne.

Psychika bohaterów literackich, którzy popełnili zbrodnię. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bez względu na wszelkie motywy i okoliczności, zbrodnia nigdy nie wpływa całkowicie obojętnie na psychikę przestępców. Zawsze pozostawia nieodwracalny ślad, który w konsekwencji zmienia charakter zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Literatura i ramowy plan poprawne.

Uniwersalizm motywu zbrodni i kary w literaturze

Ocena:
18/20
Teza: Przypadki opisane w literaturze jednoznacznie pokazują, że zbrodnia nie popłaca i należy szukać innych sposobów rozwiązywania problemów, czy realizacji swoich marzeń i dążeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sposób prawidłowy realizuje założoną tezę. Poprawny język.

Zbrodnia i kara w literaturze i filmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Zbrodnia i kara ma archetypiczny wymiar i pojawia się w kulturze każdej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny język.