Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw zbrodni


Obrazy zbrodniarzy w literaturze. Zanalizuj złożoność psychiki morderców na przykładzie kilku wybranych bohaterów literackich.


Ludzie od wieków organizowali zasady postępowania w kodeks moralny, aby uporządkować swoje życie, uczynić je przewidywalnym. W zależności od kręgu kulturowego grupy społeczne przyjmowały inne wartości za najistotniejsze, jednak w wielu systemach pewne zasady powtarzały się, stając się uniwersalnymi, a ich złamanie naruszało ład społeczno-etyczny. Pisarze różnych epok podejmowali się wyjaśnienia przyczyn wkroczenia ich bohaterów literackich na drogę zła, zwyciężenia zwierzęcych instynktów, pobudzenia i uwolnienia pierwiastka zła, tkwiącym w każdym z nas.

Przykładem takiej negatywnej przemiany, odstąpienia od wyznawanych zasad jest tytułowy bohater dramatu Williama Szekspira-Makbet. Rycerz zapowiada się jako mężny, odważny, honorowy i lojalny wasal Dunkana, króla Szkocji. Poznajemy go jako wzorowego przedstawiciela swojej warstwy społecznej, która wytworzyła swoisty styl życia, etykę
i ceremoniał. Władca obdarza go zaufaniem, a przez swoje męstwo w wojnie z Norwegią Makbet zdobywa sławę, zyskuje powszechne uznanie i szacunek. Skuszony jednak przepowiednią czarownic poddaje się narastającej w nim żądzy władzy, towarzyszą mu wciąż rozterki i wyrzuty sumienia. Makbet jest w pełni świadomy ogromu planowanej zbrodni, zabójstwo Dunkana jest dla niego podwójną hańbą, ponieważ zabił króla i krewnego, któremu powinien być wierny oraz zapewnić mu bezpieczeństwo podczas pobytu w swoim zamku. Sposób wykonania zbrodni jest również haniebny, zbrodnia zostaje popełniona sztyletem
pod osłoną nocy – zaprzeczenie odwagi. Przed zabójstwem Makbet doznaje halucynacji wzrokowej, widząc nieistniejący sztylet, na którego klindze pojawia się krew. To majaczenie jest zaburzeniem świadomości u żyjącego w ciągłym napięciu Makbeta. Niekwestionowany udział
w tej zbrodni ma Lady Makbet, zarzucając mężowi tchórzostwo i nieumiejętność wyciągnięcia dłoni po pragnienie, prowokuje go do popełnienia czynu niegodnego rycerza. Wydaje się być silniejsza psychicznie od małżonka i postępować w sposób egoistyczny, jednak dba o sprawy męża i jest mu całkowicie oddana. Nie można usprawiedliwiać czynu Makbeta wpływem sił nadprzyrodzonych, jest to pozorna przyczyna zejścia na złą drogę. Makbet jako człowiek dysponuje wolną wolą, jeśliby tylko chciał, mógłby zawrócić ze zbrodniczej ścieżki. W tym przekonaniu utwierdza fakt, iż Banko nie kierował się przepowiednią, jego czynów nie zdeterminowały wróżby, nie uległ złym pozorom. Makbet natomiast dokonuje innego wyboru, zabija króla bo tego chce.

O jego skłonnościach do zbrodni dowiadujemy się z ust Lady Makbet , kiedy komentuje list od męża. Można dojść do wniosku, że Makbet już wcześniej brał pod uwagę zaprzedanie kodeksu rycerskiego i nie jest ofiarą poniesioną dla ambicji jego żony, jakiego wrażenia doznajemy pierwotnie. W chwili objęcia tronu Makbet jest władcą niegodnym panowania , stale obawia się buntu, aby umocnić swoją władzę szpieguje ludność i likwiduje swoich przeciwników. Pierwsze zabójstwo pociąga za sobą kolejne, rycerz zostaje wplatany
w zbrodniczy łańcuch. Makbet zleca morderstwo Banka nocną porą, w trudnym terenie,
z zaskoczenia, wtedy pojawiają się kolejne majaczenia. Wydaje wyroki na potencjalnych pretendentów do tronu umacniając w ten sposób swoją władze tyrana, dopuszcza się morderstwa na bezbronnej kobiecie i dziecku. Ostatecznym dowodem degradacji i zepsucia moralnego Makbeta jest reakcja na śmierć żony, objawiająca się stwierdzeniem, iż powinna była umrzeć później. Dowodzi to, że Lady Makbet była potrzebna tanowi Kawdoru i Glamisu wyłącznie do objęcia władzy i realizacji swoich planów. Śmierć poniesiona w pojedynku z Makdufem jest wyzwoleniem od katuszy wewnętrznych dla królobójcy.

Cechą charakterystyczną literatury XIX w. jest pojawienie się psychologizmu w powieści. Pisarz koncentruje się na wewnętrznych doznaniach bohatera, dokonuje drobiazgowej analizy psychologicznej ujawniającej podświadome odruchy, ukryte motywacje, marzenia senne, obsesje i mechanizmy pamięci. Istotny wpływ na literaturę tego okresu miały zdobycze w dziedzinach psychologii i psychiatrii.

„Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego jest niezwykłym studium złożoności psychiki ludzkiej. Akcja powieści toczy się wokół czynu popełnionego przez byłego studenta prawa. Rodion Raskolnikow znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Takie położenie doprowadziło do wyostrzenia wrażliwości na krzywdę i niesprawiedliwość społeczną. Główny bohater obserwuje miasto nędzy, jakim jest Petersburg wraz z jego smrodem, brudem, wielopiętrowymi kamienicami oraz wąskimi zaułkami. Wrażenie obrzydzenia miastem, pełnym biedoty uzależnionej od alkoholu oraz rosnącą przestępczością potęguje otoczenie, w jakim mieszka Raskolnikow. Ciasna i zaciemniona izdebka na poddaszu oddziałuje na psychikę bohatera dodatkowo formą trumny. Pod wpływem takich czynników w umyśle Rodiona rodzi się niebezpieczna koncepcja. Młodzieniec poddaje teoretycznym rozważaniom, czy dla dobra wielu ludzi można poświęcić życie powszechnie znienawidzonej osoby. Wkrótce tworzy artykuł,
w którym dzieli ludzi na zwykłych i niezwykłych. Mogą oni łamać zasady moralne, a wręcz te zasady ich nie obowiązują, aby kosztem jednostki uszczęśliwić dużą grupę ludzi. Przytaczając historyczny przykład Napoleona zalicza siebie do tej drugiej grupy.

Z premedytacją opracowuje plan zabicia starej lichwiarki Alony Iwanowny, u której był starym bywalcem. Zauważa, że kobieta bogaci się wyzyskując biednych ludzi, którzy zastawiają u niej pamiątki rodzinne i przedmioty codziennego użytku. Gdy nadarza się okazja i przypadkowo dowiaduje się o nieobecności siostry lichwiarki w domu postanawia przygotować atrapę cukiernicy, siekierę zawiesza na pętli przyszytej od wewnątrz płaszcza. Wcześniej jednak poddaje w wątpliwość, czy podoła zadaniu, nawiedza go sen o zabitej kobyłce. Rodion lekceważy sygnał od podświadomości, dłużej nie rozważając dylematu pragnie sprawdzić swoją wytrzymałość, dlatego zabija Alonę Iwanownę. Okazuje się jednak, że jest za słaby, wielokrotnie działa chaotycznie. Stan obłędu pogłębiają wyrzuty sumienia z powodu zabicia Lizawiety – która w pojęciu Raskolnikowa była niewinna. Głębokiej depresji towarzyszy choroba objawiająca się gorączką i utratą świadomości. Zdaniem doktora chory zadręcza się sprawą, na której stale się koncentruje. O ile wcześniej sytuował się wśród ludzi niezwykłych, teraz czuje się wyobcowany z otoczenia z powodu piętna zabójcy. Rodion Raskolnikow zasługuje na obronę
z tego względu, że nigdy nie zrobił osobistej korzyści ze zdobytych pieniędzy, nieporadnie je ukrywając. Innym razem pomaga wdowie po urzędniku i alkoholiku Marmieładowie, oddając długowyczekiwane oraz wszystkie swoje pieniądze na pogrzeb. Zdarzyło się oddać ostatnią kopiejkę potrzebującej kobiecie.

Pogardę dla środków materialnych potwierdza postawą wobec Łużyna, nie pozwala na kupienie siostry, nawet gdy jest możliwość znalezienia dla niego pracy. Wkrótce dostrzega, że poprzez zabójstwo zniszczył życie swoje i najbliższych, zawiódł pokładaną w nim przez matkę nadzieję. Jednak nie widzi sensu w odbyciu kary, nie sądzi, aby była dla niego wyzwoleniem. Pragnie podzielić się swoją przerażającą tajemnicą. Do tego potrzebna mu będzie Sonia, prostytutka , córka urzędnika Marmieładowa. Próbuję znaleźć u niej poparcie dla swojej niemoralnej teorii, jednak dziewczyna okazuje się czystsza od niego moralnie. Jasno stwierdza, że zabijanie jest niezgodne z dekalogiem i wbrew Bogu. Sonia prostytuuje się, ponieważ musi utrzymać swoje rodzeństwo, chorą macochę oraz bezrobotnego ojca. Ostatecznie udaje jej się nakłonić Raskolnikowa, aby zdemaskował się i odbył karę. Rodion nadal nie rozumie potrzeby odpokutowania za winy, sensu cierpienia. Stale tkwi w przekonaniu, że zabił „nędzną wesz”, a jedyną wadą jego idei jest słabość i nieumiejętność radzenia sobie z wyrzutami sumienia. Nawet na katordze przez długi okres nie odczuwa żalu i nie przejawia pokory. Pod wpływem uczucia do Sonii zachodzi w nim przemiana. Jednak nie wiemy, czy odczuwa żal z powodu zabicia Alony, rozpoczyna się u niego długotrwały proces odbudowy.

Na obronę Raskolnikowa można znaleźć wiele czynników łagodzących, ponieważ student nie był świadomy zła, które wyrządza i nie zabił lichwiarki dla własnych korzyści. Makbet
w przeciwieństwie do niego wiedział, że postępuje niemoralnie, łamie kodeks rycerski, lecz popełnił zbrodnie i nie zawrócił się z premedytacją zabijając króla.

O ile postawy Rodiona nie można poddać jednoznacznemu osądowi, nie powinniśmy mieć wątpliwości co do negatywnej oceny bohatera „Rozmów z katem” Jrgena Stroopa, z którym to ludobójcą i zbrodniarzem wojennym został osadzony w jednej celi autor powieści, żołnierz AK Kazimierz Moczarski.

Józef Stroop od najmłodszych lat był wychowywany w duchu żołnierskiego posłuszeństwa. Ojciec Józefa zajmował stanowisko komendanta policji w rodzinnym miasteczku Detmold w księstwie Lippe. To dzięki niemu chłopiec zafascynował się mundurem, odznaczeniami, wypucowanymi na glanc żołnierskimi butami. Już w dzieciństwie nabierał respektu do władzy, a najwyżej cenioną wartością w jego życiu była wierność i uległość silniejszym. Takie stanowisko potwierdza, gdy proponuje zajęcie jedynego łóżka w celi przez Kazimierza Moczarskiego – dawnego wroga oraz poprzez oddanie honorów przywódcy powstania warszawskiego Markowi Edelmanowi, innym razem nielegalne zdobywanie papierosów nazywa szaleństwem. Matka nie miała większego wpływu na wychowanie Józefa. Dom Józefa to tradycyjny model rodziny niemieckiej, gdzie kobieta zajmuje się gotowaniem, pozostały czas spędza w kościele lub na plotkach. Józef nie przejawiał zdolności w nauce, można uznać, że był człowiekiem ograniczonym intelektualnie i bez talentu. Z tego powodu po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczął pracę urzędniczą w inspektoracie kastralnym. Po zaciągnięciu do 55. Pułku piechoty został ranny na froncie we Francji i odesłany do Detmoldu w celu rekonwalescencji. Zauważył, że w ten sposób stał się bohaterem i zdobył uznanie społeczeństwa, zajmował wyższą pozycję niż zwykły urzędnik. Jednak na takim stanowisku nie mógł zasmakować ubóstwianej władzy, ale do czasu.

Gdy Adolf Hitler chciał ugruntowywać swój wizerunek, wysłał utworzone przez siebie Sztafety Ochronne do małego księstwa Lippe, aby tam wpajały ideologię zwiększając sukces wyborczy NSDAP. Zwycięstwo partii w małym księstwie miało znaczenie propagandowe. Józef Stroop jako niewykształcony człowiek w błyskawicznym tempie chłonął ideologię NSDAP, bezkrytycznie przyjmował wszystkie jej założenia nie czyniąc refleksji, ani przemyśleń. Było to możliwe dzięki wpajaniu nacjonalizmu od najmłodszych lat, wywyższaniu własnego narodu ponad normę, szacunek dla tradycji starogermańskich i uwielbieniu pierwszych wodzów germańskich takich jak Cherusker. Z tak ukształtowanym światopoglądem Józef wstąpił do SS – organizacji przestępczej, gdzie zostaje mu wpojona fałszywa historia narodu niemieckiego. Od tej pory Żydzi, Słowianie, masoni oraz wywiad anglosaski stali się jego głównymi wrogami. Dla potwierdzenia swoich przekonań zmienił żydowskie imię Józef na Jrgen. Kolejno przenosił się z rodziną do Munsteru i Hamburga, gdzie bywał na zjazdach nazistowskich, uczęszczał na kursy i szkolenia. Dla partii NSDAP był wygodnym współpracownikiem, potrzebowano ludzi, którzy bezwzględnie wykonywaliby najbardziej brutalne wyroki, kierując się zasadą „Befehl ist befehl”. Drugim kryterium dzięki któremu stał się idealnym sługą jest jego wiek. Młode pokolenie udało się całkowicie „przerobić”, w przeciwieństwie do starego, które pamiętało czasy przed I wojną światową. Te cechy pozwoliły Jurgenowi na momentalną i bezmyślną karierę. Dowódcy celowo oszczędzali go, nie wysyłając na I front, Jurgen nie zaznał głodu, chorób i cierpień wojny. Pławił się w luksusie, podróżował drogimi samochodami, przebywał w licznych uzdrowiskach np. Karlovych Varach.

Wszystkie te cechy decydują o tym, że został wybrany na dowódcę likwidacji getta warszawskiego tzw. „Grossaktion” – zagłady tysięcy ludzi narodowości żydowskiej. Wcześniej został przygotowany wstępnie w Wielkopolsce i na Litwie, gdzie wydawał wyroki stając się pośrednim katem. Kolejny raz poddano go indoktrynacji, traktuje Żydów jak podludzi, gorszych intelektualnie, która powinna służyć rasie nordyckich panów. Żydzi są dla niego bandytami, strzelanie do ludzi wyskakujących z okien nazywa dobrą zabawą, a wysadzenie Wielkiej Synagogi wspaniałym widowiskiem i alegorią tryumfu nad żydostwem. Celowo zaniża liczbę ofiar po stronie niemieckiej, a zawyża liczbę zabitych Żydów. Podczas akcji skrupulatnie zapisuje liczby zgładzonych, zadowala się pełnymi tysiącami. Odmawia Żydom honoru
i godności, myślał, że nie zabija ludzi. Z taką postawą kontrastuje wrażliwość na piękno krajobrazu i estetykę, wielokrotnie zachwyca się urodzajem Ukrainy. Do końca nie zdaje sobie sprawy z popełnionej zbrodni, wierzy, że po śmierci spotka Moczarskiego u Świętego Piotra. O braku wyrzutów sumienia świadczy odpowiedź dana Kazimierzowi Moczarskiemu, gdy ten zapytał, czy Stroopowi było szkoda młodego życia ofiar: „Kto chciał być wtedy prawdziwym człowiekiem, to znaczy silnym, musiał działać jak ja. Niech będzie błogosławione to, co czyni człowieka twardym.” Nawet w momencie egzekucji nie odczuł żalu, zachował stoicki spokój, do ostatniej chwili wierzył w to co robi.

Pokolenie Kolumbów lat 20. XX w. przewidywało kryzys wszelkich wartości moralnych, odejście od wiary i systemów filozoficznych. Wiek XX. i okres II wojny światowej stał się dramatycznym doświadczeniem i tragedią losów ludzkich. Jeszcze nigdy masy ludzi nie były uśmiercane bez refleksji i wyrzutów sumienia. Czas wojny stał się lekcją dla wszystkich ludzi, ostrzeżeniem powtórzenia tych wydarzeń.

Karty reportażu Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem” przedstawiają likwidację getta warszawskiego od drugiej strony, z punktu widzenia powstańców. Ukazują jak ludzie postawieni w nieludzkich warunkach zmieniają się i łamią podstawowe prawa natury. Chęć przeżycia i uzyskania numerka gwarantującego życie doprowadza do wyrzeczenia się najbliższych, egoistycznego dbania o własne sprawy. Zastane warunki skłaniają człowieka do wyzwolenia instynktów zwierzęcych, znieczuleniu na krzywdę bliźniego. Przykładem takiej postawy jest gwałt na dziewczynie dokonany przez kilku żołnierzy ukraińskich, całemu zajściu przygląda się bierny tłum, dziewczyna nie może liczyć na pomoc, choć wiadomo jak „normalny” człowiek powinien się zachować w takiej sytuacji. Tutaj zasady nie są jasne, czyny niemoralne
w wolnym świecie stają się powszechnie wywyższane przez społeczeństwo np. pielęgniarka podająca obcym dzieciom truciznę, aby uchronić je przed cierpieniem. Taka postawa w getcie była postrzegana jako nadzwyczajna, ponieważ cyjanek był trudnodostępny, a inne pielęgniarki zachowywały go tylko dla przyjaciół i najbliższych. W kolejnym przypadku młoda Żydówka Ryfka z głodu nadgryza ciało zmarłego dziecka, inna matka porzuca ciało dziecka na ulicy, bo nie ma pieniędzy na jego pogrzeb. Nie można oceniać zachowania tych ludzi, ponieważ zostali postawieni w nieludzkich warunkach. Nadzieja powodowała, że tysiące ludzi dobrowolnie udawało się do wagonów transportujących Żydów do obozów koncentracyjnych.

Jednak znalazła się niewielka grupa ludzi potrafiących zachować godność i stawić opór armii niemieckiej pomimo miażdżącej przewagi liczebnej 220: 3000 oraz przewagi w uzbrojeniu. Ta grupa 220. ludzi decyduje się na przeciwstawienie złu i przygotowanie powstania. Nie wywyższają się przy tym i nie uważają za niezwykłych ludzi, bohaterów. Ich zdaniem chodziło jedynie o wybór sposobu umierania, a nie nadzieję na przeżycie. Przygotowanie powstania przez ŻOB było procesem czasochłonnym i trudnym, cena pistoletu wynosiła od 3000 zł do 15000 zł w zależności od okresu. Dla porównania koszt ukrywania jednego Żyda przez miesiąc wynosił od 2000 zł do 5000 zł. Planowo akcja likwidacyjna miała potrwać około trzech godzin, ale dzięki woli walki powstańców trwała około miesiąca. Przyczyniła się do tego dobrze przygotowana sieć bunkrów i kryjówek, system porozumiewania, dezinformujący Niemców. Główny przywódca powstania Mordechaj Anielewicz w obliczu przegranej popełnia zbiorowe samobójstwo wraz z podwładnymi, co zostaje negatywnie ocenione przez jego następcę Marka Edelmana. Przywódca stwierdza, iż Mordechaj nie miał prawa zadecydować za wszystkich, ujawnia również fakty o dzieciństwie Anielewicza, ponieważ nie chce nic zataić. Jego zdaniem trudniej umierać dobrowolnie idąc na śmierć, niż z bronią w ręku. Marek Edelman od początku ratował życie ludzkie, jego powojenny zawód lekarza jest konsekwencją roli w getcie, mianowicie rozdawania numerków życia na Umschlagplatzu. Od tej pory prowadzi wyścig z Bogiem i każde życie stanowi dla niego 100%.

Ludzkość od zawsze występowała przeciwko zasadom moralnym, aby osiągnąć cel, jednak motywy bywały podobne. Okazuje się, że przyczyną zejścia na złą drogę może być zarówno nieodparta żądza władzy, jak i pozornie niewinna teoria młodego studenta. Wiek XX zapisał się w historii jako niepowtarzalny okres masowego zabijania, apokalipsy spełnionej. Jawi się jako czas odwróconego dekalogu, kiedy to szlachetne wartości straciły swoje pierwotne znaczenie. Kodeks moralny kształtowany przez stulecia poddany próbie nie sprawdził się
w nieludzkich warunkach wojennych. Wartości moralne zostały zweryfikowane, a ludzie pod wpływem cierpienia zatracili wiarę w Boga. Sprawcami takiego stanu byli ludzie poddani niszczącej sile ideologii, wyzuci z wszelkich ludzkich odruchów, ślepo oddani władzy i nieczyniący refleksji nad swoim postępowaniem.

strona:    1    2    3    4    5    6    7    8  





Zbrodnia doskonała w literaturze i sztuce różnych epok. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek może znieść bardzo dużo, lecz popełnia błąd sądząc, że potrafi znieść wszystko.”

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, przemyślana i dojrzała. Łączy w sobie wiele obrazów zbrodni w sposób unikalny. Nie sposób się przy niej nudzić.

Obrazy zbrodniarzy w literaturze. Zanalizuj złożoność psychiki morderców na przykładzie kilku wybranych bohaterów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: Postępowanie człowieka w sytuacji wyboru wynika z wielu różnorodnych czynników społecznych i indywidualnych. Często przeważają decyzje niezgodne z przyjętymi przez ogół zasadami moralnymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. Ciekawa prezentacja w pps.

Motyw zbrodni w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórców od zawsze intrygowały zbrodnicze motywy, akt dokonania zbrodni, a także skutki jej popełnienia w świadomości zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Pokazuje wiele różnych aspektów zbrodni. Bogata literatura przedmiotu.

Zbrodnia jako sposób dojścia do władzy. Omów temat, analizując wybrane teksty kultury

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje wielu bohaterów, którzy, aby zdobyć władzę, nie cofnęli się nawet przed najgorszymi zbrodniami.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu sprawna, dobrze dobrane lektury i argumenty.

Motyw zbrodni i kary. Przedstaw różne ujęcia problemu w poznanych utworach polskich i obcych różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy zawsze po zbrodni pojawia się kara?

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa praca ukazująca złożoność tematu. Poprawna bibliografia i plan.

Od Makbeta do Zbrodni i kary. Literackie odbicie mrocznej strony duszy człowieka

Ocena:
20/20
Teza: Kiedy człowiek ulega mrocznej stronie swej duszy, zawsze prowadzi to do jego tragedii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, dobrze skomponowana, widać, że została uprzednio przemyślana.

Jak rodzą się zbrodniarze? Na podstawie analizy wybranych lektur wykaż, że literatura jest źródłem wiedzy o wpływie różnych czynników na degenerację jednostki

Ocena:
20/20
Teza: Czynniki, jakie wpłynęły na wybrane postaci, popychając je do zbrodni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, czytelna i przejrzysta. Zamknięta poprawną klamra kompozycyjną.

Dlaczego źli? Przedstaw wybrane kreacje literackie bohaterów, którzy krzywdzą innych.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy krzywdzą innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna, bogata w literackie przykłady.

Motyw zbrodni i kary w literaturze. Omów różne aspekty zagadnienia. odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw zbrodni i kary dzięki swemu bogactwu jest atrakcyjny dla twórców, budzi bowiem ciekawość odbiorców. Jego rola w utworze może być różnoraka, co pozwala na jego różnorodne wykorzystanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo pokazuje mechanizmy i powiązania rządzące zbrodnią i karą opisane w dziełach literackich.

Motyw zbrodni – służącej zdobywaniu i utrzymywaniu władzy w literaturze.

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy nie tylko uwidaczniali problemy wynikające ze sprawowania władzy, ale i przestrzegali przed jej zgubnym wpływem na człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa prezentacja oparta na klasycznych dziełach poruszających problem zbrodni i władzy.

Portrety zbrodniarzy w literaturze różnych epok. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura przedstawia różne portrety zbrodniarzy. W dorobku epok literackich odnajdujemy różnorakie obrazy morderców, które możemy podzielić ze względu na wagę ich zbrodni oraz jej podłoże.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przedstawia trzy zbrodnicze osobowości. Poprawny język i bibliografia.

Wizerunki literackich zbrodniarzy. Przedstaw, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Każda zbrodnia destrukcyjnie wpływa na psychikę zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująca porusza kwestię zbrodni i zbrodniarzy w literaturze. Poprawny język i styl wypowiedzi. Szczegółowy plan pracy.

Psychologiczne portrety morderców w literaturze i sztuce

Ocena:
19/20
Teza: Mordercy to ludzie burzący porządek etyczny świata, a ich różnorodne kreacje są przestrogą artystów, którzy swoimi dziełami wpisują się w odwieczną walkę dobra ze złem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, ciekawe wnioski. Poprawny konspekt prezentacji.

Motywy i wątki charakterystyczne dla kryminału w literaturze popularnej i pięknej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Motywy kryminalne zarówno w literaturze popularnej, jak i wysokiej, pozostają niezmienne przez wiele lat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w oryginalny sposób ukazuje motyw zbrodni oraz jej konsekwencji. Porównanie i wnioski poprawne. Drobne usterki językowe.

Oskarżeni przed sądem w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie wybranych lektur

Ocena:
18/20
Teza: Oskarżenia, rozprawy sądowe, osądy społeczne, ferowanie wyroków w literaturze występowały już od czasów antycznych i są obecne aż do czasów współczesnych. Pojawiają się najczęściej przy motywach zbrodni, winy czy kary.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza ciekawy problem postawienia w stan oskarżenia. Ciekawie przedstawione literackie sylwetki oskarżonych, dojrzały język.

Rola motywu winy i kary. Przedstaw na przykładzie utworów literackich z rożnych epok.

Ocena:
18/20
Teza: Topos winy i kary od dawna obecny jest w literaturze, której cel to nie tylko opis, lecz również ocena tego zagadnienia. Interesowało się tym wielu wybitnych twórców, których głównym zamierzeniem było pokazanie, iż nieodłącznym elementem win

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni ukazuje temat, opierając argumenty na poprawnie dobranej literaturze.

Psychologiczny wizerunek zbrodniarza. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Postacie zbrodniarzy ujmowane są na wiele sposobów, czasem ich postępowanie się potępia, czasem usprawiedliwia, ale zawsze ich psychikę poddaje się wnikliwej analizie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat przedstawiony na podstawie konwencjonalnych lektur. Poprawny język i konspekt wypowiedzi.

Zbrodnia i jej wpływ na życie bohaterów literackich. Przedstaw na podstawie wybranych lektur.

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnia wyniszcza stopniowo psychikę, tego, kto ją popełnił. Zły czyn nie pozostanie bez echa. Powróci, obracając się przeciwko oprawcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca płynna, napisana poprawnym językiem. Zarówno bibliografia, jak i plan są poprawne.

Psychika bohaterów literackich, którzy popełnili zbrodnię. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bez względu na wszelkie motywy i okoliczności, zbrodnia nigdy nie wpływa całkowicie obojętnie na psychikę przestępców. Zawsze pozostawia nieodwracalny ślad, który w konsekwencji zmienia charakter zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Literatura i ramowy plan poprawne.

Uniwersalizm motywu zbrodni i kary w literaturze

Ocena:
18/20
Teza: Przypadki opisane w literaturze jednoznacznie pokazują, że zbrodnia nie popłaca i należy szukać innych sposobów rozwiązywania problemów, czy realizacji swoich marzeń i dążeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sposób prawidłowy realizuje założoną tezę. Poprawny język.

Zbrodnia i kara w literaturze i filmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Zbrodnia i kara ma archetypiczny wymiar i pojawia się w kulturze każdej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny język.