Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw zbrodni


Psychologiczny wizerunek zbrodniarza. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich


Motyw zbrodni i psychiki zbrodniarza inspirował pisarzy od zarania dziejów. Pierwsza wzmianka pojawia się już w Biblii, kiedy to Kain zabija brata. Od tamtej pory zbrodnia jest częstym tematem wielu tekstów literackich. Jednak celem autora nie jest zazwyczaj ukazanie krwawej sceny mordu czy innej zbrodni, lecz ukazanie psychiki zbrodniarza, motywów postępowania takiej osoby oraz ustrzeżenie czytelnika przed jej następstwami. Psychika zbrodniarza jest tematem bardzo interesującym, bo zło jest bardziej interesujące niż dobro. Zło jest motorem napędowym, który popycha ludzi w kierunku popełnienia zbrodni. Na przestrzeni dziejów zaprezentowane zostały różne rodzaje zbrodni i zbrodniarzy. Postacie zbrodniarzy ujmowane są na wiele sposobów, czasem ich postępowanie się potępia, czasem usprawiedliwia, ale zawsze ich psychikę poddaje się wnikliwej analizie.

Psychikę zbrodniarza najlepiej obrazuje utwór Fiodora Dostojewskiego „Zbrodnia i kara”. Powieść ta to literackie studium psychiki zbrodniarza, młodego człowieka, który nie zgadza się na normy i warunki ówczesnego życia. Autor wnikliwie analizuje postępowanie Rodiona Raskolnikowa, jego uczucia, poglądy, sposób rozumowania. Rodion Raskolnikow pochodzi z małego miasteczka i nie potrafi odnaleźć się w wielkim mieście, nie radzi sobie z życiem ubogiego studenta. Brak pieniędzy nie pozwala mu także pracować jako korepetytor, ponieważ nie stać go na schludne ubranie. Raskolnikow wpada na pomysł, który pomoże mu wyjść z nędzy, postanawia zabić lichwiarkę Alonę Iwanową i ukraść zastawione u niej kosztowności. Jednak chęć wzbogacenia się nie jest jedynym motywem zbrodni Rodiona.

Dużo ważniejszym powodem popełnienia zbrodni jest sprawdzenie swojej własnej teorii, teorii o ludziach zwykłych i niezwykłych. Ludzie zwykli są ograniczani przez pewne prawa, normy etyczne, zakazy i nakazy, natomiast ludzie „niezwykli” są wolni od wszelkich ograniczeń. Raskolnikow potwierdzenie swej teorii odnajduje w historii w postawie wybitnych dowódców „wszyscy prawodawcy i założyciele fundamentów ludzkości, poczynając od najstarożytniejszych, poprzez Likurgów, Solonów, Mahometów aż do Napoleonów i tak dalej, wszyscy co do jednego byli przestępcami” wszyscy oni łamali obowiązujące normy i zasady, wprowadzali „nowe słowo”, mimo to dokonali oni wielkich czynów i zapisali się na kartach historii. Według głównego bohatera ludzie ci mieli prawo a nawet obowiązek do popełnienia przestępstwa w imię wyższej idei: „Gdyby odkrycia Keplera i Newtona, wskutek jakichś okoliczności, żadną miarą nie mogły stać się wiadome ludziom inaczej niż przez ofiarę życia jednego człowieka, dziesięciu, stu i tak dalej ludzi, którzy by temu odkryciu przeszkadzali lub stawali mu w poprzek, wówczas Newton miałby prawo, owszem, byłby obowiązany... usunąć tych dziesięciu czy stu ludzi, ażeby całą ludzkość zapoznać ze swymi odkryciami”. Rodia żyje w przekonaniu, że jest jednostką ponadprzeciętną, od małego był utwierdzany w tym przekonaniu przez matkę i siostrę, które wróżyły mu błyskotliwą karierę naukową. Jednak na przeszkodzie tej kariery stanął brak pieniędzy, więc Rodia doszedł do wniosku, że jako człowiek „niezwykły” ma prawo stosować się do powszechnego stwierdzenia „cel uświęca środki”, tym bardziej, że chodzi jedynie o „życie suchotniczego, głupiego i złego babsztyla", za którego bogactwa można by „setki, może tysiące ludzkich istnień skierować na właściwą drogę", "dziesiątki rodzin ocalić od nędzy, rozkładu, zguby, od rozpusty". „Za jedno życie – tysiąc żywotów uratowanych od gnicia i rozkładu. Jedna śmierć w zamian za sto żywotów – przecież to prosty rachunek!”.

Zbieg okoliczności sprawia ze Raskolnikow zabija także siostrę starej lichwiarki, Lizawietę. W chwilę po popełnieniu zbrodni Rodia uświadamia sobie, że nie jest tak niezwykły jak mu się wydawało, jest przerażony, strach paraliżuje jego myśli. Jedynie przez przypadek udaje mu się uciec z miejsca zbrodni. Jest przerażony do tego stopnia, że po powrocie do domu pada nieprzytomny na łóżko. Skradzione pieniądze chowa w odludnym i niewidocznym miejscu, nie wykorzystuje ich do celów wcześniej zamierzonych. Jego przerażenie zamienia się w chorobę, chorobę duszy i ciała, chorobę psychiczną i fizyczną. Dręczą go majaki i gorączka. Zbrodnia na stałe wryła się w jego umysł, pozostawiła ślad niemożliwy do zatarcia – ślad na jego sumieniu. Rodion cierpi na manię prześladowczą, wydaje mu się, że każdy dookoła wie o zbrodni jaką popełnił, o jego winie, wydaje mu się, że policja już wie wszystko o nim. Jest rozbity wewnętrznie, popada w depresję. Pragnie odizolować się od innych ludzi, żyć w samotności, nie jest do końca pewien podejmowanych przez siebie decyzji. Zachowanie bohatera staje się coraz bardziej irracjonalne, odwiedza mieszkanie ofiary, rozmawiając z władzami i innymi ludźmi rzuca podejrzenia na swoja własną osobę. Ludzie podejrzewają go również o chorobę psychiczną.

Jednak narastająca potrzeba podzielenia się z kimś prawdą o zbrodni popycha Raskolnikowa do rozmowy z Sonią, młodą dziewczyną i do przyznania się jej do winy. Wkrótce dowiaduje się o tym również Dunia.. Sonia wraz z Dunią namawiają Rodiona do przyznania się do winy na komisariacie. Sonia mówi mu, że jedynie poprzez pokutę i cierpienie będzie mógł odkupić swoje winy. Rodia nie uważa iż postąpił źle, jednak udaje się na komisariat. O popełnionej przez siebie zbrodni mówi „Nie zabiłem człowieka, zabiłem zasadę”. Raskolnikow uważa się za człowieka przegranego, za człowieka który nie przeszedł egzaminu wybitności. Dopiero wieloletnie zesłanie na Syberię i starania Soni pozwalają Raskolnikowowi powrócić do chrześcijańskiej moralności i porzucić swą zgubną teorię podziału ludzi na klasy. W powieści karą za popełnione zbrodnie nie jest zesłanie na Syberię, lecz męki psychiczne przez które przechodzi bohater. To one sprawiają, że zbrodniarz czuje się przegranym, że sam dla siebie staje się katem i oprawcą.

Inaczej sytuacja przedstawia się w dramacie Williama Szekspira „Makbet”. Tutaj motywem pierwszej zbrodni była żądza władzy, a pierwsza zbrodnia pociągnęła za sobą kolejne. Makbet był rycerzem idealnym, wyróżniał się walecznością, wiernością królowi. Jego uczynki były sprawiedliwe, mężne i godne naśladowania. Chęć władzy wzbudziła w Makbecie przepowiednia trzech czarownic, które spotkał na wrzosowisku wraz z Bankiem. Czarownice przepowiedziały Makbetowi panowanie w zamku Glamis, hrabstwie Kawdoru i wreszcie królowanie w całej Szkocji, natomiast Bankowi – że ma zostać ojcem królów. Pierwsza część przepowiedni szybko się spełnia i Makbet postanawia przyspieszyć objęcie tronu poprzez zabójstwo króla Dukana, który jest jego krewnym i przyjacielem. Ostatecznie do morderstwa namawia go jego żona, Lady Makbet. To ona tworzy szczegółowy plan zbrodni. Lady Makbet jest określana mianem kobiety demona, czwartej czarownicy. Jest ona najnieszczęśliwszą i największą ze zbrodniarek wykreowanych przez Szekspira. Wizja zostania królową całkowicie ją zaślepia. Chęć władzy popchnęła Makbeta i jego żonę do zbrodni kolejnej, do zabójstwa Banka, który według przepowiedni miał zostać ojcem królów. Popełniając te zbrodnie dokonali oni świadomego wyboru między dobrem a złem, cały czas mają oni wolną wolę. Kolejnymi ofiarami są członkowie rodziny Makdufa, pana szkockiego. Zbrodnie popełniane przez małżonków okryte są tajemnicą, do samego końca stwarzają pozory niewinności, obarczając winą inne osoby, m.in. służbę. Makbet jest mądrym i inteligentnym człowiekiem, wie, że za popełnione występki zostanie ukarany. Jego stan emocjonalny zostaje zachwiany, odczuwa ciągłe napięcie i rozterki duchowe. Ma halucynacje, traci panowanie nad swoim zachowaniem, co o mało nie doprowadziło go do wydania swojej tajemnicy podczas uczty. W końcu stwierdza, że jedynym wybawieniem dla niego będzie śmierć, Lady Makbet również zaczynają dręczyć wyrzuty sumienia, mimo iż jest ona kobietą silną i wytrzymałą psychicznie, która początkowo skutecznie chroniła tajemnice swoją i swego męża. Popada w dziwny stan, lunatykuje, cały czas myje ręce na których widzi krew. Gdy czarownice dochodzą do wniosku, że źle zrobiły ujawniając przed Makbetem przyszłość postanowiły to naprawić. Powiedziały mu, że nikt zrodzony z kobiety pokonać go nie może, ponadto może czuć się bezpiecznie, dopóki las Birnam nie powstanie, by walczyć przeciw niemu. Czujność Makbeta zostaje uśpiona, a w tym czasie wojska Makdufa pod osłoną gałęzi zbliżają się do jego zamku ( wygląda to jak przemieszczający się las ), a Makbet zostaje pokonany przez Makdufa „przedwcześnie z łona matki wyprutego”. Tego samego dnia Lady Makbet popełnia samobójstwo. Makbet jest postacią tragiczną, ponieważ znajduje się w sercu konfliktu z którego nie można wyjść bez poniesienia strat. Jest to konflikt pomiędzy losem, który Makbet poznał a wartościami. Makbet obiera drogę niemoralną, wbrew zasadom. Jego tragizm polega również na zdaniu sobie sprawy z klęski życiowej jaka poniósł, z tego, że ślepo zawierzył wiedźmom.

Małżeństwo zostaje ukarane za popełnione zbrodnie. Jednak śmierć Makbeta nie jest dla niego wyłącznie karą za popełnione przestępstwa, jest to również wyzwolenie od jego obsesji i ostateczne zakończeni pasma zbrodni. Książka ukazuje wzajemny stosunek człowieka i zła. Jest to świetne studium psychiki osoby opętanej żądzą władzy i borykającej się z wyrzutami sumienia.


Innym utworem, który koresponduje z treścią Szekspirowskiego „Makbeta” jest „Balladyna” Juliusza Słowackiego. Tytułowa bohaterka żyje w nędznej chacie wraz z matką i siostrą Aliną. W Alinie Balladyna dostrzega rywalkę. Balladyna jest osoba leniwą i egoistyczną, nie darzy matki głębszym uczuciem. Gdy staje przed możliwością poślubienia króla Kirkora, dopuszcza się zbrodni. Otóż panią na zamku miała zostać ta z sióstr, która uzbiera więcej malin. Balladyna czuje się zagrożona i zabija siostrę. Chęć objęcia władzy i posiadania majątku wzięła nad nią górę. Jej wygórowane ambicje doprowadzają do utraty przez nią wszelkich zasad moralnych. Jednak Balladyna nie zmienia się w żądną krwi morderczynie, cały czas prowadzi dialog ze swoim sumieniem, które się w niej obudziło. Mimo wyrzutów sumienia Balladyna nie poprzestaje na jednej zbrodni. Pierwsze morderstwo pociąga za sobą inne, chęć uzyskania władzy całkowitej oraz strach przed wydaniem jej występków jest motorem napędowym. Balladyna zabija męża, kochanka, wspólnika a nawet matkę. Gdy Balladyna osiąga szczyt i pozostaje sama na polu walki postanawia zmienić swe postępowanie. Postanawia być dobrą i sprawiedliwą władczynią, pomaga biednym i żebrakom. Pod naciskiem ludu, Balladyna zostaje zmuszona do wydawania wyroków jako sędzia. Pierwsza sprawa dotyczy Kostryna, lekarz informuje Balladynę iż został on otruty i domaga się sprawiedliwego i surowego wyroku na zbrodniarzu. Balladyna skazuje zbrodniarza, czyli tak naprawdę sama siebie. Druga sprawa dotyczy morderstwa Aliny o którym donosi Filon, ostatnia oskarżycielką jest matka Balladyny, która skarży się na wyrodną córkę, której imienia nie wyjawia nawet na torturach. Balladyna wydała trzy wyroki śmierci i każdy z nich był wyrokiem skierowanym w nią samą. Umiera rażona boskim piorunem. Ostatnia scena utworu ukazuje tragizm postaci i pewien paradoks – Balladyna po raz pierwszy jest uczciwa i wydaje sprawiedliwe wyroki i właśnie od tych wyroków ginie, jednak gdyby nie była sprawiedliwym sędzia byłaby złym władcą.

W „Granicy” Zofii Nałkowskiej zaprezentowana została postać Zenona Ziembiewicza. Zenona można ostrzegać jako nietypowego zbrodniarza. Zbrodniarza, który dopuścił się zbrodni na psychice innych osób. Do tych zbrodni możemy zaliczyć romans z Justyną, związek z Elżbietą czy też niestosowanie się do zasad etycznych i moralnych w osiąganiu sukcesu. Dokonując wyborów Zenon przekroczył granicę "za którą nie wolno przejść, za którą przestaje się być sobą". Sprzeniewierzył się sobie i swoim ideałom. Poprzez romans z Justyną i jednoczesny związek z Elżbietą Zenon staje się podobny do swego ojca, powiela schemat boleborzański. Zenon wykorzystuje Justynę, ma z nią romans, jednak nie czuje do niej nic głębszego. Gdy dowiaduje się, że jest w ciąży wręcza jej pieniądze i możliwość przerwania ciąży. Zabieg ten doprowadza do załamania i obłędu młodej dziewczyny. Zenon nie ukrywa swoich stosunków z Justyną przed Elżbietą, nawet po ślubie. Co więcej, angażuje Elżbietę do pomocy młodej dziewczynie, wymaga od niej tolerancji. Elżbieta nie sprzeciwia się i nie obwinia Zenona, stara się pomóc mężowi. Zenon nie odcina się od Justyny, stara się jej pomóc, lecz czyni to jedynie z obowiązku. Prosi swoją żonę, aby poszukała dobrej pracy dla Justyny, odwiedza ją, zapewnia opiekę medyczną. Zenon przekracza pewne granice, których naruszyć nie powinien (m.in. granicę moralną). Losy jego kończą się tragicznie: jako prezydent miasta zostaje zaatakowany i oślepiony przez Justynę, a w tydzień później popełnia samobójstwo. Klęska bohatera, którą obserwujemy w powieści, ma wymiar totalny i wszechogarniający: Zenon nie sprawdził się w żadnej ze swych życiowych ról – ani jako mąż, ani jako kochanek, wreszcie jako polityk.

W literaturze spotykamy się ze zbrodnią romantyczną, która została popełniona w imię miłości lub innego jakże szlachetnego uczucia; istnieje zbrodnia w imię wyższych ideałów, jak w przypadku Rodiona Raskolnikowa, bądź też z żądzy władzy jak w „Makbecie” Szekspira. W literaturze zauważamy również specyficzny rodzaj zbrodni, który nie ma nic wspólnego z morderstwem; chodzi o zbrodnie na psychice innego człowieka, świadome lub nieświadome zniszczenie czyjegoś życia, jak w przypadku Zenona Ziembiewicza z „Granicy” Zofii Nałkowskiej. Tak więc istnieje wiele motywów zbrodni, są nimi m.in. niespełnione marzenia czy ambicje, nieszczęśliwa miłość, nacisk innych osób, walka w imię „wyższego dobra”. Przed popełnieniem zbrodni, zbrodniarz zawsze uważa, że to co chce uczynić jest słuszne, sprawiedliwe. Jednak istnieje pewna specyficzna choroba, która dopada każdego zbrodniarza, ta choroba to wyrzuty sumienia, paniczny lęk przed ujawnieniem jego zbrodni, lęk przed ofiarami. Ta „choroba” często przeradza się w chorobę psychiczną lub fizyczną. Osoba taka cierpi na manię prześladowczą, uważa, że każdy mówi właśnie o jego zbrodni, o nim i o ofiarach. Często osoba taka przestaje prawidłowo funkcjonować jako jednostka społeczna, jej kontakty z najbliższymi ulegają pogorszeniu.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Zbrodnia doskonała w literaturze i sztuce różnych epok. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek może znieść bardzo dużo, lecz popełnia błąd sądząc, że potrafi znieść wszystko.”

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, przemyślana i dojrzała. Łączy w sobie wiele obrazów zbrodni w sposób unikalny. Nie sposób się przy niej nudzić.

Obrazy zbrodniarzy w literaturze. Zanalizuj złożoność psychiki morderców na przykładzie kilku wybranych bohaterów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: Postępowanie człowieka w sytuacji wyboru wynika z wielu różnorodnych czynników społecznych i indywidualnych. Często przeważają decyzje niezgodne z przyjętymi przez ogół zasadami moralnymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. Ciekawa prezentacja w pps.

Motyw zbrodni w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórców od zawsze intrygowały zbrodnicze motywy, akt dokonania zbrodni, a także skutki jej popełnienia w świadomości zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Pokazuje wiele różnych aspektów zbrodni. Bogata literatura przedmiotu.

Zbrodnia jako sposób dojścia do władzy. Omów temat, analizując wybrane teksty kultury

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje wielu bohaterów, którzy, aby zdobyć władzę, nie cofnęli się nawet przed najgorszymi zbrodniami.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu sprawna, dobrze dobrane lektury i argumenty.

Motyw zbrodni i kary. Przedstaw różne ujęcia problemu w poznanych utworach polskich i obcych różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy zawsze po zbrodni pojawia się kara?

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa praca ukazująca złożoność tematu. Poprawna bibliografia i plan.

Od Makbeta do Zbrodni i kary. Literackie odbicie mrocznej strony duszy człowieka

Ocena:
20/20
Teza: Kiedy człowiek ulega mrocznej stronie swej duszy, zawsze prowadzi to do jego tragedii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, dobrze skomponowana, widać, że została uprzednio przemyślana.

Jak rodzą się zbrodniarze? Na podstawie analizy wybranych lektur wykaż, że literatura jest źródłem wiedzy o wpływie różnych czynników na degenerację jednostki

Ocena:
20/20
Teza: Czynniki, jakie wpłynęły na wybrane postaci, popychając je do zbrodni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, czytelna i przejrzysta. Zamknięta poprawną klamra kompozycyjną.

Dlaczego źli? Przedstaw wybrane kreacje literackie bohaterów, którzy krzywdzą innych.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy krzywdzą innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna, bogata w literackie przykłady.

Motyw zbrodni i kary w literaturze. Omów różne aspekty zagadnienia. odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw zbrodni i kary dzięki swemu bogactwu jest atrakcyjny dla twórców, budzi bowiem ciekawość odbiorców. Jego rola w utworze może być różnoraka, co pozwala na jego różnorodne wykorzystanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo pokazuje mechanizmy i powiązania rządzące zbrodnią i karą opisane w dziełach literackich.

Motyw zbrodni – służącej zdobywaniu i utrzymywaniu władzy w literaturze.

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy nie tylko uwidaczniali problemy wynikające ze sprawowania władzy, ale i przestrzegali przed jej zgubnym wpływem na człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa prezentacja oparta na klasycznych dziełach poruszających problem zbrodni i władzy.

Portrety zbrodniarzy w literaturze różnych epok. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura przedstawia różne portrety zbrodniarzy. W dorobku epok literackich odnajdujemy różnorakie obrazy morderców, które możemy podzielić ze względu na wagę ich zbrodni oraz jej podłoże.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przedstawia trzy zbrodnicze osobowości. Poprawny język i bibliografia.

Wizerunki literackich zbrodniarzy. Przedstaw, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Każda zbrodnia destrukcyjnie wpływa na psychikę zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująca porusza kwestię zbrodni i zbrodniarzy w literaturze. Poprawny język i styl wypowiedzi. Szczegółowy plan pracy.

Psychologiczne portrety morderców w literaturze i sztuce

Ocena:
19/20
Teza: Mordercy to ludzie burzący porządek etyczny świata, a ich różnorodne kreacje są przestrogą artystów, którzy swoimi dziełami wpisują się w odwieczną walkę dobra ze złem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, ciekawe wnioski. Poprawny konspekt prezentacji.

Motywy i wątki charakterystyczne dla kryminału w literaturze popularnej i pięknej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Motywy kryminalne zarówno w literaturze popularnej, jak i wysokiej, pozostają niezmienne przez wiele lat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w oryginalny sposób ukazuje motyw zbrodni oraz jej konsekwencji. Porównanie i wnioski poprawne. Drobne usterki językowe.

Oskarżeni przed sądem w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie wybranych lektur

Ocena:
18/20
Teza: Oskarżenia, rozprawy sądowe, osądy społeczne, ferowanie wyroków w literaturze występowały już od czasów antycznych i są obecne aż do czasów współczesnych. Pojawiają się najczęściej przy motywach zbrodni, winy czy kary.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza ciekawy problem postawienia w stan oskarżenia. Ciekawie przedstawione literackie sylwetki oskarżonych, dojrzały język.

Rola motywu winy i kary. Przedstaw na przykładzie utworów literackich z rożnych epok.

Ocena:
18/20
Teza: Topos winy i kary od dawna obecny jest w literaturze, której cel to nie tylko opis, lecz również ocena tego zagadnienia. Interesowało się tym wielu wybitnych twórców, których głównym zamierzeniem było pokazanie, iż nieodłącznym elementem win

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni ukazuje temat, opierając argumenty na poprawnie dobranej literaturze.

Psychologiczny wizerunek zbrodniarza. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Postacie zbrodniarzy ujmowane są na wiele sposobów, czasem ich postępowanie się potępia, czasem usprawiedliwia, ale zawsze ich psychikę poddaje się wnikliwej analizie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat przedstawiony na podstawie konwencjonalnych lektur. Poprawny język i konspekt wypowiedzi.

Zbrodnia i jej wpływ na życie bohaterów literackich. Przedstaw na podstawie wybranych lektur.

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnia wyniszcza stopniowo psychikę, tego, kto ją popełnił. Zły czyn nie pozostanie bez echa. Powróci, obracając się przeciwko oprawcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca płynna, napisana poprawnym językiem. Zarówno bibliografia, jak i plan są poprawne.

Psychika bohaterów literackich, którzy popełnili zbrodnię. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bez względu na wszelkie motywy i okoliczności, zbrodnia nigdy nie wpływa całkowicie obojętnie na psychikę przestępców. Zawsze pozostawia nieodwracalny ślad, który w konsekwencji zmienia charakter zbrodniarza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Literatura i ramowy plan poprawne.

Uniwersalizm motywu zbrodni i kary w literaturze

Ocena:
18/20
Teza: Przypadki opisane w literaturze jednoznacznie pokazują, że zbrodnia nie popłaca i należy szukać innych sposobów rozwiązywania problemów, czy realizacji swoich marzeń i dążeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sposób prawidłowy realizuje założoną tezę. Poprawny język.

Zbrodnia i kara w literaturze i filmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Zbrodnia i kara ma archetypiczny wymiar i pojawia się w kulturze każdej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny język.