Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw człowieka


Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Wydają się być czymś normalnym, kolejną cechą natury każdego człowieka. Prawdą jednak jest, że czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać nad dobrymi cechami. Literatura doskonale ukazuje ludzi, których życie uległo bardzo dużej zmianie po tym, gdy wraz z chęcią osiągnięcia jakichś celów, rosły w nich negatywne cechy charakteru. Osoby te stały się złe i bezwzględne, a w wielu przypadkach nie było dla nich ratunku.

Pierwszą złą cechą charakteru na którą zwrócę uwagę, jest podłość. Cechę tę ukazuje w literaturze wiele postaci, między innymi Senator Nowosilcow, w III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Senator Nowosilcow, był urzędnikiem który z rozkazu cara pełnił najwyższą władzę w Polsce. Podłość tej postaci jest ukazywana przez cały czas. Począwszy od chęci szybkiego zakończenia śledztwa, co wiąże się z tym, iż wynik tego śledztwa jest nieważny dla senatora. W tym celu wraz z Doktorem wymyślają spisek, który ma na celu szybkie rozwiązanie sprawy, i nadanie rozgłosu. Nowosilcow kierując swoimi ludźmi, oskarża ludzi i poprzez tortury, znęcanie się nad ludźmi przymusza ich do dobrowolnego przyznania się do winy której nie popełnili. Dla Senatora najważniejsza jest jego kariera i przychylna opinia cara. By piąć się po szczeblach kariery, Nowosilcow gotów jest do zatracenia się w człowieczeństwie i okazywaniu podłości i okrucieństwa. Bardzo dosadnie ukazane jest to w sprawie pani Rollisonowej i jej syna.

Syn który od roku siedzi w więzieniu, jest bity i katowany. Pani Rollisonowa, starsza niewidoma kobieta, wraz z panią Kmitową i Księdzem Piotrem przybywa na wizytę u senatora prosić go o łaskę dla syna. Senator podle udaje że nie wiedział o sprawie, fałszywie obiecuje się zainteresować losem jej syna, a następnie po odejściu pani Rollisonowej, każe ją zaprowadzić do więzienia, ale tylko po to by ją tam zamknąć. Razem z Pelikanem i Doktorem tworzą plan sprowokowania Rollisona do samobójstwa, by zamknąć sprawę na dobre.

Tak więc Senator Nowosilcow jest bardzo dobrym przykładem podłości u człowieka. Podłości spowodowanej chęcią zrobienia kariery. Chęcią tak wysoką, że przewyższającą nawet człowieczeństwo.

Kolejną, a za razem jedną z najczęściej pojawiających się u ludzi negatywnych cech jest chciwość. Silna żądza posiadania czegoś tylko na swój użytek, jako swoją własność. Chciwość doskonale jest ukazana w komedii Moliera pt. „Skąpiec”. Jej główny bohater, Harpagon, tytułowy skąpiec jest chciwy do granic możliwości. Jego skąpstwo i chciwość przesłania mu wszystkie aspekty życia. Na wszystko patrzy przez pryzmat pieniędzy, a ludzi ocenia po wielkości ich sakiewek. Autor ukazuje Skąpca, w wszelakich sytuacjach związanych z pieniędzmi. Za każdym razem ukazując siłę, z jaką chciwość oddziałuję na umysł Harpagona. Z każdą kolejną sceną, czytelnik jest przerażony ogromem problemu, chciwość Harpagona wydaje się być niemalże chorobą psychiczną. Prowadzącą do okrucieństwa i podłości względem całego otoczenia. Głodzi konie, ponieważ nic nie robią. Zdziera z ludzi ich majątek pracując jako lichwiarz. Chce wydać córkę za Anzelma tylko ze względu na posag, jaki ten ma wnieść do związku. Całą służbę traktuje jak zbrodniarzy czekających tylko by go okraść lub zdradzić.

Postać Harpagona z jednej strony jest odrażająca i okrutna, ale z drugiej, poprzez wprowadzenie takich postaci jak Jakub i dialogów, sprawia, że Skąpiec staje się postacią komediową, jego monotonia myśli opierająca się tylko na pieniądzach sprawia że niektóre sytuacje są wręcz komiczne. Jednakże mimo komediowego nacechowania postaci Harpagona, do końca pozostaje on osobą złą, chciwą i okrutną. I doskonale udowadnia jak bardzo mroczną cechą natury człowieka jest chciwość.

Następną negatywną cechą człowieka jest egoizm, który doskonale ukazuje w swojej powieści Joseph Conrad. „Jądro ciemności” to historia Marlowa - marynarza który płynie w górę rzeki w Afryce i podczas swej podróży spotyka bardzo specyficzną postać.

Kurtz, bo o nim mowa, jest pracownikiem spółki handlowej, pochodzi z Europy, jest człowiekiem wszechstronnie wykształconym. Posiada wiele talentów. Doskonały z niego malarz, poeta jak i również dziennikarz. Jest jednostką niewątpliwie wybitną. Jego życie bardzo się zmieniło po wyjeździe do Afryki. Wykształcony, biały europejczyk trafia nagle w środek mrocznej, prymitywnej i nie znanej Afryki, trafia do Jądra Ciemności. Nagle staje się panem życia tubylców. Kurtza oszałamia ta perspektywa. Skupiony na sobie, na swoich sprawach, odrzuca wszystkie zasady i uczucia, które mogłyby łączyć go z innymi ludźmi. Zarazem jest rozdarty pomiędzy wołaniem dziczy, na które składają się: absolutna władza, brak hamulców, a pragnieniami z którymi opuszczał Europę tj. zaszczyty, sława zdobywcy. Uczucia wywołane w Kurtzu są spowodowane utratą hamulców moralnych przez kontakt z obcą kulturą. Staje się okrutny, używa broni palnej do wymuszenia siłą dostaw kości słoniowej, pustoszy kraj dzięki armii, złożonej z członków jednego z plemion. Nieposłusznych natomiast okrutnie morduje przez ścinanie im głów i nabijanie ich na pale wokół swojej siedziby. Wszystko to spowodowane jest jego egoizmem. Nagle ze zwykłego europejczyka staje się prawie bogiem. Murzyni otaczają go wręcz kultem, i nawet gdy jest ciężko chory, jest noszony na noszach. Uświadamia sobie jak bardzo był zły dopiero na łożu śmierci, wymawiając słowa "Zgroza! Zgroza!"

Patrząc na postać Kurtza, uderza nas jakie zło potrafi wyrządzić ludzki egoizm. Człowiek dostrzegający tylko swoją osobę i napawający się swoimi sukcesami, bardzo często nie dostrzega zła które wyrządza innym.

Kolejną mroczną stroną natury człowieka jest okrucieństwo. Doskonale ukazuje je Gustaw Herling-Grudziński w swojej książce pt. „Inny świat”. Książka napisana w oparciu o osobiste przeżycia autora, ukazuje okrucieństwo panujące w sowieckich Łagrach w latach 40. Opisuje też okrucieństwo, którym posługiwało się NKWD.

Łagry, czyli sowieckie obozy przymusowej pracy, były miejscami, do których NKWD wysyłało aresztowanych ludzi. Były to miejsca, w których ludzie przez wiele lat, posiadając jeden komplet zniszczonych ubrań, pracowali ciężko przy wyrębach lasu, w śniegu i mrozie, w nieludzkich warunkach. Jedynym, co otrzymywali za pracę, było jedzenie. A raczej namiastkę jedzenia, gdyż w sowieckich Łagrach panował system tzw. „Trzech kotłów”. Ci którzy wyrabiali 125% dziennej normy lub nawet więcej, dostawali racje żywnościowe z trzeciego kotła, była to rano łyżka kaszy i kawałek ryby, natomiast po ciężkiej pracy otrzymywali 700g chleba i trochę zupy. Kocioł drugi był dużo mniejszą porcją, a kocioł pierwszy stanowił już porcję zdecydowanie niewystarczającą do normalnego funkcjonowania. Więźniowie obozu, z braku składników odżywczych, chorowali na kurzą ślepotę, wszelakiego rodzaju owrzodzenia i szkorbut. Tak więc tutaj przejawia się największe okrucieństwo.

Zmuszanie do nieludzko ciężkiej pracy, poprzez zabranie wszystkiego, co do człowieka należy, pozostawiając mu jedyną rzecz, która może go zachęcić do wyrabiania normy – żywność niezbędną do przeżycia w ilościach tak małych, że po krótkim czasie człowiek zaczyna cierpieć na głodowy obłęd, brak jedzenia doprowadza go do skrajnego wyczerpania umysłowego i łamie ducha. Człowiek głodny dla odrobiny jedzenia będzie pracował bez słów narzekania. Więźniom odbierała godność również swoista obyczajowość łagru. Więźniowie kryminalni znęcali się nad politycznymi. Potrzeby seksualne zostały zwulgaryzowane. Kobiety w zamian za jedzenie oddawały się mężczyznom. Powszechne były rewizje, donosicielstwo, samosądy. Dodatkowy ból sprawiał więźniom brak kontaktu z rodziną. Tak działało NKWD. Poza tym ludzie w Łagrach traktowani byli jak narzędzia. Administracja obozów była na tyle okrutna, że osoba, która umiera z wycieńczenia przy pracy była tylko zużytą jednostką energetyczną, natomiast więzień, który odciął sobie rękę podczas wyrębu był tylko zepsutą maszyną którą trzeba odesłać do naprawy. Stąd pojawiały się przypadki samookaleczenia, po to tylko by trafić do szpitala obozowego gdzie można było odpocząć. Gustaw Herling-Grudziński ukazuje całokształt obozu w sposób naturalistyczny. Wszechobecny odór, cierpiący więźniowie, którzy często wypróżniali się nie ruszając się z łóżka, walczący o ochłapy jedzenia, z owrzodzonymi nogami, wypadającymi zębami, bardzo dobrze oddają okrucieństwo NKDW.

Człowiek w sowieckich łagrach, przestawał być człowiekiem. Stopniowe odczłowieczenie, i stworzenie pracującej jednostki było podstawowym założeniem obozów pracy a za razem największym przejawem ich okrucieństwa.


Ludzie bardzo często ulegają żądzom, wraz z którymi w ich charakterze pewne cechy zaczynają się zmieniać, ludzie często zatracają się w swoim człowieczeństwie. Bardzo okrutnym jest fakt, iż cechy negatywne często ciągną za sobą inne złe cechy. Tak więc osoba chciwa, często bywa egoistyczna, po pewnym czasie staje się podła, a za podłością idzie okrucieństwo. Opisane wcześniej osoby również charakteryzowały się wszystkimi cechami naraz. Wszyscy poprzez swój egoizm i chciwość stawali się podli i okrutni. I dla większości z nich, nie ma ratunku. Osoba, która raz zaczęła kroczyć ścieżką zła, bardzo często zauważa to dopiero na łożu śmierci. Ale jak nam wszystkim wiadomo, śmierć ludzka jest ostatnią przystanią w naszym życiu na ziemi, przystanią ostatnią z której nie ma powrotu i która na tle naszej przeszłości, nie ma większego znaczenia, ponieważ umieramy tak jak żyliśmy, a nie jako obraz który tworzymy wraz z ostatnimi słowami które wypowiadamy.

strona:    1    2    3    4  





Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Nietypowy sukces człowieka – heroizm w walce ze złem, cierpieniem, własnymi słabościami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na dobrze dobranych lekturach.

Człowiek i jego zmaganie z losem. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zmagania z losem jako główny motor kształtowania światopoglądu i charakteru człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco przedstawia zmagania człowieka z losem. Przejrzysta kompozycja, ciekawe wnioski.

Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek zbudowany jest z przeciwności, w tym całe jego dramatyczne bogactwo i urok” - Jalu Kurek

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odpowiada tematowi. Ciekawe przykłady literackie, dobry styl wypowiedzi.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Walka człowieka z przeciwnościami losu. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność bohaterów literackich i filmowych, którym los nie oszczędził przykrych doświadczeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie napisana, oparta na niebanalnych przykładach filmowych. Pozostałe lektury przedstawione zostały poprawnie.

Jakiej wiedzy o człowieku dostarczyły ci poznane utwory literackie? Odpowiedz na podstawie wybranych przykładów z literatury XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni pisarze odkrywają przed czytelnikiem ponadczasowe prawdy o człowieku i jego człowieczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób odkrywa literackie prawdy o człowieku. Bogata bibliografia.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Indywidualizm - wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności... Oceń postawę wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Różne przyczyny indywidualizmu na podstawie losów wybranych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, w pełni realizuje temat, odnosząc się do wszelkich rodzajów indywidualizmu.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Przedstaw i omów portret człowieka współczesnego, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna literatura ukazuje zdecydowanie negatywny obraz jednostki ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała i wielowątkowa.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Pan i sługa w literaturze. Przedstaw różne realizacje tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Pan i sługa mogą mieć różne oblicza, ale najważniejszą ich cechą jest wzajemna więź i wierność sługi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dopracowana. Umiejętnie wyciągnięte wnioski.

Odkrywanie tajemnic ludzkiej psychiki w literaturze i sztuce okresu schyłku XIX i początku XX w. Przybliż temat, analizując wybrane dzieła.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka są zwierciadłem epoki, mogą odkrywać przed odbiorcą tajemnice ludzkiej psychiki. Bez wątpienia literatura i sztuka przełomu wieków XIX i XX skupiają w sobie dwa powyższe twierdzenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na nietuzinkowych lekturach. Przemyślana kompozycja i wnioski.

Człowiek w poszukiwaniu innych światów. Na podstawie wybranych tekstów literackich, malarskich i filmowych scharakteryzuj wykreowaną rzeczywistość i ukaż jej funkcje.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzie od zarania dziejów wierzyli, że ich pobyt na ziemi nie jest jedyną i ostateczną formą egzystencji. Wierzyli, że jest gdzieś furtka prowadząca w nikomu nieznane, tajemnicze miejsca – inne światy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób realizuje temat. Różnorodne przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Literatura wyrazem pesymistycznego, czy optymistycznego widzenia natury człowieka. Omów w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: W każdym człowieku znajdują się pokłady dobra, ale silne są także zasoby zła.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana prezentacja oparta na ciekawych przykładach. Trafne wnioski.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Portret psychologiczny bohaterów. Omów na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Psychologiczne portrety trojga bohaterów prozy XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie charakteryzuje troje bohaterów literackich. Dojrzały wstęp oraz wnioski.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat pokazując złożoność problemu.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Nie jest możliwa obiektywna ocena zachowań człowieka w sytuacji zagrożenia życia. Gdy nasze podstawowe potrzeby fizjologiczne i psychiczne nie są zaspokojone nie potrafimy normalnie funkcjonować i odzywają się w nas instynkty zwierzęce.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat potraktowany poważnie. Przytoczone argumenty udowadniają w pełni tezę.

Poszukiwanie przez bohaterów literackich prawdy o życiu i sobie samym. Przedstaw na podstawie wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Doświadczenia życiowe są siłą sprawczą wielkich zmian w życiu nie tylko w odniesieniu do postaci wykreowanych na kartach powieści, ale także do autorów poszczególnych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, dokładnie realizuje założenia tematu. Poprawny styl i język wypowiedzi.

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie - jak żyć? Odwołaj się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku dostarcza nam coraz więcej postaci walczących z przeciwnościami losu, zmagających się z samym sobą, rozdartych, „szukających własnego ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, doskonale łączy z sobą poszczególne lektury. Poprawny język.

Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o dojrzałości autora. Lekkość poruszania się po obszarze kultury. Ciekawe lektury.

Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

Ocena opisowa nauczyciela: Mądra i przemyślana praca. Standardowe odwołania do literatury. Poprawna kompozycja.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Jednostka wobec zbiorowości. Rozważ problem, odwołując się do przykładów z dwóch różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różne postrzeganie misji społecznych i narodowych przez bohaterów dwóch kontrastujących ze sobą epok – magicznego romantyzmu i racjonalnego pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Zawiera pełną bibliografię i plan pracy.

Koncepcja człowieka w literaturze średniowiecza i renesansie. Przeanalizuj na przykładzie wybranych tekstów wyżej wspomnianych epok

Ocena:
19/20
Teza: Odmienność pojmowania koncepcji człowieczeństwa w średniowieczu i renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odzwierciedla temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych utworach współczesnych

Ocena:
19/20
Teza: Sprowadzenia człowieka do przedmiotu na przykładzie literatury wojennej oraz „Kartoteki” Tadeusza Różewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza trudny i niejednoznaczny problem. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Synteza losu polskiego XIX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cechy wspólne poszczególnych postaci, a typowy polski los bohatera XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo losów Polaków istniejących w XIX wieku na kartach literatury oraz udowadnia niemożliwość przedstawienia syntezy polskiego losu.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Rola doświadczeń życiowych w kształtowaniu człowieka. Przestaw na przykładzie wybranych utworów literackich i filmów

Ocena:
18/20
Teza: Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ciekawa teza uargumentowana na przykładach literackich i filmowym.

Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno psychologia, jak i literatura próbują zgłębić psychikę człowieka. Jednak nigdy nie będzie poznana w pełni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje temat. Kolejne argumenty dobrana poprawnie. Ciekawa literatura.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ocena:
17/20
Teza: Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać dobre cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, opisująca kilka z wielu negatywnych cech człowieka. Poprawna bibliografia.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Moralność człowieka poddana próbie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
16/20
Teza: We wszystkich utworach można znaleźć motyw moralności. Niekiedy bohaterowie stają przed wyborem i tylko od ich etycznego kodeksu zależy, jaką drogą pójdą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera kilka usterek językowych. Teza poprawnie uargumentowana.

Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Ocena:
16/20
Teza: Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów, a poprzez to kondycję sobie współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Zawiera niezbędne argumenty do udowodnienia tezy. Poprawna bibliografia.