Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw człowieka


Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Psychologia to nauka próbująca zgłębić tajniki duszy. Literatura, z kolei, to jedna z gałęzi sztuki, która bardzo często porusza problem ludzkiej psychiki. Człowiek i jego czyny od zawsze przedstawiane były w dziełach literackich. Uważam jednak, iż istota ludzka nigdy nie będzie poznana w pełni. Świadczy o tym fragment wiersza Jerzego Lieberta: „..uczę się ciebie i uczę; i wciąż cię jeszcze nie umiem..”

Początek XX wieku przyniósł wiele zmian. Był to czas rozwoju psychologii - ważną rolę w tej dziedzinie odegrał Zygmunt Freund - twórca psychoanalizy. Jego koncepcja opiera się na przekonaniu o złożoności ludzkiej psychiki i tłumaczy funkcjonowanie człowieka działaniem czynników podświadomych. Teoria ta wywarła silny wpływ na XX-wieczną literaturę. Powstała wówczas proza psychologiczna. Pojawiła się tendencja określana mianem psychologizmu. Jednakże stanowisko to nie było całkiem nowe. Po raz pierwszy sformułowane zostało już w XIV wieku przez średniowiecznego teologia i filozofa Ockhama Wilhelma. Jako indywidualista twierdził on, że wszelki byt jest jednostkowy i konkretny, więc patrzeć na niego należy w sposób bardziej szczegółowy. Choć psychologizm końca XIX-ego wieku stanowił tylko odrodzenie średniowiecznego, to ujawnił się w sposób tak silny, iż przeniknął do literatury, zdobywając sobie stałe miejsce w twórczości literackiej następnych okresów.. Odtąd wysiłek wielu pisarzy zmierzał do odtworzenia przeżyć wewnętrznych, ukrytych motywacji czy kompleksów bohatera. Psychologizm zatem, ma na celu lepsze rozumienie działań postaci. Istotnym i częstym elementem prozy psychologicznej jest przedstawienie zdarzeń w sposób zależny od odczuć bohatera, nie zaś od chronologii. Powieść psychologiczna posługuje się w narracji mową pozornie zależną, monologiem wewnętrznym.

Uznaje się, że pierwszą tego typu powieścią jest cykl Marcela Prousta „W poszukiwaniu straconego czasu”. Za cel w swoimi dziele autor postawił poznanie ludzkiej jaźni. Główny bohater utworu to Marcel - człowiek rozczarowany życiem, poszukujący jego sensu. Wybawienie znajduje z chwilą podjęcia działania. Akt twórczy, na jaki się decyduje, to napisanie powieści. Literatura pozwala mu odzyskać wspomnienia, a tym samym utracony czas. W „Czasie odnalezionym” bohater odkrywa prawdę, że „..rzeczywistość tworzy się tylko w pamięci”. Zastosowana w powieści retrospekcja pozwala Marcelowi określić się poprzez własne wspomnienia. W swoim dziele Proust zawarł mnóstwo odwołań do sztuki- jest zatem pisarzem kultury. Jan Błoński w eseju pt: „Widzieć jasno w zachwyceniu” napisał na ten temat: „Proust…nasycił swe utwory obrazami twórczej działalności człowieka”.

„Bowaryzm” to postawa życiowa charakterystyczna dla Emmy Rogalt - głównej bohaterki XIX-wiecznej powieści Gustawa Flauberta „Pani Bovary”. Cechy bowaryzmu to emocjonalne podejście do życia - sentymentalizm, rozbuchana wyobraźnia i nieumiejętność pogodzenia się z rzeczywistością, taką jaka jest. Emma to wrażliwa, młoda kobieta, która jednak pragnie od życia znacznie więcej, niż może dostać. Marzą jej się wielkie romanse i uniesienia. Uwielbia otaczać się pięknymi i drogimi przedmiotami, na które trwoni zarobki męża- poczciwego, kochającego- ale naiwnego Karola. Spełniania Emma szuka w ramionach kolejnych kochanków, jednakże poczucia trwałego szczęścia nie osiąga. To, oraz fakt bankructwa, w jakie wpędziła rodzinę, doprowadziło bohaterkę do samobójstwa.

Sam Flaubert ukazując Emmę w sposób obiektywny, nie ocenił jej. Według mnie jest to przedstawienie kobiety nieszczęśliwej, która nie potrafi żyć sama ze sobą. Myślę jednak, że wziąwszy pod uwagę niektóre z jej odczuć i pobudek, da się je zrozumieć. Spojrzeć ja nią można przecież nie tylko przez pryzmat złych uczynków, jakich się dopuściła. Emma to jednostka mająca odwagę ubiegać się o własne szczęście. Żyła w nieprzystającym do jej potrzeb miejscu i stanie społecznym. Flaubert dokonał drobiazgowego studium psychologicznego kobiety z prowincji, która nie potrafi pogodzić romantycznych ideałów z nudną egzystencją w małym miasteczku. Ucieczka od prozaicznego świata w sferę ułudy wynika z poczucia niedosytu życia. Na podstawie „Pani Bovary” widać, że zazwyczaj kończy się ona bolesnym rozczarowaniem.

„Cudzoziemka” to powieść o ostatnim dniu życia głównej bohaterki - Róży Żabczyńskiej, która, wspominając przeszłość, próbuje zrozumieć siebie i swoje nieudane życie. Fakt ten sprawia, że akcja utworu przypomina wizytę u psychoanalityka. Najważniejszą funkcję w „Cudzoziemce” pełnią dygresje, przekształcające się jakby w osobne opowieści. Wspomnienia wywoływane nagłymi skojarzeniami, na widok jakiegoś przedmiotu - stanowią klucz do zrozumienia charakteru Róży. Zniknęła nadrzędna rola narratora. W ukazywaniu świata przedstawionego dominuje perspektywa bohaterki, czyli jest to narracja personalna. Pierwsze, wtrącone w powieści wspomnienie dotyczy wydarzenia stosunkowo nieodległego w czasie, kiedy to bohaterka wspólnie z córką kupowała sweter. Scena ta uwidacznia kompleks wieku Róży. Zarysowuje się tu również tak ważny dla tej powieści konflikt między matką a córką. Kolejne przypomnienia dotyczą relacji Róży z synem. Objawiają podłoże zaborczej, niszczycielskiej miłości matki. Te i inne scenki przesuwają się w pamięci Róży w czasie oczekiwania na córkę. Co ciekawe - najczęściej są to wydarzenia przykre - pogłębiające rozdźwięk między bohaterką a jej otoczeniem, lecz sprawiają jej złośliwą satysfakcję Róża żyje w przekonaniu, iż w młodości spotkała ją krzywda; na co składa się zarówno doświadczenie niespełnionej miłości jak i poczucie swoistej „cudzoziemskości” i samotności. Jest histeryczką. W psychologii histeria jest jedną z odmian nerwicy; charakteryzuje się takimi cechami jak przesada, skupienie uwagi na sobie, teatralność zachowań czy nadmierna sugestywność. Bohaterka okazuje się osobą pełną kompleksów i nie w pełni uświadomionych barier emocjonalnych, które uniemożliwiają jej osiągnięcie życiowej satysfakcji i szczęścia. Przez swoje zachowanie staje się dla rodziny źródłem utrapienia. Utwór uwagę zwraca przede wszystkim na poczucie obcości, które w perspektywie egzystencjalnej traktuje człowieka jako zawsze skazanego na samotność i niezrozumienie. Motywów ludzkiego działania autorka nie upatruje w warunkach ekonomicznych, ale w predyspozycjach psychicznych.

W „Granicy”, Nałkowska ukazuje skomplikowanie ludzkiej psychiki. Trudno uchwycić jedną zamkniętą prawdę o człowieku. Zmieniamy się w zależności od innych ludzi, zdarzeń, okoliczności czy miejsca, w którym żyjemy. Przekonanie to zauważyć można już w dzienniku pisarki, w którym przekonuje: „Ludzie się zmieniają, przez tło dni przesuwają się jak ruchomy, poplątany fresk”.

Główny bohater powieści - Zenon Ziembiewicz z początku zniesmaczony otaczającym go światem, wierzył, że uda mu się ten świat zmienić. Jednak to rzeczywistość zmieniła jego kusząc pozycją społeczną, pieniędzmi i dogodnym życiem. Zenon stał się jednostką zdegenerowana moralnie. Paradoksalnie- odtąd był takim, jak ci, którymi przedtem gardził. Ukazany zostaje tu swoisty „kompleks boleborzański”. Obraz ten sugeruje, ze człowiek powinien pozostać wiernym sobie i swoim ideałom. Ten sam przekaz zawarł Herbert w słowach wiersza „Pan Cogito”- „..bądź wierny, idź”. Nałkowska, ukazując postać Zenona stawia pytanie o to, jaki człowiek jest naprawdę czy jest taki, za jakiego sam się uważa, czy może raczej taki, za jakiego uznają go inni. Autorka swoje zdanie przedstawia posługując się postacią głównego bohatera, który uświadomiwszy sobie własne błędy dochodzi do wniosku, że „jest się takim, jak myślą ludzie, nie takim, jak myślimy o sobie my....”. Zofia Nałkowska poprzez „Granicę ” uczy niepoznawalności człowieka.

Gustaw Herling- Grudziński w „Innym świecie” ludzką psychikę ukazuje w sytuacjach ekstremalnych. Daje do zrozumienia, iż człowiek nigdy nie może mieć pewności jak się zachowa w trudnej sytuacji. Obozowa rzeczywistość sprawiała, ze ludzie zachowywali się różnie - gdyż „człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach”. Przedstawione w „Innym świecie” zniewolenie często doprowadzało więźniów do zezwierzęcenia, odrzucenia zasad moralnych czy popadnięcia szaleństwa, ale byli i tacy, którzy potrafili to przezwyciężyć - do końca wierząc w miłość, przyjaźń i godność. A zatem Grudziński pokazuję, że istota ludzka może być silna również i w tak tragicznych warunkach. Literatura łagrowa ukazująca apokaliptyczne doświadczenia drugiej wojny światowej udowadnia, że człowiek będący np. w łagrze skazany został na nieodwracalne zmiany w psychice.

Dzieła literackie zgłębiają i analizują ludzką psychikę. Z omówionych utworów wyłania się wniosek o „niesterowności” ludzkiej egzystencji. Każdy człowiek - jako jednostka indywidualna - ma inną wrażliwość, inny system wartości i inne predyspozycje psychiczne - a zatem inaczej reaguje na określone sytuacje. Myślę, że Joseph Conrad miał rację stwierdzając „Człowiek jest zdumiewający…”, podobnie jak Wisława Szymborska, której słowa w wierszu „Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej” brzmią „..tyle wiemy o sobie, na ile nas sprawdzono…” Człowiek jako jednostka wyjątkowa nader często wymyka się z wszelkiego rodzaju ram i schematów.

strona:    1    2    3    4  





Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Nietypowy sukces człowieka – heroizm w walce ze złem, cierpieniem, własnymi słabościami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na dobrze dobranych lekturach.

Człowiek i jego zmaganie z losem. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zmagania z losem jako główny motor kształtowania światopoglądu i charakteru człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco przedstawia zmagania człowieka z losem. Przejrzysta kompozycja, ciekawe wnioski.

Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek zbudowany jest z przeciwności, w tym całe jego dramatyczne bogactwo i urok” - Jalu Kurek

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odpowiada tematowi. Ciekawe przykłady literackie, dobry styl wypowiedzi.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Walka człowieka z przeciwnościami losu. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność bohaterów literackich i filmowych, którym los nie oszczędził przykrych doświadczeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie napisana, oparta na niebanalnych przykładach filmowych. Pozostałe lektury przedstawione zostały poprawnie.

Jakiej wiedzy o człowieku dostarczyły ci poznane utwory literackie? Odpowiedz na podstawie wybranych przykładów z literatury XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni pisarze odkrywają przed czytelnikiem ponadczasowe prawdy o człowieku i jego człowieczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób odkrywa literackie prawdy o człowieku. Bogata bibliografia.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Indywidualizm - wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności... Oceń postawę wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Różne przyczyny indywidualizmu na podstawie losów wybranych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, w pełni realizuje temat, odnosząc się do wszelkich rodzajów indywidualizmu.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Przedstaw i omów portret człowieka współczesnego, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna literatura ukazuje zdecydowanie negatywny obraz jednostki ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała i wielowątkowa.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Pan i sługa w literaturze. Przedstaw różne realizacje tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Pan i sługa mogą mieć różne oblicza, ale najważniejszą ich cechą jest wzajemna więź i wierność sługi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dopracowana. Umiejętnie wyciągnięte wnioski.

Odkrywanie tajemnic ludzkiej psychiki w literaturze i sztuce okresu schyłku XIX i początku XX w. Przybliż temat, analizując wybrane dzieła.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka są zwierciadłem epoki, mogą odkrywać przed odbiorcą tajemnice ludzkiej psychiki. Bez wątpienia literatura i sztuka przełomu wieków XIX i XX skupiają w sobie dwa powyższe twierdzenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na nietuzinkowych lekturach. Przemyślana kompozycja i wnioski.

Człowiek w poszukiwaniu innych światów. Na podstawie wybranych tekstów literackich, malarskich i filmowych scharakteryzuj wykreowaną rzeczywistość i ukaż jej funkcje.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzie od zarania dziejów wierzyli, że ich pobyt na ziemi nie jest jedyną i ostateczną formą egzystencji. Wierzyli, że jest gdzieś furtka prowadząca w nikomu nieznane, tajemnicze miejsca – inne światy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób realizuje temat. Różnorodne przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Literatura wyrazem pesymistycznego, czy optymistycznego widzenia natury człowieka. Omów w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: W każdym człowieku znajdują się pokłady dobra, ale silne są także zasoby zła.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana prezentacja oparta na ciekawych przykładach. Trafne wnioski.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Portret psychologiczny bohaterów. Omów na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Psychologiczne portrety trojga bohaterów prozy XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie charakteryzuje troje bohaterów literackich. Dojrzały wstęp oraz wnioski.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat pokazując złożoność problemu.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Nie jest możliwa obiektywna ocena zachowań człowieka w sytuacji zagrożenia życia. Gdy nasze podstawowe potrzeby fizjologiczne i psychiczne nie są zaspokojone nie potrafimy normalnie funkcjonować i odzywają się w nas instynkty zwierzęce.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat potraktowany poważnie. Przytoczone argumenty udowadniają w pełni tezę.

Poszukiwanie przez bohaterów literackich prawdy o życiu i sobie samym. Przedstaw na podstawie wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Doświadczenia życiowe są siłą sprawczą wielkich zmian w życiu nie tylko w odniesieniu do postaci wykreowanych na kartach powieści, ale także do autorów poszczególnych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, dokładnie realizuje założenia tematu. Poprawny styl i język wypowiedzi.

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie - jak żyć? Odwołaj się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku dostarcza nam coraz więcej postaci walczących z przeciwnościami losu, zmagających się z samym sobą, rozdartych, „szukających własnego ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, doskonale łączy z sobą poszczególne lektury. Poprawny język.

Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o dojrzałości autora. Lekkość poruszania się po obszarze kultury. Ciekawe lektury.

Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

Ocena opisowa nauczyciela: Mądra i przemyślana praca. Standardowe odwołania do literatury. Poprawna kompozycja.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Jednostka wobec zbiorowości. Rozważ problem, odwołując się do przykładów z dwóch różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różne postrzeganie misji społecznych i narodowych przez bohaterów dwóch kontrastujących ze sobą epok – magicznego romantyzmu i racjonalnego pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Zawiera pełną bibliografię i plan pracy.

Koncepcja człowieka w literaturze średniowiecza i renesansie. Przeanalizuj na przykładzie wybranych tekstów wyżej wspomnianych epok

Ocena:
19/20
Teza: Odmienność pojmowania koncepcji człowieczeństwa w średniowieczu i renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odzwierciedla temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych utworach współczesnych

Ocena:
19/20
Teza: Sprowadzenia człowieka do przedmiotu na przykładzie literatury wojennej oraz „Kartoteki” Tadeusza Różewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza trudny i niejednoznaczny problem. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Synteza losu polskiego XIX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cechy wspólne poszczególnych postaci, a typowy polski los bohatera XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo losów Polaków istniejących w XIX wieku na kartach literatury oraz udowadnia niemożliwość przedstawienia syntezy polskiego losu.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Rola doświadczeń życiowych w kształtowaniu człowieka. Przestaw na przykładzie wybranych utworów literackich i filmów

Ocena:
18/20
Teza: Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ciekawa teza uargumentowana na przykładach literackich i filmowym.

Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno psychologia, jak i literatura próbują zgłębić psychikę człowieka. Jednak nigdy nie będzie poznana w pełni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje temat. Kolejne argumenty dobrana poprawnie. Ciekawa literatura.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ocena:
17/20
Teza: Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać dobre cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, opisująca kilka z wielu negatywnych cech człowieka. Poprawna bibliografia.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Moralność człowieka poddana próbie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
16/20
Teza: We wszystkich utworach można znaleźć motyw moralności. Niekiedy bohaterowie stają przed wyborem i tylko od ich etycznego kodeksu zależy, jaką drogą pójdą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera kilka usterek językowych. Teza poprawnie uargumentowana.

Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Ocena:
16/20
Teza: Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów, a poprzez to kondycję sobie współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Zawiera niezbędne argumenty do udowodnienia tezy. Poprawna bibliografia.