Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw człowieka


Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Patrząc z perspektywy współczesnego człowieka, można zastanawiać się czy w dzisiejszym świecie funkcjonuje coś takiego jak ideał, idealiści. Starożytni mawiali - „ O tempora, o mores” co oznacza „O czasy, o obyczaje”. Dziś mówi się bardzo dużo o pokoleniu JP II (pokolenie Jana Pawła II),o metamorfozach jakie nastąpiły w młodych ludziach pod wpływem słów, myśli i czynów papieża Polaka. Niewątpliwie tak jest, tylko na ile te idee głoszone przez tego wielkiego człowieka będą funkcjonowały za lat kilka czy kilkanaście. I choć na co dzień obserwujemy znieczulicę ludzką, egoizm i nihilizm, myślę, że nie brak ludzi, którzy gotowi są poświęcić się dla idei i na przekór wszystkim i wszystkiemu realizować swoje pragnienia, pomysły i pasje.

Co prawda, patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój, a w skrajnych przypadkach uniemożliwiają i potępiają ten przejaw. Z drugiej jednak strony nawet w najbardziej niesprzyjających warunkach bohaterowie literaccy potrafią wybierać istotne dla siebie wartości i decydować o kształcie swojego życia czego istotę doskonale odzwierciedlają słowa Aleksandra Camusa - „aby istnieć człowiek musi się buntować” czy powszechnie znana myśl naszego wieszcza (Adama Mickiewicza) „miej serce i patrzaj w serce”. Również Wisława Szymborska w wierszu „Życie na poczekaniu” wskazuje, że nasza egzystencja przypomina improwizację, ponieważ jesteśmy „kiepsko przygotowani do zeszytu życia”. Poetka jednak nie utwierdza nas w przekonaniu, ze skazano nas na bycie marionetkami - choć ciągle zaskakuje nas los.

Czym więc jest owa idea, a kim idealista? Zaglądając do „Małego słownika języka polskiego” czytamy, że idea to: odzwierciedlenie, odbicie fragmentu rzeczywistości w świadomości ludzkiej, myśl przewodnia, twórcza, kierownicza, stanowiąca cel dążeń; pomysł, koncepcja. Czy to oznacza więc, że człowiek wpisany był i jest nierozerwalnie w czasy kiedy przyszło mu żyć? Czytając dalej znajdujemy kolejną definicję idealisty. Idealista to człowiek kierujący się w postępowaniu wzniosłymi zasadami, zdolny do poświęceń dla dobra ogólnego, marzyciel. Czy w takim razie taka jednostka wiodła żywot niczym Dyzio Marzyciel czy raczej niczym Chrystus znając swoje przeznaczenie świadomie i bez sprzeciwu poświęcała się celom wyższym?

Jeden z bohaterów literatury średniowiecznej - Aleksy, bohater tekstu „Legenda o świętym Aleksym” w imię wyższych celów, w imię Boga, wyrzeka się majątku, wysokiego urodzenia oraz szczęścia osobistego i opuszcza dom oraz żonę by udać się na tułaczkę. I choć jego postawa może wydawać się naturalna, bo odzwierciedlała ideały epoki, z całą pewnością jest to przykład bohatera, który od początku do końca świadomie dąży do jasno określonego celu. Skazuje siebie na poniewierkę, staje się pątnikiem, żebrakiem, a jego „egoistyczne” dążenia zostają nagrodzone w życiu pozagrobowym. W tym przypadku wierność sobie podyktowana jest wielka miłością do Boga. To świat, życie doczesne, błękitna krew stają się piętnem z którym przychodzi się zmagać „mężowi bożemu”. Czy więc praca nad sobą, nad swoimi słabościami jest gwarantem sukcesu, a na końcu czekają laury i fanfary? Człowiek od początku świata poddawany był próbom, czyhały na niego różne pokusy, ale to rozum i świadomość popełnianych błędów jak również umiejętność obserwacji rzeczywistości dawały mu siłę i wiarę w lepsze jutro. Taką moc postrzegania i chęć pomocy miał jeden z tytanów - Prometeusz, który podjął walkę z Zeusem, kiedy ten postanowił zniszczyć ludzkie plemię i stworzyć nowe. Wówczas tytan podarował ludziom ogień i nauczył ich wielu kunsztów. I nie byłoby w tym nadzwyczajnego, w końcu był to raczej naturalny odruch, jednak hardość, niesamowita duma ze swych darów dla ludzi i brak pokory wobec naczelnego boga zwracają szczególną uwagę. Nie bez powodu, a z wielką skromnością wyzna Prometeusz Okeanidom „dobrowolnie, dobrowolnie zbłądziłem” co wywoła ogromne zdumienie, a współmierna do zasług kara, podkreśli tylko sensowność dążeń tytana, który świadomy kary za sprzyjanie ludziom jest mimo wszystko dumny i napawa się swym cierpieniem. O ile jednak Prometeusz swoje życie i wieczność poświęcił dla innych, a jego cierpienie stało się symbolem o tyle inny bohater mitologii - Odyseusz reprezentuje zupełnie inną postawę. Ten wszystko podporządkował życiu rodzinnemu, a niezłomność jego żony Penelopy stała się symbolem wierności.

Czym w takim razie jest wierność i skąd się bierze? Z psychologicznego punktu widzenia wierność czemuś - komuś to życie w zgodzie z sobą, z innymi, z otaczającym światem. To harmonia wypływająca z mniejszej lub większej świadomości straty lub zysku, będąca istotą życia. W przypadku Odyseusza i Penelopy, mamy do czynienia z ludźmi z krwi i kości, którzy wystawieni na próbę przez czas, odległość, udowadniają, że miłość wszystko zwycięży, a szczęścia rodzinnego nic i nikt nie jest w stanie zburzyć. Tym razem problem trudu wierności sobie ukazany jest w sposób naturalny i życiowy, choć niepozbawiony pewnej dozy baśniowości. Czy obecnie nie możemy bowiem patrzeć na współczesne kobiety jak na Penelopy, żony, czekające na męża pracującego poza granicami kraju, który planował wyjechać na chwilę, a tymczasem realia okazały się inne i przyszło zostać dłużej? Czy współcześni Odyseusze nie są tułaczami zmuszonymi porzucić rodzinę?

Z filozoficznego punktu widzenia człowiek jest mikroskopijną cząsteczką kosmosu, ale dzieje jego wskazują, że potrafi siłą swego umysłu i pracą rąk zmienić oblicze świata oraz uczynić sobie „ziemię poddaną”. Wynalazł koło i zbudował elektrownię atomową. Wzniósł katedrę Notre-Dame i skonstruował prom kosmiczny, wymyślił demokrację i sklonował ssaka.

Jak zakłada Platon świat został stworzony przez Demiurga, który każdemu człowiekowi wyznaczył określoną rolę i wyreżyserował jego życie. Tymczasem codzienność jest bardziej skomplikowane. Los bywa złośliwy i nie zawsze sprzyja ludziom wystawiając nas na ciężkie próby. Dowodem na to jest postawa dwóch kobiet, z których jedna stała się kowalem własnego losu, a druga przegrała swoje życie - Justyny Orzelskiej i Marty Korczyńskiej. Te dwie bohaterki nakreślone ręką Elizy Orzeszkowej w utworze „Nad Niemnem” reprezentują zgoła odmienne postawy, a jednak bardzo bliskie sobie. Marta niegdyś zakochana w zubożałym szlachcicu nie wytrzymała presji środowiska, wystraszyła się codzienności na wsi i poległa w walce ze swoimi lękami. Tymczasem Justyna, uboga krewna Korczyńskich, sama podjęła walkę o swoje szczęście i przyszłość. Nie straszny jej był mezalians z ubogim chłopem, sama stawiła czoło w początkowym „starciu” z bliskimi, krewnymi i przyjaciółmi krewnych. Zaufała własnemu sercu, głosowi rozsądku kierowanemu wielkim i czystym uczuciem. Jej trud się opłacił. Co prawda nie wiadomo jak potoczyły się dalsze losy państwa Bohatyrowiczów jednak życzliwość Witolda Korczyńskiego i wielkie słowa uznania ze strony Andrzeja Korczyńskiego, który wręcz przyklasnął temu małżeństwu, stanowią bardzo budujący i optymistyczny happy end. Tym razem owa per aspera ad astra - droga przez trudy do gwiazd powiodła się, a wielkie nadzieje zostały spełnione.

Podobnie rzecz się miała z innym bohaterem - Andrzejem Kmicicem, który umiał w wirze wydarzeń dziejowych i osobistych perypetii odnaleźć własną drogę. I choć historia rzadko sprzyja ludziom i raczej nie pozwala im decydować o swoim życiu tym razem wielość doświadczeń, gruntowna metamorfoza z pieniacza w żołnierza i obrońcę najwyższych cnót wzięła górę. To właśnie wewnętrzna ewolucja: za sprawą sytuacji dziejowej i ogromne męstwo, odwaga jak również determinacja w dążeniu do celu zostały nagrodzone. To właśnie owe wielkie błędy uczynione przez Kmicica zostały zmazane bohaterskimi czynami Babinicza, a przywrócony honor i odzyskane uczucie ukochanej Oleńki Bilewiczówny stanowią o wartości człowieka.

Czy jednak sama determinacja, szczere chęci i konsekwencja w dążeniu do celu wystarczą by zagwarantować sobie szczęście i sukces? Jest rzeczą oczywistą, że każdy człowiek postępuje tak, jak nakazuje mu własne sumienie. Każdy ma swoje priorytety, które zazwyczaj sprowadzają się do banalnie brzmiących sloganów - miłość, wierność, lojalność, jednak jakże trudnych do zrealizowania zasad.

Przekonał się o tym bohater tekstu Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” doktor Tomasz Judym, który w imię walki z niesprawiedliwością i krzywdą ludzką poświęcił rodzinę, miłość i szczęście. Jego postawę determinował przede wszystkim jego system wartości moralnych i wewnętrzny nakaz sumienia - ja dla świata. Co prawda bohater jest wolny od ograniczeń narzucanych przez świat zewnętrzny jednak wewnętrzna walka i gonitwa myśli wymusza takie, a nie inne działanie lekarza, który sam wywodząc się z nizin społecznych po latach upokorzeń i wyrzeczeń zdobywa zawód, który ma mu umożliwić niesienie pomocy ludziom potrzebującym. Doktor Judym napotyka te same przeszkody, które złamały jego kolegę, doktora Obareckiego z „Siłaczki”. Tymczasem mimo wielu przeciwności losu syn warszawskiego szewca nie poddaje się i usiłuje walczyć do końca za cenę miłości. Jak głosił święty Augustyn na świecie jest tyle zła, ponieważ brakuje dobra. Dlatego, podobnie jak Budda czy Hiob, oraz wielu innych stał się jednym z poszukujących odpowiedzi na pytania dotyczące istnienia zła w świecie, zwłaszcza tego popełnianego, zupełnie świadomego.

Jak zaświadcza literatura z tą świadomością u człowieka na przestrzeni dziejów różnie bywało, czego dowodem postawa dwóch Ikarów - mitologicznego, który zafascynowany lataniem zatracił się tak bardzo w swoich pragnieniach i oderwał od rzeczywistości, iż przypłacił to życiem i tytułowego bohatera opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza, który przez głupotę – zaczytanie - pada ofiarą gestapo.

Zwracając uwagę na powyższy wachlarz postaw, można stwierdzić, iż jak dowodzi literatura na przestrzeni wieków niemało było bohaterów, którzy wierni swojej idei poświęcali życie, a ich misja, pasja, determinacja i przekonanie o słuszności pozwalają patrzeć na nich jak na postacie pozytywne. Ludzie ci wzbudzają szacunek, a ich wartości i priorytety: Bóg, dobro ogółu, szczęście rodzinne, ojczyzna są godne naśladowania i mają wartość uniwersalną. Co prawda nie na każdego z bohaterów na końcu drogi czekała nagroda za indywidualizm i oryginalność myślenia i postępowania. Jednak jak pisał Horacy „nie wszystek umrę”, a to jest chyba największa nagroda, nawet jeśli spotyka tylko bohaterów literackich.

strona:    1    2    3    4    5  





Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Nietypowy sukces człowieka – heroizm w walce ze złem, cierpieniem, własnymi słabościami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na dobrze dobranych lekturach.

Człowiek i jego zmaganie z losem. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zmagania z losem jako główny motor kształtowania światopoglądu i charakteru człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco przedstawia zmagania człowieka z losem. Przejrzysta kompozycja, ciekawe wnioski.

Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek zbudowany jest z przeciwności, w tym całe jego dramatyczne bogactwo i urok” - Jalu Kurek

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odpowiada tematowi. Ciekawe przykłady literackie, dobry styl wypowiedzi.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Walka człowieka z przeciwnościami losu. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność bohaterów literackich i filmowych, którym los nie oszczędził przykrych doświadczeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie napisana, oparta na niebanalnych przykładach filmowych. Pozostałe lektury przedstawione zostały poprawnie.

Jakiej wiedzy o człowieku dostarczyły ci poznane utwory literackie? Odpowiedz na podstawie wybranych przykładów z literatury XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni pisarze odkrywają przed czytelnikiem ponadczasowe prawdy o człowieku i jego człowieczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób odkrywa literackie prawdy o człowieku. Bogata bibliografia.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Indywidualizm - wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności... Oceń postawę wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Różne przyczyny indywidualizmu na podstawie losów wybranych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, w pełni realizuje temat, odnosząc się do wszelkich rodzajów indywidualizmu.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Przedstaw i omów portret człowieka współczesnego, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna literatura ukazuje zdecydowanie negatywny obraz jednostki ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała i wielowątkowa.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Pan i sługa w literaturze. Przedstaw różne realizacje tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Pan i sługa mogą mieć różne oblicza, ale najważniejszą ich cechą jest wzajemna więź i wierność sługi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dopracowana. Umiejętnie wyciągnięte wnioski.

Odkrywanie tajemnic ludzkiej psychiki w literaturze i sztuce okresu schyłku XIX i początku XX w. Przybliż temat, analizując wybrane dzieła.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka są zwierciadłem epoki, mogą odkrywać przed odbiorcą tajemnice ludzkiej psychiki. Bez wątpienia literatura i sztuka przełomu wieków XIX i XX skupiają w sobie dwa powyższe twierdzenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na nietuzinkowych lekturach. Przemyślana kompozycja i wnioski.

Człowiek w poszukiwaniu innych światów. Na podstawie wybranych tekstów literackich, malarskich i filmowych scharakteryzuj wykreowaną rzeczywistość i ukaż jej funkcje.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzie od zarania dziejów wierzyli, że ich pobyt na ziemi nie jest jedyną i ostateczną formą egzystencji. Wierzyli, że jest gdzieś furtka prowadząca w nikomu nieznane, tajemnicze miejsca – inne światy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób realizuje temat. Różnorodne przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Literatura wyrazem pesymistycznego, czy optymistycznego widzenia natury człowieka. Omów w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: W każdym człowieku znajdują się pokłady dobra, ale silne są także zasoby zła.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana prezentacja oparta na ciekawych przykładach. Trafne wnioski.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Portret psychologiczny bohaterów. Omów na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Psychologiczne portrety trojga bohaterów prozy XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie charakteryzuje troje bohaterów literackich. Dojrzały wstęp oraz wnioski.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat pokazując złożoność problemu.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Nie jest możliwa obiektywna ocena zachowań człowieka w sytuacji zagrożenia życia. Gdy nasze podstawowe potrzeby fizjologiczne i psychiczne nie są zaspokojone nie potrafimy normalnie funkcjonować i odzywają się w nas instynkty zwierzęce.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat potraktowany poważnie. Przytoczone argumenty udowadniają w pełni tezę.

Poszukiwanie przez bohaterów literackich prawdy o życiu i sobie samym. Przedstaw na podstawie wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Doświadczenia życiowe są siłą sprawczą wielkich zmian w życiu nie tylko w odniesieniu do postaci wykreowanych na kartach powieści, ale także do autorów poszczególnych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, dokładnie realizuje założenia tematu. Poprawny styl i język wypowiedzi.

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie - jak żyć? Odwołaj się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku dostarcza nam coraz więcej postaci walczących z przeciwnościami losu, zmagających się z samym sobą, rozdartych, „szukających własnego ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, doskonale łączy z sobą poszczególne lektury. Poprawny język.

Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o dojrzałości autora. Lekkość poruszania się po obszarze kultury. Ciekawe lektury.

Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

Ocena opisowa nauczyciela: Mądra i przemyślana praca. Standardowe odwołania do literatury. Poprawna kompozycja.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Jednostka wobec zbiorowości. Rozważ problem, odwołując się do przykładów z dwóch różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różne postrzeganie misji społecznych i narodowych przez bohaterów dwóch kontrastujących ze sobą epok – magicznego romantyzmu i racjonalnego pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Zawiera pełną bibliografię i plan pracy.

Koncepcja człowieka w literaturze średniowiecza i renesansie. Przeanalizuj na przykładzie wybranych tekstów wyżej wspomnianych epok

Ocena:
19/20
Teza: Odmienność pojmowania koncepcji człowieczeństwa w średniowieczu i renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odzwierciedla temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych utworach współczesnych

Ocena:
19/20
Teza: Sprowadzenia człowieka do przedmiotu na przykładzie literatury wojennej oraz „Kartoteki” Tadeusza Różewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza trudny i niejednoznaczny problem. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Synteza losu polskiego XIX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cechy wspólne poszczególnych postaci, a typowy polski los bohatera XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo losów Polaków istniejących w XIX wieku na kartach literatury oraz udowadnia niemożliwość przedstawienia syntezy polskiego losu.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Rola doświadczeń życiowych w kształtowaniu człowieka. Przestaw na przykładzie wybranych utworów literackich i filmów

Ocena:
18/20
Teza: Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ciekawa teza uargumentowana na przykładach literackich i filmowym.

Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno psychologia, jak i literatura próbują zgłębić psychikę człowieka. Jednak nigdy nie będzie poznana w pełni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje temat. Kolejne argumenty dobrana poprawnie. Ciekawa literatura.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ocena:
17/20
Teza: Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać dobre cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, opisująca kilka z wielu negatywnych cech człowieka. Poprawna bibliografia.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Moralność człowieka poddana próbie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
16/20
Teza: We wszystkich utworach można znaleźć motyw moralności. Niekiedy bohaterowie stają przed wyborem i tylko od ich etycznego kodeksu zależy, jaką drogą pójdą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera kilka usterek językowych. Teza poprawnie uargumentowana.

Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Ocena:
16/20
Teza: Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów, a poprzez to kondycję sobie współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Zawiera niezbędne argumenty do udowodnienia tezy. Poprawna bibliografia.