Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw człowieka


Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Czym jest literatura? Dla mnie samej nie jest to jedynie źródło refleksji, czy sposób poszukiwania prawdy o świecie. Dla mnie literatura jest odzwierciedleniem epoki w której powstała. Obrazem tego co odgrywało główną rolę w danym czasie, tym co dla ludzi było najwyższą wartością. A więc „czymże jest człowiek?” te pytanie Williama Szekspira skłaniają do refleksji na temat postawy człowieka, jego misji życiowej. Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów. Postaram się zaprezentować wizje upadku człowieka na przestrzeni różnych epok. Zacznę od analizy utworów w porządku chronologicznym.

Swoje rozważania pragnę rozpocząć od dramatu Williama Szekspira pt. „Makbet”. Tytułowy bohater podczas powrotu ze zwycięskiej wojny z Norwegami spotyka trzy czarownice. Te zaś przepowiadają mu najpierw otrzymanie tytułu tana Kawdoru, następnie objęcie tronu. Początkowo bohater nie może w to uwierzyć. Gdy wraca do domu, na powitanie wychodzą panowie Szkoccy i oznajmiają mu, że król mianuje go tanem Kawdoru, gdyż poprzedni dopuścił się zdrady wobec kraju. To sprawia, że Makbet zaczyna wierzyć w przepowiednie napotkanych czarownic. Wraca do domu i dzieli się z żoną swymi myślami. Gdy król gości w domu Makbeta, lady Makbet sprytnie obmyśla plan jak się go pozbyć. Namawia męża do mordu na królu, by ten mógł zostać jego następcą. Ten ulega namowom żony i zabija Dunkana. Obejmuje królewski tron i od tej pory jego życie diametralnie się zmienia. Nie tylko jest królem, rządzi krajem, ale też dręczą go wyrzuty sumienia. Nie może już spokojnie spać, gdyż ciągle widzi przed oczami zbrodnię, której się dopuścił. Ta pierwsza dokonana przez niego zbrodnia sprawia, że z wzorowego rycerza szkockiego przeistacza się w mordercę żądnego krwi i władzy. Zbrodnia początkowo była dla niego zupełnie abstrakcyjna, jednak pod wpływem żony dopuszcza się jej i to zapoczątkowało szereg jego niepowodzeń.

Zostaje wplątany w łańcuch kolejnych zbrodni, z obawy przed ujawnieniem się tej pierwszej. Dręczą go koszmary, nachodzą zjawy, ma przewidzenia. Samą lady Makbet ogarnia szaleństwo. Popada w obłęd. Ciągle próbuje zmyć ze swoich rąk krew zabitych. To doprowadzą ją do obłędu i niedługo potem popełnia samobójstwo. Makbet staje się człowiekiem bezbronnym. Gdy dochodzi do ataku wojska na zamek, Makbet jest przekonany, że uda mu się znów zwyciężyć. Pokonuje Siwarda, następnie do pojedynku wzywa go Makduf. Makbet miał już na sumieniu zabójstwo żony Makdufa. Odmawia przystąpienia do walki. Jest przekonany, że nic mu się nie może stać, ponieważ czarownice przepowiedziały mu, iż nie może zginąć z ręki człowieka, który jest zrodzony z kobiety. Jest pewny siebie, przekonany że jego przeznaczeniem nie jest zginąć z ręki człowieka. To doprowadza go do zguby. Makduf oznajmia mu, że przyszedł na świat poprzez cesarskie cięcie. Dochodzi do walki pomiędzy nimi. Zwycięża Makduf i Szkocja zostaje uwolniona od zbrodniczego króla. Makbet bez wątpliwości stal się człowiekiem upadłym. Jego zbrodnia doprowadziła do klęski bohatera. Nie mógł już się wycofać, więc brnął dalej w kolejne morderstwa. Wiedział, że nie ma już odwrotu. Stał się człowiekiem znienawidzonym przez wszystkich, nawet przez siebie samego. Nie mógł sobie poradzić z ciężarem, który nosił w sercu. Wyrzuty sumienia powoli zabijały bohatera. Bez wątpienia jest to przykład bezradności upadłego człowieka.

Romantyczny dramat Juliusza Słowackiego przedstawia historię Balladyny, kobiety która poprzez swe wybory doprowadza siebie samą do klęski. Tytułowa bohaterka dramatu łamie wszelkie racje moralne na rzecz władzy. Gotowa jest zrobić wszystko, by tylko wygrać, by dostać się na sam szczyt. Zabija siostrę, dopuszcza się tego mordu tylko dlatego, że nie może pogodzić się z przegraną. Ta sytuacja doskonale oddaje charakter bohaterki. Dziewczyna gotowa jest zrobić wszystko, by tylko być tą ‘lepszą’. Wypiera się swojej matki, dopuszcza się romansu z Kostrynem, zabija Gralona. Te wszystkie zdarzenia doprowadzają dziewczynę do obłędu. Zabija kolejne osoby. Morderstwo ciągnie za sobą kolejne morderstwo. Balladyna wydaje na siebie potrójny wyrok śmierci, który to wypełnia sam Bóg - królowa ginie od uderzenia pioruna. Bez wątpienia możemy nazwać Balladynę kobietą upadłą. Swymi poczynaniami coraz to bardziej pogrążała się w niedoli.

Główny bohater „Granicy” Zofii Nałkowskiej również jest symbolem człowieka upadłego. W żadnej ze swoich ról nie sprawdził się - ani w roli męża, ani kochanka, ani też polityka. Już od najmłodszych lat przyrzekał sobie, że nie będzie taki jak jego ojciec, czego nie dopełnił. Powielał bolebożański schemat. Ciągle dopuszczał się zdrady, mimo przyrzeczeń. Zawodził nie tylko Elżbietę Biecką, ale i samego siebie. Nie potrafił się określić. Również jako polityk nie sprawdził się. Był jak chorągiewka. Godził się na to, by inni kierowali nim, myśląc że to pomoże mu w karierze politycznej. Pozwalał sobą kierować, był słaby, nie miał umiejętności w podejmowaniu decyzji. Swoim zachowaniem unieszczęśliwiał wszystkich dookoła. Sprawił że Justyna popadła w obłęd, w efekcie dopuściła się mordu na Zenonie Ziembiewiczu. On sam sprawił, że jego życie tak się potoczyło. Był skazany na klęskę. Swymi nieprzemyślanymi zachowaniami, działaniami pod wpływem impulsu doprowadził się do ruiny. Jego życie stało się pasmem nieszczęść, z którymi on sam nie potrafił sobie poradzić.

Motyw upadku człowieka zawarty jest również w dramacie Leona Kruczkowskiego pt. „Niemcy”. Głównym bohaterem dramatu jest profesor Walter Sonnenbruch – niemiecki uczony. Prowadzi on badania z dziedziny biologii, które służą Niemcom do dalszych mordów. Staje się on jednak biernym w działaniach. Nie dopuszcza do siebie myśli, że przyczynia się do morderstw. Uważa się za człowieka niewinnego. Odgradza się szczelną skorupą od zbrodni hitlerowskich. Jego badania natomiast przyczyniają się do eksperymentów, które mają miejsce w obozach koncentracyjnych. Sam profesor nie mordował bezpośrednio, a przyczyniał się do tego swą bierności, nie interesowaniem się zastosowaniami swej pracy badawczej. Był tak pochłonięty swą pracą, że nie interesowało go nic innego. Swą biernością godził się na okrucieństwa, jakie działy się w obozach. To doprowadziło go do upadku. Stał się człowiekiem ‘nijakim’. Nie był w stanie obronić swego przyjaciela zbiegłego z obozu. Profesor Sonnenbruch jest kolejnym bohaterem literackim, który swym zachowaniem doprowadził się do ruiny. Słaby psychicznie mężczyzna, nie potrafi ponieść świadomości zła, do którego się pośrednio przyczynia.

Literatura współczesna daje nam wiele przykładów klęsk i upadków ludzi. Jednym z nich jest proza dokumentalna Zofii Nałkowskiej pt. „Medaliony”. Opowiada ona o innym upadku człowieka. Nie jest to opowieść jak dotąd o klęsce bohatera z powodu dokonania złych wyborów. Jest to obraz ludzi, którzy przeżyli, bądź też i nie zdołali przeżyć okrutnych tortur ze strony hitlerowskich zbrodniarzy. Ich niedola nie była spowodowana ich wyborami, była całkowicie od nich niezależna. Zbiór ośmiu opowiadań objęty jest mottem „ludzie ludziom zgotowali ten los”. Możemy skojarzyć to ze znanym nam przysłowiem „człowiek człowiekowi wilkiem”. Oba te stwierdzenia mówią o tym, że mimo iż obie strony są do siebie podobne, niemalże na pozór takie same, to dzieli je gruba kreska, kreska przynależności. Bohaterowie „Medalionów” przeżywali tę tragedię tylko dlatego, że byli takiego a nie innego pochodzenia, że znaleźli się w nieodpowiednim miejscu i nieodpowiednim czasie. Ich oprawcami byli ludzie, którzy podporządkowywali się władzy Hitlera, wykonywali jego polecenia, bez cienia zawahania. To nie do pomyślenia, że człowiek potrafił drugiemu człowiekowi wyrządzić taką krzywdę, takie okrucieństwo. Ci ludzie byli całkowicie bezradni. Ich tragedie pokazują jak kruchą i słabą istotą jest człowiek.


Swoje rozważania na temat upadku człowieka zakończę kilkoma wnioskami. Człowiek bez wątpienia jest istotą kruchą, podatną na wpływy otoczenia, łatwowierną. Mimo wszelkich starań nie jest w stanie odejść od swego losu. Musi ponieść konsekwencje swoich poczynań, nie potrafi zapomnieć swych działań. Poprzez dokonywanie odpowiednich wyborów jest w stanie żyć szczęśliwie, jednak gdy ulegnie pokusie władzy, bo to zazwyczaj ona doprowadza do upadku, nie jest w stanie o tym zapomnieć i będzie się to za nim ciągnęło w nieskończoność. Nie potrafi ponieść świadomości zła, którego się dopuścił, co doprowadza go do klęski.

strona:    1    2    3    4  





Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Nietypowy sukces człowieka – heroizm w walce ze złem, cierpieniem, własnymi słabościami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na dobrze dobranych lekturach.

Człowiek i jego zmaganie z losem. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zmagania z losem jako główny motor kształtowania światopoglądu i charakteru człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco przedstawia zmagania człowieka z losem. Przejrzysta kompozycja, ciekawe wnioski.

Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek zbudowany jest z przeciwności, w tym całe jego dramatyczne bogactwo i urok” - Jalu Kurek

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odpowiada tematowi. Ciekawe przykłady literackie, dobry styl wypowiedzi.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Walka człowieka z przeciwnościami losu. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność bohaterów literackich i filmowych, którym los nie oszczędził przykrych doświadczeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie napisana, oparta na niebanalnych przykładach filmowych. Pozostałe lektury przedstawione zostały poprawnie.

Jakiej wiedzy o człowieku dostarczyły ci poznane utwory literackie? Odpowiedz na podstawie wybranych przykładów z literatury XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni pisarze odkrywają przed czytelnikiem ponadczasowe prawdy o człowieku i jego człowieczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób odkrywa literackie prawdy o człowieku. Bogata bibliografia.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Indywidualizm - wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności... Oceń postawę wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Różne przyczyny indywidualizmu na podstawie losów wybranych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, w pełni realizuje temat, odnosząc się do wszelkich rodzajów indywidualizmu.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Przedstaw i omów portret człowieka współczesnego, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna literatura ukazuje zdecydowanie negatywny obraz jednostki ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała i wielowątkowa.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Pan i sługa w literaturze. Przedstaw różne realizacje tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Pan i sługa mogą mieć różne oblicza, ale najważniejszą ich cechą jest wzajemna więź i wierność sługi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dopracowana. Umiejętnie wyciągnięte wnioski.

Odkrywanie tajemnic ludzkiej psychiki w literaturze i sztuce okresu schyłku XIX i początku XX w. Przybliż temat, analizując wybrane dzieła.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka są zwierciadłem epoki, mogą odkrywać przed odbiorcą tajemnice ludzkiej psychiki. Bez wątpienia literatura i sztuka przełomu wieków XIX i XX skupiają w sobie dwa powyższe twierdzenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na nietuzinkowych lekturach. Przemyślana kompozycja i wnioski.

Człowiek w poszukiwaniu innych światów. Na podstawie wybranych tekstów literackich, malarskich i filmowych scharakteryzuj wykreowaną rzeczywistość i ukaż jej funkcje.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzie od zarania dziejów wierzyli, że ich pobyt na ziemi nie jest jedyną i ostateczną formą egzystencji. Wierzyli, że jest gdzieś furtka prowadząca w nikomu nieznane, tajemnicze miejsca – inne światy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób realizuje temat. Różnorodne przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Literatura wyrazem pesymistycznego, czy optymistycznego widzenia natury człowieka. Omów w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: W każdym człowieku znajdują się pokłady dobra, ale silne są także zasoby zła.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana prezentacja oparta na ciekawych przykładach. Trafne wnioski.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Portret psychologiczny bohaterów. Omów na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Psychologiczne portrety trojga bohaterów prozy XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie charakteryzuje troje bohaterów literackich. Dojrzały wstęp oraz wnioski.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat pokazując złożoność problemu.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Nie jest możliwa obiektywna ocena zachowań człowieka w sytuacji zagrożenia życia. Gdy nasze podstawowe potrzeby fizjologiczne i psychiczne nie są zaspokojone nie potrafimy normalnie funkcjonować i odzywają się w nas instynkty zwierzęce.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat potraktowany poważnie. Przytoczone argumenty udowadniają w pełni tezę.

Poszukiwanie przez bohaterów literackich prawdy o życiu i sobie samym. Przedstaw na podstawie wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Doświadczenia życiowe są siłą sprawczą wielkich zmian w życiu nie tylko w odniesieniu do postaci wykreowanych na kartach powieści, ale także do autorów poszczególnych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, dokładnie realizuje założenia tematu. Poprawny styl i język wypowiedzi.

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie - jak żyć? Odwołaj się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku dostarcza nam coraz więcej postaci walczących z przeciwnościami losu, zmagających się z samym sobą, rozdartych, „szukających własnego ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, doskonale łączy z sobą poszczególne lektury. Poprawny język.

Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o dojrzałości autora. Lekkość poruszania się po obszarze kultury. Ciekawe lektury.

Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

Ocena opisowa nauczyciela: Mądra i przemyślana praca. Standardowe odwołania do literatury. Poprawna kompozycja.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Jednostka wobec zbiorowości. Rozważ problem, odwołując się do przykładów z dwóch różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różne postrzeganie misji społecznych i narodowych przez bohaterów dwóch kontrastujących ze sobą epok – magicznego romantyzmu i racjonalnego pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Zawiera pełną bibliografię i plan pracy.

Koncepcja człowieka w literaturze średniowiecza i renesansie. Przeanalizuj na przykładzie wybranych tekstów wyżej wspomnianych epok

Ocena:
19/20
Teza: Odmienność pojmowania koncepcji człowieczeństwa w średniowieczu i renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odzwierciedla temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych utworach współczesnych

Ocena:
19/20
Teza: Sprowadzenia człowieka do przedmiotu na przykładzie literatury wojennej oraz „Kartoteki” Tadeusza Różewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza trudny i niejednoznaczny problem. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Synteza losu polskiego XIX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cechy wspólne poszczególnych postaci, a typowy polski los bohatera XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo losów Polaków istniejących w XIX wieku na kartach literatury oraz udowadnia niemożliwość przedstawienia syntezy polskiego losu.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Rola doświadczeń życiowych w kształtowaniu człowieka. Przestaw na przykładzie wybranych utworów literackich i filmów

Ocena:
18/20
Teza: Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ciekawa teza uargumentowana na przykładach literackich i filmowym.

Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno psychologia, jak i literatura próbują zgłębić psychikę człowieka. Jednak nigdy nie będzie poznana w pełni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje temat. Kolejne argumenty dobrana poprawnie. Ciekawa literatura.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ocena:
17/20
Teza: Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać dobre cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, opisująca kilka z wielu negatywnych cech człowieka. Poprawna bibliografia.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Moralność człowieka poddana próbie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
16/20
Teza: We wszystkich utworach można znaleźć motyw moralności. Niekiedy bohaterowie stają przed wyborem i tylko od ich etycznego kodeksu zależy, jaką drogą pójdą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera kilka usterek językowych. Teza poprawnie uargumentowana.

Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Ocena:
16/20
Teza: Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów, a poprzez to kondycję sobie współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Zawiera niezbędne argumenty do udowodnienia tezy. Poprawna bibliografia.