Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw człowieka


Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Do mojej wypowiedzi przygotowałam się, wykorzystawszy treść „Zbrodni i kary” Dostojewskiego, pierwszej części „Fausta” Goethego, mitu o Syzyfie z mitologii Parandowskiego oraz „Mitu Syzyfa” Alberta Camusa. Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

„Zbrodnia i kara” autorstwa Fiodora Dostojewskiego jest powieścią psychologiczną, powstałą w latach 1865-66 w epoce pozytywizmu. Tematem utworu jest zbrodnia głównego bohatera. Rodion Raskolnikow jest wrażliwym i inteligentnym studentem medycyny, żyje w nędzy, gdyż pieniądze, przysyłane mu przez matkę Pulcherię i siostrę Eudoksję nie wystarczają mu na studia i utrzymanie się. Chłopak przerywa naukę i, pozbawiony środków do życia, oddaje się rozmyślaniom nad sposobem wyjścia z przytłaczającej go sytuacji. Dojrzewa w nim pomysł zbrodni. Bohater postanawia zabić lichwiarkę Alonę Iwanowną, u której zastawiał przedmioty w zamian za pieniądze. Student nienawidził kobiety, gardził nią, gdyż była dla niego „wszą”, która stała na drodze do jego szczęścia. Od tej pory bohater przeżywa walkę z samym sobą, zmaga się z własnym poczuciem moralności, wrażliwości i dobroci. Traktuje potencjalne morderstwo jako sprawdzian, chce przekonać samego siebie czy jako jednostka niezwykła jest zdolny do takiego czynu. Pozornie błaha i infantylna przyczyna zmagań tkwi w jego artykule o ludziach zwykłych oraz o istotach niezwykłych, władcach przyszłości. Rodion w swym artykule twierdził, że jednostki wybitne, które mają dar i talent do powiedzenia czegoś nowego i chcą tym samym wydostać się z kolein przeciętności, mają także prawo do czynów powszechnie uznawanych za niemoralne. W owym artykule dostrzec można wyraźną analogię do koncepcji Nadczłowieka stworzonej przez XIX-wiecznego filozofa Fryderyka Nietzschego.

Właśnie nietzscheański Nadczłowiek miał być jednostką twórczą, która dzięki „woli mocy” może sukcesywnie dążyć do władzy. Tak więc Rodion potrafił rozumowo wytłumaczyć swą zbrodnię jako konieczność, jednak jego wrażliwość, poczucie ludzkiej krzywdy, głos sumienia nie pozwalały mu wprowadzić swej decyzji w czyn. Stąd rodzi się kolejna już przyczyna zmagań bohatera z samym sobą: jest nią rozdźwięk między umysłem gotowym do popełnienia zbrodni a sumieniem kierującym się etyką. Biorąc pod uwagę teorię Freuda, można by powiedzieć, że człowiek nieustannie zmaga się ze sobą. A dokładniej, że sfera ego będąca rozumową częścią naszej osobowości walczy ze sferą superego, w której zapisane są normy moralne, wzorce zachowań powszechnie akceptowanych. Ta ostatnia ogranicza nasze pragnienia i działania - stąd nieustanne wahania Raskolnikowa. Szczęście motywowało go do zbrodni i było jednocześnie jego celem. Morderstwo i zdobyte przez nie pieniądze miały mu je zapewnić, jednak tak się nie stało, ponieważ po dokonaniu zabójstwa Rodion ponownie musiał zmagać się ze swoim sumieniem. Tym razem przyczyną tego był strach przed odkryciem zbrodni i nieodłączną, pewną karą. Ponadto lęk przed reakcją jego kochanej matki i siostry na wieść o mordercy w rodzinie odwodziła go od wyznania prawdy. W tej sytuacji myśl o samobójstwie staje się dla Rodiona jedyną ucieczką przed wyborem, ciężarem zbrodni i jej konsekwencjami. Możliwe, że owa myśl była jedyną formą protestu przeciwko wszystkim jednostkom zwykłym, „wszom”, które nigdy nie zrozumieją pragnień i myśli człowieka nieprzeciętnego. Pojawiła się jednak w życiu Raskolnikowa pewna kobieta - prostytutka Sonia Marmieładow, która okazała się być pokrewną duszą bohatera i której Rodion wyznaje swój grzech. W tym momencie bohater pragnie rozpocząć nowe życie. Choć ma świadomość, że już nigdy nie będzie tak jak dawniej i czuje beznadziejność swej rozpaczliwej sytuacji, wie, że Sonia mu pomoże. Jej obecność przy ukochanym w trakcie odsiadywania przez niego wyroku sprawiła, że Rodion dostąpił łaski nawrócenia i zrozumiał swoją zbrodnię.

„Faust” autorstwa Johanna Goethego jest dramatem romantycznym wydanym w 1808 roku. Jego akcja toczy się wokół tytułowego bohatera – doktora i alchemika Henryka Fausta. Ten starszy mężczyzna jest wielkim uczonym, który posiadł ogromną wiedzę, jednak ona nie zaspokoiła jego dążeń do wzniesienia się ponad ziemskie ograniczenia przeciętnego człowieka i z tego powodu bohater czuje rozgoryczenie, frustrację, rozdarcie wewnętrzne. Jego życie określa z jednej strony idealizm, z drugiej zaś ograniczone możliwości poznawcze człowieka, jego władz umysłowych i duchowych. To jest główną przyczyną zmagań doktora z samym sobą. Alchemik postanawia zająć się magią, aby poznać pełnię wiedzy i prawdy o wszechświecie. Pragnie mierzyć się z Bogiem, ale uświadamia sobie, że to niemożliwe, gdyż jest jedynie „robakiem”, jak sam siebie określa; chciałby funkcjonować w nieskończoności, ale jest tylko człowiekiem. A może już nie? Wkraczając w sferę nadziemską Faust nie może pozostać zwykłą istotą ludzką. Stąd też w postaci rodzi się konflikt między boskością człowieka wyższego od innych stworzeń a ograniczonością ludzkiego umysłu. Człowiekiem wyższym jest wspomniany już Nadczłowiek. Faust, podobnie jak Raskolnikow, czuje się kimś wyjątkowym, obdarzonym „wolą mocy”, uprawnionym do czynienia zła w imię wyższych idei. Z jednej strony rozdarty bohater czuje się nikim w obliczu Boga, z drugiej zaś - nie ma dla niego rzeczy niepoznanych.

Faust podobnie jak Werter z powieści Goethego cierpi na Weltschmerz, czyli ból istnienia. Gardzi wiedzą, nie widzi sensu w swoim życiu, jest nierozumiany, ma świadomość, że: „człowiekowi/ Nie jest dostępne nic, co doskonałe”. Można by go nazwać bohaterem werterycznym, gdyby nie fakt, że ostatecznie nie popełnił samobójstwa jak sentymentalny idealista z „Cierpień młodego Wertera”, ponieważ wola życia okazuje się silniejsza od rozczarowań w sferze boskości. Alchemik wspomina szczęśliwe dzieciństwo i owe reminiscencje zbliżają go do świata ludzkiego. Bohater zauważa: „We mnie dwie dusze mają zaś mieszkanie, / A jedna z drugą chciałaby się rozstać;”. Jedna z dusz dąży ku poznaniu tajemnic wszechświata, natomiast druga pędzi ku miłości do Boga i ludzi, ku prawom natury i biologii. Doktor Henryk zdaje sobie jednak sprawę, że nie zazna długotrwałej radości w rozkoszowaniu się urokami ziemskiego życia. Źródło swego nasycenia i wewnętrznego uspokojenia widzi jedynie w sferze pozaziemskiej, dlatego też zawiera układ z samym Mefistofelesem. Szatan wprowadza bohatera w świat doznań osobistych, aby przekonać go, że życie jest warte przeżycia. Wodząc go na pokuszenie, wyzwala w nim zło, siły rozpadu, atawizmy, niskie żądze kierujące namiętnościami. W tym momencie Mefistofeles staje się przyczyną zmagań bohatera z samym sobą. Pod wpływem rozbudzenia zmysłów doktor Henryk przeklina życie, pragnie śmierci w chwili najwyższego szczęścia. Stwierdzenie Fausta: „człowiek w działaniu swym nie zna wytchnienia”, doskonale charakteryzuje jego postać, gdyż nawet kiedy porzucił pęd ku wiedzy, nie przestał być aktywny. To właśnie aktywność tłumaczy jego zachowania niemoralne, na przykład porzucenie ukochanej Małgorzaty w pogoni za nowymi wrażeniami. Z losów Fausta wynika jasne przesłanie moralne: bohater zostaje zbawiony, gdyż będąc skazany na klęskę, nie rezygnuje z walki o najwyższe wartości. Podobny los spotkał mitologicznego Syzyfa ukazanego z filozoficznego punktu widzenia w eseju Alberta Camusa.

Na pierwszy rzut oka mit o Syzyfie nie różni się bardzo od wielu mu podobnych fantazji antycznego świata. Ot, kolejna opowieść o trochę próżnym, rozplotkowanym, dumnym, kochającym życie człowieku i o równie ludzkich, bo mściwych, bogach. Król Syzyf, władca Koryntu, ulubieniec hellenistycznych bogów rozpowiedział o ich tajemnicy. Urażony Zeus wysłał bożka śmierci Tanatosa z misją wysłania plotkarza w zaświaty. Jednak przewidujący Syzyf przeszkodził w jej wykonaniu i wtrącił boskiego wysłańca do lochu. Dzięki interwencji Hadesa Tanatos odzyskał wolność, a Syzyf stracił życie. Mimo to, za sprawą podstępu, władca Koryntu powrócił do świata żywych. Dopiero po wielu latach piekło przypomniało sobie o plotkarzu i wymierzyło straszliwą, trwającą wieczność karę. Od tej pory Syzyf miał wtaczać głaz na szczyt stromej skały, który u jej wierzchołka osuwał się i całą pracę należało wykonać od początku. Właściwie to koniec opowieści, ale czy na pewno? Do mitu o Syzyfie nawiązał dwudziestowieczny myśliciel Albert Camus w napisanym w 1942 roku eseju pod tytułem „Mit Syzyfa”, dowodząc, że los Syzyfa, podobnie jak los każdego z nas, jest absurdalny. W głośnym eseju przyznaje: „ jeśli ten mit jest tragiczny, to dlatego, że bohater jest świadomy. Bo też na czym polegałaby jego kara, jeśli przy każdym kroku podtrzymywałaby go nadzieja zwycięstwa?4”. Czy rzeczywiście, aby żyć, wciąż musimy na coś czekać? Jeśli założymy, że życie jest tu i teraz, że jest ono walką ze śmiercią przeczącej przecież życiu, że trzeba wykorzystać wszystkie możliwości, wypalić się do cna – to w samym tym twierdzeniu kryje się radość tak wielka, że chyba warto podjąć trud przeżycia i przejścia własnej drogi. Choćby bez nadziei, jakiej na pewno nie ma Syzyf, ale przynajmniej z uczuciem pewności co do własnego losu. Pewność doświadczenia, przeżycia, odczucia, nieustającego mierzenia się z własnym losem – to właśnie posiada jakąkolwiek wartość, jak dowodzi Camus. Ta sama pewność, która – wierzę w to – przywołuje uśmiech na twarz Syzyfa, że żył tak, jakby każdy dzień był jego ostatnim, że nie wyrzekł się pogardy dla śmierci i że tego, co wie, jest pewny, jak toczonego przez wieczność głazu. Mimo, iż cierpi katusze cielesne i duchowe, świadomość nieuchronności śmiertelnego losu wcale nie wyklucza zwycięstwa i radości; to ona właśnie, owa świadomość podtrzymuje w nim upór w toczeniu głazu na szczyt skały, aby następnie obserwować, jak u kresu swego wysiłku kamień spada.

Prawdziwy heros mitologicznej tragedii, męczennik sprawy życia. Tragiczny i przekonujący, bardzo ludzki, a przez to absurdalny. Podobnie jak Rodion Raskolnikow i Henryk Faust Syzyf jest kowalem własnego losu. Bohaterowie z absolutną, przerażającą świadomością przeżywają swoje życie. I choć każdy z nich jest inny, to, co ich łączy, jest wspólne dla wszystkich ludzi. Nieustanne zmaganie się z samym sobą towarzyszy, w mniejszym lub większym stopniu, każdemu z nas przy podejmowaniu najprostszych decyzji. Dla Raskolnikowa, Fausta i Syzyfa walka z samym sobą toczyła się aż do zwycięstwa. Zwycięstwa nad własnym losem.

strona:    1    2    3    4    5  





Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Nietypowy sukces człowieka – heroizm w walce ze złem, cierpieniem, własnymi słabościami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na dobrze dobranych lekturach.

Człowiek i jego zmaganie z losem. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zmagania z losem jako główny motor kształtowania światopoglądu i charakteru człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco przedstawia zmagania człowieka z losem. Przejrzysta kompozycja, ciekawe wnioski.

Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek zbudowany jest z przeciwności, w tym całe jego dramatyczne bogactwo i urok” - Jalu Kurek

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odpowiada tematowi. Ciekawe przykłady literackie, dobry styl wypowiedzi.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Walka człowieka z przeciwnościami losu. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność bohaterów literackich i filmowych, którym los nie oszczędził przykrych doświadczeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie napisana, oparta na niebanalnych przykładach filmowych. Pozostałe lektury przedstawione zostały poprawnie.

Jakiej wiedzy o człowieku dostarczyły ci poznane utwory literackie? Odpowiedz na podstawie wybranych przykładów z literatury XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni pisarze odkrywają przed czytelnikiem ponadczasowe prawdy o człowieku i jego człowieczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób odkrywa literackie prawdy o człowieku. Bogata bibliografia.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Indywidualizm - wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności... Oceń postawę wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Różne przyczyny indywidualizmu na podstawie losów wybranych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, w pełni realizuje temat, odnosząc się do wszelkich rodzajów indywidualizmu.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Przedstaw i omów portret człowieka współczesnego, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna literatura ukazuje zdecydowanie negatywny obraz jednostki ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała i wielowątkowa.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Pan i sługa w literaturze. Przedstaw różne realizacje tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Pan i sługa mogą mieć różne oblicza, ale najważniejszą ich cechą jest wzajemna więź i wierność sługi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dopracowana. Umiejętnie wyciągnięte wnioski.

Odkrywanie tajemnic ludzkiej psychiki w literaturze i sztuce okresu schyłku XIX i początku XX w. Przybliż temat, analizując wybrane dzieła.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka są zwierciadłem epoki, mogą odkrywać przed odbiorcą tajemnice ludzkiej psychiki. Bez wątpienia literatura i sztuka przełomu wieków XIX i XX skupiają w sobie dwa powyższe twierdzenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na nietuzinkowych lekturach. Przemyślana kompozycja i wnioski.

Człowiek w poszukiwaniu innych światów. Na podstawie wybranych tekstów literackich, malarskich i filmowych scharakteryzuj wykreowaną rzeczywistość i ukaż jej funkcje.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzie od zarania dziejów wierzyli, że ich pobyt na ziemi nie jest jedyną i ostateczną formą egzystencji. Wierzyli, że jest gdzieś furtka prowadząca w nikomu nieznane, tajemnicze miejsca – inne światy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób realizuje temat. Różnorodne przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Literatura wyrazem pesymistycznego, czy optymistycznego widzenia natury człowieka. Omów w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: W każdym człowieku znajdują się pokłady dobra, ale silne są także zasoby zła.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana prezentacja oparta na ciekawych przykładach. Trafne wnioski.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Portret psychologiczny bohaterów. Omów na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Psychologiczne portrety trojga bohaterów prozy XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie charakteryzuje troje bohaterów literackich. Dojrzały wstęp oraz wnioski.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat pokazując złożoność problemu.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Nie jest możliwa obiektywna ocena zachowań człowieka w sytuacji zagrożenia życia. Gdy nasze podstawowe potrzeby fizjologiczne i psychiczne nie są zaspokojone nie potrafimy normalnie funkcjonować i odzywają się w nas instynkty zwierzęce.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat potraktowany poważnie. Przytoczone argumenty udowadniają w pełni tezę.

Poszukiwanie przez bohaterów literackich prawdy o życiu i sobie samym. Przedstaw na podstawie wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Doświadczenia życiowe są siłą sprawczą wielkich zmian w życiu nie tylko w odniesieniu do postaci wykreowanych na kartach powieści, ale także do autorów poszczególnych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, dokładnie realizuje założenia tematu. Poprawny styl i język wypowiedzi.

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie - jak żyć? Odwołaj się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku dostarcza nam coraz więcej postaci walczących z przeciwnościami losu, zmagających się z samym sobą, rozdartych, „szukających własnego ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, doskonale łączy z sobą poszczególne lektury. Poprawny język.

Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o dojrzałości autora. Lekkość poruszania się po obszarze kultury. Ciekawe lektury.

Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

Ocena opisowa nauczyciela: Mądra i przemyślana praca. Standardowe odwołania do literatury. Poprawna kompozycja.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Jednostka wobec zbiorowości. Rozważ problem, odwołując się do przykładów z dwóch różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różne postrzeganie misji społecznych i narodowych przez bohaterów dwóch kontrastujących ze sobą epok – magicznego romantyzmu i racjonalnego pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Zawiera pełną bibliografię i plan pracy.

Koncepcja człowieka w literaturze średniowiecza i renesansie. Przeanalizuj na przykładzie wybranych tekstów wyżej wspomnianych epok

Ocena:
19/20
Teza: Odmienność pojmowania koncepcji człowieczeństwa w średniowieczu i renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odzwierciedla temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych utworach współczesnych

Ocena:
19/20
Teza: Sprowadzenia człowieka do przedmiotu na przykładzie literatury wojennej oraz „Kartoteki” Tadeusza Różewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza trudny i niejednoznaczny problem. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Synteza losu polskiego XIX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cechy wspólne poszczególnych postaci, a typowy polski los bohatera XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo losów Polaków istniejących w XIX wieku na kartach literatury oraz udowadnia niemożliwość przedstawienia syntezy polskiego losu.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Rola doświadczeń życiowych w kształtowaniu człowieka. Przestaw na przykładzie wybranych utworów literackich i filmów

Ocena:
18/20
Teza: Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ciekawa teza uargumentowana na przykładach literackich i filmowym.

Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno psychologia, jak i literatura próbują zgłębić psychikę człowieka. Jednak nigdy nie będzie poznana w pełni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje temat. Kolejne argumenty dobrana poprawnie. Ciekawa literatura.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ocena:
17/20
Teza: Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać dobre cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, opisująca kilka z wielu negatywnych cech człowieka. Poprawna bibliografia.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Moralność człowieka poddana próbie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
16/20
Teza: We wszystkich utworach można znaleźć motyw moralności. Niekiedy bohaterowie stają przed wyborem i tylko od ich etycznego kodeksu zależy, jaką drogą pójdą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera kilka usterek językowych. Teza poprawnie uargumentowana.

Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Ocena:
16/20
Teza: Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów, a poprzez to kondycję sobie współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Zawiera niezbędne argumenty do udowodnienia tezy. Poprawna bibliografia.