Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw Boga


Różne postawy człowieka wobec Boga w poznanych utworach literackich. Omów temat, analizując wybrane przykłady różnych epok

Temat mojej ustnej pracy maturalnej dotyczy postaw człowieka wobec Boga w poznanych utworach literackich. Wybrałam ten problem, ponieważ chciałam poszerzyć swoją wiedzę na temat relacji człowieka i Boga w ujęciu pisarzy różnych epok kulturowych. Od zarania dziejów ludzie kreowali sobie wizję Boga jako Stwórcy wszechświata i tak naprawdę żadna religia nie jest w stanie jednoznacznie określić Jego istoty. Wierzyli, iż jest początkiem i końcem nie tylko życia człowieka, ale również całego świata, stąd różne interpretacje toposu apokalipsy. Religia chrześcijańska ukazuje Boga jako istotę kochającą, miłosierną, łaskawą, lecz także gniewną i zdolną do wymierzania najokrutniejszych kar za grzechy. Stosunek ludzi do religii zmieniał się w kolejnych epokach. Bywał bardzo bojaźliwy, a innym razem swobodny, czasem nawet lekceważący. Sposób kreowania Boga i człowieka narzucony był najpierw przez kapłanów, a potem przez pisarzy, dlatego w literaturze pięknej często ukazywane są relacje miedzy człowiekiem a Bogiem.

Swoje rozważania pragnę rozpocząć od średniowiecznej, anonimowej „Legendy o św. Aleksym”, która w tych odległych czasach odzwierciedlała światopogląd ludzi i ukazywała drogę do Boga. Podstawą osiągnięcia szczęścia wiecznego było życie ascetyczne, czyli bogobojne, skromne, ciche, zgodne z przykazaniami boskimi. Tytułowy bohater zagwarantował swojej duszy zbawienie i wieczną bliskość Boga poprzez 30-letnie życie w skrajnej nędzy. Aleksy porzucił swoją piękną, młodą żonę, nie pożegnał się nawet z rodzicami i powędrował w daleki świat, gdzie nie dbał o swoje wygody i utrzymywał się z żebractwa. Prawdopodobnie już w tedy uzyskał od Boga dar uzdrawiania chorych. +Możemy się zastanowić nad tym, dlaczego wrócił pod swój rodzinny dom i tak pod jego schodami spędził 10 lat. Być może tęsknota za rodziną okazała się nie do zniesienia, chociaż wytrwał w swojej anonimowości aż do śmierci, mógł widywać żonę, ojca, matkę i innych bliskich. Dla nas współczesnych jego asceza jest niezrozumiała. Trudno nam pojąć, że człowiek odchodzi od tych, których kocha i zadaje im długotrwałe cierpienie. To skrajny egoizm. Aleksy był tak wytrwały w dążeniu do zbawienia swojej duszy, że znosił głód, chłód, brud, choroby i nie poddał się żadnym pokusom ciała. Osiągną cel. Jego styl życia spodobał się Bogu i w chwili śmierci Aleksy miał moc uzdrawiania ludzi kalekich, trędowatych, umierających. Jego ascetyczna postawa stała się gwarancją uzyskania świętości i wiecznej szczęśliwości u boku ukochanego Stwórcy.

Epoka renesansu stworzyła inny światopogląd i bardziej łagodny model życia człowieka pragnącego zbawiania swej duszy. Nie trzeba było wyrzekać się wszelkiego majątku, wygód, życia rodzinnego, bo humaniści twierdzili, że człowiek powinien cieszyć się życiem doczesnym, a religię wyznawać mądrze, czyli bez nadmiernej gorliwości. Prawdy te wyraził miedzy innymi Jan Kochanowski w hymnie, „Czego chcesz od nas, Panie”. Podmiotem lirycznym jest człowiek wierzący i wypowiada się w imieniu całej ludzkości. Jego monolog liryczny skierowany jest do Pana i głosi pochwałę wszechświata stworzonego przez Boga. Jawi się on jako kreator- artysta. Wszystko, co podarował ludziom, jest doskonałe, mądre i piękne. Nie oczekuje od ludzi niczego materialnego, bo złoto, srebro, klejnoty są przecież Jego. Żąda jednak uczciwego, zgodnego z zasadami religii życia. Podmiot liryczny podziwia przyrodę i prawa w niej rządzące, ma świadomość tego, że człowiek jest jej człowiek jest jej cząstką, ale może korzystać ze wszystkich jej darów. Wolą Boga będzie również to, jak długo będzie żyć człowiek i istnieć cały wszechświat. Jan Kochanowski w swojej twórczości zawarł motywy religijne i uczył sobie współczesnych pobożności rozumnej, zgodnej z duchem reformacji renesansowej.

Literacki model postaw człowieka wobec Boga odnajdujemy również w innym utworze Kochanowskiego, czyli w trenie XIX zamykającym cykl utworów żałobnych poświeconych zmarłej córeczce Urszuli. Podmiot liryczny to bolejący poeta, który ukazuje wizję swojego snu przywracającego mu wiarę w istnienie Boga i życia pozagrobowego. Wcześniej był tak bardzo rozgoryczony, że wyrażał czasem wątpliwości w istnienie Pana. Fragment trenu XIX jest bardzo plastycznym obrazem zaświatów gdzie zbawione dusze nie muszą pracować, nie starzeją się, nie mają trosk i wiedza, co je czeka. Tam zawsze świeci słońce, ale ważniejsze jest to, iż niebianie mogą widzieć twórcę w Jego majestacie, czego ludzie żywi nigdy nie doświadczą. Senną wizję nieba przedstawia matka Kochanowskiego, która ukazała mu się z jego Urszulka i obydwie wyglądały jak żywe. Pocieszające jest w tej sytuacji to, że ludzie, którzy za życia się kochali i byli ze sobą, blisko, jeśli zasłużą na niebo, to będą tam znowu razem.

Z tego trenu Kochanowskiego wynika, że Boga nie trzeba się bać, i że daje on poczucie nieskończonego szczęścia. Śmierć nie jest, więc końcem egzystencji człowieka, a jeśli nastąpi zbyt wcześnie, to istotę ziemską ominie wiele problemów życiowych. Właśnie tego uniknęła mała Urszulka i teraz w niebie modli się za swoich rodziców i czeka na nich. Niebo jest inne niż ziemia, doskonalsze i dlatego człowiek może być w nieszczęśliwy u boku samego Boga.

Epoką kulturową, która często sięgała do wierzeń prostego ludu w nieograniczoną władzę Stwórcy nad światem, bym romantyzm. Poeci tego okresu buntowali się jednak przeciwko niemu. Zarzucali Bogu brak miłości dla człowieka i obojętność na wszelkie nieszczęścia dziejące się na ziemi. Bardzo mocnym wyrazem tego sprzeciwu jest postawa bohatera III cz. „Dziadów” Adama Mickiewicza. To Konrad - człowiek nieprzeciętny, kochający ludzi. Mówi o sobie „nazywam się milion, bo za miliony kocham i cierpię katusze. Przyzywa więc Boga i żąda od niego części władzy, a tę pragnie poświęcić na ratowanie swojego narodu i całej ludzkości. Zarzuca Najwyższemu obojętność na cierpienie Polaków. Nie zgadza się z tym, że ludzie nazywają go miłością i swoim ojcem. Według Konrada Bóg jest tylko mądrością, a ojcem nie może być, gdyż ojciec ratowałby swoje dzieci przed wszelakim złem. Ten młody buntownik jest pełen wiary w swoją moc i potrzebuje tylko połowy boskiej mocy. Bóg nie odpowiada, co prowadzi Konrada do bluźnierstwa, kiedy chce go nazwać carem. Na szczęście mdleje. Szatan przegrał walkę o jego duszę. Mickiewicz uświadamia nam ważną prawdę. Człowiek nie może prowadzić z Bogiem dialogu i musi podporządkować się losowi. Jeśli za bardzo się zbuntuje, popełni grzech pychy i zostanie ukarany. Dramat Mickiewicza ukazuje martyrologię narodu Polskiego pod zaborem Rosyjskim, na którą spokojnie patrzył Bóg, tak bardzo kochany przez Polaków.

Motyw Boga i ludzkości występuje również w utworze Jana Kasprowicza „Dies irae” (dzień gniewu). Poeta maluje apokaliptyczną wizje końca świata groźniejszą niż ukazana w „Biblii”. Wspólne dla obydwu utworów są archanielskie trąby, płonący miecz anioła- mściciela, ciemności i piekielny ogień. Poetycka wyobraźnia Kasprowicza czyni ten dzień przerażającym, a Boga Uznawanego przez religie za sprawiedliwego i łaskawego, kreuje na sędziwego surowego, bezlitosnego, głuchego na jęki, płacze i modlitwy. Wydaje się, że nie ma na świecie istoty godnej zbawienia. Z grobów wstają upiory i tworzą rozpaczający korowód, jęczą, syczą, duszą klną, bluźnią i śmieją się szaleńczo. Ludzie, którzy jeszcze nie umarli, trwają do końca w rozpuście póki ich ciała nie rozlecą się na kawałki. Tylko Ewa z padalcem i z uśmiechem trwa w swoim grzechu. Kasprowicz oskarża Boga, o to, że pozwolił na ludzkie grzechy i ludzką niedolę, że jest ojcem rozpusty i teraz zbiera żniwa. Człowiek to tylko tułacz, który nie znaczy nic wobec Boga i chociaż wie, co dobre a co złe, nie potrafi oprzeć się grzechowi rozpusty. Ginie ludzkość, a wraz z nią wszystkie zwierzęta, rośliny, kościoły. Wszystko wpada do przepaści, a ziemię pokrywa ciemność. Wiersz Kasprowicza skłania do egzystencjalnego pytania: czy Bóg jest dobry, skoro wyraził zgodę na istnienie zła? Okazuje się, że jest obojętny na grzech i świat musi ulec samounicestwieniu, po czym władza nad powstała pustką przejdzie w ręce szatana.

Model buntowniczej postawy człowieka wobec Boga zawarty jest w wierszu Bolesława Leśmiana, Pt. „Dusiołek”. Jest to ballada o lekkiej fabule, ale przekazuje bardzo ważna prawdę o świecie wykreowanym przez Boga. Bohater to biedny i brzydki chłop Bajdała, który nie posiadał domu, rodziny, pieniędzy i całym jego dobytkiem były szkapa i wół. Być może Leśmian uświadamia nam, iż człowiek wyobcowany ze środowiska społecznego, musi mieć chociaż zwierzęta, do których może się przytulić i narzekać na swój los. Te trzy istoty żyjące i czujące szpeciły naturę, ale wg. Bajdały to Bogu nie wystarczało i stworzył jeszcze gorszego cudaka, czyli zmorę Dusiołka. Ludzie prości wierzą, że taka istota metafizyczna istnieje i jest zdolna we śnie człowieka udusić. Tak też było z chłopem Bajdałą, ale udało mu się z siebie wyrzucić tę poczwarę. Po tym koszmarnym śnie wyraził się buntowniczo do Boga i zarzucił mu niesprawiedliwość w tworzeniu istot żywych. Nie dość, że chłop był biedny, to jeszcze przeciwko niemy Bóg skierował zmorę. Bajdała wyraził refleksje filozoficzne wszystkich ludzi poszkodowanych w jakiś sposób przez los. Każdy kaleka, tułacz, nędzarz może mieć do stwórcy żal, że on jest gorszy od tych ludzi, którzy maja urodę, zdrowie, pieniądze a więc szczęście. Leśmian sugeruje nam, że to Bóg jest odpowiedzialny za to, że w Jego świecie obok dobra i piękna funkcjonuje zło i brzydota.

Współczesną powieścią, która ukazuje wyścig o życie z samym Panem jest reportaż Hanny Krall „ Zdążyć przed Panem Bogiem”. Główny bohater- Marek Edelman udziela autorce wywiadu na temat życia w getcie żydowskim w Warszawie, gdzie był świadkiem martyrologii swojego narodu i walki o życie. Opowiada o tym, że każdego dnia patrzył na załadunek żydów do pociągu wiozącego ich na śmierć w obozie w Treblince. Wywieziono 400 000 ludzi i tylko nielicznym udało się uciec. Kiedy znikała zupełnie szansa na uratowanie życia, ludzie zabijali bliskich i siebie cyjankiem potasu. W czasie powstania w kwietniu 1943r. zginęli prawie wszyscy powstańcy a resztę wywieziono do obozu. Edelman po wojnie został kardiologiem i w swojej pracy polegającej na ratowaniu ludzkiego życia często myślał filozoficznie o Bogu. Mówił bardzo metaforycznie określając życie jednostki jako płonącą świeczkę. Bóg chce ją zdmuchnąć, a Edelman stara się mu w tym przeszkodzić. Lekarz nie zgadza się z tym, iż stwórca jest sprawiedliwy, bo jakże mógł patrzeć spokojnie na to, co działo się w czasach holokaustu. Skoro pozwolił na cierpienie i śmierć milionów, to teraz wolno go wywieść w pole i podtrzymywać, chociaż na chwilę czyjeś życie. Edelman stwierdza, że wyścig z Panem Bogiem to objaw pychy człowieka, ale nie ma wyrzutów sumienia pamiętając ciągle o ofiarach z getta. Sądzi, że przedłużenie życia o 8-10-15 lat to wcale nie jest mało. Gdyby ludzie poddawali się dobrowolnie chorobą i śmierci, medycyna nie byłaby potrzebna. A jednak każdy, nawet najbardziej kochający Boga, chce przedłużyć swój pobyt na ziemi. Boimy się śmierci, gdyż jest wielką tajemnicą i nie wystarczy nam wiara w życie pozagrobowe, niebiańskie przy boku samego Boga.

Oryginalną formą dialogu człowieka z Bogiem jest wiersz Stanisława Barańczaka „Widokówka z tego świata”. Podmiotem lirycznym mógłby być każdy religijny człowiek, adresatem jest sam Stwórca. Forma kontaktu polega na przesłaniu własnych refleksji egzystencjalnych, które dotyczą współczesnych ludzi. Nad ich światem rozciąga się niebo będące milczącą, groźną próżnią i bóg nigdy nie pokazał , w którym miejscu się znajduje. Zastanawiające jest więc, na jaki adres widokówka zostanie wysłana. Na tej widokówce prawdopodobnie ukazany jest świat współczesnych ludzi. Niestety, piękny nie jest, bo oparty na kłamstwie, sztuczności, złomie, śmieciach, cierpieniu i rozpaczy. Jednostka ludzka czuje się w nim niepewnie, obco, ma też świadomość tego, iż jej życie to nieustanne przemijanie i dążenie do śmierci. Podmiot liryczny zadaje Bogu 3 retoryczne pytania; „co można wiedzieć gdy się jest Tobą?”, „czy czas coś znaczy gdy się jest Tobą?”, ” jak Ty się czujesz z moim bólem- jak boli Ciebie Twój człowiek?”. To my czytelnicy możemy domyślać się odpowiedzi Boga bo on ich nie udzieli. Sądzę, że Bóg wie wszystko i że dla niego czas nie znaczy nic bo jest przecież wieczny. Nie odpowiemy na ostatnie pytanie albo odpowiedź będzie skierowana przeciwko Panu. Chyba nie jest on wrażliwy na cierpienie człowieka. Wiersz Barańczaka jest odważnym buntem człowieka współczesnego przeciwko kreowanemu od stuleci przez religię wizerunkowi Boga. Powinien być dobry, miłosierny, sprawiedliwy a tymczasem pozostaje całkiem obojętny.

Swoje rozważania na temat literackich modeli postaw człowieka wobec Boga chciałabym zakończyć kilkoma wnioskami:

pisarze różnych epok kulturowych mówili o Bogu dość krytycznie, jako o istocie, której trzeba się bać. Być może człowiek musi mieć świadomość istnienia sił nadprzyrodzonych, by się bać kary za zło wyrządzone innym.
wiele utworów literackich kreuje Stwórcę jako istotę obojętną na cierpienie człowieka, co nie zgadza się z naszą wizją istoty najwyższej jako miłosiernego ojca.
żyjemy w czasach, kiedy coraz odważniej mówimy, że Bóg nie odpowiada na nasze prośby i modlitwy, a ten pogląd potwierdzają pisarze.

Człowiek może być pokornym sługą Boga, nawet ascetą, ale najczęściej chciałby z nim prowadzić dialog, bo przecież został stworzony na Jego podobieństwo. Bóg na to nie zezwala i milczy.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Jak kształtowały się relacje między Bogiem, a człowiekiem w poszczególnych epokach

Ocena:
20/20
Teza: Biblia jako źródło wszelkich relacji Bóg - człowiek. Różne postawy człowieka wobec Boga w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała, ciekawa i bogata argumentacja, rozbudowane wnioski. Prezentacja wyczerpuje temat.

Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Obraz Boga w literaturze i sztukach plastycznych. Przedstaw różne wizerunki i ich funkcję w dowolnie wybranych dziełach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści w swych dziełach od wieków próbują przybliżyć naturę Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera bogatą bibliografię. Temat został w pełni wyczerpany. Poprawny i płynny język wypowiedzi.

Wielkie literackie dyskusje z Bogiem na przykładzie znanych ci utworów Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza i Jana Kasprowicza

Ocena:
20/20
Teza: W rozmowie z Bogiem artyści odwoływali się do poglądów epoki, sytuacji osobistej oraz społecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco podejmuje temat. Kolejne utwory świadczą o logice wywodu. Poprawna biografia i plan prezentacji.

Bóg jako kreator, dobroczyńca, sprawiedliwy sędzia... Porównaj różne wizerunki Boga ukazane w twórczości poetów i pisarzy renesansu, romantyzmu i Młodej Polski

Ocena:
20/20
Teza: Wizerunek Boga w danej epoce zależał przede wszystkim od jej głównych założeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne sposoby widzenia Boga w trzech epokach. Rozbudowana bibliografia, poprawna kompozycja.

Obraz Boga i jego relacje z człowiekiem. Przedstaw w oparciu o literaturę renesansu i oświecenia

Ocena:
20/20
Teza: Zainteresowanie obrazem Stwórcy ilustrują nam wizje literackie różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco realizuje temat. Opiera się na twórczości Kochanowskiego i Karpińskiego. Poprawna bibliografia.

Analiza porównawcza kreacji Boga w literaturze średniowiecznej i młodopolskiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze średniowiecza i Młodej Polski odnaleźć możemy różne ujęcia Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opiera się na bogatej literaturze i w pełni realizuje temat. Poprawny język wypowiedzi.

Postawa człowieka wobec Boga. Zanalizuj różne ujęcia tego tematu w wybranych utworach literackich.

Ocena:
20/20
Teza: Menachem Mendel „Bóg mieszka wszędzie tam, gdzie się Go wpuści"

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, napisana poprawnym językiem. Kolejne obrazy przemyślane prowadzące do jasnej puenty.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Bóg w literaturze polskiej różnych epok. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych utworów oraz porównaj wizje Boga

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodne wizerunki Boga występują w literaturze polskiej, która rozwijała się w kręgu kultury europejskiej i chrześcijańskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak zmieniał się wizerunek Boga na przestrzeni epok w literaturze polskiej. Prezentacja przekrojowa, napisana z zachowaniem logiki i dobrego stylu.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Bunt i pokora jako sposoby zachowań człowieka wobec Boga. Przedstaw ich literackie ujęcia, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze odnajdujemy wiele obrazów zachowań buntowniczych i pokornych względem Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konsekwentnie realizuje temat. W pełni poprawna argumentacja.

Literackie rozmowy z Bogiem. Omów problem na wybranych przykładach z literatury różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Charakter rozmów z Bogiem często zależy od okoliczności, splotu kilku wydarzeń i emocji człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca spójna, świadczy o bogatej wiedzy piszącego i samodzielnym myśleniu.

Jak kształtowały się relacje miedzy Bogiem, a człowiekiem w poszczególnych epokach. Zaprezentuj temat na wybranych tekstach kultury

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność artystycznych realizacji motywu relacji człowieka i Boga w literaturze, malarstwie oraz filmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, oparta na bogatej bibliografii.

Porównaj różne obrazy Boga, odwołując się do analizy wybranych przykładów z literatury i innych dziedzin sztuki.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzkie wyobrażenia na temat Boga i ich odbicie w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i dojrzała. W pełni zasługuje na maksymalną liczbę punktów.

Bóg w literaturze. Porównaj różne jego kreacje w wybranych utworach.

Ocena:
20/20
Teza: Człowiek stworzył rozmaite wizerunki Boga i czyni to nieprzerwanie, czego dowodem są dzieła literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa, logicznie skonstruowana praca. Właściwie dobrane przykłady z różnych epok.

Człowiek wobec Boga i wiary. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Literatura na przestrzeni wieków często odwoływała się do podejścia człowieka do Stwórcy, ukazując jak się ono zmieniało w zależności od nakazów czasów i kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Pokazuje różnorodne postawy człowieka wobec Boga i wiary.

Funkcja i znaczenie wiary w utworach literackich. Przedstaw, analizując i interpretując dzieła reprezentujące różne epoki

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie funkcji i znaczenia wiary w utworach literackich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo klarowna i wyważona. Właściwie dobrane argumenty.

Człowiek jako Boże igrzysko. Omów motyw ingerencji Boga w losy ludzkie na przykładzie wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy literaccy w oparciu o własne doświadczenia i poglądy różnie odnosili się do boskiej ingerencji w życie człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Dojrzała i przemyślana prezentacja ukazująca ewolucje tematu boskiej interwencji w ludzkie życie.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Literackie kreacje Boga w liryce Kochanowskiego, Szarzyńskiego i Karpińskiego. Przeprowadź analizę porównawczą wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Bóg jako istota najwyższa, Stwórca świata i ludzi, był częstym obiektem pochwał, próśb i skarg poetów.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i inspirująca praca ukazująca różnorodne perspektywy literackiej eksploatacji motywu Boga.

Funkcja i znaczenie wiary w utworach literackich. Przedstaw, analizując i interpretując dzieła reprezentujące różne epoki.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie funkcji i znaczenia wiary w utworach literackich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja pokazuje jak przedstawiano wiarę w Boga w literaturze w różnych epokach. Poprawna bibliografia i plan.

Bunt wobec Boga jako postawa bohatera literackiego. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Istota i sens buntu bohaterów literackich wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze skonstruowana prezentacja, liczne odwołania do literatury, dogłębna analiza problemu. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Jak artyści z różnych epok postrzegali Boga? Porównaj wybrane koncepcje.

Ocena:
19/20
Teza: Stosunek do Boga ewoluował na przestrzeni wieków. Wybór najważniejszych postaw artystów wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Trafne argumenty, celny wybór najważniejszych postaw artystów wobec Boga. Dopracowania wymaga jedynie wstęp.

Literackie rozmowy człowieka z Bogiem. Zanalizuj wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Od adoracji po bunt. Literackie dialogi człowieka z Bogiem na podstawie utworów z różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana i dobrze skonstruowana. Przegląd literatury zapewnia wiarygodność sądów.

Różne postawy człowieka wobec Boga w poznanych utworach literackich. Omów temat, analizując wybrane przykłady różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Od bojaźni po lekceważenie, od uwielbienia, do buntu. Różne postawy człowieka wobec Boga w wybranych epokach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała, liczne odwołania do współczesności, ciekawe wnioski.

Porównaj literackie modele postaw człowieka wobec Boga, opierając się na analizie wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć skrajne postawy człowieka wobec Boga od pokory po bunt i lekceważenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawe i bogate wnioski.

Różne obrazy Boga w literaturze. Prześledź problem na podstawie wybranego materiału literackiego

Ocena:
19/20
Teza: Kreacja postaci Boga w różnych epokach odbiciem światopoglądu człowieka danego czasu. Na podstawie dzieł literatury i filozofii.

Ocena opisowa nauczyciela: Autorka starła ze sobą kilka najbardziej utrwalonych obrazów Boga w literaturze. Płynnie przechodzi przez kolejne argumenty. Można rozbudować wnioski końcowe.

Charakterystyczne ujęcia Boga w literaturze renesansu, baroku i oświecenia. Przedstaw na wybranych przykladach

Ocena:
19/20
Teza: Lirycy pokazują zarówno miłość, szacunek i oddanie się człowieka Bogu, jak i postawy przeciwstawne: bunt czy lęk przed Stwórcą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna. Zawiera wiele wartościowych przykładów. Bogata literatura przedmiotu.

Wyobrażenie człowieka o Bogu w dwóch wybranych epokach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów zajmowała się wyobrażeniami Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na epoce renesansu i romantyzmu. Poprawne ujęcie tematu.

Kreacje Boga w wybranych utworach poetów różnych epok. Dokonaj analizy porównawczej sposobu kreowania postaci

Ocena:
19/20
Teza: Różne ukazywanie kreacji Boga na przestrzeni epok literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Ukazuje wiele różnych wizerunków Boga. Poprawna bibliografia.

Motywy Boga w literaturze i sztuce. Przedstaw jego funkcjonowanie na podstawie wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Postać boga jest niejednoznaczna i trudna do wyobrażenia przez człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, daje przekrojowy obraz Boga w różnych epokach.

Bóg - dobry Ojciec, stworzyciel czy też srogi sędzia - przedstaw i porównaj wizerunki Boga w różnych epokach literackich, analizując wybrane utwory

Ocena:
19/20
Teza: Charakterystyczne wizerunki Najwyższego w określonych epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Ukazuje różnorodne wizerunki Boga na przestrzeni epok.

Relacje Bóg - człowiek w wybranych dziełach literatury średniowiecza i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność relacji między Stwórcą a człowiekiem w średniowieczu i Młodej Polsce.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Bogate przykłady, konsekwentne przedstawiane argumenty na poparcie tezy.

Rozmowy z Bogiem w literackim przekazie twórców

Ocena:
18/20
Teza: Ewolucja postaw człowieka wobec Boga na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, wyczerpująca temat dialogu człowieka z Bogiem. Dobry styl i poprawny język wypowiedzi. Można rozbudować wnioski i pogłębić rozważania o tym, co jest przyczyną zmiany postaw wobec Boga.

Kim jest Bóg dla człowieka? Relacja między Bogiem a człowiekiem. Przedstaw zagadnienie na przykładach tekstów literackich z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Relacje Bóg - człowiek są częstym motywem literackim różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Prawidłowy dobór literatury, bogata bibliografia.

Dialog artysty z Bogiem w literaturze różnych epok. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Twórcy wobec Boga - ewolucja dialogu i sporów z Bogiem na przykładzie utworów z różnych epok literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, bogata w argumenty, Wymaga jednak uporządkowania i bardziej ścisłego powiązania kolejnych wątków.

Motyw rozmowy człowieka z Bogiem

Ocena:
17/20
Teza: Różnorodne postawy wobec Boga w literaturze różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, dobry język i styl wypowiedzi. Dopracowania wymagają wnioski i omówienie znaczenia dialogów człowieka z Bogiem.