Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motywy mitologiczne


Motyw Prometeusza na wybranych przykładach literackich

Ocena punktowa: 18/20
Liczba stron: 4
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
brak



Określenie problemu:

Mit o Prometeuszu ma charakter uniwersalny, ponieważ nakreśla najistotniejsze dążenia człowieka i dlatego właśnie stał się źródłem licznych inspiracji literackich.

Na wstępie pragnę odnieść się do słownikowego znaczenia, jakie przypisywane jest terminowi prometeizm, ponieważ ma ono kluczowe znaczenie dla moich dalszych rozważań. Zgodnie z „Słownikiem terminów literackich” prometeizm to: „postawa indywidualistycznego buntu przeciw Bogu, siłom natury i skrępowaniu wolności ludzkiego ducha oraz zgoda na poświęcenie się, a także samotne cierpienie za ideę i szczęście ludzkości”. „Przewodnik po literaturze polskiej” dodaje, że jest to również bunt przeciwko tolerowaniu zła oraz wiara w to, że owo zło można pokonać.



Prometeusz był Tytanem uznawanym przez niektóre mity za twórcę ludzkości, jednak człowiek przez niego stworzony był słaby i bezradny. Widząc bezbronność człowieka Prometeusz wykradł ogień i ofiarował go ludziom, dzięki czemu stali się silniejsi i mądrzejsi. Czynem tym przeciwstawił się bogom za co został surowo przez nich ukarany. Bohaterowi temu przez to, czego dokonał można przypisać miano buntownika i bezinteresownego dobroczyńcy ludzkości, którego historia stała się podstawą wielu interpretacji literackich.


Analizując ten tematu należy nadmienić, że mit o Prometeuszu wykorzystano już w okresie tworzenia się literatury czyli starożytności. Mowa tutaj o tragedii opartej na dziejach tego bohatera napisanej przez wybitnego dramatopisarza greckiego Ajschylosa „Prometeusz w okowach”. To właśnie w niej tkwią zalążki doktryny zwanej prometeizmem. Akcja tego dramatu rozgrywa się na skalistym pustkowiu, gdzie Prometeusz z rozkazu Zeusa zostaje przykuty do skalnej ściany. Była to kara za przysługi oddane ludzkości. Wymierzenie jej było spowodowane tym, że wykradając boski ogień i przekazując go ludziom przedłożył on miłość do człowieka, nad posłuszeństwo Bogom, przez co złamał ustalony przez nich porządek świata.



W ten sposób Prometeusz Ajschylosa stał się „patronem” prometeizmu, przykładem buntownika przeciwko narzuconym normom i nakazom ograniczającym człowieka oraz symbolem poświęcenia jednostki dla dobra ludzkości. Nawiązując do czynu Prometeusza, możemy także powiedzieć, że sam ogień ma moc symboliczną ponieważ może on odnosić się zarówno do miłości, światła i życia jak również możemy mu przypisać zniszczenie, nienawiść i śmierć.



W epoce romantyzmu prometeizm stał się wyrazem buntu przeciw potęgom krępującym wolności człowieka oraz symbolem cierpienia za idee. Przykładem może być tutaj Konrad z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Bohater ten przeżywał wewnętrzne katusze z powodu udręczenia narodu polskiego przez zaborcę, nie mogąc jednocześnie pogodzić się z myślą, że Bóg nie reaguje na to zło. Przeciwstawia się więc Stwórcy i podejmuje z nim polemikę – mówiąc : „Daj mi rząd dusz” stawia się na równi z Bogiem i wierzy, że jest w stanie poprowadzić naród ku wolności. Konrad nie buntuje się jednak przeciwko Bogu dla własnych korzyści, występuje w imieniu całego narodu , twierdząc „nazywam się milion, bo za miliony kocham i cierpię katusze”, „Ja i ojczyzna to jedno”. Tym zachowaniem upodabnia się do Prometeusza, ponieważ jego miłość nie odnosi się do jednostki, ale do całego ogółu. Uważam, że prometeizm Konrada ma charakter narodowo-wyzwoleńczy, ponieważ występuje on przeciwko zniewoleniu Polaków zaś sama postać bohatera „Dziadów” to przykład romantycznego Prometeusza, który ma dosyć cierpień i pragnie aby Bóg zniszczył panujące na świecie zło.

strona:    1    2    3    4  





Motyw narcyza w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Na podstawie utworów wspominających postać Narcyza, można stwierdzić, że każdy malarz czy pisarz widzi w odbiciu tej mitologicznej postaci kogoś innego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca uporządkowana i przejrzysta. Dobrze dobrane przykłady literackie i malarskie. Poprawny język.

Mitologiczne toposy w literaturze. Zanalizuj ich funkcjonowanie na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Mitologia jest częścią fundamentu cywilizacji i kultury europejskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana. Temat zrealizowany jest w oparciu o topos ikaryjski, prometejski i związany z postacią Narcyza. Bogata bibliografia.

Bohaterowie mitologiczni, jako symbole wartości cenionych i propagandowych w różnych epokach. Scharakteryzuj, analizując wybrane przykłady literackie

Ocena:
20/20
Teza: W mitologii nie zabrakło ideałów dobra, moralności, prawości czy wierności, do których odwoływano się w kolejnych stuleciach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat.

Kultura antyczna źródłem inspiracji literatury i sztuki różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Wpływ starożytności na późniejszych twórców jest nieprzerwany.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, kompozycja czytelna, ciekawe rozważania i wnioski.

Motyw Ikara w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Mimo upływu tysiącleci motyw ikaryjski nie stracił na znaczeniu, wciąż wielu artystów stara się interpretować go na swój własny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Rozległa literatura przedmiotu i podmiotu. Skrótowy plan. Ciekawa, dynamiczna praca. Drobne potknięcia językowe.

Motywy antyczne w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach z późniejszych epok

Ocena:
19/20
Teza: Mówiąc o inspiracjach antycznych należy pamiętać, że mają one różnorodny charakter. Mogą to być z jednej strony zwyczajne powtórzenia motywów klasycznych, bądź też reinterpretacje przynoszące zasadniczą zmianę sensu w stosunku do pierwo

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera bogatą bibliografię. Teza została w poprawny sposób uargumentowana.

Przedstaw różne sposoby ukazywania prometejskiej postawy w literaturze różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze występują nie tylko różnorodne ujęcia postawy prometejskiej, ale także różne sposoby jej funkcjonowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta. Teza poprawnie uargumentowana. Dobry język i styl wypowiedzi.

Mity greckie jako źródło inspiracji artystów epoki renesansu. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich i plastycznych

Ocena:
19/20
Teza: Grecka mitologia w literaturze i sztuce renesansu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca realizuje temat, opierając się na twórczości Jana Kochanowskiego i dwóch przedstawicieli malarstwa renesansowego.

Postacie mitologiczne i biblijne jako symbole wartości uniwersalnych. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Postacie mitologiczne i biblijne reprezentują najbardziej uniwersalne wartości, czytelne także w dzisiejszych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna prezentacja.

Motyw Prometeusza na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Mit o Prometeuszu ma charakter uniwersalny, ponieważ nakreśla najistotniejsze dążenia człowieka i dlatego właśnie stał się źródłem licznych inspiracji literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Trafnie dobrana literatura. Drobne niedociągnięcia językowe.

Motyw tyrtejski w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach.

Ocena:
18/20
Teza: Poezja tyrtejska, ze względu na szczególną historię znalazła szczególne zainteresowanie w Polsce.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, rozbudowana treść. Można poprawić styl wypowiedzi.

Motyw stworzenia świata w literaturze i sztuce. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Kosmogoniczne wyobrażenie służyło ludziom jako wyjaśnienie pochodzenia świata i człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opiera się głównie na starożytnych wyobrażeniach kosmogonicznych.

Ponadczasowość motywów mitologicznych i biblijnych. Odwołaj się do stwierdzenia, przytaczając wybrane przykłady

Ocena:
16/20
Teza: Mitologia i Biblia stanowią ponadczasowe fundamenty kultury europejskiej i światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, choć skrótowa. Opisuje czym jest Biblia i Mitologia, a następnie określa rolę tych dzieł.