Akceptujemy karty:

akceptowalne karty

Payu:

płatności
szybki kontakt
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motywy mitologiczne


Motyw Prometeusza na wybranych przykładach literackich

Ocena punktowa: 18/20
Liczba stron: 4
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
brak



Określenie problemu:

Mit o Prometeuszu ma charakter uniwersalny, ponieważ nakreśla najistotniejsze dążenia człowieka i dlatego właśnie stał się źródłem licznych inspiracji literackich.

Na wstępie pragnę odnieść się do słownikowego znaczenia, jakie przypisywane jest terminowi prometeizm, ponieważ ma ono kluczowe znaczenie dla moich dalszych rozważań. Zgodnie z „Słownikiem terminów literackich” prometeizm to: „postawa indywidualistycznego buntu przeciw Bogu, siłom natury i skrępowaniu wolności ludzkiego ducha oraz zgoda na poświęcenie się, a także samotne cierpienie za ideę i szczęście ludzkości”. „Przewodnik po literaturze polskiej” dodaje, że jest to również bunt przeciwko tolerowaniu zła oraz wiara w to, że owo zło można pokonać.



Prometeusz był Tytanem uznawanym przez niektóre mity za twórcę ludzkości, jednak człowiek przez niego stworzony był słaby i bezradny. Widząc bezbronność człowieka Prometeusz wykradł ogień i ofiarował go ludziom, dzięki czemu stali się silniejsi i mądrzejsi. Czynem tym przeciwstawił się bogom za co został surowo przez nich ukarany. Bohaterowi temu przez to, czego dokonał można przypisać miano buntownika i bezinteresownego dobroczyńcy ludzkości, którego historia stała się podstawą wielu interpretacji literackich.


Analizując ten tematu należy nadmienić, że mit o Prometeuszu wykorzystano już w okresie tworzenia się literatury czyli starożytności. Mowa tutaj o tragedii opartej na dziejach tego bohatera napisanej przez wybitnego dramatopisarza greckiego Ajschylosa „Prometeusz w okowach”. To właśnie w niej tkwią zalążki doktryny zwanej prometeizmem. Akcja tego dramatu rozgrywa się na skalistym pustkowiu, gdzie Prometeusz z rozkazu Zeusa zostaje przykuty do skalnej ściany. Była to kara za przysługi oddane ludzkości. Wymierzenie jej było spowodowane tym, że wykradając boski ogień i przekazując go ludziom przedłożył on miłość do człowieka, nad posłuszeństwo Bogom, przez co złamał ustalony przez nich porządek świata.



W ten sposób Prometeusz Ajschylosa stał się „patronem” prometeizmu, przykładem buntownika przeciwko narzuconym normom i nakazom ograniczającym człowieka oraz symbolem poświęcenia jednostki dla dobra ludzkości. Nawiązując do czynu Prometeusza, możemy także powiedzieć, że sam ogień ma moc symboliczną ponieważ może on odnosić się zarówno do miłości, światła i życia jak również możemy mu przypisać zniszczenie, nienawiść i śmierć.



W epoce romantyzmu prometeizm stał się wyrazem buntu przeciw potęgom krępującym wolności człowieka oraz symbolem cierpienia za idee. Przykładem może być tutaj Konrad z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Bohater ten przeżywał wewnętrzne katusze z powodu udręczenia narodu polskiego przez zaborcę, nie mogąc jednocześnie pogodzić się z myślą, że Bóg nie reaguje na to zło. Przeciwstawia się więc Stwórcy i podejmuje z nim polemikę – mówiąc : „Daj mi rząd dusz” stawia się na równi z Bogiem i wierzy, że jest w stanie poprowadzić naród ku wolności. Konrad nie buntuje się jednak przeciwko Bogu dla własnych korzyści, występuje w imieniu całego narodu , twierdząc „nazywam się milion, bo za miliony kocham i cierpię katusze”, „Ja i ojczyzna to jedno”. Tym zachowaniem upodabnia się do Prometeusza, ponieważ jego miłość nie odnosi się do jednostki, ale do całego ogółu. Uważam, że prometeizm Konrada ma charakter narodowo-wyzwoleńczy, ponieważ występuje on przeciwko zniewoleniu Polaków zaś sama postać bohatera „Dziadów” to przykład romantycznego Prometeusza, który ma dosyć cierpień i pragnie aby Bóg zniszczył panujące na świecie zło.

strona:    1    2    3    4