Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Śmierć człowieka uważana jest za obecnie nieodwracalne ustanie funkcji pnia mózgu, co jest równoważne ze śmiercią mózgu jako całości. Śmierć człowieka – fakt choć nieunikniony, a jednak rodzący pewien bunt w głębi człowieka. Umiera – prędzej czy później – wszystko co żyje. Obraz, znaczenie oraz pojmowanie ludzkiej egzystencji ewoluowały wraz z rozwojem kultury, sztuki jak i techniki. Wraz ze zmianami kulturowymi szły zmiany cywilizacyjne – i one także wpływały na sposób widzenia i pojmowania śmierci. Śmierć to temat, obok którego nikt nie może przejść obojętnie. Dotyka najbardziej osobistych uczuć i lęków. Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Średniowieczna filozofia podporządkowana została teocentryzmowi, czyniącemu ośrodkiem zainteresowania Boga i życie wieczne. Zgodnie z filozofią teocentryzmu prawie wszystkie przejawy ludzkiej twórczości artystycznej miały na celu głoszenie potęgi Boga. Doprowadziło to do propagowania we wszystkich krajach pewnych wzorców osobowych: ascety, rycerza.

Idealny rycerz był człowiekiem odważnym, bohaterskim, walecznym, kierującym się honorem. W czasach średniowiecza istniało przekonanie, że śmierć człowieka uzależniona jest od tego jak żył. Człowiek prawy i uczciwy powinien zatem umierać lekko i bezboleśnie, natomiast ludzie źli w cierpieniu i mękach. Odnosi się to m.in. do rycerza i władcy. Bohaterowie pieśni rycerskich giną z przeświadczeniem, że zasłużyli na zbawienie, bo do końca wypełnili obowiązek wobec pana feudalnego i nie splamili rycerskiego honoru. Wzór idealnego rycerza przedstawiony został w „Pieśni o Rolandzie”. Główny bohater Roland, to rycerz służący wyższym ideałom: Bogu, ojczyźnie i królowi, a w czasie pokoju spieszy z pomocą pokrzywdzonym i potrzebującym pomocy. Pojęcie służby łączy się z pojęciem miłości. Miłość spełnia się jako służba Bogu, królowi, wybranej kobiecie. Rycerz dba o dobre imię, jest dzielny, wierny, niezłomny. Obawia się tylko tego aby nie zostać posądzonym o strach. Ta właśnie obawa oraz duma i zamiłowanie do walki powodują, że Roland bez żadnego uzasadnienia strategicznego naraża swój oddział na śmiertelne niebezpieczeństwo. Pragnienie sławy i namiętność walki zaślepiają go i nie słucha rad roztropnego Oliwiera. Roland umiera na polu walki, korząc się przed Bogiem, przyznając do błędu i prosząc o przebaczenie. Prośby jego zostały wysłuchane. Roland umarł tak samo jak żył – godnie. Czuł nadchodzącą śmierć. Syntezę rycerskich cnót ukazuje scena śmierci bohatera, w której Roland za swe ziemskie czyny uzyskuje wieczną sławę i nagrodę w niebie. Mając świadomość zbliżającego się zgonu, bohater na miejsce śmierci wybiera wzgórze (aluzja do Golgoty, na której ukrzyżowany został Chrystus) i gromadzi wokół siebie atrybuty swego stanu (miecz i róg – atrybut dowódcy). Przed odejściem w zaświaty Roland usiłuje złamać swój miecz – symbol chwały, aby nie dostał się w ręce pogan. Wszystko co czyni Roland, ma znaczenie symboliczne: „Biegnie rycerz pędem na szczyt góry, położył się na zielonej murawie twarzą do ziemi, pod siebie kładzie swój miecz i róg. Ku Hiszpanii odwrócił twarz”.

Bieg na szczyt góry ma być ostatecznym znakiem zdobycia nieśmiertelnej sławy. W ostatniej chwili życia Roland pnie się po raz ostatni wzwyż, by spojrzeć na świat i podbity kraj z tej perspektywy. Położenie się na murawie oznacza godne i świadome zakończenie życia, koniec służby ojczyźnie i swojemu rycerskiemu powołaniu. Natomiast zwrócenie twarzy w stronę Hiszpanii stanowi symboliczny gest oznaczający świadomość tego, że zostało dokonane dzieło wielkie, dla którego warto umrzeć. Gdy umiera, aniołowie – Cherubin, Michał i Gabriel – zabieraja jego duszę do raju. W scenie śmierci Roland urasta do symbolu wojownika – męczennika, świętego ginącego za wiarę.

Swojego czasu powstawały różnego rodzaju przepisy dotyczące sztuki dobrego umierania. Ich motyw przedstawia „Legenda o św. Aleksym” oraz inne opowieści o świętych. Aleksy jest przykładem spokojnego oczekiwania na śmierć poprzez ubóstwo, prostotę i pokorę, która da mu zbawienie. Aleksy postanowił żyć w ascezie i w dniu ślubu opuścił majętnych rodziców i żonę. Korzystał z jałmużny a czas spędzał na modlitwie. Po latach wrócił do rodzinnego domu, gdzie nie rozpoznany spędza cale lata mieszkając pod schodami. Ostatnim elementem tej legendy jest opis śmierci świętego. Aleksy doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że wkrótce umrze, dlatego też, póki był świadomy swych czynów, spisał swoje życie. Okoliczności śmierci Aleksego potwierdziły jego świętość – nagle w Rzymie same zaczęły dzwonić wszystkie dzwony.

Często spotykamy w literaturze średniowiecznej motyw śmierci, który miał służyć podkreśleniu znikomości i kruchości życia, przypominać o jego doczesności oraz odpowiedzialności za życie ziemskie przed trybunałem pozaziemskim, surowym i bezwzględnym, przed którym tylko sprawiedliwi mogli stanąć bez obaw. Śmierć średniowieczna to jednak również siła uwalniająca człowieka od wszystkiego co ziemskie, przenosząca go w inny wymiar, pozwalająca odczuć szczęście zaświatów.

Mówiąc na temat śmierci, nie sposób wspomnieć o jednym z wielkich dzieł renesansowego poety Jana Kochanowskiego. Treny uważane są za najwybitniejsze dzieło w całym dorobku poety. Cykl 19 utworów zainspirowany został śmiercią ukochanej córki poety, Urszulki. Utwór nie jest jedynie wyrazem ojcowskich uczuć i ojcowskiego bólu, ale stanowi filozoficzny poemat, poruszający problematykę moralną, religijną, światopoglądową. Tren (inaczej płacz, lament) to gatunek wyrażający uczucia i emocje, głównie żal po śmierci, stracie ukochanej osoby. Spokrewnione są bezpośrednio z epicedium, pieśnią śpiewaną nad łożem zmarłego. Śmierc dziecka staje się dla Kochanowskiego momentem rozrachunku z poglądami uczonego humanisty z dystansem spoglądającego na świat.

Treny są najbardziej autobiograficznym dziełem poety, bowiem on sam jest ich głównym bohaterem przeżywającym dramat ojca. Poeta wyraża w „Trenach” swój ból, żal, rozpacz. W Trenie I autor przywołuje obraz filozofów i poetów greckich, wyraża on prośbę o pomoc „Wszystki płacze, wszystki łzy Heraklitowe” Prosi on aby przybyły do jego domu i pozwoliły opłakiwac śmierć dziecka. Poeta jakby usprawiedliwia się przed czytelnikami, że opłakuje śmierć córki, bo może niejeden z nich powie: po co i na co płakać? i czy to nie wstyd ? Na to Kochanowski odpowiada, że nie dba, o to jak sobie o nim ludzie pomyślą, on płacze bo musi płakać. Treny od III do VIII włącznie są wyrazem rozdzielającego smutku rodzicielskiego oraz głuchego żalu do „niepobożnej śmierci” Smutek potęguje się na myśl, że Orszulka umarła tak młodo. Nieszczęśliwy ojciec wspomina „słowa, zabawy i wdzięczne ukłony” Orszulki, jej „ucieszny śmiech”, jej serdeczność dla matki i ojca. Szczytem jednak tych rozpamiętywań jest jednak wspomnienie, jak się Orszulka w obliczu śmierci żegna z matką – słowami, jakimi w pieśniach ludowych żegna z matką córka wychodząc za mąż. Widok pozostałego po dziecku ubrania i pustki w domu, po którym tak niedawno rozlegał śmiech dziecięcy, to jeszcze jeden powód do smutku. Jedyna pociechą ojca jest myśl, że pójdzie kiedyś tam, dokąd poszła Orszula „Tam Cię ujźrzę, da Pan Bóg” Autor znajduje się nieustannie na pograniczu życia i śmierci, jawy i snu, zdrowia i choroby. Smutek i żal wpływają na jego stan psychiczny, jak i fizyczny. Tragedia, jakby dotknęła Kochanowskiego, stanie się także przyczyną załamania wyznawanych przez niego dotąd zasad i wartości moralnych.

Kochanowski objawia się w Trenach nie tylko jako cierpiący ojciec, ale także jako poeta zastanawiający się nad wartością i celami swojej twórczości. Najobszerniejsze uwagi na ten temat odnaleźć można w Trenie II, w którym autor tłumaczy motyw wyboru tematu Trenów. Decyzja o poświęceniu utworu dziecku była jak na owe czasy czymś niezwykłym. Stąd uwagi Kochanowskiego, który ma świadomość, iż wyłamując się z ram konwencji twórczości renesansowej, może narazić swą pozycję uznanego poety. Silniejsza była jednak potrzeba oddania hołdu ukochanej córce i wyrażeń rozpaczy i bólu, nawet jeśliby to miało być opłacone utratą sławy. W stanie szczęścia i radości sława wydawała się poecie pożądaną i nieprzemijającą wartością, w czasie smutku staje się nieważna. Myśl beznadziejności i niemożności odnalezienia pociechy w twórczości prowadzi podmiot liryczny do dramatycznego stwierdzenia zawartego w Trenie XVI - „Lutnią i wdzięczny rym porzucić muszę” Poezja nie daje pocieszenia, ale staje się dla Kochanowskiego jedynym, pełnym środkiem wyrazu jego uczuć po stracie córki, możliwością przekładu swego bólu i smutku na język poetycki.

Najbardziej ciekawym miejscem w dziejach zajmuje jednak XX wiek. Wniósł on do literackich obrazów śmierci nową jakość - masową zagładę, jednoczesne zabijanie tysięcy i milionów. Śmierć człowieka zostaje pozbawiona indywidualnego wymiaru, staje się wartością statystyczną, wyrażoną w wielocyfrowych liczbach. Jest to obraz doprowadzonego do skrajności ustroju totalitarnego, w którym nie ma miejsca dla jednostki. Takie wartości jak uczucie, prywatność czy intymność zostały podporządkowane systemowi. Ludzie umierali na ulicach, w obozach, od kul z głodu i wycieńczenia. Literatura również nie mogła pozostać obojętna wobec tego zjawiska otaczającego człowieka ze wszystkich stron. Wszystkie utwory z tego okresu są wstrząsające i zawierają wiele opisów śmierci, jej etapy i uczucia towarzyszące tej chwili. Myślę, że każdemu z nas obraz śmierci w obozie jest znany. Jest wiele utworów zawierających wstrząsające opisy śmierci. W wielu przypadkach Śmierć w obozie była wybawieniem od cierpień, życia w poniżeniu.

W czasie II wojny światowej całkowicie zmienił się system wartości, ludzie zobojętnieli na śmierć innych. Przykładem takiej „znieczulicy” może być dzieło Zofii Nałkowskiej pt. „Medaliony”. Niemcy podpalali Żydom domy, którzy, aby uniknąć śmierci w płomieniach wyskakiwali z okien, wybierali śmierć natychmiastową, czego dowód mamy w „Kobiecie cmentarnej”, która opowiada o likwidacji getta, widzianej z zewnątrz. Bohaterka opowiadania była naocznym świadkiem samobójczych skoków Żydów z okien płonących kamienic. Kolejne opowiadanie „Człowiek jest mocny”, opisuje metodę masowego mordowania Żydów przez duszenie ich spalinami w specjalnie do tego celu przystosowanym samochodzie ciężarowym. Książkę zamyka opowiadanie „Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, które przynosi krótką charakterystykę największych katów Oświęcimia wraz z opisem ulubionych metod mordowania ludzi. Czytając te wszystkie opisy niektórych zbrodni można mieć faktycznie wątpliwości, czy dokonała ich nawet najbardziej zdegenerowana istota ludzka, a nie jakaś dzika bestia, ale prawda jest taka, iż to: „ludzie ludziom zgotowali ten los”.

Na zakończenie mojej pracy stwierdzam, że niezależnie od epoki, czasu czy wieku człowiek nie pogodzi się i nie oswoi z myślą o śmierci. Będzie ona czymś czego się obawiamy, sama myśl, że może przyjść i zabrać nam kogoś bliskiego, kogoś kto jest zupełnie niewinny przeraża nas. Staramy się zrozumieć dlaczego tak się dzieje, próbujemy obiektywnie myśleć, że taka jest kolej rzeczy i tak musi być. Jednak trudno nam jak i wcześniejszym czy przyszłym pokoleniom wziąć i realnie myśleć o śmierci, gdyż jest to trudne zarówno dla dziecka czy dorosłego. Naturalną rzeczą powinno być że to dziecko chowa rodzica, wyraża to naturalną kolej rzeczy. Śmierć powinna być następstwem starości a nie masową eksterminacją. Każdy człowiek, niezależnie od pochodzenia powinien umrzeć godnie w sposób naturalny. Jednak postawa człowieka wobec niej zawsze będzie rożna, każda epoka ma swoje sposoby jej pojmowania. Zapewne żadne pokolenie nie chciałoby powrócić do czasów masowego mordu.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.