Akceptujemy karty:

akceptowalne karty

Payu:

płatności
szybki kontakt
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena punktowa: 20/20
Liczba stron: 5
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
Grafiki



Określenie problemu:

Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Czym jest śmierć? – na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Zapytany o istotę śmierci, lekarz odpowie, iż jest to całkowite i ostateczne zatrzymanie życiowych funkcji organizmu. Teolog zaś wyrazi opinię, że śmierć następuje w momencie, gdy nieśmiertelna dusza opuszcza swą cielesną powłokę. Osoba wyznająca hinduizm stwierdzi, iż jest to kolejny etap reinkarnacji; przejście do następnego stanu duchowego. Niezależnie od przyjętych definicji naukowych i światopoglądu, zgodzić się trzeba ze stwierdzeniem, że śmierć jest zjawiskiem, obok którego nie można przejść obojętnie, ponieważ dotyka uczuć najbardziej osobistych. Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne. Pojmowany jest jako jeden z podstawowych elementów egzystencji, który wpływa na świadomość każdego człowieka. Tajemnica życia i śmierci fascynuje artystów, naukowców, zwykłych ludzi. Snuli oni rozważania nad jej sensem oraz nad losami człowieka po śmierci. Aby „oswoić” śmierć ludzie próbowali stworzyć jej wizerunek jako wybawicielki od cierpienia, kary za grzechy, tragedii czy też sposobu na rozwiązanie osobistych problemów. Śmierć stanowiła przeciwwagę dla tego, co ludzie kochali najbardziej – życia. Każdy człowiek przeżywa ją w sposób indywidualny, dlatego tak interesujące i odmienne mogą być ujęcia tego tematu. Obraz i znaczenie umierania ewoluowały wraz z rozwojem szeroko rozumianej kultury i sztuki, jego wizerunek budowany był zgodnie z ówczesnymi przekonaniami religijnymi i przyjęta filozofią życiową. W mojej prezentacji przedstawię różnorodne sposoby postrzegania śmierci przez artystów dwóch, według mnie najciekawszych, okresów w historii ludzkości – renesansu i przełomu wieków XIX i XX. Każdy z omówionych przeze mnie utworów, oprócz wartości ogólnych, niesie ze sobą osobiste przesłanie autora. Stanowi ono jeden z wielu elementów budujących pewien ogólny, literacki wizerunek śmierci.


Epoka renesansu charakteryzowała się odejściem od średniowiecznego sposobu postrzegania śmierci oraz przypominania o jej nieuchronności, co znajdowało wyraz w stwierdzeniu memento mori. Mottem epoki stały się słowa Terencjusza: „Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie nie jest mi obce”. Istota ludzka, jej egzystencja a także śmierć ponownie znalazły się w kręgu zainteresowań naukowców, rzeźbiarzy i poetów. Snując refleksje na temat śmierci nie można pominąć najsłynniejszego w literaturze renesansu utworu funeralnego, jakim były Treny Jana Kochanowskiego. Ów monolog zbolałego poety skierowany do zmarłej córki, przepełniony jest refleksjami nad dotkliwą stratą oraz problematyką życia i śmierci. Tren I rozpoczyna rozbudowana inwokacja, po kolei są przywoływani: Heraklit, skargi Simonidowe, wszystkie żale i frasunki. Występuje tu antropomorfizacja, gdyż w wersie 6 podmiot prosi owe zjawiska o pomoc w opłakiwaniu utraconej córki, zabranej przez śmierć niepobożną, czyli okrutną. Wers 11 zaczyna się od alegorii smoka pożerającego młode słowiki, które symbolizują Urszulkę. Potwór nastaje również na życie matki, która zmuszona jest patrzeć na śmierć potomstwa i rozpaczać, ledwo uszedłszy z życiem. Śmierć przedstawiona została jako budzące obawę, zagrożenie życia.

strona:    1    2    3    4    5