Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

„Ta straszna rzecz zwana trupem jest w nas obecna już dziś” – powiedział Milarepa. Wielu ludzi zastanawia się nad tym, czy doczeka końca świata. Tymczasem pewne jest to, że każdy z nas doczeka końca swojego świata. Pewne jest również to, że zanim przeżyjemy własną śmierć, to przyjdzie nam zmierzyć się z bolesnym doświadczeniem odejścia tych, których kochamy. Warto zatem zastanowić się „Czym jest śmierć?” To pytanie zadaje sobie każdy człowiek i jednoznacznej odpowiedzi nie znajduje. Wiemy tylko tyle, że jak powiedział Benjamin Franklin - „Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki”. Co najgorsze, pomimo upływu setek lat, cały czas pozostajemy wobec niej tak samo bezradni. Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię. Nie sposób ich wszystkich przedstawić, dlatego wybrałam kilka z nich.

Pierwsze dwa typy śmierci, które omówię: śmierć męczeńska i śmierć bohaterska, oparte na zasadzie ars moriendi czyli sztuce umierania, pochodzą ze średniowiecza. To asceta św. Aleksy i rycerz Roland. Obydwie postacie wykazują pewne analogie, choć każdy z nich innymi środkami osiąga swój ideał. Św. Aleksy to samotny tułacz, który porzucił wszystko by prowadzić ubogie życie i spędzać czas na modlitwie. Roland chce zasłużyć na nagrodę w niebie, nie dzięki modlitwie, ale walcząc z niewiernymi. Św. Aleksy to przykład śmierci uświęconej. Umiera szczęśliwy, w poczuciu dobrze spełnionego obowiązku, bo przecież całe życie oddał Bogu. Dla niego śmierć to tylko jeden z etapów w drodze do raju. Podobnie śmierć Rolanda to prawdziwy ceremoniał, rycerz realizuje wytyczne sztuki dobrego umierania: powściągliwie przypomnienie istot, które kochał, prośba o przebaczenie, żal za grzechy i ostatnia modlitwa. Roland umiera z godnością, jego śmierć jest wyzbyta bojaźni co jest zrozumiałe, bo w myśl teologii chrześcijańskiej, śmierć to nie koniec, ale początek, zatem dobry człowiek nie ma się czego bać, bo trafi do raju. Roland wie, że umiera - „Czuje, że śmierć go bierze całego, z głowy zstępuje do serca, czuje że dobiegł już kresu”. Rycerz ten umiera jako zwycięzca, opromieniony glorią męczennika. Ofiarowuje Bogu swoją prawą rękawicę, a jego duszę niosą do nieba aniołowie. Nie sposób nie zauważyć tu analogii do śmierci samego Chrystusa. Wzgórze symbolizuje Golgotę, sosna – krzyż. Do tego męczeńska ofiara w imię wyznawanych wartości. Reasumując, św. Aleksy i Roland umierają w myśl zasady - „Et Moriemu” – wszyscy pomrzemy. Ich śmierć to śmierć oswojona, pojmowana jako coś całkowicie naturalnego, z czym po prostu należy się pogodzić.

Tren – gatunek liryki funeralnej, mający na celu wyrażenie żalu po stracie kogoś bliskiego, u Kochanowskiego dość nietypowy, bo poświęcony dziecku – trzyletniej córce autora – Urszulce. Ta niezawiniona śmierć jest pretekstem do rozliczenia się poety ze swoim dotychczasowym życiem. Tren X to wyraz wielkiego zwątpienia poety i kryzysu światopoglądowego. Zbolały ojciec zastanawia się, gdzie jest jego córka i ostatecznie wątpi w pozagrobowy byt, a renesansowy optymizm i radość życia zmieniają się w rozczarowanie i kluczowe eschatologiczne pytanie: „Gdzieśkolwiek jest”, ze sceptycznym – „jeśliś jest...”, czym poeta podważa chrześcijańską wiarę w życie pozagrobowe. Ostatni tren — XIX — opisuje sen poety, któremu ukazała się matka z Urszulką na ręku, zapewniająca syna o szczęściu, jakiego Urszulka doznaje po śmierci. Dopiero to przynosi poecie ukojenie. Kochanowski znajduje receptę na wyjście z rozpaczy w maksymie: „Ludzkie przygody, ludzkie noś”. „Treny” to przede wszystkim obrona ludzkiego prawa do płaczu i boleści. Kochanowski pokazuje nam, że cierpienie musi przejść wszystkie naturalne fazy, tak jak choroba: od pierwszych ataków, aż do zenitu, po przez kryzys, aż do rekonwalescencji.

To samo co udało się Kochanowskiemu w całym cyklu „Trenów”, kolejnej autorce udało się w jednym utworze. „Kot w pustym mieszkaniu” Wisławy Szymborskiej. Wiersz ten także opowiada o żałobie, cierpieniu, pustce, ale prościej, mniej płaczliwie, nawet z poczuciem humoru. Można powiedzieć, że to taki nowoczesny, dwudziestowieczny tren w dość oryginalnej formie, bo z perspektywy kota. Już pierwsze zdanie tego wiersza jest komentarzem śmierci: „Umrzeć - tego nie robi się kotu”. A więc śmierć to naruszenie jakiejś normy kulturowej, wybryk, eksces, coś co nie powinno się zdarzyć. Tego się nie robi, bo nie powinno się skazywać istoty żywej na oczekiwanie kogoś, kto nigdy nie przyjdzie. Dla kota śmierć to naruszenie jakiegoś porządku i ładu, pozornie wszystko jest takie same, ale nie do końca. Słychać kroki, ale to nie te. Ręka kładąca rybę, także nie ta. Tu też wspaniały koncept autorki, która opisała śmierć za pomocą jednego, najprostszego słowa, partykuły „NIE”. W całym utworze nie znajdziemy słowa „śmierć”. Dla Szymborskiej bowiem odejście kogoś bliskiego to „uporczywa nieobecność”, która trwa i trwa. I choć to wiersz o kocie i z kociej perspektywy to jednak obnaża emocje ludzkie. Człowiek także nie chce przyjąć do wiadomości śmierci bliskiej osoby, też szuka, czeka, buntuje się i powtarza w myślach absurdalne słowa: „jak mogłeś mi to zrobić”. Bo człowiek i kot są w tej sytuacji jednakowo samotni. Różnica jest tylko taka, że kot cały czas ma nadzieję, iż bliska mu osoba wróci, my już takich złudzeń nie mamy.

XX wiek wniósł do literatury nowy rodzaj śmierci. Po I wojnie światowej pojawiła się masowa zagłada, uśmiercanie milionów istnień. Śmierć straciła swój indywidualny wymiar. Jak powiedział Stalin - „Jedna śmierć to tragedia, milion - to statystyka". Tadeusz Borowski w swoich opowiadaniach ukazuje nam ten nowy rodzaj śmierci. Transport za transportem, segregacja ludzi na tych, których od razu można posłać do komory gazowej i na tych, którzy jeszcze się do czegoś przydadzą. Jednak Ci także wkrótce umrą, a zabije ich, jeśli nie komora, to głód. Głód tak wielki, że patrzy się na drugiego człowieka, jak na obiekt do zjedzenia. W takim miejscu jak Oświęcim, śmierć może być przypadkiem, loterią. Wszystko zależy od humory danego esesmana. Więźniowie kurczowo trzymają się życia. Najlepiej obrazującym to przykładem jest scena, w której jedna z nowo przybyłych więźniarek, nie przyznaje się do swojego własnego dziecka, byleby tylko uniknąć komory gazowej. Obóz zmuszał ludzi do takich właśnie wyborów: czy mam zachować własne życie czy życie kogoś mi bliskiego. Cały ten proces dehumanizacji jest spowodowany oczywiście strachem przed śmiercią. Borowski w opowiadaniu „U nas w Auschwitzu” opisuje wstrząsającą scenę, gdy kobiety jadą do komory gazowej, przejeżdżając obok 10 tysięcy mężczyzn stojących na apelu. Ani jeden człowiek się nie poruszył się, aby im pomóc. Borowski wyjaśnia dlaczego, bo: „Żywi zawsze mają rację przeciw umarłym”. Takie jest prawo obozu. Śmierć była tez codziennością sowieckich łagrów opisanych przez Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w „Innym świecie”. Tu nie było komór gazowych, ludzi zabijano wyniszczającą, ciężką pracą przy minimalnych racjach żywnościowych. Jednakże rezultat był ten sam. Tu także nie ma miejsca na akty heroizmu, bo „człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach” – mówi Herling - Grudziński. Życie w obozie (jeśli to w ogóle można nazwać życiem) było tak straszne, że często więźniowie sami chcieli umrzeć. Czytamy wypowiedź jednego z nich: „Co mi zostało poza śmiercią? Rodziny nie mam, do kołchozu nie pójdę, modlę się codziennie o rychłą śmierć”. Nieco dalej czytamy, „wracałem do odrutowanej zony, gdzie sypia się na jednym barłogu ze śmiercią”. Jak widać, śmierć była tu nieodłącznym elementem obozowej egzystencji. Zatem XX wiek to śmierć masowa, niezawiniona, anonimowa, niepotrzebna.

Masowość i brutalność śmierci możemy również zobaczyć na obrazie Goi – „Rozstrzelanie powstańców madryckich”. Goya chciał nie tyle zrekonstruować scenę egzekucji, co pokazać dramatyczny kontrast między rozpaczą ofiar, a nieprzejednaniem oprawców. Widać ten zamysł w kompozycji, która podzielona została na trzy części. Po prawej stronie pluton egzekucyjny, po lewej ofiary gotowe do przyjęcia strzału, w środkowej części widzimy kolejnych skazańców. Podział obrazu na części ma za zadanie wyznaczenie granicy nie do przebycia pomiędzy powstańcami, a ich katami. Z jednej strony widzimy obrońców wolności, którzy w imię wartości takich jak honor i patriotyzm chcą poświęcić życie. Przed nimi zaś zbrodniarze, ślepo wykonujący rozkazy. Światło na koszuli rozstrzeliwanego to środek użyty nie tylko po to, by na tej postaci skupić wzrok widza. Chodzi tu również o przenośne znaczenie, że racja i prawda są po tej stronie, gdzie dwie wyciągnięte ręce starają się powiedzieć światu o krzywdzie i zbrodni. To dzieło daje nam obraz śmierci za swoje ideały i wyznawane wartości, ale także obraz śmierci, którą zadaje niestety jeden człowiek drugiemu człowiekowi.

Kolejne dzieło „Oscar i pani Róża” to krótka powiastka o naszych marzeniach i o tym jak żyć, ale przede wszystkim przypowieść o śmierci chorego na białaczkę dziesięcioletniego chłopca Oscara. Mamy tu motyw śmierci dziecka, ale też przykład śmierci skrzętnie ukrywanej przed samym umierającym. Chłopczyk wie, że umrze, choć nikt z dorosłych mu tego nie powiedział – „wszyscy głuchną, jeśli powie się coś o umieraniu” – mówi Oscar. Pokazuje nam także inną postawę tak częstą w obecnych czasach. Martwimy się nie o siebie tylko o naszych bliskich. Jak oni poradzą sobie po naszej śmierci. Bohater uzmysławia nam, że myśl o śmierci nie musi powodować bólu, nie musimy się jej bać. Bowiem ludzie tak naprawdę nie boją się śmierci samej w sobie, ale boją się umierać, bo odczuwają lęk przed nieznanym. I z tej książki warto zapamiętać, że „Śmierć nie jest karą, jest faktem”.

Najoryginalniejszą wizję śmierci serwuje nam Terry Pratchett. To śmierć daleko odbiegająca od tradycyjnego jej postrzegania. U Pratchetta śmierć ( tu rodzaju męskiego) jest kontrowersyjny, ma specyficzne poczucie humoru, a nawet da się go polubić. Jest dobry, bo „nie zabija, ale odbiera życie”. Do tego wszystkiego w „Kosiarzu” mamy paradoksalną sytuację, bowiem Śmierć umiera, pozostaje mu kilka dni życia. Na początku mówi „Nie zgadzam się, będę się odwoływał. Przecież nie mogę umrzeć, to tak jakby prosić skorpiona, żeby sam się użądlił”. Z czasem zaczyna rozumieć, co czują ludzie na co dzień. Z oprawcy staje się ofiarą. Czarny humor, z jakim pisarz ukazuje śmierć, znacznie łagodzi jej wizerunek, ośmiesza ją i pomaga nam nabrać do niej dystansu. W jednym z wywiadów pisarz powiedział: „Śmierć to po prostu zakończenie życia, jeśli ktoś uważa śmierć za Boga, to znaczy, że ma poważne kłopoty umysłowe”. Zatem jak widać, Pratchett próbuje w swoich książkach zdeprecjonować śmierć i pokonać ją, a przecież pragnienie pokonania śmierci towarzyszy ludzkości od czasów Syzyfa, aż do dnia dzisiejszego.

„Gdy osiągnęła już niemal wszystko, czego oczekiwała od życia, doszła do wniosku, że nie ma ono sensu. I postanowiła umrzeć”. Weronika – główna bohaterka powieści Paulo Coelho. Odratowana dziewczyna trafia do szpitala psychiatrycznego, gdzie uczy się żyć na nowo. Dziewczyna jest zła na lekarzy, bo według niej każdy sam powinien decydować, czy jego życie ma sens, jej życiu tego sensu brak. Dziewczyna dostaje tydzień życia. W tym krótkim okresie w Weronice zachodzi nadzwyczajna metamorfoza – nienawiść do własnego życia przemienia się w niesamowitą jego afirmację. Bohaterka zmartwychwstaje! Na przykładzie Weroniki widzimy, że śmierć może odmienić ludzkie życie na lepsze i jest to bardzo cenne, nawet jeśli miałoby ono potrwać tylko krótką chwilę. Powieść ta pokazuje nam również, jak wartościowy jest nasz byt i jak bardzo powinniśmy walczyć, by trwał on jak najdłużej, bo samobójstwo nie jest dobrym rozwiązaniem.

Czym jest śmierć? Na to pytanie próbował odpowiedzieć także wybitny polski malarz – Jacek Malczewski. Obraz „Śmierć” przedstawia nam typową dla malarza wizję śmierci, która jawi mu się nie jako postać odrażająca czy budząca strach, ale jako śliczna kobieta, która ze stoickim spokojem kładzie palce na zmęczone powieki starca. Twarz mężczyzny wyraża spokojne oczekiwanie na to, co ma za chwilę nastąpić. Mężczyzna nie protestuje, nie boi się, najprawdopodobniej jest religijny (wnioskujemy to po medaliku na jego szyi i złożonych w geście modlitwy dłoniach). Śmierć u Malczewskiego to zawsze śmierć spokojna, bowiem według artysty jest ona wyzwoleniem od cierpień i trudów, zabierając nam życie, daje w zamian wieczny spokój i wytchnienie. Przyroda zachowana w ciemnych barwach odzwierciedla to, co dzieje się na pierwszym planie obrazu. Szare niebo sugeruje nam porę dnia, kiedy to zmęczeni ludzi udają się na odpoczynek. Mężczyzna też udaje się na odpoczynek, odpoczynek innego rodzaju – wieczny odpoczynek. Ziemia na polu, z zżętym zbożem to znak, że jest już po żniwach. To nawiązanie do średniowiecznej śmierci z kosą, która też zbiera swe żniwo, tyle tylko, że jej plonem są ludzie.

Reasumując, śmierć jako element życia i jednocześnie jako temat literacki, była zawsze obecna. I będzie. Zmienia się tylko sposób jej postrzegania. Może być piękna, może mieć poczucie humoru, może zabrać małego chłopca, który dopiero uczy się życia, może odzwierciedlać ludzkie bestialstwo, może zrewolucjonizować nasze życie. Na pewno jednak fascynuje i wciąż pozostaje zagadką nie do rozwiązania i przeszkodą nie do pokonania. I pewnie stanie się tematem nie jednej jeszcze książki czy obrazu. Nikt z nas nie jest mitycznym Orfeuszem, zatem czym jest śmierć dowiemy się sami dopiero, gdy wydamy ostatnie tchnienie i przekroczymy bramy zaświatów, bo: śmierć jest naturalną częścią życia i wcześniej czy później każdemu z nas przyjdzie stawić jej czoła.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.