Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

„Boimy się nie śmierci,
ale wyobrażenia jakie mamy o niej”
(Seneka Młodszy)

Ludzie od zawsze zadawali sobie pytanie: Czym jest śmierć? Halina Poświatowska w swoim wierszu pt. „Śmierć” próbuje odpowiedzieć na to pytanie. Dochodzi do wniosku, że dla każdego jest czymś innym:
„dla przyrodnika
jesteś zagadką jak życie
dla fizyka
przeistoczeniem materii
dla wierzącego
przejściem do innego bytu
dla cierpiących wyzwoleniem.”

Z biologicznego punktu widzenia jest to stan charakteryzujący się ustaniem oznak życia. Lęk przed nieuchronna śmiercią, niepewność jej godziny, ostateczność rozstania ze światem, najbliższymi towarzyszył każdej epoce. Dlatego artyści próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego. Pisano traktaty o tym jak należy godnie rozstać się ze światem, opłakiwano najbliższych, pochwalano śmierci bohaterskie, cieszono się ze śmierci wrogów oraz tworzono jej wizerunki. Ja chciałam się skupić na jej personifikacji.

Jednym z pierwszych wyobrażeń śmierci był Tanatos, bożek wywodzący się z mitologii greckiej. Był to syn bogini nocy Nyks i boga wiecznej ciemności Tartara. Miał serce z żelaza, był bezlitosny, posiadał czarne skrzydła, których trzepotanie było słychać tuż przed jego nadejściem. Mit o Tanatosie mówi: „Tanatos, syn Nocy, zlatuje na czarnych skrzydłach, wchodzi niepostrzeżony do pokoju i złotym nożem odcina konającemu pukiel włosów. W ten sposób, niby kapłan umarłych, poświęca człowieka na ofiarę bóstwom podziemnym i na zawsze odrywa od ziemi." Bożek budził przerażenie, bał się go nawet Zeus. Zabierał duszę człowieka, odnosił ją w zaświaty, oddawał Hadesowi, gdzie odbywał się nad nią sąd.

Antyczni twórcy przedstawiali Tanatosa jako nagiego młodzieńca z długimi czarnymi skrzydłami, ze zgaszoną lub gasnącą pochodnią. Ukazywany był na nagrobnych reliefach i wazach oraz na lekytach, czyli naczyniach, w których przechowywana była oliwa do namaszczania ciał zmarłych. Jedna z nich znajduje się obecnie w Ethinikon Archeologikon Musion w Atenach i nosi tytuł „Tanatos i Hypnos”. Pochodzi z lat 470-460 p.n.e. Przedstawia bliźniaczych braci składających zmarłego do grobu. Tanatos trzyma go za nogi.

Twórcy różnych epok odwoływali się do tej wizji śmierci. Przykładem tego jest cykl obrazów Thanatos Jacka Malczewskiego tworzącego w Młodej Polsce. Jednak w swych obrazach nie przedstawia on krępej postaci o czarnych skrzydłach, nie podąża za wyobrażeniami starożytnych. Malarz w swojej interpretacji mitologiczny wizerunek dzieli na dwie sfery: pierwsza to sfera erotyzmu, a druga - śmierci. Artysta przedstawia bożka śmierci jako piękną i powabną kobietę, lecz z drugiej strony zawiera w tej postaci sferę śmierci. Tanatos przybiera najczęściej postać niewieścią, lecz zawsze jest uosobieniem siły, a także majestatu. Dzierży w ręce złowrogą kosę. Powstaje w ten sposób niekonwencjonalny wizerunek śmierci. Jako przykład zaprezentuję obraz „Thanatos I” z 1898 roku, który Jacek Malczewski poświęcił pamięci swojego ojca. Na ścieżce przed dworem w Ganienicach stoi zmysłowa kobieca postać o surowej twarzy i podwójnej parze ostrych, żelaznych skrzydeł. Ostrzy osełką kosę czekając na starca nieświadomie zmierzającego w jej kierunku. Widać w tle niespokojne psy, które kręcą się wokół białego ganku. Obraz utrzymywany jest w gamie szarych zieleni wyróżnia się tylko biel portyku dworku stanowiąca metaforę bramy dzielącej życie od śmierci.

Kolejnym istotnym wyobrażeniem śmierci jest Kostucha przedstawiana jako szkielet z kosą lub łukiem i strzałą, czasem jadący na wozie ciągnionym przez woły. Jej ciekawym przykładem jest rzeźba z kościoła świętego Pawła i Piotra w Wilnie. Postać trzyma w ręku kosę, na głowie ma koronę, co świadczy o jej władzy nad światem i ludzkim życiem. Przy jej nogach znajdują się przedmioty różnych grup społecznych: skrzypce muzyka, książka pisarza, korona króla i infuła biskupa. Autor pokazuje w ten sposób władzę śmierci nad wszystkimi ludźmi.

Z tym motywem łączy się taniec śmierci, czyli danse macabre przedstawiony jako korowód ludzi różnych stanów i zawodów prowadzonych przez śmierć. Taniec ten odzwierciedlał wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo. Ta alegoria ma uzmysłowić ludziom wzajemną równość w godzinie zakończenia życia, wywołać lęk i smutek. Ten motyw pojawia się w anonimowej „Rozmowie mistrza Polikarpa ze śmiercią” (ok.1440 rok). Mędrzec Polikarpus modlił się, by móc ujrzeć śmierć. Pan Bóg spełnia jego życzenie. Przed jego oczami staje kobieta, której czaszkę pokrywa żółtawa skóra, z oczu kapie krew:
„Chuda, blada, żołte lice
Lści się jako miednica;
Upadł ci jej koniec nosa,
Z oczu płynie krwawa rosa;(…)
Nie było warg u jej gęby,
Poziewając skrzyta zęby;
Miece oczy zawracając,
Groźną kosę w ręku mając;”

Ten okropny widok przeraża Polikarpa. Jednak rozpoczyna z nią dialog zadając jej pytania. Śmierć w tym utworze przedstawiona jest okrutna i groźna, przed którą nie ma ucieczki, bo dopadnie każdego:
„Nikt się przede mną nie skryje,
Wszytkiem żywem utnę szyje.”

W niekonwencjonalny sposób taniec śmierci przedstawił Pieter Bruegel na obrazie „Triumf śmierci” z 1562 roku. Przedstawiony jest on jako armia tysiąca szkieletów z kosami na chudych koniach, czasami chytrze przebrane by oszukać swoje ofiary. Atakują każdego bez względu czy jest monarchą, szarym człowiekiem z ludu, czy będzie się bronił, podda się bez walki, czy jak błazen schowa się pod stół. W prawym dolnym rogu widzimy szkielet, który pokazuje królowi klepsydrę oznajmującą mu w ten sposób, że jego czas minął. Na obrazie widać dramat bezbronności ludzi w walce ze śmiercią, jej wszechwładzę. Los jednostki stapia się z losem zbiorowym. Widzimy w lewym dolnym rogu parę kochanków starających się udawać, że wszystko, co dzieje się wokół, ich nie dotyczy. Śmierć zapędza ludzi do wielkiego pudła, na którego klapie widnieje znak krzyża. Po bokach znajdują się armia szkieletów gotowa atakować ludzi. Śmierć triumfuje nad całym światem, nie ma przed nią ratunku.

We współczesnej literaturze motyw tańca śmierci występuje w „Dżumie” Alberta Camusa. Miasto zostaje zaatakowane chorobą przynoszącą śmierć, zostaje odizolowane od świata. Dżuma zabiera po kolei wszystkich, nikt nie ma szans przed nią uciec. Ludzie różnej płci, różnego statusu społecznego, różnego wieku umierali, a ich ciała wrzucano zbiorowych mogił: „Ciała wrzucano pośpiesznie do dołów. Jeszcze nie doleciały do dna, gdy łopaty wapna spadały na twarze i ziemia pokrywała je anonimowo w owych jamach, które drążono coraz głębiej.” Autor podkreśla tym kruchość ludzkiego losu. Camus szczegółowo opisuje zachowania ludzi w obliczu nadchodzącej i nieuniknionej śmierci: Doktor Rieux to człowiek oddający się bez reszty walce z śmiercią, Paneloux traktuje dżumę jak karę za grzechy popełnione przez ludzkość, Tarrou jest osobą gotową poświęcać się w walce z dżumą, Cottard – korzysta na nieszczęściu innych. Autor w oryginalny sposób przedstawienia wszechwładzę śmierci i ludzi rozpaczliwie próbujących się przed nią uchronić,

Podobną funkcję pełni kaplica Czaszek znajdująca się w Czermnej, która dosłownie i bardzo wyraziście przedstawia taniec śmierci. Miejscowy ksiądz Wacław Tomaszek odkrył przez przypadek w okolicy pod płytką warstwą ziemi ludzką czaszkę, gdy zaczął je wydobywać okazało się, że znajdowało się tam kilkadziesiąt tysięcy kości. Były to pozostałości po wojnach i epidemii cholery w 1680 roku. W 1776 roku wybudowano kaplicę, której ściany wyłożono kośćmi i czaszkami, pokryto nimi nawet sufit. Postawiono w kaplicy ołtarz z figurą Chrystusa na krzyżu - największego symbolu śmierci. Do dziś przypomina ona ludziom o kruchości ludzkiego życia i o tym, że dotyczy ona każdego człowieka.

Ostatnią kreację śmierci, moim zdaniem bardzo istotną, jest motyw Azraela. Według tradycji żydowskiej i muzułmańskiej to anioł śmierci zamieszkujący trzecie niebo. Tak jak Tanatos nie decyduje o śmierci człowieka, ale oddziela duszę od ciała. W żydowskiej mistyce przedstawiamy jest jako wcielenie zła. Według mitów islamu strzeże Tablicy, na której zapisuje imiona i losy wszystkich ludzi. Josef Suk stworzył symfonię Asrael. Powstała ona po tragicznych wydarzeniach w jego życiu - śmierci teścia, a następnie ukochanej żony. Tworzył obraz śmierci, która zabrała jego bliskich. Powiedział: „Taki piękny dźwięk może albo zniszczyć człowieka, albo wydobyć drzemiąca w nim głęboką siłę... Moim ocaleniem stała się muzyka.” Asrael przenika każdy element symfonii, zakłócając jej strukturę z niepokojącą regularnością. Składa się ona z pięciu mrocznych części. Pierwszą część rozpoczyna delikatna melodia smyczkowa, następnie wzmożony dźwięk smyczków i kotły oznajmiają nadejście śmierci. Ogrom rozpaczy potęgują dodatkowo odgłosy instrumentów dętych blaszanych i smyczkowych (odtworzenie fragmentu muzycznego).

Odmienne przedstawił Azraela Teodor Skonieczny w 1901 roku. Stworzył piękny nagrobek małej dziewczynki znajdujący się na warszawskich Powązkach. Autor ukazuje Azraela jako dobrego opiekuna, który tuli niewinne dziecko w swoich skrzydłach, ochrania ją przed złem. Dziewczynka wygląda jakby nie umarła, tylko słodko spała na kolanach Azraela. Anioł śmierci duma, przyglądając się jej. Jest to wyjątkowo łagodne przedstawienie śmierci jako dobrego anioła.

Wizje śmierci, które przedstawiłem są ponadczasowe. Towarzyszyły ludziom w różnych epokach. Nawet we współczesnym świecie śmierć często przedstawiana jest jako Kostucha, Azrael czy też Tanatos. Na przestrzeni wieków ich oblicze zmieniało się. Pisarze, malarze, rzeźbiarze, kompozytorzy różnych epok tworzyli swoje własne, odmienne wersje dawnych wizji śmierci. Dzisiejsze wyobrażenia śmierci straciły swój mistycyzm, tajemniczość. Śmierć stała się bohaterami bajek, gier komputerowych np. Azrael jest demonem, z którym się walczy się w grze komputerowej Heroes of Might and Magic, który już nie ma prawie nic wspólnego z żydowskim wyobrażeniem wcielenia zła. Śmierć stała się dla nas tylko kolejną liczbą ofiar katastrofy, napadu terrorystycznego. Wraz rozwojem mediów i zanikiem cenzury wizje, które kiedyś budziły grozę stają się dla nas śmieszne.

strona:    1    2    3    4  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.