Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Autorzy i ich twórczość


Kaskaderzy polskiej literatury. Przedstaw sylwetki znanych ci poetów przeklętych. Porównaj związek biograficzny wybranych twórców z problematyką ich dzieł

Socjalizm to ustrój, który zaiste zna każdy starszy obywatel z własnych doświadczeń, a młodszy z opowiadań poprzednich pokoleń lub lekcji historii. Polska stała się zależna od imperium radzieckiego, które od zakończenia wojny, aż do 1989 roku dyktowało świadomością obywateli. Jednakże w tamtych czasach żyli ludzie, którzy nie potrafili żyć w takim świecie. Chcieli go za wszelką cenę zmienić dzięki talentowi i wrażliwości estetycznej którą posiadali. W swojej prezentacji chciałabym przedstawić twórczość Edwarda Stachury i Rafała Wojaczka. Byli to poeci, którzy nie potrafili oddać się bierności, pisząc ukazywali otaczający ich ból świata. Każdy z nich stanowił oddzielną jednostkę, nie można wpisać ich w schemat, według którego by tworzyli; każdy z nich miał swój styl i wyrażał to co chciał zmienić.

Jednakże zanim „zagłębię się” w ich życie oraz twórczość przedstawię pojęcia, które wykorzystałam, analizując teksty Stachury i Wojaczka. Najważniejszą rolę odegrały zagadnienia z tematu tj. Poeci przeklęci - pojęcie to pochodzi od tytułu tomu esejów krytycznych Verlaine z 1883r., Byli to buntownicy, przeciwko społeczeństwu, którego normom przeciwstawiali własną sztukę i życie bulwersującego mieszczucha. Outsider - człowiek postronny, nie wtajemniczony, izolujący się od otoczenia;
Filozofię egzystencjalizmu wznowił około 1930 roku Niemiec o nazwisku Heidegger. Rozpowszechniła się we Francji, głównie przez Sartre. Egzystencjalizm zakładał, że każdy jest jednostką wolną, aktywną, która może dokonywać indywidualnych wyborów. Jedyną pewną rzeczą w życiu jest śmierć, po śmierci nie istnieje nic.

Jako pierwszego przedstawię trubadura pokolenie ’56 Edwarda Stachurę, który przez przyjaciół był nazywany Sted. Urodził się w 1937 roku we Francji. Pierwsze poezje opublikował w dwutygodniku „Kontrasty”. Studiował romanistykę na KUL, potem na Uniwersytecie Warszawskim. W czasie podróży stypendialnej do Meksyku studiował literaturę na tamtejszym UNAM. Często podróżował do Jugosławii, na Bliski Wschód, do Ameryki Północnej, Skandynawii. Stachura powiesił się we własnym domu przy ulicy Rębkowskiej we Warszawie, 24 lipca 1979 roku. Parę miesięcy wcześniej próbował popełnić samobójstwo, rzucając się pod nadjeżdżający elektrowóz. W wyniku czego stracił prawą dłoń. Po tym wypadku przez jakiś czas leczył się w Szpitalu Psychiatrycznym w Drewnicy. Kilka miesięcy przed własną śmiercią pisał dziennik „Pogodzić się ze światem”, który stanowi wstrząsające świadectwo zmagania się poety z cierpieniem.

W 1973 r. napisał wiersz pt. „Biała lokomotywa”, która jest wizją katastroficzną i apokaliptyczną dziejów Polski. W utworze tym występuje typ liryki osobistej, podmiotem lirycznym jest autor wiersza. Zawarł w nim indywidualne przeżycia na temat tego, co go otacza. Przedstawiona przestrzeń przypomina pogorzelisko. Łąki są czarne, las spalony, wkoło leżą zwęglone szczątki, miasta są zrujnowane. Patrząc na nie można tylko powspominać to, co było kiedyś. Pozostał czarny kurz. Obraz przedstawionego świata może być nawiązaniem do drugiej wojny światowej. Pojawia się katastrofizm. Stachura jest przekonany, że postępowanie człowieka w sposób jak robił to w tamtych czasach doprowadzi do zniszczenia narodu- apokalipsy, końca. Kontekst historyczny ma ogromny wpływ na stan emocjonalny autora. Drugą wojnę pamięta ze smaku czekolady, którą obdarowywali go Amerykanie. W wieku 11 lat wrócił z rodzicami z Francji, gdzie przebywał na emigracji. Polska była zniszczona. Stachura dojrzewał, w otoczeniu odradzającego się państwa. Tak jak ojczyzna rodziła się na nowo, tak w nim zaszczepiała się od podstaw świadomość Polaka, który był do tej pory nasiąknięty francuskimi tradycjami. Poezja Stachury była elementem walki z panującym systemem. Jego utwory wzbudzały kontrowersję. Stachura za swoje postępowanie stał się outsiderem z wyboru, kierowała nim dusza artystyczna. Otoczenie, w którym się obracał obawiało się, że znajomość z tym poetą doprowadzi ich do jakiś kłopotów m.in. przesłuchań.

W utworze zawarte zostały pojedyncze symbole, jednym z nich jest biała lokomotywa, oznacza ludzką egzystencję. Podmiot stawia pytania retoryczne: „Skąd wzięła się w krainie śmierci/ Ta żywa zjawa istny cud”. Świat jest krainą śmierci, po której porusz się lokomotywa, została nazwana żywą zjawą istnym cudem. Pomimo tego, że życie przyprawiało Stachurę o cierpienie, nie poddawał się. Wiedział, że czeka go najcudowniejszy element- śmierć. To lokomotywa wiozła go do kresu ukojenia bólu. Samobójstwo stało się walką, pokazał światu, że nie chce dalej hańbić własnego losu. Sam mawiał tak: „Samobójstwo: jeżeli tak się stanie, popełnię przecież z miłości do życia, a nie do śmierci. To będzie akt wierności, a nie zdrady”. Cały czas był oskarżany o kontrowersje, prostotę języka i o to, że jego utwory są z tomiku na tomik coraz gorsze: „Tu pośród pustych marnych wierszy”.

Pragnie, aby lokomotywa zawiozła go w miejsca, w których czuje się szczęśliwy. Chce uciec w dzikość natury. „Gdzie pluszcze rzeka/ Gdzie słońca blask i cienie drzew/ Do życia znów nieś mnie nieś/ Biała lokomotywo”. Stachura kochał przyrodę, każdą wolną chwilę spędzał na jej łonie. Istnieje pewna anegdota związana z tą kwestią: pewnego dnia dostał w prezencie mieszkanie w mieście, miał dosyć zgiełku które w nim panowało. Zamknął cztery kąty, wyrzucił klucz i wyjechał poza granice pełnej harmidru metropolii. W ostatniej strofie jest mowa o jeszcze jednej żądzy, której pragnął poeta, jest nią miłość. Pisząc białą lokomotywę był rok po rozwodzie z Zytą Oryszyn, jego wnętrze okupowała samotność. Tęsknił za kobietą, która będzie jego muzą, inspiracja do tworzenia.

Edward Stachura stworzył pewnego rodzaju dekalog jak żyć w XX wieku w czasach socjalizmu. W wierszu: „Człowiek człowiekowi, czyli dziesięć wskazań i dziesięć przeciwwskazań dla ciebie, sieroto nieboża, Zygmusiu K.”, daje rady jak powinien żyć człowiek w socjalistycznym reżimie. W tytule wiersza można zauważyć, że pojawia się cień motywu everymana. Tytuł utworu jest w nawiązaniem do „Procesu” Franza Kafki. Ma uniwersalny wymiar ponieważ ma być przesłaniem do ludzi, którzy żyli w dawnych czasach, nagonką do tego jak należy postępować. Ma on również wymiar ponadczasowy, każdy z nas może odnaleźć w codziennym postępowaniu i życiu cechy, które przytoczył poeta. Mają w nas wzbudzić proces myślenia nad tym jacy jesteśmy. Podmiot ukazuje jak postępuje człowiek, a w kolejnej strofie daje radę jak powinien ustrzec się od takiego zachowania, np. „Człowiek człowiekowi szpadą/ Człowiek człowiekowi zdradą/ Lecz ty się nie daj zdradzić!/ Lecz ty się nie daj zgładzić”. Istoty ludzkie walczą o przetrwanie jak zwierzęta w dżungli: „Człowiek człowiekowi wilkiem”, „Człowiek człowiekowi pumą.”

W czasach komunizmu obywatele byli do siebie wrogo nastawieni przez panujący system, brakował zaufania. Stachura w jednym ze swoich życiorysów wypowiada się w następujący sposób: „Jeden rok, tzn. 1956, włóczyłem się po Polsce napotykając wszędzie ślady wilków, a nigdy ich samych”. W wypowiedzi tej najprawdopodobniej ma na myśli Polaków, którzy żyli w stosunku do siebie w taki sposób jak wspomniałam wcześniej.
„Człowiek człowiekowi bliźnim! Z bliźnim się możesz zabliźnić”, pomimo tego, że ludzie zachowują dystans, widzi jednak cień nadziei na to, że relacje międzyludzkie mogą się zmienić. „Piosenka dla robotnika rannej zmiany”, została poświęcona pamięci Emila Zoli, który był francuskim pisarzem i jednym z głównych przedstawicieli naturalizmu.

Edward Stachura w utworze przedstawia życie człowieka, który został zdeterminowany przez społeczeństwo i ustrój. Jego życie jest typową egzystencją, a nawet wegetacją. Nie można w nim dostrzec głębszego sensu. Przez 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu wykonuje te same czynności; wstaje o piątej rano, naciska budzik, z ledwością podnosi się do pracy, przedtem wykonuje jeszcze poranna toaletę, idzie na osiem godzin do pracy, a potem wraca zmęczony, po czym siada przed telewizorem.. Stachura mógł przedstawić to w prawdopodobny sposób, ponieważ żył w tych czasach. W kwestiach religii poeta odwołuje się do egzystencjalizmu, filozofowie tej teorii uważali, że Bóg jest tylko wymysłem człowieka, w wierszu ukazuje, że Bóg tak naprawdę nie istnieje: „W tramwaju tłok i nie ma Boga”. Stachura nawiązuje do innych postaci biblijnych, do Anioła. Przedstawiając ta postać w pewien sposób posługuje się ironią, wykorzystuje fragment modlitwy powszedniej i zmienia jej treść „Aniele Pracy- stróżu mój/ Jak ciężki robotnika znój”.
Autor stawia pytania retoryczne, odpowiadając na nie przypuszczalnie „I co się śni. Podwyżka cen”. Sprawia to wrażenie, że ludzie doby socjalizmu żyją w ciągłym lęku, ponieważ są biedni i nie wiedzą, co ich czeka jutro.

Poetą, który tworzył nieco później, bo dopiero w latach 60-ych jest Rafał Wojaczek, który urodził się w 1945r. w Mikołowie. Z pochodzenia Ślązak, wywodził się ze znanej i poważanej rodziny. Rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, wkrótce je przerwał i przeprowadził się do Wrocławia. Gdzie popadł w alkoholizm i depresje, które stały się przyczyną późniejszych prób samobójczych. W 1969r. ukazał się jego debiutancki tom Sezon, znakomicie przyjęty przez krytyków. Leczył się przez pewien czas w szpitalu psychiatrycznym (co opisał w krótkiej prozie Sanatorium). W 1971r. zmarł śmiercią samobójczą po przedawkowaniu leków.

W wierszu pt. „Ojczyzna”, podmiot utożsamił ojczyznę z matką, już na wstępie widoczna jest topos matki ojczyzny, która ujmowana jest jako najwyższa wartość. Występują również anafory, które są elementem litanijnym, przez co wiersz przyjmuje charakter pozornego patosu, „Matka mądra jak wieża Kościoła/ Matka większa niż sam Rzymski Kościół/ Matka długa jak transsyberyjska/ Kolej i jak Sahara szeroka”. W fragmencie tym pojawiają się nawiązania religijne. Przyrównanie wielkości ojczyzny do transsyberyjskiej kolei oraz Sahary ukazuje jego potęgę wyrażoną przez współczesne narzędzia, charakter Boga wyrażony w anachroniczny sposób. Wprowadzony został współczesny język. W kolejnej zwrotce występuje ironia zestawienie ojczyzny z rekwizytami do bicia: partyjnym dziennikiem, strażą pożarną, oficerem śledczym. Zostały zastosowane w celu ukazania brutalności tamtych czasów. W następnych zwrotkach wizja ojczyzny matki ulega demitologizacji. Jest zaprzeczeniem toposu ojczyzny, która została przedstawiona przez pryzmat alkoholika. Rafał Wojaczek w swoim życiu popadł w nałóg jakim jest alkoholizm. Dużo czasu spędzał w spelunach, barach i klubach, m.in. na dworcu centralnym gdzie mógł oglądać szarą, polską, peerelowską rzeczywistość. Rodzina przeczuwała, że sytuacja, w jakiej znajduje się Rafał doprowadzi go do kresu istnienie. Jego brat robił wszystko, aby go wyciągnąć jak to mawiał z tej czarnej dziury. Jednak Wojaczek nie miał zamiaru zmieniać własnego życia. Najwięcej radości i ucieczki od używek dawało mu spędzanie czasu na łonie przyrody, obozach żeglarskich, w czasie których upajał się tylko i wyłącznie ciszą natury. Stosunek podmiotu do Religi jest bluźnierczy. Szydzi, drwi ze świętości narodowych. Jest krytycznie nastawiony, poeta przeklęty, który niszczy obraz, nie tworzy apoteozy. Utwór ma charakter turpistyczny. Utrzymany został kontakt z tradycją tj. Charles Baudelaire w utworze pt. „Padlina” zachwala i zachwyca się pięknem, a potem ostro krytykuje i przytacza kontrowersyjne opisy.

Następny tekst to „Prośba”, w której podmiot liryczny czyli autor wiersza wciela się w rolę kobiety, widoczna jest w tym miejscu liryka roli. W twórczości Wojaczka pojawia się jeden z głównych tematów, który towarzyszy twórczości tego artysty jest to erotyka i erotyzm. Utwór ten przybiera formę retoryczną. „Ostatni listek wstydu”, „najcieńsze wspomnienie sukienki”. Podmiot liryczny pragnie odrzucić jakikolwiek wstyd, pragnie otworzyć się przed drugą osobą w celu uwolnienia własnej duszy od różnego rodzaju rozmyślań problemów, w rozwiązaniu których mógłby ktoś mu pomóc. Pragnie obdarzyć kogoś zaufaniem, aby poczuł, że nie jest samotny. Odrzucenie listka wstydu oznacza, że potrzebna jest akceptacja i zaufanie, tkwiło w nim to od najmłodszych lat. Jako dziecko dużo czasu spędzał w towarzystwie swojego brata Andrzeja, młodszego o dwa lata. Były to dzieci, które od najmłodszych lat miały zaszczepioną w sobie dusze artystyczna, wychodziły po za ramy rzeczywistości przez co były uważane za „dziwaków”. Rówieśnicy często tego nie rozumieli przez co chłopcy byli zdani na samych siebie. Rafał przez przyzwyczajenie do samotności miał problemy z nawiązaniem kontaktu z jego kolegami z klasy w liceum, jako nastolatek przez dłuższe spędzanie czasu z samym sobą zaczął odstawać od większych grup ludzi. Ludzi często przerażało jego podejście do życia, często im opowiadał o swoich fascynacjach samobójstwem m.in. zatruciem gazem, podcięciem żył czy też powieszeniem. Ukazany został proces zbliżania ludzi do siebie, erotyzm jest powodem do tego, aby wskazać kwestię emocji, poziom uczuć, miłość. W młodości przeżył swoje pierwsze zauroczenie. Na żaglach poznał Stefkę Cisek, z którą korespondował przez cztery lata.

Wojaczek przedstawia własną wizje końca świata w utworze pt. „Koniec świata” W pierwszych dziewięciu wersach można zauważyć podobieństwo do tekstu Miłosza „Piosenka o końcu świata” . Według podmiotu, kres świata może nastąpić w każdej chwili: w każdy dzień tygodnia, miesiąca. Jednak nie przywiązuje on do tego szczególnej uwagi, to może nastąpić w każdej chwili o każdej porze dnia lub nocy niezależnie od pogody. U Miłosza koniec został przedstawiony w ten sam sposób. Może się on wydarzyć w każdej chwili. Ludzie wykonują codzienne czynności, zwierzęta zachowują się tak jak zwykle, nie zwracając uwagi na to, że koniec świata staje się już i nie będzie inny. Tylko staruszek, który jest prorokiem i obserwuje to wszystko z boku wypowiada słowa: „Innego końca świata nie będzie”. Miłosz przedstawia koniec świata globalnie natomiast Wojaczek intymnie. Ukazuje, że koniec świata dla człowieka następuje wtedy kiedy przychodzi śmierć w tym przypadku podmiot ukazuje śmierć samobójczą. Jak już wspominałam były to częste wizje.

Wojaczek w utworze przedstawia proroczą wizje własnej śmierci, ukazuje jak ma wyglądać kres jego życia. „Na własnym pasku powiesił się/ Na czymś stosownym czy nie na rurze od bojlera/ Dwudziestoiluśtamletni skończony alkoholik/ Rafał Wojaczek syn/ Edwarda i Elżbiety z domu Sobeckiej.” Fragment ten ma charakter epitafijny (napis na grobie). Wojaczek ukazuje w jaki sposób umrze. Tak też się stało w 1971 r. Przeżył kryzys swojej twórczości, nie chciano wydać jego tekstów, został upokorzony. Wcześniej wiele razy wspominał, że bez pisania nie potrafi żyć. Śmierć Wojaczka została opisana przez Stanisława Srokowskiego w następujący sposób: „Znalazła go rano gospodyni. Był martwy. Znajdował się w pozycji pół leżącej na podłodze, z plecami opartymi o łóżko, z głową ułożoną na kołdrze, z opuszczonymi ramionami i wyciągniętymi na podłodze nogami. Gospodyni natychmiast powiadomiła brata Rafała, Piotra, zjawili się domownicy, lekarz milicja… ”. Obok poety znaleziono różnego rodzaju leki, wydanie „Odry” z wierszem pt. „Śmierć”, tj. Witkacy spisał dokładnie jakie leki zażył.

Główną rolę w kształtowaniu obu artystów miała ich choroba, o której już wspomniałam wcześniej kiedy to musieli spędzić czas na leczeniu zamkniętym przez ich próby samobójcze oraz nałogi. Na Stachurę ogromny wpływ miała analiza rzeczywistości oraz przerażenie absurdalnością świata, które prowadziło do buntu. Twórczość Wojaczka natomiast cechowało panowanie nad słowem. Nawiązywał do tradycji, z której często drwił, był krytycznie nastawiony wobec symboli narodowych. Szczególny wpływ na twórczość poetów odegrały również czas historyczny i ustrój, w którym żyli. Po twórczość Stachury i Wojaczka do dzisiaj często sięga młodzież zbuntowana. Ten typ twórczości staje się zwierciadłem, które odbija ich zbuntowane dusze.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Biografia artysty a jego dzieła. Wykaż i zilustruj wpływy osobistych przeżyć na twórczość wybranego pisarza

Ocena:
20/20
Teza: Osobiste przeżycia Vladimira Nabokova wywarły wpływ na jego twórczość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje temat na podstawie bogatej literatury wybranego twórcy. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Fenomen Witkacego. Przedstaw na wybranych przykładach tekstów literackich i artystycznych twórcy

Ocena:
20/20
Teza: Fenomen twórczości Witkacego polega na jego niepowtarzalności, która wynika z kontrowersyjnej osobowości artysty.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, przejrzysta i przemyślana. Poprawny język.

Kreacja przestrzeni i czasu w twórczości wybranego autora z XX wieku. Przedstaw na przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Kreacja przestrzeni i czasu w twórczości Brunona Schulza jest wielowarstwowa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca złożona i ambitna. Poszczególne uwagi realizują w pełni temat.

Przedstaw sylwetkę i twórczość wybranego artysty, którego określić możesz mianem człowieka renesansu

Ocena:
20/20
Teza: Stanisław Wyspiański twórcą, którego charakteryzowała szczególna wyobraźnia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, w pełni ukazuje dorobek artysty. Dobra konstrukcja i język wypowiedzi.

Wpływ życia na twórczość wybranego autora. Omów, analizując poszczególne dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Stanisław Wyspiański jako artysta wszechstronnie uzdolniony, przeciwstawiający swój talent zbliżającej się śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa. Kolejne argumenty przedstawione logicznie. Poprawny język, ciekawa i barwna prezentacja pps.

Każda epoka ma swą Odę do młodości. Przedstaw i omów utwory programowe różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Utwory programowe i ich rola w historii literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i przemyślana. Na uwagę zasługują własne głębokie refleksje.

Prostota poezji - jej siła. Poezja ks. Jana Twardowskiego

Ocena:
20/20
Teza: Siła poezji ks. Jana Twardowskiego leży w prostocie i mówieniu prostym językiem o rzeczach egzystencjalnych, ważnych, ale też i zwyczajnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Opisuje sposób patrzenia na świat Jana od biedronki.

Poeci w obronie wartości. Przedstaw utwory poetyckie różnych twórców. Wskaż rolę jaką przypisują poezji

Ocena:
20/20
Teza: Rola jaką przypisywali poeci swej twórczości i w obronie jakich wartości stawali.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w szeroki sposób realizuje temat. Pokazuje poetów z róznych epok i ich podejście do twórczości.

Motto w utworze literackim. Przedstaw jego funkcjonowanie analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Motto może stanowić klucz do interpretacji dzieła, nigdy nie jest przypadkowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja realizuje założenia tematu. Poprawna bibliografia i ramowy plan prezentacji.

Symbolika i baśniowość w poezji Bolesława Leśmiana.

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika i baśniowość w poezji Bolesława Leśmiana służy w celu przedstawienia swych poglądów filozoficznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera kopię sprawdzonej bibliografii i planu ramowego.

To się dzisiaj czyta – modne książki, modni pisarze. Omów przyczyny popularności niektórych tytułów i autorów, odwołując się do dwóch, trzech twórców.

Ocena:
20/20
Teza: Głównym czynnikiem popularności książek i autorów, obok dobrego pisarstwa, jest pomoc mediów w promocji dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, lektury trafnie dobrane. Poprawna argumentacja.

Symbolika i baśniowość w poezji Bolesława Leśmiana. Omów problem, odwołując się do utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika i baśniowość w poezji Bolesława Leśmiana na każdym kroku odkrywa się coś niebywale fascynującego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie analizuje poezję Leśmiana i jej baśniowość oraz symbole zastosowane przez poetę.

Przeżycia wojenne w poezji K. K. Baczyńskiego i T. Różewicza. Porównaj postawy twórców, analizując wybrane teksty literackie.

Ocena:
20/20
Teza: Wpływ wojny na twórczość literacką – różne sposoby ukazywania trudnych przeżyć wojennych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo wyczerpująca, analityczna praca. Głębokie i trafne przemyślenia.

Uniwersalne i ponadczasowe wartości dzieł Szekspira. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Utwory Szekspira, w których zawarł istotne prawdy o człowieku oraz niezmienne wartości, są ponadczasowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo tematów poruszanych przez angielskiego dramaturga.

Na podstawie utworów Juliana Tuwima przedstaw stanowisko poety wobec wydarzeń politycznych i społecznych w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce

Ocena:
20/20
Teza: Krytycyzm Juliana Tuwima wobec rzeczywistości wynikał z wrażliwości i inteligencji poety, a nie z poglądów politycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna, wymagająca samodzielnego myślenia praca. Postawiona teza została w pełni dowiedziona.

Zasłużeni polscy artyści na monetach okolicznościowych o nominale 2zł. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Portret artysty na monecie jest wyrazem uznania dla jego twórczości, a nie wynikiem poziomu jego popularności czy rozpoznawalności

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna i ciekawa prezentacja.

Dokonaj analizy i interpretacji tekstów wybranego artysty współczesnej sceny muzycznej.

Ocena:
20/20
Teza: Analiza i interpretacja tekstów Katarzyny Nosowskiej, jako przedstawicielki współczesnej sceny muzycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo szczegółowo i dojrzale analizuje wybrane utwory wokalistki i autorki.

Joseph Conrad o honorze. Omów motyw honoru, analizując celowo dobrane lektury pisarza.

Ocena:
20/20
Teza: Twórczość Conrada w całości poświęcona jest problematyce moralnej, honor pisarz stawia na pierwszym planie.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna i przemyślana praca analizująca prozę Conrada w świetle znaczenia wartości honoru.

Poetyckie zabawy językiem w XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Charakter liryki XX wieku jako odzwierciedlenie przemian zachodzących w świecie. Liryka XX wieku jako liryka „treści i formy”.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w przykłady literackie, ciekawa analiza.

Różnorodne funkcje tekstu w polskiej muzyce młodzieżowej. Przedstaw temat, przywołując przykłady z różnych gatunków muzycznych

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie różnorodnych funkcji tekstów w polskiej muzyce młodzieżowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i wnikliwa prezentacja oparta na utworach kilku współczesnych twórców muzycznych.

Kobiecość jako temat liryki. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do utworów poetek XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Dzięki piszącym kobietom dokonała się zmiana w sposobie postrzegania kobiety.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady. Przejrzysta kompozycja i wnioski potwierdzające tezę.

Skandaliści, obrazoburcy, poeci przeklęci. Przedstaw sylwetki i twórczość wybranych artystów

Ocena:
19/20
Teza: Polscy poeci przeklęci to grupa twórców, których styl bycia stał się udziałem licznych skandali obyczajowych, ich dorobek literacki spotkał się z odrzuceniem ich współczesnych, po śmierci autorów, stając się przedmiotem kultu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w sylwetki autorów, dobrze dobrana bibliografia, poprawny język.

Scharakteryzuj twórczość Cypriana Kamila Norwida w odniesieniu do głównych prądów epoki

Ocena:
19/20
Teza: Cyprian Kamil Norwid to najmłodszy z wielkich poetów romantycznych, którego nie można jednoznacznie scharakteryzować i zamknąć w określonym kierunku literackim.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, szczegółowo analizująca twórczość najmłodszego wieszcza. Poprawny styl wypowiedzi i język.

Outsiderzy i nonkonformiści jako twórcy literatury. Przedstaw na przykładzie wybranego artysty i jego dzieł

Ocena:
19/20
Teza: Julio Cortazar był konsekwentny w prezentowaniu obu podstaw: outsidera i nonkonformisty, co w wyraźny sposób uwidacznia się w jego biografii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przypomina sylwetkę i twórczość wybitnego pisarza - Cortazara. Poprawne argumenty i treść.

Legendarni - tragiczni i ich twórczość. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów poetów przeklętych

Ocena:
19/20
Teza: Odwołując się do życia i twórczości Bursy, Stachury oraz Wojaczka, wskazać można „typowe” cechy poetów przeklętych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawnie skonstruowana, szeroka literatura przedmiotu, jasna i przejrzysta konstrukcja.

Reporter i jego dzieło. Przedstaw sylwetkę i twórczość jednego z uznanych polskich reportażystów

Ocena:
19/20
Teza: Reportaż Ryszarda Kapuścińskiego w zestawieniu z klasycznym reportażem jest nowatorski i unikalny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i ciekawa. Sylwetka reportera została w pełni zarysowana. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Przedstaw sylwetkę i utwory jednego ze znanych ci kaskaderów literatury

Ocena:
19/20
Teza: Kaskaderstwo Andrzeja Bursy jako nadawanie życiu nowego sensu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, szczegółowa i konkretna. Dobry styl wypowiedzi.

Fikcja i realizm w twórczości J.R.R. Tolkiena. Przeanalizuj na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórczość J.R.R. Tolkiena jako arcydzieło wyobraźni, skarbnica fikcyjnych obrazów i ostoja prawdziwych wartości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca nietuzinkowa. Dobrze ukazane przykłady z twórczości. Bogata literatura przedmiotu.

Inspiracje i nawiązania w polskim teatrze XX wieku do dzieł wcześniejszych. Przedstaw odwołując się do twórczości wybranego dramaturga

Ocena:
19/20
Teza: Dziedzictwo Stanisława Wyspiańskiego tworzy niepowtarzalne inspiracje i nawiązania dla innych twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, ciekaw przedstawienie inscenizacji. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Analiza językowa utworów wybranego pisarza. Przedstaw, analizując funkcje zastosowanych środków stylistycznych

Ocena:
19/20
Teza: Jan Kochanowski jako spadkobierca tradycji estetycznej oraz filozoficznej antyku.

Ocena opisowa nauczyciela:

Moralność i system wartości jako fundament własnej twórczości. Przedstaw na przykładzie wybranego autora

Ocena:
19/20
Teza: Twórczość Zbigniewa Herberta jest świadectwem dojrzałego systemu wartości artysty.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. Wnikliwa analiza tekstów autora. Poprawne wnioski.

Ukaż różne oblicza miłości w twórczości Adama Mickiewicza i Aleksandra Fredry

Ocena:
19/20
Teza: Miłość u Mickiewicza i Fredy to dwa zupełnie przeciwne sobie jej ujęcia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo analizuje temat. Momentami sprawia wrażenie zbyt "przegadanej", można więc skrócić niektóre jej fragmenty, bądź ograniczyć poruszone wątki.

Wpływ alkoholu i innych używek na życie i twórczość pisarzy

Ocena:
19/20
Teza: Używki stanowią ciemną stronę życia pisarzy, najczęściej ukrywaną przed czytelnikami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo rozbudowana, można więc pominąć część informacji biograficznych. Poprawny ciąg myślowy i wnioski.

Scharakteryzuj dorobek artystyczny dwóch artystów związanych z Krakowem

Ocena:
19/20
Teza: W minionych czasach, tak jak i współcześnie tworzyli w Krakowie najwybitniejsi twórcy swoich czasów, a wśród nich Stanisław Wyspiański oraz Wisława Szymborska.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująca i ambitna. Bogata literatura przedmiotowa.

Kochanowski poeta kondycji ludzkiej. Przedstaw swoje spostrzeżenia, opierając się na interpretacji wybranych tekstów twórcy

Ocena:
19/20
Teza: W Polsce o kondycji ludzkiej pisał najwybitniejszy i najwszechstronniejszy przedstawiciel epoki – Jan Kochanowski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo twórczości Kochanowskiego i jego wizje człowieka. Poprawny plan i bibliografia.

Afirmacja świata czy egzystencjalny lęk i odraza do dehumanizującej się cywilizacji? Rozważ zagadnienie na przykładzie biografii i twórczości Edwarda Stachury

Ocena:
19/20
Teza: Stachura w swej twórczości zarówno afirmował życie, jak i krytykował otaczający świat, buntując się przeciwko dehumanizacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Właściwe pokazanie różnorodnych wątków twórczości Stachury na tle jego biografii. Poprawna bibliografia.

Non omnis moriar… Odwołując się do wybranych utworów literatury pięknej rozważ, jakie wartości decydują o nieśmiertelności dzieła literackiego.

Ocena:
19/20
Teza: Na nieśmiertelność dzieła literackiego wpływa uniwersalność treści, niebanalna forma dzieła, dalsze funkcjonowanie tekstu w kulturze i możliwość różnorodnego odczytania dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca sensownie napisana, w pełni realizuje temat. Skrótowy plan.

Poszukiwanie prawdy o życiu autora w dziełach Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Ocena:
18/20
Teza: Gustaw Herling-Grudziński obdarowuje postaci swoich utworów sumą własnych przeżyć, doświadczeń i w ten sposób daje świadectwo własnych poglądów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, przedstawia szeroki wachlarz literackich kreacji Grudzińskiego. Poprawna bibliografia, bogate wnioski.

Przedstaw związek pomiędzy życiem a twórczością wybranego pisarza

Ocena:
18/20
Teza: Biografia Johna Steinbecka bardzo wyraźnie wpłynęła na jego twórczość. Dzięki swym przeżyciom autor stworzył indywidualny warsztat pisarski, przekazywał prawdy o codziennym życiu oraz stworzył niezapomniane kreacje bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Ciekawa teza i wnioski. Poprawny styl.

Problem ludzkiej egzystencji w twórczości Wisławy Szymborskiej. Omów odwołując się do wybranych utworów poetki

Ocena:
18/20
Teza: Poezja Wisławy Szymborskiej dotyka najistotniejszych problemów ludzkiej egzystencji – miłości, lęku przed bólem, tęsknoty, smutku i śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zwięzła i poprawna.

Konfrontacja legendy z prawdą o artyście. Przedstaw na podstawie życia i twórczości wybranego poety

Ocena:
18/20
Teza: Legenda o niespotykanej dotąd sile oddziaływania, przebiegu i czasie trwania stała się udziałem Edwarda Stachury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, przytacza wiele przykładów z życia poety. Poprawna kompozycja i treść.

Przedstaw najważniejsze problemy twórczości jednego spośród zbuntowanych poetów. Oprzyj się na wybranych utworach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bunt w życiu Edwarda Stachury głęboko wpłynął na charakter jego twórczości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna - szczegółowo analizuje twórczość Edwarda Stachury.

Kaskaderzy polskiej literatury. Przedstaw sylwetki znanych ci poetów przeklętych. Porównaj związek biograficzny wybranych twórców z problematyką ich dzieł

Ocena:
18/20
Teza: Edward Stachura i Rafał Wojaczek to poeci, którzy nie potrafili poddać się bierności, pisząc, ukazywali otaczający ich ból świat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Poprawna bibliografia i ramowy plan prezentacji.

Satyra w twórczości XX-wiecznego autora. Przedstaw odwołując się do utworów wybranego artysty

Ocena:
18/20
Teza: Juliana Tuwima można określić mianem najwybitniejszego polskiego satyryka okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca. Przemyślana. Teza została w pełni uargumentowana.

Autorzy utworów dla dzieci. Czy tylko dla dzieci? Przedstaw na przykładzie wybranego twórcy

Ocena:
18/20
Teza: Jan Brzechwa twórca nie tylko dla najmłodszych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i przemyślana. Przybliża mało znaną sylwetkę poety i publicysty. Poprawny język i styl.

Twórcy literatury i kultury idący własną drogą. Przedstaw, odwołując się do życia i twórczości wybranych artystów

Ocena:
18/20
Teza: Trudno dziś zachować swój indywidualizm, który oznacza poczucie niezależności i odrębności osobistej oraz dążenie do zachowania własnych poglądów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazująca wyjątkowych twórców i wzbogacona prezentacją pps. Drobne usterki językowe.

Wpływ biografii na twórczość pisarza. Przedstaw na wybranym przykładzie

Ocena:
17/20
Teza: Utwory stanowią swoiste odbicie przeżyć Mickiewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem.

Poezja jako wielka księga życia. Omów na przykładzie twórczości wybranego współczesnego poety

Ocena:
17/20
Teza: Bóg, wiara i miłość w wierszach Jana Twardowskiego, wartości świadczące o wielkości jego poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: W prezentacji poprawnie została przedstawiona teza. Dobrze dobrana literatura przedmiotowa i podmiotowa.

Przeżycie pokoleniowe w biografii i twórczości wybranego pisarza XX-wiecznego twórcy

Ocena:
17/20
Teza: Wojna odcisnęła swe piętno na wielu wybitnych twórcach XX wieku. Jednym z autorów, którzy najczęściej poruszali temat skutków wojny jest Tadeusz Różewicz.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Przytoczone utwory trafnie dobrane. Mało oryginalny wstęp.

Scharakteryzuj wybranego polskiego Laureata Nagrody Nobla. Odwołaj się do jego biografii i twórczości

Ocena:
17/20
Teza: Władysław Reymont swoja twórczością zasłużył w pełni na przyznana mu Nagrodę Nobla.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja stereotypowa, opiera się głównie na przedstawieniu biografii i dzieł noblisty. Poprawny język i styl wypowiedzi.