Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw kobiety


Kobieta demon, kobieta wamp, kobieta fatalna. Omów na przykładzie wybranych tekstów literackich

Tematem mojego wystąpienia jest próba przedstawienia funkcjonowania motywu kobiety jako postaci negatywnej, fatalnej, czy wręcz demonicznej poprzez wskazanie tych tekstów literackich, które na przestrzeni wieków przyczyniły się do budowania i utrwalania negatywnego wizerunku postaci kobiecej. Posłużę się licznymi przykładami, które w sposób bardzo różnorodny kreują negatywny wizerunek kobiety. Mam świadomość tego, że w historii literatury nie tylko polskiej, ale europejskiej, czy światowej istnieje mnóstwo przykładów tego motywu. Ja posłużę się tylko nielicznymi. Niemniej za ich pomocą, postaram się przedstawić różnorodność realizacji tego motywu na gruncie literackim.

Postaram się również przybliżyć kwestie związane ze zjawiskiem, jakim jest mizoginizm. W tym kontekście postaram się odpowiedzieć na pytanie, skąd wzięła się niemalże obsesyjna niechęć mężczyzn do kobiet, nierzadko powiązana ze szczerą fascynacją. Zwrócę też uwagę na zjawiska o charakterze społecznym, czy kulturowym, które niewątpliwie miały wpływ na to, że postać kobieca na przełomie XIX i XX wieku wywoływała głównie negatywne konotacje.

Celem nadrzędnym jednak będzie dla mnie próba udowodnienia sformułowania zawartego w tezie a mianowicie, że zjawisko niechęci do kobiet było często nierozerwalne z przejawami fascynacji, a tajemniczość, piękno, zagadkowość i niedostępność postaci kobiecych, których jednocześnie szczerze nienawidzono i pożądano, przeklinano i ubóstwiano stanowiły inspirację dla artystów różnych epok.

Kim jest kobieta demoniczna, zwana inaczej femme fatale? To określenie przeniknęło na grunt literatury światowej z języka francuskiego i znaczy dosłownie kobieta fatalna. Stało się ono niezwykle popularne w wieku XIX, zwłaszcza w jego drugiej połowie. Kobieta fatalna łączyła w sobie cechy kusicielki i uwodzicielki, niebezpiecznej dla mężczyzn. Była to postać, która wykorzystywała swoją demoniczną urodę i umiejętności manipulacji dla usidlenia ich, upokorzenia i doprowadzenia do zguby. Takie wyobrażenie spowodowało, że z jednej strony postrzegano kobietę jako siłę negatywną, z drugiej jednak strony budziła pożądanie. Nastroje negatywne dodatkowo wzmagane były jeszcze poprzez rewolucję w obyczajowości, ruch emancypacyjny, narastające tendencje feministyczne oraz prądy filozoficzne, m.in. Nietschego czy teorie psychologiczne Freuda. Negatywne nastawienie do kobiet spowodowało powstanie postawy - mizoginizm, która charakteryzuje się obsesyjną wręcz nienawiścią do kobiet.

Nastroje mizoginiczne w dobie końca XIX wieku i początku XX były zjawiskiem powszechnym. Niechęć do kobiet w zasadzie była czymś co w literaturze i kulturze zarysowało się już w tekstach najstarszych, niemniej na przełomie XIX i XX wieku, nienawiść do kobiet przybrała na sile i stała się jednym z ważniejszych wyznaczników epoki. Jak wytłumaczyć fakt, że już w najstarszych tekstach antycznych kobieta ściąga zawsze nieszczęście, a bardzo rzadko staje się postacią pozytywną? Szukając odpowiedzi na te pytania zacznę od omówienia portretu kobiety, której postać odnosi się do źródła opisującego początki ludzkiego istnienia.

Kreacja kobiety fatalnej pojawia się już w biblijnej Księdze Rodzaju. Według Biblii pierwszą kobietą była – pramatką ludzkości była Ewa. Jako towarzyszka Adama jest kuszona przez szatana, naiwnie daje się zwieść namowom diabła i ulega jego podstępnym działaniom, zrywa zakazany owoc, próbuje jego smaku, po czym wręcza go mężczyźnie. Nieświadomie wykorzystuje swój urok, przez co skazuje siebie i Adama na wygnanie z Raju. Staje się przyczyną klęski Adama, ponieważ doprowadza mężczyznę do zguby, staje się przyczyną jego wygnania, ale jest to także symboliczne skazanie na klęskę całej ludzkości. W efekcie przez swój nieodpowiedzialny czyn, sprowadza na ludzkość piętno grzechu pierworodnego. Tutaj także możemy doszukiwać się fatalizmu tej postaci, która poprzez jeden nierozważny krok, stała się winną klęski całego rodzaju ludzkiego. Motyw Ewy jako pierwszej kobiety, która zapoczątkowała istnienie zła na świecie pojawiał się wielokrotnie na kartach literatury.

W Nowym Testamencie jednym z najbardziej popularnych wątków poruszających tematykę kobiety występnej jest Ewangelia według Świętego Mateusza, opisująca Salome, tańcząca przed Herodem, proszącą po wykonaniu tańca o krwawą nagrodę – głowę proroka. Tak naprawdę imię Salome ze starogreckiego oznacza - Mała dziewczynka. Zatem trudno tutaj mówić o postaci kobiety fatalnej. Sam fakt jednak, iż tańczy ona przed Herodem i wykorzystuje swoje dziewczęce walory, by osiągnąć cel jakim jest głowa Jana Chrzciciela, stawia tę postać w negatywnym świetle.

Salome działała na polecenie swojej matki i była jedynie narzędziem w rękach prawdziwej zbrodniarki - Herodiady. Motyw tej biblijnej sceny stał się jednym z najczęściej wykorzystywanych na gruncie literatury polskiej i obcej pod koniec XIX wieku. Ulegał on również licznym transformacjom, przez co Salome z Małej dziewczynki przeistoczyła się w demoniczną i bezwzględną kobietę, która staje się przyczyną męczeńskiej śmierci Jana Chrzciciela. W dobie Młodej Polski akcentowane głównie były te elementy, które czyniły z Salome postać niebezpieczną. Należy jednak pamiętać, że działała ona pod wpływem swojej matki. Żona króla pragnęła śmierci Jana Chrzciciela, ponieważ ten krytykował jej związek z Herodem. Zatem można by się tutaj zastanawiać, która z postaci kobiecych jest tu przedstawiona jako demoniczna. To Herodiadą kierowało obsesyjne wręcz pragnienie zemsty.

Innym przykładem, znanym w historii literatury, w którym to kobieta jest uwikłana w sieć niskich namiętności, pragnie zrealizowania swych celów, a narzędziem w jej rękach staje się mężczyzna. Chodzi tu o bohaterkę dramatu Williama Sheakspeare’a „Makbet”. Dramat ten zwany też dramatem ludzkich pragnień dowodzi, że kobieta mogła niszczyć mężczyznę na różne sposoby. W tym przypadku celem dążeń była władza. Lady Makbet zniewolona przez niskie namiętności (w tym wypadku chęć posiadania władzy), namawia swojego małżonka do usunięcia tych wszystkich, którzy stają jej na drodze. Mąż staje się narzędziem w jej rękach, jej marionetką. Kobieta popycha mężczyznę do zbrodni, jest bezwzględna i nieustępliwa. Widząc wahania męża, krytykuje jego słabości i staje się główną inicjatorką wszystkich występków. Bohaterka podsyca w Makbecie ambicję i żądzę władzy. Widzimy tu jak silną psychicznie kobietą jest Lady Makbet - odrzuca swoje uczucia, zabija wrażliwość, kobiecość, a wszystko to ma na celu uczynienie swojego męża królem Szkocji, a siebie – królową. Jej zimno i wyrachowanie niszczy małżeństwo i zdrowie, ściąga na nią również karę w postaci zjaw i wyrzutów sumienia.

Z kolei na gruncie literatury rodzimej za przyczyną powieści Bolesława Prusa pt. „Lalka” mamy szansę zetknąć się ze skomplikowanym portretem psychologicznym kobiety, która jest zdolna do tego, by oszukiwać mężczyznę, rozbudzać w nim nadzieję na odwzajemnioną miłość, mając na celu tylko i wyłącznie osiągnięcie korzyści materialnych. Mowa tutaj o Izabeli Łęckiej – kobiecie pięknej zewnętrznie, ale przebiegłej i „brzydkiej” moralnie. Bohaterka powieści Prusa, to córka Tomasz Łęckiego, pochodząca z podupadłego domu arystokratycznego. Jest piękna, wykształcona, obyta w towarzystwie. Wychowana w cieplarnianych warunkach na tytułową lalkę - dumną i wyrachowaną. Żyje w sztucznym świecie wyższych sfer. Otoczona pięknem i bogactwem wiedzie niczym nieskrępowane życie, które wypełniają rozrywki, podróże i przyjemności. Uważa siebie za osobę lepszą od innych, kryjąc pod „skorupką” piękna próżną, pustą, wyniosłą egoistkę. Traktuje mężczyzn obojętnie i chłodno. Nie wyobraża sobie związać się z kimś kto nie posiada arystokratycznego pochodzenia. Kontakt z Wokulskim jest dla nie interesujący jedynie z racji korzyści finansowych. Egoistyczne zabawy i gierki, które prowadziła z Wokulskim doprowadziły do tego, że mężczyzna wyzbyty wszelkich nadziei na odwzajemnioną miłość Łęckiej usiłuje targnąć się na własne życie. Ten tragiczny moment w biografii bohatera jest dowodem tego, że Izabela zniszczyła wartościowego, dobrego człowieka, który ją kochał. Jest to więc bohaterka literacka, o której bez wątpienia można powiedzieć, że jest siłą niszczącą mężczyznę.

Sprawy związane z obyczajowością i zachowaniem odpowiednich konwenansów niejednokrotnie odgrywały rolę tak ważną, że to właśnie im podporządkowywano wszystkie sprawy. Kwestia obyczajów i zachowania dobrych pozorów była dla kobiet szczególnie ważna w czasach, w których często zamiast majątków dobra reputacja była wszystkim, co kobiecie mogło pozostać. Zatem prowadziło to do dylematów: pójść za głosem serca, czy zapewnić sobie dostatnie życie? Bohaterką, która miała tego rodzaju dylemat, była bohaterka powieści Stefana Żeromskiego „Przedwiośnie”.

Laura Kościeniecka to wyjątkowo piękna, zmysłowa a jednocześnie subtelna i inteligentna kobieta, która przeżywa mezalians z młodym Baryką. Jest wdową. To dystyngowana, sprawiająca wrażenie szczerej i miłej kobiety. Kusi i olśniewa idealną sylwetką, blond włosami każdego mężczyznę. Ubiera się w sposób właściwy dla arystokratek, podkreślając swą urodę. Potrafi zachować się w każdej sytuacji. Bez wątpienia jest kobietą silną, umiejącą zadbać o swoje sprawy. To kobieta z tzw. wyższych sfer przez, co nie mogła sobie pozwolić na związek z mężczyzną pochodzącym z niższej klasy społecznej. Wybiera pieniądze zamiast miłości, ceną jest jej majątek w Odolanach, którego sama nie potrafi utrzymać. Mimo iż czuje inaczej, wybiera mężczyznę, który będzie jej przydatny i będzie potrafił utrzymać jej ziemię i posiadłość. Marzy jednak o Cezarym. W zasadzie analizując portret tej bohaterki można powiedzieć, że jest kobietą, która zabawia się mężczyznami, ponieważ flirtuje i z jednym i z drugim, w rezultacie sama pozostaje nieszczęśliwa.
W świetle miłosnych perypetii Laury i Cezarego nie bez znaczenia jest też sprawa śmierci młodziutkiej Karoliny. Skomplikowane perypetie tej dwójki bohaterów mają tragiczny finał, młodziutka, naiwna i zakochana w Cezarym Karolina – umiera, a Laura wybiera tego, którego nie kocha, ale który utrzyma ja i jej majątek. Cezary zostaje sam – rozczarowany i zraniony.
Można tutaj mówić o winie jaką ponoszą oboje „kochankowie”, myśląc o sobie stali się przyczyną niezawinionej śmierci. W konsekwencji oboje pozostają nieszczęśliwi.

Omawiając aspekt negatywnego postrzegania kobiet w literaturze, ale też w kulturze, nie sposób nie odnieść się do Słownika Symboli Władysława Kopalińskiego, w którym pod hasłem: Kobieta znajdujemy całe mnóstwo stwierdzeń, stawiających kobietę w negatywnym świetle. Posłużę się tutaj cytatem:
„Kobieta symbolizuje chaos i negatywna energię, jest synonimem nieładu i dysharmonii. Kobieta jest też symbolem płodności , ma w sobie zakorzeniony pęd do rozmnażania”.
Autor słownika zwraca też uwagę na kwestię seksualności. Zatem kobieta zawsze była utożsamiana z płodnością i ze swoistym pędem do rozmnażania się. W związku z tym, wiele opisów postaci kobiecych, odwołuje się do tego właśnie aspektu; do pożądania. Kobieta stanie się w świetle tego, symbolem czysto seksualnym. Według tej koncepcji kobieta staje się uwodzicielką, która zagraża mężczyźnie. I tu właśnie rodzi się postać kobieca, która potem stanie się synonimem femme fatale, kobieta fatalna, kusicielka – postać niszcząca mężczyzn, którzy jej pożądają. Kobieta w świetle tej koncepcji staje się jednością przeciwstawnych sił; dobra i zła.
Przykładem literackim, w którym zarysowuje się obraz kobiety odpowiadający powyższej koncepcji, możemy m.in. odnaleźć w„ Sklepach cynamonowych” B. Schulza. Mam na myśli postać Adeli. Adela jest służącą w domu Jakuba, ojca Józefa, narratora opowiadań. Jest ona typowym przykładem kobiety fatalnej, która z jednej strony kusi, a z drugiej odtrąca. Jakub zarzuca jej wielką prostotę myśli, a z drugiej strony Adela jest dla niego zagadką, która go kusi. Jej wyciągnięte palce wywołują w nim dziwne odczucia. Jednocześnie pociągają i odpychają. Adela jest więc tu symbolem bóstwa siejącego zniszczenie. Zważywszy na bardzo ważny dla twórczości Schulza kontekst mitu, można doszukiwać się podobieństw pomiędzy postacią Adeli a boginią płodności.

W tym utworze został utrwalony obraz kobiety z jednej strony jako tajemniczej, pięknej, eterycznej muzy, stającej się źródłem męskiej fascynacji, z drugiej zaś, jako kobiety niebezpiecznej – modliszki, która staje się pułapką i kontakt z nią jest zawsze dla mężczyzny niebezpieczny i powinien ograniczać się tylko i wyłącznie do zaspokojenia seksualnych potrzeb mężczyzny. Tak mężczyzna, który u Schulza jest uosobieniem władz umysłowych, poddaje się urokowi kobiety, którą pisarz utożsamia z materią, tym, co rzeczowe, praktyczne, a nie poetyckie i artystyczne. Mówiąc o dwoistości kobiecej natury, należy odwołać się do tradycji chińskiej, która jako jedna z najstarszych tłumaczy dwoistość wszystkich rzeczy oraz uwzględnia istnienie pierwiastka żeńskiego i męskiego w strukturze świata i zjawisk.

Z tradycji kosmologii chińskiej istnieje zasada jin i jang. Zasada jin, ma charakter żeński i uosabia energię negatywną, związaną z pasywnością i materializmem, natomiast zasada jang, ma naturę męską i jest synonimem doskonałości oraz aktywności. Co ciekawe łączy je zasada komplementarności czyli Tai- ki, która symbolizuje wzajemne powiązanie elementów Wszechświata, wyobrażana jest jako koło, którego połówki, odpowiednio: ciemna ( jin) i jasna (jang), graniczą ze sobą linią w kształcie litery S. W każdej z połówek tworzącej odrębne pola umieszczone jest maleńkie kółko, którego połówki zabarwione są kolorem przeciwnego pola na znak wzajemnej zależności i nierozerwalności obu zasad. Według tej koncepcji w każdym pierwiastku męskim istnieje element żeńskości i odwrotnie, w każdym pierwiastku żeńskim, istnieje element męskości. Ważne w tej zasadzie jest to, że oba pierwiastki są ze sobą powiązane nierozerwalnie i jeden nie może istnieć bez drugiego. Jeśli przeniesiemy te rozważania na grunt relacji damsko - męskich, stanie się rzeczą oczywistą, że zależności pomiędzy światem żeńskości a męskości są ogromne, nierozerwalne i konieczne – występują od zawsze. Na tej podstawie właśnie możemy mówić o wzajemnej fascynacji jaka łączy świat kobiet i mężczyzn.

Jak ilustrują przywołane przykłady, kobieta od zarania dziejów była wiązana ze złem, od zawsze też towarzyszy jej mężczyzna, który z jednej strony się jej obawia, z drugiej zaś nie może się jej oprzeć. Zatem na tej podstawie można stwierdzić, że formuła zawarta w tezie postawionej przeze mnie na początku mojego wystąpienia jest prawdziwa, ponieważ postać kobieca zawsze jest dla mężczyzny niebezpieczną zagadką, której się boi, a jednocześnie pragnie ją rozwiązać.

Bohaterki literackie przywołane przeze mnie w trakcie analiz i porównań, są postaciami o skomplikowanej konstrukcji psychologicznej. Wszystkie budzą zainteresowanie, choć każda kieruje się innymi motywami postępowania. Uważam, że są one na swój sposób ciekawe i nie należy dokonywać jednostronnej oceny, ponieważ każda wyrządza zło, ale też płaci wysoką cenę. Wszystkie z postaci kobiecych są według mnie w jakimś sensie nieszczęśliwe. Najważniejszą sprawą jest jednak według mnie fakt, że każda z bohaterek posiada w sobie piękno, zagadkowość , tajemniczość, jest w jakimś stopniu niedostępna, przez co jeszcze bardziej fascynuje i pociąga. Kobiety w przywołanych przeze mnie utworach są postaciami demonicznymi, niebezpiecznymi, ale czy to nie czyni ich jeszcze bardziej fascynującymi?

strona:    1    2    3    4    5    6  





Mieszkanki salonów i wiejskich chat. Zaprezentuj literackie portrety kobiet w wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura udowadnia, że zarówno salonowe damy, jak i niewiasty pochodzące z gminu są niewyczerpaną skarbnicą kobiecych portretów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i zwięzła. Napisana poprawnym językiem.

Uwodzicielskie kobiety w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Kobiety uwodzą mężczyzn na wiele sposobów, gdyż każdy podatny jest na inne bodźce oraz zachowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca precyzyjna, przemyślana i odpowiednio skomponowana. Zawiera bogatą bibliografię.

Sposób przedstawiania kobiecego piękna w różnych epokach. Porównaj na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Sposoby przedstawiania kobiecego piękna są różnorodne. W dużej mierze zależy to od poglądów ludzi danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady z literatury i sztuki. Przemyślana i dojrzała.

Emancypacja kobiet na przestrzeni wieków. Przedstaw problem odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność portretów i ról kobiet na przestrzeni epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autorki. Ciekawy dobór lektur.

Omów różne wizerunki kobiet na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura prezentuje szeroką i różnorodną gamę kobiecych portretów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Właściwie dobrane przykłady. Przejrzysta treść.

Kobieta piękna, władcza, zdradziecka, zależna od mężczyzny, próżna – przedstaw sposoby kreowania postaci kobiecych na podstawie analizy utworów różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Kobiety są od wieków obiektem uwielbienia, marzeniami mężczyzn bez względu na to, jakie mają cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca we właściwy sposób realizuje temat. Ukazuje najbardziej popularne wizerunki kobiet. Plan i bibliografia bez zarzutu.

Kobiety - fascynujące czy irytujące? Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Kobieta jako jeden z podstawowych lejtmotywów literatury światowej, przedstawiana w różnych ujęciach: jako matka, żona, córka, czy kochanka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady, prawidłowe wnioski.

Kreacje kobiet w epoce pozytywizmu, a postulat emancypacji

Ocena:
20/20
Teza: Emancypacja dla wielu kobiet w epoce pozytywizmu okazała się społeczno-ekonomiczną koniecznością.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ukazuje kilka portretów kobiet. Bogata literatura przedmiotu.

Bohaterki literackie okresu Młodej Polski. Scharakteryzuj wizerunek kobiet tej epoki na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Młodopolskie bohaterki literackie cechuje bogata osobowość i skomplikowana psychika.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odpowiada tezie i tematowi. Poprawne przedstawienie poszczególnych bohaterek. Właściwe wnioski.

Postacie kobiece i ich rola w utworach romantyków i pozytywistów. Przedstaw zagadnienie na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: W romantyzmie i pozytywizmie rola kobiet w literaturze często bywała kluczowa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poszczególne elementy spięte w logiczną całość. Poprawny język wypowiedzi.

Femme fatale w literaturze różnych epok. Przedstaw na przykładzie różnych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw kobiety fatalnej towarzyszy literaturze od wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w 100% realizuje temat. Lekki styl i logiczna konsekwencja.

Obraz kobiety w literaturze tworzonej przez kobiety. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W różnych okresach kobiety tworzyły odmienne i złożone literackie bohaterki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, spójna. Ciekawe argumenty i sposób ukazania poszczególnych kobiecych postaci.

Kobiecość jako przywilej lub przekleństwo. Rozważ w odniesieniu do tekstów literackich wybranej epoki

Ocena:
20/20
Teza: Czy warto było być kobieta w epoce pozytywizmu?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca samodzielna wykorzystująca bogate i nietuzinkowe lektury.

Od anioła do femme fatale. Scharakteryzuj kreacje bohaterek w wybranych utworach literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Analizowanie wizerunków kobiecych w literaturze może być pasjonujące.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe kreacje bohaterek. poprawny plan i bibliografia.

Afrodyta - Wenus. Motyw mitycznej bogini piękności w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Kult Afrodyty - Wenus przetrwał stulecia, o czym świadczą liczne dzieła sztuki i literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zgrabnie napisana, oparta na ciekawych przykładach.

Porównaj kreacje postaci kobiecych w literaturze romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Obraz postaci kobiecych w wybranych epokach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana. Dobra kompozycja i język wypowiedzi.

Kobieta anioł, kobieta demon. Rozpatrz na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W każdej kobiecie występuje pierwiastek zarówno anielski, jak i demoniczny, dlatego właśnie są one tak intrygujące.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, ciekawie sformułowany problem i wnioski.

Tragiczny wpływ kobiet na bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie tragicznego wpływu kobiet na wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo i wnikliwie analizuje temat.

Kobieta błogosławieństwem lub przekleństwem dla mężczyzny. Omów temat na wybranych utworach z różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Kobieta może być równocześnie błogosławieństwem i przekleństwem dla mężczyzny – „jest bramą piekieł” lub „balsamem dla duszy”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w zwięzły sposób ukazuje temat. Logicznie przeprowadzona argumentacja.

Uwielbiana, pożądana, znienawidzona. Porównaj różne wizerunki kobiet ukazane w literaturze różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura polska i światowa na przełomie wieków stworzyła wiele ponadczasowych kreacji kobiecych, których postaci budziły zachwyt, pożądanie, miłość lub nienawiść.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Przedstaw, porównaj i oceń portrety kobiet znane ci z literatury XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Literatura dziewiętnastowieczna uwieczniła wiele różnorodnych i niepowtarzalnych portretów kobiecych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa praca, oparta na czterech lekturach z XIX wieku.

Przedstaw, porównaj i oceń portrety kobiet znane ci z polskiej literatury XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W każdej epoce odnajdziemy cały wachlarz kobiecych postaci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Kobieta w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Wizerunek kobiety idealnej wciąż ulega metamorfozom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca nietuzinkowa, oparta na ciekawych przykładach - pokazuje ewolucję wizerunku kobiety.

Obraz kobiet w XIX i XX wieku w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Wizerunki bohaterek literackich w pisarstwie XIX i XX wieku były niesłychanie złożone.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna ukazuje bardzo różnorodne wizerunki kobiet.

Omów i porównaj miejsce kobiety w społeczeństwie na podstawie literatury XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W pisarstwie XIX i XX wieku możemy dostrzec istotne zmiany w postrzeganiu społecznej roli kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana - dojrzałe i celne wnioski.

Kobieta anioł, kobieta demon - jako źródło inspiracji w literaturze. Rozważ na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Motyw kobiety-demona i kobiety-anioła ponadczasowym źródłem artystycznych inspiracji.

Ocena opisowa nauczyciela: Wyczerpująca prezentacja napisana poprawnym, potoczystym stylem.

Różne oblicza kobiet ukazane w literaturze polskiej i innych dziedzinach sztuki XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Niezależnie od dziedziny sztuki, działa polskie ukazują nietuzinkowe portrety kobiece.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa oparta na literaturze, malarstwie, filmie i piosence.

Anioł czy femme fatale. Obraz kobiety w literaturze polskiej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Na przestrzeni wieków artyści ukazują anielską i demoniczną stronę kobiecej natury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo szeroko i szczegółowo opisuje wizerunki poszczególnych kobiet.

Przyczyny i skutki niemoralnych decyzji kobiet. Omów zagadnienie w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Kobiety kroczące drogą niesprawiedliwości lub występku są niezwykle ciekawymi postaciami literackimi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, ciekawa, świadcząca o dobrym obyciu literackim.

Zinterpretuj portrety niezwykłych kobiet - bohaterek literatury polskiej na wybranych przykładach z różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie niezwykłych portretów kobiet - bohaterek literatury polskiej na wybranych przykładach z różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna opisująca kilka kobiecych kreacji charakterystycznych dla polskiej literatury.

Kobiecość jako temat liryki. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do utworów poetek XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Dzięki piszącym kobietom dokonała się zmiana w sposobie postrzegania kobiety.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady. Przejrzysta kompozycja i wnioski potwierdzające tezę.

Matka, żona, kochanka. Różne obrazy kobiet w literaturze Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Co determinuje ogromną różnorodność jej zachowań?

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, ukazuje różnorodność kobiecych literackich kreacji.

Grzeszne i grzeczne kobiety w literaturze i sztuce różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Kobiety są krańcowe: o wiele lepsze albo o wiele gorsze niż mężczyźni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, zwięzła, napisana lekkim piórem. W pełni realizuje założenia tematu.

Femme fatale w literaturze i sztuce. Przedstaw wizerunki kobiet fatalnych na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Chociaż wizerunek kobiety fatalnej odnajdujemy już w biblii, to największą fascynację tym motywem obserwujemy w wieku XIX i XX.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Poprawny język.

Motyw żony w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje żon w literaturze są niejednoznaczne - niektóre podtrzymują archetypy, natomiast inne łamią społeczne stereotypy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Bogata treść i bibliografia.

Kobiety jako źródło nieszczęścia. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura dostarcza nam wiele przykładów kobiet sprowadzających najczęściej na mężczyzn nieszczęście - od czasów mitologii po współczesność.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, oparta na bogatej bibliografii. Dobry styl i interesujące wnioski.

Wizerunek złych kobiet w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatów, malarzy i filmowców zawsze inspirowały kobiety niepokorne i złe, dlatego w sztuce odnajdujemy wiele wizerunków kobiet fatalnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, oparta na niebanalnych przykładach. Zaznaczona jest indywidualność i własne przemyślenia autora.

Wizerunek kobiety w literaturze. Zanalizuj temat, odwołując się do utworów krajowych i zagranicznych

Ocena:
19/20
Teza: Kobieta i kobiecość to temat, który od zawsze pasjonował wielu artystów, dla wielu z nich kobieta była inspiracją do stworzenia dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje założenia tematu. Dobrze dobrana literatura i poprawnie sporządzony plan prezentacji.

Portrety kobiet w literaturze polskiej i światowej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Galeria portretów literackich kobiet jest niezwykle bogata, lecz mimo licznych rozbieżności można wyróżnić pewne wizerunki kobiet jakie zapisały się w literaturze na przestrzeni epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobrze skomponowana. Barwny i płynny język. W pełni zrealizowany temat prezentacji.

Różne koncepcje kobiecego piękna w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Od starożytności aż do czasów współczesnych obraz kobiety zmieniał się i przekształcał wraz z panującymi w danej epoce wyobrażeniami i inspiracjami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odwołuje się do licznych lektur i dziel sztuki. Sprawny język, bogata prezentacja.

Postać uwodzicielskiej kobiety w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Funkcjonowanie motywu uwodzicielki w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana płynnym stylem, przemyślana.

Portret kobiety w różnych epokach. Przedstaw w oparciu o przykłady z literatury i sztuki

Ocena:
19/20
Teza: Kobieta na piedestale w kolejnych epokach, w każdej z dziedzin literatury sztuki czy malarstwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Zawiera wiele przykładów. Poprawny styl i język.

Postacie kobiece w literaturze i sztuce. Porównaj wybrane bohaterki z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Wiele bohaterek literatury, dzieł plastycznych i filmowych to postaci interesujące i ważne, wartościowe, czy też po prostu ciekawie ukazane.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, poprawnie skonstruowana. Dobry styl wypowiedzi.

Wizerunek kobiety w literaturze i sztuce. Na wybranych przykładach przedstaw zagadnienie

Ocena:
19/20
Teza: Każdy artysta postrzega kobietę inaczej i dodaje jej inny, przez siebie zauważony walor, a niekiedy ukazuje jej wady.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przemyślana praca. Logiczne argumenty i dobry język.

Kobieta w literaturze i malarstwie. Przedstaw różne wizerunki, opierając się na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Głównym czynnikiem determinującym życie kobiety jest stopień jej niezależności.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna.

Literackie wizerunki kobiet. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Najciekawszy jest wizerunek kobiet złożonych, których natura obfituje w rażące sprzeczności i na ich przykładzie możemy podziwiać fascynujące oblicza kobiecej psychiki.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja standardowa. Przedstawia temat w pełni i dość zwięźle. Poprawny język.

Zmiana wizerunku kobiety na przestrzeni wieków. Przedstaw odwołując się do literatury i sztuki

Ocena:
19/20
Teza: W każdej epoce istniały muzy, które popychały poetów do tworzenia dzieł uwielbienia i zachwytu, malarzy do kreślenia portretów i aktów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana. W pełni ukazuje zmianę postrzegania kobiety na przestrzeni wieków. Poprawny język.

Świat kobiecych wartości. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Dwoistość charakterów kobiet oraz ich świat wartości na podstawie wybranych utworów pozytywistycznych i dwudziestolecia międzywojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna i przemyślana. Poszczególne argumenty przedstawiono przejrzyście. Poprawny język.

Wizerunek kobiety w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Postacie kobiece w epoce romantyzmu były często eksponowane.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści. W pełni odpowiada tematowi. Poprawny styl wypowiedzi.

Portret kobiety w literaturze polskiej. Przedstaw zagadnienie,odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Zjawiskowość kobiecej natury nie uszła uwadze polskim pisarzom i poetom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Na kilku przykładach prezentuje portret kobiety w utworach literackich. Poprawny konspekt prezentacji.

Kobieta matka, kobieta fatalna, kobieta bogini. Omów motywy na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze zostały utrwalone między innymi wizerunki bogini, matki, kobiety fatalnej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Różnorodne tematy, ciekawe przemyślenia.

Portrety kobiet w literaturze polskiej i obcej. Przedstaw na wybranych przykładach.

Ocena:
19/20
Teza: Kobiety jako obiekt uwielbienia, westchnień, pożądania i zazdrości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca typowa. Oparta na powszechnie znanych lekturach.

Wizerunek ukochanej kobiety w romantycznej literaturze i epistolografii

Ocena:
19/20
Teza: Kobieta jako inspiracja twórczości poetyckiej, źródło natchnienia oraz przyczyna nieszczęść i zawodów miłosnych; przedstawiana głównie jako kochanka, matka, żona, jest obiektem uwielbienia, pożądania i zazdrości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, konkretna i na temat. Można by więcej uwagi poświęcić epistolografii.

Muza, żona, kochanka, matka. Różne sposoby kreowania postaci kobiet w literaturze. Omów ten problem na wybranych przez siebie przykładach dzieł literackich z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Kobiety - bohaterki literatury - potrafią być jednocześnie różne i podobne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, ukazuje jak różnorodne mogą być kobiety na przestrzeni epok.

Postacie kobiet w mitologii i Biblii. omów ich rolę i sposoby portretowania w wybranych utworach

Ocena:
19/20
Teza: Obydwa antyczne źródła kreują niepowtarzalne, często archetypiczne postaci kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko traktuje temat. Ukazuje kilka najbardziej archetypicznych wizerunków kobiet.

Postać kobiety fatalnej w literaturze polskiego pozytywizmu, Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego

Ocena:
19/20
Teza: Femme fatale polskiej literatury mają zgubny wpływ na mężczyzn i determinują ich losy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o indywidualnym podejściu do tematu - wnioski. Poprawne argumenty i przedstawione ciekawie postacie.

Ewa nie tylko kusicielka. Przedstaw różne kreacje kobiet w literaturze

Ocena:
19/20
Teza: Literacki wizerunek zmieniał się od czasów ukazania biblijnej Ewy i zmienia się po dzień dzisiejszy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje kilka wybranych wizerunków kobiet.

Przedstaw różne portrety Polek na wybranych przykładach literackich. Zanalizuj wybrane utwory

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje kobiet-Polek odnajdziemy w wielu epokach polskiej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje ciekawe wizerunki kobiet.

Kobieta błogosławieństwem czy przekleństwem dla mężczyzny. Rozważ problem, analizując na wybranych przykładach różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różny wpływ płci pięknej na męskich przedstawicieli w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Motyw kobiety - muzy, natchnienia w sztuce i literaturze

Ocena:
19/20
Teza: Portrety kobiet, które dzięki swojej wyjątkowości zostały uwiecznione przez pisarzy i malarzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa praca pokazująca różnorodność ujęcia tematu.

Scharakteryzuj kobietę, jej życie i pragnienia, odwołując się do wybranych postaci literackich

Ocena:
19/20
Teza: Złożoność kobiecych wizerunków w pisarstwie XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca opisująca trzy typy kobiece z literatury XIX i XX wieku.

Femme fatale. Kobieta fatalna w literaturze i sztuce

Ocena:
19/20
Teza: Rola femme fatale zostaje narzucona kobiecie przez samą ofiarę – mężczyznę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, ukazująca spojrzenie na femme fatale z dwóch odmiennych perspektyw.

Motyw ciała kobiecego w literaturze i sztuce modernizmu

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze i malarstwie ciało kobiece zostało było przedstawiane różnorodnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i bogata w przykłady. Dobrze przedstawiony problem i wnioski.

Kreacje kobiet w literaturze polskiej i obcej. Omów, odwołując się do przykładów z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno w polskiej, jak i obcej literaturze możemy dostrzec różnorodne portrety kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Zawiera odpowiednio dobraną literaturę.

Kobieta jako literacka bohaterka. Przedstaw na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Kobieta uważana za uosobienie piękna, wdzięku i wrażliwości, stała się wdzięcznym tematem dzieł literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Kolejne argumenty ułożone zostały w logiczna całość.

Kobieta demon, kobieta wamp, kobieta fatalna. Omów na przykładzie wybranych tekstów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Tajemniczość, piękno, zagadkowość, niedostępność kobiety fatalnej niszczy mężczyzn i jednocześnie jest źródłem fascynacji literackich na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja napisana lekkim piórem. Poprawny język i styl wypowiedzi. Zwięzłość i logika argumentacji.

Przykłady zmiennych i tajemniczych kobiet w literaturze. Przedstaw, odwołując się do znanych ci utworów

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze możemy spotkać się z połączeniem portretów kobiety złej i dobrej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. W przejrzysty sposób ukazuje wizerunki trzech kobiet w literaturze.

Wizerunek kobiety w Biblii. Scharakteryzuj i porównaj różne bohaterki historii z Nowego i Starego Testamentu

Ocena:
18/20
Teza: W Biblii możemy odnaleźć zarówno pozytywne jak i negatywne wizerunki kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Zawiera zaskakujące wnioski. Oryginalne podejscie do tematu.

Funkcje kobiet w literaturze Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Przeanalizuj, opierając się na wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Kreacje i funkcje bohaterek kobiecych okresu Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego były zróżnicowane.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca. Napisana dobrym językiem, przejrzyste argumenty.

Inspirujące i irytujące kobiety. Przedstaw ich wizerunki, opierając się na literaturze i własnych przemyśleniach.

Ocena:
18/20
Teza: Od stuleci kobiety stanowią źródło natchnienia dla artystów, głównie mężczyzn.

Ocena opisowa nauczyciela: Trafny dobór cytatów. Praca przemyślana i ciekawa. Poprawny styl.

Bogactwo wizerunków kobiet w literaturze, różnorodność ich osobowości i barwność postaci

Ocena:
18/20
Teza: Literatura bez kobiet byłaby uboższa, są one tak różnorodne i występują w tak niezwykłych rolach, że trudno tę wielość portretów ogarnąć.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zgrabna, napisana płynnym językiem. Dobrze dobrana literatura. Zwięzłe argumenty.

Porównaj utrwalone w literaturze archetypy bohaterek, odwołując się do wybranych tekstów kultury romantycznej i młodopolskiej

Ocena:
18/20
Teza: Zjawiskowość kobiecej natury nie uszła uwadze artystom – malarzom, muzykom, pisarzom, poetom, którzy przez kolejne wieki i epoki, próbowali doścignąć i poznać w pełni kobietę, ulegając jej wpływom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Właściwie dobrana literatura i argumenty.

Na podstawie wybranych wierszy współczesnej poetki przedstaw portret kobiety naszych czasów

Ocena:
18/20
Teza: Agnieszka Osiecka w swojej twórczości literackiej, pokazała nie tylko swoje oblicze, ale obraz wszystkich współczesnych Polek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pomysłowa. Ciekawe przykłady z twórczości Osieckiej.

Wpływ kobiet na wybory bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
18/20
Teza: Kobiety w literaturze często wywierały zgubny wpływ na mężczyznę.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw kobiety przedstawiony w ciekawy sposób. Poprawny język i styl.

Porównaj sposoby kreowania portretów kobiet w literaturze i malarstwie na podstawie analizy wybranych przykładów

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze i malarstwie możemy odnaleźć bardzo wiele portretów kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, konkretna.

Julia Capuletti jako ponadczasowa bohaterka w literaturze i sztuce. Omów temat na podstawie wybranych dzieł literackich oraz tekstów kultury

Ocena:
17/20
Teza: Julia Capuletti jest bohaterką do której odwołują się artyści po dzień dzisiejszy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Ukazuje nawiązania do postaci Julii w literaturze, filmie i musicalu.

Kobieta w renesansie. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
17/20
Teza: Kobiety traktowane są nie tylko jako przedmiot westchnień i miłości zmysłowej, ale także jako symbol niezwykłej harmonii, cnoty i piękna, co inspiruje artystów na całym świecie do dziś.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobra, choć powierzchowna. Zbyt mało rozbudowane argumenty.

Motyw kobiety w literaturze. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych dziełach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz kobiety jako temat poruszany przez wielu artystów we wszystkich epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. W pełni realizuje temat.

Przedstaw różnorodne sposoby ujęcia motywu kobiety, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Motyw kobiety jest szeroko rozpowszechniony w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Bardzo zwięzła. Drobne usterki językowe.

Kobieto! Puchu marny... Zaprezentuj najciekawsze Twoim zdaniem portrety kobiet w literaturze

Ocena:
17/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć bardzo wiele portretów kobiet. Są one opisywane jako dzielne bohaterki, pełne poświęcenia i odwagi, ale także jako puste, naiwne lekkomyślne trzpiotki. W swojej pracy chciałbym/chciałabym przedstawić portrety ko

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwarta. Skrótowo ukazuje kilka portretów oryginalnych kobiet. Napisana na przeciętnym poziomie.