Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw kobiety


Porównaj utrwalone w literaturze archetypy bohaterek, odwołując się do wybranych tekstów kultury romantycznej i młodopolskiej

„Świat bez kobiet byłby jak ogród bez kwiatów” – powiedział francuski pamiętnikarz Pierre de Brantome i trudno nie zgodzić się z tym stwierdzeniem mając na uwadze nieocenioną wręcz rolę, jaką kobieta spełnia w życiu każdego człowieka, zwłaszcza mężczyzny. Bo każda jest przecież matką, córką, żoną, kochanką lub muzą. Ileż ról przewidziało dla niej życie! I choć dostrzeżono i doceniono ten fakt, wydawać by się mogło już w pierwszych wiekach istnienia świata, kobietę jest niezwykle trudno zdefiniować. Nie ma na ziemi drugiej takiej istoty, która posiadałaby jednocześnie tak wiele twarzy, która swą zmiennością potrafiłaby nieustannie zaskakiwać. Kobieta jest dobrem i złem, największym szczęściem i powodem klęski, celem i przyczyną, w jednej chwili może być czuła w następnej okrutna i bezwzględna. Ta zjawiskowość kobiecej natury nie uszła uwadze artystom – malarzom, muzykom, pisarzom, poetom, którzy przez kolejne wieki i epoki, próbowali doścignąć i poznać w pełni kobietę, ulegając jej wpływom. Niezliczone wręcz utwory poświęcone kobietom są na to niepodważalnym dowodem. Wśród nich należy wyodrębnić dzieła, które poruszają temat w podobnym ujęciu, utrwalając właściwe archetypy dzięki swym bohaterkom. I choć archetypom przypisuje się stałe i na pozór niezmienne cechy, okazuje się, że różnice i to znaczące są jednak możliwe. Jak zmieniały się utrwalone w naszej świadomości wizerunki matki, kobiety anioła i demona na przestrzeni wieków? Wyraźne rozbieżności uwydatniają się w porównaniu tych archetypów prezentowanych przez twórców romantycznych i młodopolskich.

Wiemy doskonale, że miłość była najważniejszą spośród wartości w romantycznej filozofii życia. A miłość to nic innego jak kobieta. Kim zatem musiała być, aby stać się symbolem nieosiągalnego szczęścia, do którego dąży każdy mężczyzna doby romantyzmu? Jakie cechy decydowały o jej niepowtarzalnej charyzmie? Literatura światowa przełomu XVIII i XIX wieku obfituje w tematyce miłosnej, z której wyłania się jednolity niemal wizerunek kobiety idealnej, będącej uosobieniem wszelkich pragnień romantyka, wizerunek kobiety – anioła. Za podręcznikowy wręcz przykład, pozwalający odpowiedzieć mi na wspomniane pytania, posłużył mi utwór „Cierpienia młodego Wertera” autorstwa Johanna Wolfganga Goethego. Goethe przedstawił w nim historię nieszczęśliwej miłości Wertera do młodej kobiety o imieniu Lotta. Uczucie, jakie żywił do Lotty bohater utworu stało się powodem najcudowniejszych chwil w jego krótkim życiu, a zarazem przyczyną nieszczęścia, które zakończyło się samobójczą śmiercią. Werter nie potrafił wyobrazić sobie przyszłości, w której nie ma miejsca dla jego ukochanej, poślubionej innemu mężczyźnie. Lotta, niemal w chwili, gdy spotkał ją po raz pierwszy, stała się jedyną drogą wiodącą do szczęścia, wartością najwyższą. Werter jako typowy romantyczny mężczyzna widział w Lotcie swego Anioła. Ujęła go jej nie tylko jej uroda i fizyczna atrakcyjność (Werter pisze do przyjaciela :
„Oczy moje ujrzały najpiękniejsze widowisko, jakie mi się kiedykolwiek nastręczyło. […] średniego wzrostu, o pięknej figurze odzianej w prostą białą suknię z różowymi kokardami u ramion i piersi.”) ale również, a może przede wszystkim piękno wewnętrzne. Docenił w niej jej czystość, dobroć, wrażliwość tak na innych ludzi, jak i na piękno przyrody czy sztuki (sama gra na fortepianie), co jest tak istotne dla artysty, którym był przecież Werter. Lotta rozumiała go, byli niczym bratnie dusze. Z dużą życzliwością i ciepłem odnosiła się do ludzi, była szlachetna i uczciwa. Dla zakochanego mężczyzny jawiła się jako istota powściągliwa, a jednocześnie swobodna, naturalna, nieskrępowana etykietami towarzyskimi. Do takiej kobiety tęsknili romantycy, taką pragnęli odnaleźć. Choć aspekt wyglądu zewnętrznego wydaje się być kwestią podrzędną wobec sfery ducha, to jednak nie jest on bez znaczenia. Dlatego tak ważny był m.in. ubiór. Miał on za zadanie podkreślać urodę, a pastelowe, jasne barwy, zwiewne, lekkie, gładkie tkaniny, stwarzały wrażenie delikatności i łagodności, czyniły z kobiety istotę nieziemską, czyniły z niej anioła. Myślę, że śmiało możemy okrzyknąć Lottę uosobieniem ideału kobiety w dobie romantyzmu, bowiem łączy ona w sobie fizyczność, mentalność i postawy jak najbardziej pożądane i cenione na przełomie wieków XVIII i XIX.

Czy kobieta podobna do Lotty miałaby szansę urosnąć do rangi anioła także w epoce Młodej Polski? Okazuje się, że niekoniecznie. Ludzie z końca XIX w. inaczej patrzyli na świat, inne wartości zaczęli wyznawać, posiadali inne priorytety. Dlatego też wizerunek kobiety idealnej nabrał odmiennych kształtów i w coraz mniejszym stopniu przypominał ten z epoki romantyzmu. Według mnie Stefan Żeromski był jednym z lepszych propagatorów nowej koncepcji kobiety anioła, a wśród jego znakomitych utworów odnajdziemy kilka tego przykładów. Jeden z nich stanowią „Ludzie bezdomni” i oczywiście postać Joanny Podborskiej. Poznajemy ją dokładnie, dzięki prowadzonemu przez nią dziennikowi. Joasia, której los nie oszczędzał i który przyniósł wiele przykrych doświadczeń uczynił z nią kobietę silną i samodzielną. Wcześnie osierocona i zmuszona do zdania na samą siebie odbywa podróż do nieznanej Warszawy i podejmuje pracę nauczycielki. Utrzymuje nie tylko siebie, ale także dwóch braci. Kocha ich bardzo, boleśnie, zatem przyjmuje wiadomość o śmierci jednego z nich i awanturniczym i hulaszczym życiu drugiego. Tęskni za miłością, domem, rodziną. Jest wrażliwą, skromną, pełną zrozumienia i refleksyjną postacią. Nie boi się wyzwań i ciężkiej pracy, jest gotowa na poświęcenia. Wiele pod tym względem łączy ją ze Stanisławą Bozowską, przyjaciółką z Kielc i bohaterką noweli Żeromskiego, tytułową „Siłaczką”. Obie postacie są tak samo zdeterminowane w swej pracy nauczycielki, kochają i szanują ją. Stasia swe życie czyni manifestem haseł „pracy u podstaw” i „pracy z ludem”. Dlatego zamieszkuje na wsi, podejmuje nierówną walkę z ciemnotą tam obecną, pisze książkę „Fizyka dla ludu”, czym zyskuje sobie szacunek i miłość prostego otoczenia. Joasia i Stasia czują potrzebę zmiany zastanej rzeczywistości, zdolne są, więc przyjmować heroiczne postawy kosztem szczęśliwego, rodzinnego życia. Ich anielskość nie przejawia się w oderwaniu od realiów życia, nieziemskości, ulotności czy wreszcie w byciu obiektem westchnień. Młodopolski anioł nie jest stworzony tylko by kochać i być kochaną, ma do wypełnienia ważniejszą rolę. Ma swoją pracą i poświęceniem nieść światłość i pomoc słabszym, nie odrywać się od rzeczywistości w krainę magii i wyobraźni, ale podporządkować jej całe swoje życie. Kobieta zasługująca na miano anioła w okresie Młodej Polski to kobieta aktywna i mimo wewnętrznych słabości i pragnień niezależna i samodzielna.

Należy jednak jednoznacznie podkreślić, że między kobietami romantycznymi a młodopolskimi odnajdujemy także punkty wspólne. Pamiętajmy, że Lotta i Joasia były kobietami lubującymi się w sztuce, uwielbiały literaturę. Wszystkie były też opiekuńcze i troskliwe – Lotta wobec rodzeństwa, Joasia i Stasia wobec uczniów, co świadczy o zbliżonym stopniu wrażliwości. Wszystkie panie wreszcie były nienaganne z moralnego punktu widzenia, czyste i dobre. Ważne jest także, że tak jak Lotta była pokrewną duszą dla Wertera i rozumiała go doskonale tak Joanna rozumiała Tomasza Judyma, jego potrzeby, intencje i motywacje.

Zauważymy, że nieco inaczej przedstawia się ta kwestia jeśli zechcemy bliżej przyjrzeć się kobietom demonom, które również pojawiały się w literaturze romantycznej i młodopolskiej. Porównując ten archetyp w dwóch epokach nie znalazłam żadnej znaczącej cechy wspólnej, oprócz oczywiście samego demonizmu. Różnice okazały się być zbyt znaczące. Ale nim postaram się to udowodnić za punkt wyjściowy rozważań uznam przybliżenie postaci kobiety demona. Kim ona jest? Próżno szukać w słowie ‘demon’ pozytywnego wydźwięku. Demon, bowiem w religii chrześcijańskiej uznawany jest za istotę jednoznacznie złą, identyfikowaną z diabłem, nierzadko posiadającą nadprzyrodzoną moc. Czym więc kobieta zasłużyła sobie na porównywaniu jej do demona? Nie da się ukryć, że każda przedstawicielka płci pięknej posiada niezwykłe właściwości i umiejętnie wykorzystane mogą mieć wielką moc. Trudno jest wyjaśnić, na czym dokładnie polega ten, fenomen, ale jego możliwości są powszechnie znane. Szekspir powiedział „Słabości, imię Twe kobieta”, co doskonale obrazuje tę kwestię. Kobieta demon, zatem to istota, która potrafi opętać, zawładnąć mężczyzną, całkowicie podporządkować go sobie i tym samym doprowadzić do zguby. To swoista famme fatalne, która wykorzystuje swoje przymioty do osiągnięcia określonego celu, przy której każdy mężczyzna zapomina o całym świecie, gubi zdrowy rozsądek, traci władzę nad samym sobą. W literaturze romantycznej niezwykle trudno odnaleźć kobietę, będącą demonem w czystej postaci. Co prawda nawet wspomniana Lotta doprowadziła w efekcie do klęski zakochanego w niej Wertera, jednak nie można obwiniać jej o to, nie uczyniła tego z premedytacją. Jest jednak w literaturze polskiej odpowiednik kobiety demona. Doszukujemy się go w „Nie-boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego. Jest nim Dziewica, czyli nałożnica, po śmierci potępiona i zmuszona przez szatanów do odgrywania roli kusicielki Męża. To za jej sprawą Henryk opuszcza Żonę i dziecko, odsuwa się od rodzinnych obowiązków, to ona doprowadza odrzuconą Marię do obłędu i skazuje Hrabiego na samotność, rozpacz i zgubę. Widmo Dziewicy przygotowuje się skrupulatnie do uwiedzenia Męża „Kwiaty odrywajcie się i lećcie do moich włosów! Świeżość i wdzięki umarłych dziewic (…) lećcie do jagód moich! (…) suknia atłasowa biała, jak mleko, oderwij się od niej! – Przez kraty leci suknia do mnie” Jest zatem zdeterminowana i pewna swego celu. Pozbawiona skrupułów przybywa do Męża, budzi w nim niechęć do Żony, nakazuje przysięgnąć wierność, a wreszcie wyrywa z rodzinnego domu. Henryk będąc pod demonicznym wpływem Dziewicy nie widzi jej wad, idealizuje, wierzy bezgranicznie. Nie stać go na samodzielność – jest swemu demonowi całkowicie podporządkowany. Nawet prośby Żony, jej rozpacz i choroba, nie są w stanie przebić się przez siłę Dziewicy. Męża pociąga w niej zaś to oderwanie od rzeczywistości, nieziemskość, poetyckość i nieosiągalna metafizyczność, która zwycięża z codziennością życia u boku Żony.

W młodopolskiej literaturze nie uda nam się odnaleźć podobnego przykładu. Inne bowiem walory kobiety stają się nadrzędne. Udowadnia nam to Władysław Stanisław Reymont w powieści „Chłopi”. W utworze tym za kobietę demona uznać możemy Jagnę. Jest to postać w pewnym stopniu tragiczna, która jednak sama staje się przyczyną swych nieszczęść. Jagna niewątpliwie była indywidualnością w społeczeństwie lipieckim. Wyróżniał ją osobliwy stosunek do majątku męża, niezwykła uroda i talent manualny, ale przede wszystkim skłonność do łamania obowiązujących w Lipcach obyczajów i zasad moralnych. Nie będę oceniać całokształtu postawy Jagny i skupię się jedynie na demonicznym aspekcie jej osobowości. Jagna przywykła do pełnienia szczególnej roli w grupie, tak została wychowana. Była świadoma swej urody i wpływu, jaki dzięki temu ma na mężczyzn, więc ochoczo to wykorzystywała. Jagna nie stroniła od romansów, uniesień miłosnych. Była na nie podatna, dzięki niej mężczyźni we wsi również. Być może działając nie do końca świadomie, a z pewności nie z premedytacją uwodzi Antka i wdaje się z nim w romans. Nie przeszkadza jej w tym ani świadomość łamania przysięgi małżeńskiej, ani istnienie Hanki – żony młodego Boryny. Pozwala sobie na uleganie namiętnościom, nie broni się przed zalotami Antka. Biorąc pod uwagę tę stronę tej postaci jawi nam się ona jako bezwzględna i cyniczna kobieta, która wyżej niż postawę nienaganną moralnie, uczciwość i wierność stawia swoje żądze i pragnienia. Nigdy nie przeprosiła a swe zachowanie, nie czuła się winna, była niezdolna do krytycznej samooceny i refleksji. Jagna przez swoje nieodpowiedzialne zachowanie przyczyniła się do kryzysu w małżeństwie Hanki i Antka Borynów, unieszczęśliwiła też swego męża nadużywając jego zaufania i doprowadzając do konfliktu z synem. Antka uwodzi dzięki urodzie i nie ma z tego powodu większych wyrzutów sumienia, wie jakie skutki niesie to dla jego małżeństwa, ale mimo to brnie dalej w ten wyniszczający związek. Wszystko dzieje się na jej oczach, nie widać natomiast w niej cienia skruchy i woli poprawy. Demoniczna strona kobiecej natury Jagny pozwala jej na takie postępowanie, utwierdza w przekonaniu o prawie do posiadania, tego, czego pragnie i bezwzględnie zezwala na zaspokajanie swych potrzeb kosztem innych ludzi. Antek i inni mężczyźni we wsi ulegają Jagnie, ponieważ przewyższa lipieckie kobiety nie tylko urodą, ale charyzmą. Jest indywidualistką, którą niewiele łączy z wiejską rzeczywistością. Jej odmienność charakteru, pewność siebie i oczywiście wygląd zewnętrzny przyczyniają się do uwydatniania męskich słabości.

Jak już wspomniałam, romantyczna kobieta demon za pomocą innych walorów zdobywała przychylność mężczyzn. Różnica w pojmowaniu kwestii kobiety demona w romantyzmie i Młodej Polsce jest więc znaczna. Romantyków pociągała metafizyczność i sfera ducha, przedstawicieli epoki późniejszej fizyczność i cielesność. W tym wypadku ten sam archetyp został pojęty w sposób skrajnie różny, co jest dowodem na zachodzące w mentalności ludzkiej zmiany.

Jednak zdają się one nie dotyczyć wszystkich sfer życia i wszystkich archetypów, a najlepszym przykładem jest motyw Matki Polki. Mimo upływu czasu większość aspektów związanych z tym archetypem pozostaje niezmiennych, a Matka Polka tak, jak ok. 200 lat temu tak i obecnie jest symbolem niedoścignionego wzoru matczynej miłości, poświęcenia i troski. Jednak w przeszłości na kształt archetypu Matki Polki w większym niż dziś stopniu wpływała sytuacja polityczno – społeczna. To ona nadawała odpowiedni ton temu motywowi literackiemu, przypisując mu właściwe znacznie. Szczególnie istotne w okresie nieprzychylnym dla Polski, w okresie rozbiorów (1772, 1793, 1795), a później także nieudanych powstań (1830, 1863). Inaczej niż w krajach Europy w Polsce przestrzeń publiczna, której pośrednim zadaniem było utrzymanie tożsamości narodowej, w stopniu całkowitym podporządkowana była zaborcom. Dziedzictwo polskości musiało, więc znaleźć swe ujście w przestrzeni prywatnej. I tak kobieta, dość zaskakująco jak na przyjęte w XIX-wiecznej Europie normy, znajduje się w samym centrum spraw publicznych i pracy narodowej, urastając do rangi najważniejszego obrońcy duchowych granic Rzeczypospolitej, fundamentu polskości. Rolą matki jest uczyć potomstwo miłości do ojczyzny, wpajać patriotyczne odruchy, pokazywać historyczną prawdę, nieobecną w szkołach podporządkowanych zaborczej aparaturze. Naturalną konsekwencją wychowywania dzieci w duchu patriotycznym jest ich późniejsze aktywne uczestnictwo w walkach i konspiracjach narodowowyzwoleńczych. Matka Polka, więc wysyła swego syna na pole bitwy, zachęca do walki, umacnia wątpiących, opatruje rany, opłakuje śmierć, męczeństwo czy tułaczkę po obczyźnie. Jednak nim to nastanie, musi go do tego przygotować, bo wszystko, co kobieta Polka robi służyć ma Ojczyźnie. I wezwaniem do przyjęcia takiej postawy jest wiersz „Do matki Polki” Adama Mickiewicza. Utwór ten, adresowany do każdej polskiej matki, nawołuje do uświadamiania dzieciom czekającego ich losu. Matka ma przyuczać młodego Polaka do jego przyszłej niewoli i klęski. Powinna przyzwyczajać swojego syna do „widoku powroza”, „kajdan” czy „katowskiego obucha. Matka musi być świadoma czekającej syna i ją klęski. Wie, że będzie cierpieć razem ze swoim dzieckiem walcząc z niepewnością, bólem i trwogą. I w tym miejscu nasuwa się słuszne skojarzenie zestawiające matkę powstańca i konspiratora z Matką Boską. Pamiętamy przecież, że Maryja wychowywała Jezusa do śmierci na krzyżu. Towarzyszyła mu w tej ostatniej drodze, dzieliła z nim męki. Podobny los czeka polskie kobiety, a krzyżem młodych mężczyzn i chłopców XVIII i XIX w. jest nierówna walka o wolność i pewna niemal klęska. Przeznaczeniem zaś "krwią polewać ziemię". Jeżeli Polak nie zginie podczas walki, zostanie postawiony przed sądem, przed obliczem wroga. Wyrok, który wyda, skaże go na haniebną śmierć. Wspominać go będzie tylko kobieta, która po nim zapłacze i rodacy w swoich rozmowach. Rola Matki Polki nie ogranicza się jednak tylko do przygotowania syna i biernego towarzyszeniu mu podczas ciężkiej drogi wiodącej ku wolności.

Kobieta, która ponad wszystko miłuje swoje dziecko walczy o nie do ostatniej chwili, wykorzystując wszelkie możliwości, do końca mając nadzieję. Obraz Matki cierpiącej, walczącej o swoje dziecko jest pani Rollison, postać z III cz. „Dziadów” A. Mickiewicza. Niewidoma kobieta jest przerażona z powodu dochodzących do niej wieści o torturowaniu jej jedynego dziecka, zjawia się u Senatora prosząc o możliwość zobaczenia uwięzionego. Próbuje wytłumaczyć mu przyczyny swej rozpaczy, które jednak nie trafiają do Senatora. Tylko druga matka mogłaby pojąc ten ból. Postawa pani Rollison, która próbuje wszystkich możliwych sposobów, by ocalić syna jest także elementem wizerunku Matki Polki, czyli kobiety walczącej, silnej i konsekwentnej. Kobiety, która zdeterminowanie nie pozwala cofnąć się przed niczym. Dla której dobro dziecka i ojczyzny to wartość najważniejsze. Matka Polka to także identyfikacja samej Polski, ojczystej ziemi, szczególnie dla emigrantów. Reprezentują one ojczyznę, są jej widomym znakiem, są wreszcie strażniczkami narodowego obyczaju.

Rola Matki Polki po klęsce powstania styczniowego, po częściowej utracie wiary w odzyskanie niepodległości i zerwanie z ideą walki zbrojnej, uległa pewnym zmianom. Oczywiście rdzeń archetypu pozostał niewzruszony, jednak nowe okoliczności nie wymagały od matek polskich kontynuowania heroicznych postaw swych poprzedniczek. Wśród literatury polskiej okresu Młodej Polski za najlepszy przykład nieco odmienionej koncepcji Matki Polki uznaję Hankę, czyli postać z powieści „Chłopi” Władysława Stanisława Reymonta. Hanka jest zdecydowanie jedną z najbarwniejszych i najciekawszych bohaterek powieści. Poznajemy ją jako kobietę słabą, podporządkowana mężowi, nie posiadającą szacunku w oczach tak męża, jak i teścia. Wydarzenia związane z postawą Antka, jego romans z Jagną, zrezygnowanie i brak poczucia odpowiedzialności za rodzinę, zmuszają Hankę do zmiany swego zachowania. Z osoby wystraszonej przeistacza się w zdecydowaną i zdeterminowaną kobietę, która doskonale wie co, musi czynić. Zdając sobie sprawę z trudnej sytuacji materialnej i braku oparcia w mężu postanawia wziąć kwestię utrzymania rodziny na własne barki. „widziała tylko siebie i dzieci, sama się czuła gotową do stanowienia za wszystkich.” Hanka robi więc wszystko, co w jej mocy, by zapewnić rodzinie niezbędne do zycia warunki. Pracuje ciężko, być może nawet ciężej niż jest do tego zdolna, poświęca się bez reszty. Jako Matka Polka pragnie poprawy stosunków z mężem, wciąż go kocha, dąży do uzdrowienia ich rodziny. Dla Matki Polki rodzina to rzecz święta, zasługująca na ochronę. Więc Hanka chroni ją, walczy o jej dobro. Dzięki swemu oddaniu i determinacji zdobywa powszechny szacunek i uznanie we wsi. Hanka zasługuje na miano Matki Polki ze względu na swą gotowość do poświęceń w imię dobra rodziny. Młodopolska Matka Polka jest zatem kobietą silną, zdeterminowaną w walce o godność swej rodziny, jest jej strażniczką i opiekunką. Niech podsumowaniem szczególnej roli matki będą słowa Matthew Arnolda „Bóg nie może być wszędzie, dlatego wynalazł matkę”.

Jak, mam nadzieję, udało mi się udowodnić, archetypy będące nieodłącznym elementem naszego życia, mimo wydawać się być mogło ich niezmiennego charakteru, na przestrzeni wieków ulegały zmianom. Mogły być większe lub mniejsze, ale występowały niemal zawsze. I myślę nie jest to konkluzja zaskakująca, ludzie przecież zmieniają się w toku rozwoju historycznego, zmienia się z nimi świat, poglądy. Tworzą się lub zanikają pewne zjawiska, przewartościowują priorytety i to rzecz jak najbardziej naturalna. Przyczyn można doszukiwać się w sytuacji politycznej czy społecznej, wydarzeniach artystycznych, wpływach innych kultur. I różnorodność ta niczemu nie zagraża, stwarza natomiast warunki wszechstronnego rozwoju i szanse dogłębnego poznania przeszłości. Jedno, mam wrażenie, nie zmieniło się od początku istnienia literatury i myślę nie zmieni się nigdy. Kobieta ze wszystkimi swymi zaletami i wadami zawsze zajmowała i będzie zajmować jedno z czołowych miejsc tak w życiu każdego mężczyzny, jak w literaturze.

strona:    1    2    3    4    5    6    7  





Mieszkanki salonów i wiejskich chat. Zaprezentuj literackie portrety kobiet w wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura udowadnia, że zarówno salonowe damy, jak i niewiasty pochodzące z gminu są niewyczerpaną skarbnicą kobiecych portretów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i zwięzła. Napisana poprawnym językiem.

Uwodzicielskie kobiety w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Kobiety uwodzą mężczyzn na wiele sposobów, gdyż każdy podatny jest na inne bodźce oraz zachowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca precyzyjna, przemyślana i odpowiednio skomponowana. Zawiera bogatą bibliografię.

Sposób przedstawiania kobiecego piękna w różnych epokach. Porównaj na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Sposoby przedstawiania kobiecego piękna są różnorodne. W dużej mierze zależy to od poglądów ludzi danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady z literatury i sztuki. Przemyślana i dojrzała.

Emancypacja kobiet na przestrzeni wieków. Przedstaw problem odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność portretów i ról kobiet na przestrzeni epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autorki. Ciekawy dobór lektur.

Omów różne wizerunki kobiet na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura prezentuje szeroką i różnorodną gamę kobiecych portretów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Właściwie dobrane przykłady. Przejrzysta treść.

Kobieta piękna, władcza, zdradziecka, zależna od mężczyzny, próżna – przedstaw sposoby kreowania postaci kobiecych na podstawie analizy utworów różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Kobiety są od wieków obiektem uwielbienia, marzeniami mężczyzn bez względu na to, jakie mają cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca we właściwy sposób realizuje temat. Ukazuje najbardziej popularne wizerunki kobiet. Plan i bibliografia bez zarzutu.

Kobiety - fascynujące czy irytujące? Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Kobieta jako jeden z podstawowych lejtmotywów literatury światowej, przedstawiana w różnych ujęciach: jako matka, żona, córka, czy kochanka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady, prawidłowe wnioski.

Kreacje kobiet w epoce pozytywizmu, a postulat emancypacji

Ocena:
20/20
Teza: Emancypacja dla wielu kobiet w epoce pozytywizmu okazała się społeczno-ekonomiczną koniecznością.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ukazuje kilka portretów kobiet. Bogata literatura przedmiotu.

Bohaterki literackie okresu Młodej Polski. Scharakteryzuj wizerunek kobiet tej epoki na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Młodopolskie bohaterki literackie cechuje bogata osobowość i skomplikowana psychika.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odpowiada tezie i tematowi. Poprawne przedstawienie poszczególnych bohaterek. Właściwe wnioski.

Postacie kobiece i ich rola w utworach romantyków i pozytywistów. Przedstaw zagadnienie na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: W romantyzmie i pozytywizmie rola kobiet w literaturze często bywała kluczowa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poszczególne elementy spięte w logiczną całość. Poprawny język wypowiedzi.

Femme fatale w literaturze różnych epok. Przedstaw na przykładzie różnych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw kobiety fatalnej towarzyszy literaturze od wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w 100% realizuje temat. Lekki styl i logiczna konsekwencja.

Obraz kobiety w literaturze tworzonej przez kobiety. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W różnych okresach kobiety tworzyły odmienne i złożone literackie bohaterki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, spójna. Ciekawe argumenty i sposób ukazania poszczególnych kobiecych postaci.

Kobiecość jako przywilej lub przekleństwo. Rozważ w odniesieniu do tekstów literackich wybranej epoki

Ocena:
20/20
Teza: Czy warto było być kobieta w epoce pozytywizmu?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca samodzielna wykorzystująca bogate i nietuzinkowe lektury.

Od anioła do femme fatale. Scharakteryzuj kreacje bohaterek w wybranych utworach literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Analizowanie wizerunków kobiecych w literaturze może być pasjonujące.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe kreacje bohaterek. poprawny plan i bibliografia.

Afrodyta - Wenus. Motyw mitycznej bogini piękności w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Kult Afrodyty - Wenus przetrwał stulecia, o czym świadczą liczne dzieła sztuki i literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zgrabnie napisana, oparta na ciekawych przykładach.

Porównaj kreacje postaci kobiecych w literaturze romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Obraz postaci kobiecych w wybranych epokach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana. Dobra kompozycja i język wypowiedzi.

Kobieta anioł, kobieta demon. Rozpatrz na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W każdej kobiecie występuje pierwiastek zarówno anielski, jak i demoniczny, dlatego właśnie są one tak intrygujące.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, ciekawie sformułowany problem i wnioski.

Tragiczny wpływ kobiet na bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie tragicznego wpływu kobiet na wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo i wnikliwie analizuje temat.

Kobieta błogosławieństwem lub przekleństwem dla mężczyzny. Omów temat na wybranych utworach z różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Kobieta może być równocześnie błogosławieństwem i przekleństwem dla mężczyzny – „jest bramą piekieł” lub „balsamem dla duszy”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w zwięzły sposób ukazuje temat. Logicznie przeprowadzona argumentacja.

Uwielbiana, pożądana, znienawidzona. Porównaj różne wizerunki kobiet ukazane w literaturze różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura polska i światowa na przełomie wieków stworzyła wiele ponadczasowych kreacji kobiecych, których postaci budziły zachwyt, pożądanie, miłość lub nienawiść.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Przedstaw, porównaj i oceń portrety kobiet znane ci z literatury XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Literatura dziewiętnastowieczna uwieczniła wiele różnorodnych i niepowtarzalnych portretów kobiecych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa praca, oparta na czterech lekturach z XIX wieku.

Przedstaw, porównaj i oceń portrety kobiet znane ci z polskiej literatury XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W każdej epoce odnajdziemy cały wachlarz kobiecych postaci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Kobieta w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Wizerunek kobiety idealnej wciąż ulega metamorfozom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca nietuzinkowa, oparta na ciekawych przykładach - pokazuje ewolucję wizerunku kobiety.

Obraz kobiet w XIX i XX wieku w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Wizerunki bohaterek literackich w pisarstwie XIX i XX wieku były niesłychanie złożone.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna ukazuje bardzo różnorodne wizerunki kobiet.

Omów i porównaj miejsce kobiety w społeczeństwie na podstawie literatury XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W pisarstwie XIX i XX wieku możemy dostrzec istotne zmiany w postrzeganiu społecznej roli kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana - dojrzałe i celne wnioski.

Kobieta anioł, kobieta demon - jako źródło inspiracji w literaturze. Rozważ na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Motyw kobiety-demona i kobiety-anioła ponadczasowym źródłem artystycznych inspiracji.

Ocena opisowa nauczyciela: Wyczerpująca prezentacja napisana poprawnym, potoczystym stylem.

Różne oblicza kobiet ukazane w literaturze polskiej i innych dziedzinach sztuki XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Niezależnie od dziedziny sztuki, działa polskie ukazują nietuzinkowe portrety kobiece.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa oparta na literaturze, malarstwie, filmie i piosence.

Anioł czy femme fatale. Obraz kobiety w literaturze polskiej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Na przestrzeni wieków artyści ukazują anielską i demoniczną stronę kobiecej natury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo szeroko i szczegółowo opisuje wizerunki poszczególnych kobiet.

Przyczyny i skutki niemoralnych decyzji kobiet. Omów zagadnienie w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Kobiety kroczące drogą niesprawiedliwości lub występku są niezwykle ciekawymi postaciami literackimi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, ciekawa, świadcząca o dobrym obyciu literackim.

Zinterpretuj portrety niezwykłych kobiet - bohaterek literatury polskiej na wybranych przykładach z różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie niezwykłych portretów kobiet - bohaterek literatury polskiej na wybranych przykładach z różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna opisująca kilka kobiecych kreacji charakterystycznych dla polskiej literatury.

Kobiecość jako temat liryki. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do utworów poetek XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Dzięki piszącym kobietom dokonała się zmiana w sposobie postrzegania kobiety.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady. Przejrzysta kompozycja i wnioski potwierdzające tezę.

Matka, żona, kochanka. Różne obrazy kobiet w literaturze Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Co determinuje ogromną różnorodność jej zachowań?

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, ukazuje różnorodność kobiecych literackich kreacji.

Grzeszne i grzeczne kobiety w literaturze i sztuce różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Kobiety są krańcowe: o wiele lepsze albo o wiele gorsze niż mężczyźni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, zwięzła, napisana lekkim piórem. W pełni realizuje założenia tematu.

Femme fatale w literaturze i sztuce. Przedstaw wizerunki kobiet fatalnych na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Chociaż wizerunek kobiety fatalnej odnajdujemy już w biblii, to największą fascynację tym motywem obserwujemy w wieku XIX i XX.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Poprawny język.

Motyw żony w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje żon w literaturze są niejednoznaczne - niektóre podtrzymują archetypy, natomiast inne łamią społeczne stereotypy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Bogata treść i bibliografia.

Kobiety jako źródło nieszczęścia. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura dostarcza nam wiele przykładów kobiet sprowadzających najczęściej na mężczyzn nieszczęście - od czasów mitologii po współczesność.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, oparta na bogatej bibliografii. Dobry styl i interesujące wnioski.

Wizerunek złych kobiet w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatów, malarzy i filmowców zawsze inspirowały kobiety niepokorne i złe, dlatego w sztuce odnajdujemy wiele wizerunków kobiet fatalnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, oparta na niebanalnych przykładach. Zaznaczona jest indywidualność i własne przemyślenia autora.

Wizerunek kobiety w literaturze. Zanalizuj temat, odwołując się do utworów krajowych i zagranicznych

Ocena:
19/20
Teza: Kobieta i kobiecość to temat, który od zawsze pasjonował wielu artystów, dla wielu z nich kobieta była inspiracją do stworzenia dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje założenia tematu. Dobrze dobrana literatura i poprawnie sporządzony plan prezentacji.

Portrety kobiet w literaturze polskiej i światowej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Galeria portretów literackich kobiet jest niezwykle bogata, lecz mimo licznych rozbieżności można wyróżnić pewne wizerunki kobiet jakie zapisały się w literaturze na przestrzeni epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobrze skomponowana. Barwny i płynny język. W pełni zrealizowany temat prezentacji.

Różne koncepcje kobiecego piękna w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Od starożytności aż do czasów współczesnych obraz kobiety zmieniał się i przekształcał wraz z panującymi w danej epoce wyobrażeniami i inspiracjami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odwołuje się do licznych lektur i dziel sztuki. Sprawny język, bogata prezentacja.

Postać uwodzicielskiej kobiety w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Funkcjonowanie motywu uwodzicielki w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana płynnym stylem, przemyślana.

Portret kobiety w różnych epokach. Przedstaw w oparciu o przykłady z literatury i sztuki

Ocena:
19/20
Teza: Kobieta na piedestale w kolejnych epokach, w każdej z dziedzin literatury sztuki czy malarstwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Zawiera wiele przykładów. Poprawny styl i język.

Postacie kobiece w literaturze i sztuce. Porównaj wybrane bohaterki z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Wiele bohaterek literatury, dzieł plastycznych i filmowych to postaci interesujące i ważne, wartościowe, czy też po prostu ciekawie ukazane.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, poprawnie skonstruowana. Dobry styl wypowiedzi.

Wizerunek kobiety w literaturze i sztuce. Na wybranych przykładach przedstaw zagadnienie

Ocena:
19/20
Teza: Każdy artysta postrzega kobietę inaczej i dodaje jej inny, przez siebie zauważony walor, a niekiedy ukazuje jej wady.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przemyślana praca. Logiczne argumenty i dobry język.

Kobieta w literaturze i malarstwie. Przedstaw różne wizerunki, opierając się na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Głównym czynnikiem determinującym życie kobiety jest stopień jej niezależności.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna.

Literackie wizerunki kobiet. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Najciekawszy jest wizerunek kobiet złożonych, których natura obfituje w rażące sprzeczności i na ich przykładzie możemy podziwiać fascynujące oblicza kobiecej psychiki.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja standardowa. Przedstawia temat w pełni i dość zwięźle. Poprawny język.

Zmiana wizerunku kobiety na przestrzeni wieków. Przedstaw odwołując się do literatury i sztuki

Ocena:
19/20
Teza: W każdej epoce istniały muzy, które popychały poetów do tworzenia dzieł uwielbienia i zachwytu, malarzy do kreślenia portretów i aktów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana. W pełni ukazuje zmianę postrzegania kobiety na przestrzeni wieków. Poprawny język.

Świat kobiecych wartości. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Dwoistość charakterów kobiet oraz ich świat wartości na podstawie wybranych utworów pozytywistycznych i dwudziestolecia międzywojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna i przemyślana. Poszczególne argumenty przedstawiono przejrzyście. Poprawny język.

Wizerunek kobiety w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Postacie kobiece w epoce romantyzmu były często eksponowane.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści. W pełni odpowiada tematowi. Poprawny styl wypowiedzi.

Portret kobiety w literaturze polskiej. Przedstaw zagadnienie,odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Zjawiskowość kobiecej natury nie uszła uwadze polskim pisarzom i poetom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Na kilku przykładach prezentuje portret kobiety w utworach literackich. Poprawny konspekt prezentacji.

Kobieta matka, kobieta fatalna, kobieta bogini. Omów motywy na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze zostały utrwalone między innymi wizerunki bogini, matki, kobiety fatalnej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Różnorodne tematy, ciekawe przemyślenia.

Portrety kobiet w literaturze polskiej i obcej. Przedstaw na wybranych przykładach.

Ocena:
19/20
Teza: Kobiety jako obiekt uwielbienia, westchnień, pożądania i zazdrości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca typowa. Oparta na powszechnie znanych lekturach.

Wizerunek ukochanej kobiety w romantycznej literaturze i epistolografii

Ocena:
19/20
Teza: Kobieta jako inspiracja twórczości poetyckiej, źródło natchnienia oraz przyczyna nieszczęść i zawodów miłosnych; przedstawiana głównie jako kochanka, matka, żona, jest obiektem uwielbienia, pożądania i zazdrości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, konkretna i na temat. Można by więcej uwagi poświęcić epistolografii.

Muza, żona, kochanka, matka. Różne sposoby kreowania postaci kobiet w literaturze. Omów ten problem na wybranych przez siebie przykładach dzieł literackich z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Kobiety - bohaterki literatury - potrafią być jednocześnie różne i podobne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, ukazuje jak różnorodne mogą być kobiety na przestrzeni epok.

Postacie kobiet w mitologii i Biblii. omów ich rolę i sposoby portretowania w wybranych utworach

Ocena:
19/20
Teza: Obydwa antyczne źródła kreują niepowtarzalne, często archetypiczne postaci kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko traktuje temat. Ukazuje kilka najbardziej archetypicznych wizerunków kobiet.

Postać kobiety fatalnej w literaturze polskiego pozytywizmu, Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego

Ocena:
19/20
Teza: Femme fatale polskiej literatury mają zgubny wpływ na mężczyzn i determinują ich losy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o indywidualnym podejściu do tematu - wnioski. Poprawne argumenty i przedstawione ciekawie postacie.

Ewa nie tylko kusicielka. Przedstaw różne kreacje kobiet w literaturze

Ocena:
19/20
Teza: Literacki wizerunek zmieniał się od czasów ukazania biblijnej Ewy i zmienia się po dzień dzisiejszy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje kilka wybranych wizerunków kobiet.

Przedstaw różne portrety Polek na wybranych przykładach literackich. Zanalizuj wybrane utwory

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje kobiet-Polek odnajdziemy w wielu epokach polskiej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje ciekawe wizerunki kobiet.

Kobieta błogosławieństwem czy przekleństwem dla mężczyzny. Rozważ problem, analizując na wybranych przykładach różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różny wpływ płci pięknej na męskich przedstawicieli w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Motyw kobiety - muzy, natchnienia w sztuce i literaturze

Ocena:
19/20
Teza: Portrety kobiet, które dzięki swojej wyjątkowości zostały uwiecznione przez pisarzy i malarzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa praca pokazująca różnorodność ujęcia tematu.

Scharakteryzuj kobietę, jej życie i pragnienia, odwołując się do wybranych postaci literackich

Ocena:
19/20
Teza: Złożoność kobiecych wizerunków w pisarstwie XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca opisująca trzy typy kobiece z literatury XIX i XX wieku.

Femme fatale. Kobieta fatalna w literaturze i sztuce

Ocena:
19/20
Teza: Rola femme fatale zostaje narzucona kobiecie przez samą ofiarę – mężczyznę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, ukazująca spojrzenie na femme fatale z dwóch odmiennych perspektyw.

Motyw ciała kobiecego w literaturze i sztuce modernizmu

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze i malarstwie ciało kobiece zostało było przedstawiane różnorodnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i bogata w przykłady. Dobrze przedstawiony problem i wnioski.

Kreacje kobiet w literaturze polskiej i obcej. Omów, odwołując się do przykładów z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno w polskiej, jak i obcej literaturze możemy dostrzec różnorodne portrety kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Zawiera odpowiednio dobraną literaturę.

Kobieta jako literacka bohaterka. Przedstaw na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Kobieta uważana za uosobienie piękna, wdzięku i wrażliwości, stała się wdzięcznym tematem dzieł literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Kolejne argumenty ułożone zostały w logiczna całość.

Kobieta demon, kobieta wamp, kobieta fatalna. Omów na przykładzie wybranych tekstów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Tajemniczość, piękno, zagadkowość, niedostępność kobiety fatalnej niszczy mężczyzn i jednocześnie jest źródłem fascynacji literackich na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja napisana lekkim piórem. Poprawny język i styl wypowiedzi. Zwięzłość i logika argumentacji.

Przykłady zmiennych i tajemniczych kobiet w literaturze. Przedstaw, odwołując się do znanych ci utworów

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze możemy spotkać się z połączeniem portretów kobiety złej i dobrej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. W przejrzysty sposób ukazuje wizerunki trzech kobiet w literaturze.

Wizerunek kobiety w Biblii. Scharakteryzuj i porównaj różne bohaterki historii z Nowego i Starego Testamentu

Ocena:
18/20
Teza: W Biblii możemy odnaleźć zarówno pozytywne jak i negatywne wizerunki kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Zawiera zaskakujące wnioski. Oryginalne podejscie do tematu.

Funkcje kobiet w literaturze Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Przeanalizuj, opierając się na wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Kreacje i funkcje bohaterek kobiecych okresu Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego były zróżnicowane.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca. Napisana dobrym językiem, przejrzyste argumenty.

Inspirujące i irytujące kobiety. Przedstaw ich wizerunki, opierając się na literaturze i własnych przemyśleniach.

Ocena:
18/20
Teza: Od stuleci kobiety stanowią źródło natchnienia dla artystów, głównie mężczyzn.

Ocena opisowa nauczyciela: Trafny dobór cytatów. Praca przemyślana i ciekawa. Poprawny styl.

Bogactwo wizerunków kobiet w literaturze, różnorodność ich osobowości i barwność postaci

Ocena:
18/20
Teza: Literatura bez kobiet byłaby uboższa, są one tak różnorodne i występują w tak niezwykłych rolach, że trudno tę wielość portretów ogarnąć.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zgrabna, napisana płynnym językiem. Dobrze dobrana literatura. Zwięzłe argumenty.

Porównaj utrwalone w literaturze archetypy bohaterek, odwołując się do wybranych tekstów kultury romantycznej i młodopolskiej

Ocena:
18/20
Teza: Zjawiskowość kobiecej natury nie uszła uwadze artystom – malarzom, muzykom, pisarzom, poetom, którzy przez kolejne wieki i epoki, próbowali doścignąć i poznać w pełni kobietę, ulegając jej wpływom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Właściwie dobrana literatura i argumenty.

Na podstawie wybranych wierszy współczesnej poetki przedstaw portret kobiety naszych czasów

Ocena:
18/20
Teza: Agnieszka Osiecka w swojej twórczości literackiej, pokazała nie tylko swoje oblicze, ale obraz wszystkich współczesnych Polek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pomysłowa. Ciekawe przykłady z twórczości Osieckiej.

Wpływ kobiet na wybory bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
18/20
Teza: Kobiety w literaturze często wywierały zgubny wpływ na mężczyznę.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw kobiety przedstawiony w ciekawy sposób. Poprawny język i styl.

Porównaj sposoby kreowania portretów kobiet w literaturze i malarstwie na podstawie analizy wybranych przykładów

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze i malarstwie możemy odnaleźć bardzo wiele portretów kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, konkretna.

Julia Capuletti jako ponadczasowa bohaterka w literaturze i sztuce. Omów temat na podstawie wybranych dzieł literackich oraz tekstów kultury

Ocena:
17/20
Teza: Julia Capuletti jest bohaterką do której odwołują się artyści po dzień dzisiejszy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Ukazuje nawiązania do postaci Julii w literaturze, filmie i musicalu.

Kobieta w renesansie. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
17/20
Teza: Kobiety traktowane są nie tylko jako przedmiot westchnień i miłości zmysłowej, ale także jako symbol niezwykłej harmonii, cnoty i piękna, co inspiruje artystów na całym świecie do dziś.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobra, choć powierzchowna. Zbyt mało rozbudowane argumenty.

Motyw kobiety w literaturze. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych dziełach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz kobiety jako temat poruszany przez wielu artystów we wszystkich epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. W pełni realizuje temat.

Przedstaw różnorodne sposoby ujęcia motywu kobiety, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Motyw kobiety jest szeroko rozpowszechniony w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Bardzo zwięzła. Drobne usterki językowe.

Kobieto! Puchu marny... Zaprezentuj najciekawsze Twoim zdaniem portrety kobiet w literaturze

Ocena:
17/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć bardzo wiele portretów kobiet. Są one opisywane jako dzielne bohaterki, pełne poświęcenia i odwagi, ale także jako puste, naiwne lekkomyślne trzpiotki. W swojej pracy chciałbym/chciałabym przedstawić portrety ko

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwarta. Skrótowo ukazuje kilka portretów oryginalnych kobiet. Napisana na przeciętnym poziomie.